«خَیْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ یَوْمِ عَرَفَةَ، وَخَیْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِیُّونَ مِنْ قَبْلِي:لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ»ترجمه:بهترین دعا، دعای روز عرفه است؛ و بهترین ذکری که من و پیامبران پیش از من گفتهایم این است:«هیچ معبودی جز الله نیست؛ یکتا و بیشریک است؛ فرمانروایی و ستایش از آنِ اوست و او بر هر چیزی تواناست.»
۴۱۱صحرای عرفاتجبل الرحمهآنها تا نماز مغرب فرصت دارند تا طلب بخشش کنند و انشاءالله خداوند پس از منا بازگشتی پاک و بیگناه به کعبه برایشان رقم بزند... اما نکته بسیار مهمی وجود دارد: این بخشش دقیقاً مانند آزادی مشروط است؛ انشاءالله دیگر بازگشتی به زندگی سابق وجود نخواهد داشت.
خدایا، دعاهای ما را از دعاهایی که امروز در عرفات خوانده میشود، قرار بده و ما را نیز ببخش...#حج #عرفات https://www.instagram.com/reel/DYz2XQCt1lq/?igsh=a3JjNHhvOTF1YWQ4
خدایا، دعاهای ما را از دعاهایی که امروز در عرفات خوانده میشود، قرار بده و ما را نیز ببخش...#حج #عرفات https://www.instagram.com/reel/DYz2XQCt1lq/?igsh=a3JjNHhvOTF1YWQ4
۵ مراسم تجلیل از خادمین ضیوفالرحمن ،یادبود خادمین شهید و علمای فقید اهلسنتبا حضور نماینده محترم ولیفقیه در امور حج و زیارتزمان: پنچ شنبه 7 خرداد ماه ساعت ۲۱:۰۰مکان:چادرهای منا، مجموعه ابراج نوازی، شارع ۴۱۷ – کنار امداد چادرهای استان هرمزگان در شبهای ملکوتی سرزمین منا، جایی که هر گوشهاش خاطره اشکها، دعاها و زمزمههای عاشقانه بندگان خدا را در خود دارد، گرد هم میآییم تا یاد مردانی را زنده نگه داریم که سالها بیادعا، صادقانه و پدرانه در خدمت حجاج بیتالله الحرام بودند؛ عزیزانی که امروز جای خالیشان در کاروانهای حج، در چادرهای منا، در مسیر عرفات و مشعر، و در دلهای داغدار یارانشان احساس میشود.چه سخت است یادآوری چهرههایی که روزی در همین سرزمین مقدس، با لبخند، صبوری و اخلاص، خادم زائران خانه خدا بودند و امروز تنها خاطراتشان در میان ما مانده است...آنان که خستگی را به جان میخریدند تا حاجیای آرامش داشته باشد، آنان که شبها بیدار میماندند تا زائری آسوده بیاساید، آنان که با زبان ذکر و قلبی سرشار از ایمان، خدمت به ضیوفالرحمن را افتخار عمر خویش میدانستند.امشب یاد میکنیم از خادمین شهید، از علما و روحانیون وارسته،و همراهانی که سالها چراغ کاروانهای حج بودند؛ انسانهایی که شاید نامشان آرام و بیصدا بود، اما اثر خدمتشان در دل هزاران حاجی ماندگار شد.چه بسیار دعاهایی که در عرفات بر لب داشتند...چه بسیار اشکهایی که در کنار خانه خدا ریختند...و چه بسیار قدمهایی که برای آسایش حجاج برداشتند...اکنون برخی از آنان در زیر خاک آرام گرفتهاند، اما یاد و اخلاصشان هنوز در فضای حج زنده است؛ گویی صدای قدمهایشان هنوز در منا شنیده میشود و عطر حضورشان هنوز در چادرهای حجاج باقی مانده است.امشب، دلهایمان غریبانه به یاد عزیزانی میتپد که دیگر در کنار ما نیستند؛ خادمینی که رفتند، اما خدمت و محبتشان هرگز فراموش نخواهد شد. از همه روحانیون، مدیران، خادمین و زائران محترم بیت الله الحرام، دعوت میشود با حضور در این مراسم معنوی، یاد این عزیزان سفرکرده را گرامی داشته و با قرائت فاتحه و دعا، برای علو درجات آنان طلب رحمت و مغفرت نمایند.اللهم اجزهم عن ضيوف بيتك الحرام خير الجزاء،اللهم نور قبورهم، واغسلهم بالماء والثلج والبرد،واجمعنا بهم في الفردوس الأعلى مع النبيين والصديقين والشهداء والصالحين.رحم الله من خدموا بيت الله، ورحلوا وقلوب الناس تدعو لهم.۴بازارسال شده از
4464338016850288384_133624484331940.pdf
۵۳۱.۳۷ کیلوبایت
جدول کامل پروازهای برگشت حجاج ۱۴۰۵آغاز بازگشت حجاج ایرانی از 11 خرداد
اخبار حج و زیارت را اینجا دنبال کنیدhttps://ble.ir/ziaratehaj
۱طواف الوداع طواف الوداع؛ آخرین عهد با بیتالله الحراموقت آن رسیده است که حجاج بیتالله الحرام، پس از روزهایی سرشار از بندگی، دعا، اشک و مناجات در مشاعر مقدسه، آخرین دیدار خود با کعبه مشرفه را بهجا آورند و طواف وداع را انجام دهند.طواف الوداع آخرین طوافی است که حاجی پیش از خروج از مکه مکرمه انجام میدهد و به همین جهت «طواف صدر» نیز نامیده میشود. این طواف تنها یک عبادت نیست، بلکه وداعی عاشقانه با بیتالله الحرام و آخرین عهد و پیمان حاجی با خانه خداست؛ لحظهای آمیخته با شوق قبولی اعمال و اندوه فراق از سرزمین وحی.حکم طواف وداعبر اساس حدیث صحیح، رسول الله ﷺ فرمودند: ««لا يَنْفِرَنَّ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ»»««هیچکس از مکه خارج نشود مگر اینکه آخرین عهد او با بیتالله الحرام باشد.»»بر همین اساس، در نزد جمهور فقهای اهل سنت، طواف وداع برای حاجیِ غیرمقیم مکه واجب است و ترک آن موجب دم (قربانی جبرانی) میشود؛ مگر برای زن حائض و نفساء که از انجام آن معاف هستند.زمان طواف وداع پس از پایان تمام مناسک حج. هنگام تصمیم قطعی برای خروج از مکه مکرمه. بهتر است پس از انجام طواف وداع، بدون اشتغال به امور غیرضروری، راهی سفر شود.کیفیت انجام طواف هفت شوط همانند سایر طوافها. با طهارت کامل و وضو. دو رکعت نماز پس از طواف مستحب است. سعی بعد از آن لازم نیست.برخی مسائل مهم اگر حاجی پس از طواف وداع برای مدت کوتاهی جهت آمادهسازی سفر، بارگیری وسایل یا انتظار کاروان در مکه بماند، اشکالی ندارد. اگر پس از طواف وداع برای خرید، گردش یا اقامت قابل توجه در مکه بماند، بهتر است طواف وداع را تکرار کند. زن حائض یا نفساء میتواند بدون طواف وداع از مکه خارج شود و چیزی بر او لازم نیست.حکمت و پیام طواف وداعطواف وداع، آخرین نگاه عاشقانه به کعبه معظمه و تجدید عهد با الله متعال است. در این لحظات، دلها به یاد عرفات، مشعرالحرام، منا، رمی جمرات، قربانی و طوافهای انجامشده میتپد و حاجی احساس میکند که شیرینترین و معنویترین روزهای عمرش رو به پایان است.خوشا به حال کسانی که دعوت الهی را لبیک گفتند، لباس احرام پوشیدند، در عرفات وقوف کردند، در مشعرالحرام شب را به ذکر و دعا سپری نمودند و در منا شعائر الهی را به جای آوردند. اکنون آنان با قلبی آکنده از شکر، ایمان و امید، خانه خدا را ترک میکنند؛ اما محبت کعبه و خاطرات این سفر نورانی تا پایان عمر در جان آنان باقی خواهد ماند.شایسته است حجاج گرامی در هنگام طواف وداع، با حضور قلب و اخلاص کامل، برای قبولی حج، مغفرت گناهان، سلامتی خانوادهها، عزت امت اسلامی و رفع گرفتاری مسلمانان دعا کنند و از الله متعال بخواهند که این دیدار، آخرین دیدار آنان با بیتالله الحرام نباشد.
اللهم لا تجعل هذا آخر العهد ببيتك الحرام، وارزقنا العودة إليه مراتٍ عديدة، واجعل حجنا مبرورًا وسعينا مشكورًا وذنبنا مغفورًا.
حجاج گرامی! با اشک شوق و فراق، آخرین طواف خود را در کنار بیتالله الحرام بهجا آورید و با امید دیداری دوباره، خانه محبوب را ترک کنید؛ باشد که این سفر مبارک، سرآغاز زندگیای سرشار از ایمان، تقوا و بندگی خالصانه باشد.روحانی کاروان ۱۲۰۳۱مهاباد
طواف الوداع؛ آخرین عهد با بیتالله الحراموقت آن رسیده است که حجاج بیتالله الحرام، پس از روزهایی سرشار از بندگی، دعا، اشک و مناجات در مشاعر مقدسه، آخرین دیدار خود با کعبه مشرفه را بهجا آورند و طواف وداع را انجام دهند.طواف الوداع آخرین طوافی است که حاجی پیش از خروج از مکه مکرمه انجام میدهد و به همین جهت «طواف صدر» نیز نامیده میشود. این طواف تنها یک عبادت نیست، بلکه وداعی عاشقانه با بیتالله الحرام و آخرین عهد و پیمان حاجی با خانه خداست؛ لحظهای آمیخته با شوق قبولی اعمال و اندوه فراق از سرزمین وحی.حکم طواف وداعبر اساس حدیث صحیح، رسول الله ﷺ فرمودند: ««لا يَنْفِرَنَّ أَحَدٌ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِ بِالْبَيْتِ»»««هیچکس از مکه خارج نشود مگر اینکه آخرین عهد او با بیتالله الحرام باشد.»»بر همین اساس، در نزد جمهور فقهای اهل سنت، طواف وداع برای حاجیِ غیرمقیم مکه واجب است و ترک آن موجب دم (قربانی جبرانی) میشود؛ مگر برای زن حائض و نفساء که از انجام آن معاف هستند.زمان طواف وداع پس از پایان تمام مناسک حج. هنگام تصمیم قطعی برای خروج از مکه مکرمه. بهتر است پس از انجام طواف وداع، بدون اشتغال به امور غیرضروری، راهی سفر شود.کیفیت انجام طواف هفت شوط همانند سایر طوافها. با طهارت کامل و وضو. دو رکعت نماز پس از طواف مستحب است. سعی بعد از آن لازم نیست.برخی مسائل مهم اگر حاجی پس از طواف وداع برای مدت کوتاهی جهت آمادهسازی سفر، بارگیری وسایل یا انتظار کاروان در مکه بماند، اشکالی ندارد. اگر پس از طواف وداع برای خرید، گردش یا اقامت قابل توجه در مکه بماند، بهتر است طواف وداع را تکرار کند. زن حائض یا نفساء میتواند بدون طواف وداع از مکه خارج شود و چیزی بر او لازم نیست.حکمت و پیام طواف وداعطواف وداع، آخرین نگاه عاشقانه به کعبه معظمه و تجدید عهد با الله متعال است. در این لحظات، دلها به یاد عرفات، مشعرالحرام، منا، رمی جمرات، قربانی و طوافهای انجامشده میتپد و حاجی احساس میکند که شیرینترین و معنویترین روزهای عمرش رو به پایان است.خوشا به حال کسانی که دعوت الهی را لبیک گفتند، لباس احرام پوشیدند، در عرفات وقوف کردند، در مشعرالحرام شب را به ذکر و دعا سپری نمودند و در منا شعائر الهی را به جای آوردند. اکنون آنان با قلبی آکنده از شکر، ایمان و امید، خانه خدا را ترک میکنند؛ اما محبت کعبه و خاطرات این سفر نورانی تا پایان عمر در جان آنان باقی خواهد ماند.شایسته است حجاج گرامی در هنگام طواف وداع، با حضور قلب و اخلاص کامل، برای قبولی حج، مغفرت گناهان، سلامتی خانوادهها، عزت امت اسلامی و رفع گرفتاری مسلمانان دعا کنند و از الله متعال بخواهند که این دیدار، آخرین دیدار آنان با بیتالله الحرام نباشد.اللهم لا تجعل هذا آخر العهد ببيتك الحرام، وارزقنا العودة إليه مراتٍ عديدة، واجعل حجنا مبرورًا وسعينا مشكورًا وذنبنا مغفورًا. حجاج گرامی! با اشک شوق و فراق، آخرین طواف خود را در کنار بیتالله الحرام بهجا آورید و با امید دیداری دوباره، خانه محبوب را ترک کنید؛ باشد که این سفر مبارک، سرآغاز زندگیای سرشار از ایمان، تقوا و بندگی خالصانه باشد.روحانی کاروان ۱۲۰۳۱مهاباد۴۱بسم الله الرحمن الرحیمالحمد لله رب العالمین، والصلاة والسلام علی سیدنا محمد وآله وصحبه أجمعین.با حمد و سپاس خداوند متعال که توفیق خدمت به ضیوفالرحمن را نصیب شما عزیزان فرمود، اتمام موفقیتآمیز عملیات حج را به تمامی خادمین فرهنگی، روحانیون، مدیران و عوامل خدمتگزار حج اهلسنت صمیمانه تبریک و تهنیت عرض مینماییم.بیگمان تلاشهای مخلصانه، راهنماییهای دلسوزانه، حضور مسئولانه و خدمات فرهنگی ارزشمند شما در طول این سفر معنوی، زمینهساز آرامش، آگاهی و انجام صحیح مناسک حجاج بیتالله الحرام بوده است. شما عزیزان با تحمل سختیها، دوری از خانواده و حضور شبانهروزی در کنار زائران، نمونهای زیبا از اخلاص، ایثار و خدمت در راه خدا را به نمایش گذاشتید.امروز که این مأموریت معنوی با لطف و عنایت الهی به سرانجام رسیده است، دعاهای خیر زائران، رضایت آنان و امید به پاداش الهی، ارزشمندترین دستاورد این خدمت خالصانه است. از خداوند متعال مسئلت داریم که تلاشهای شما را در میزان حسناتتان ثبت فرماید و توفیق خدمت در سالهای آینده را نیز نصیبتان گرداند.در این فرصت، از درگاه خداوند متعال مسئلت داریم که به مقام معظم رهبری، سلامت، عزت، توفیق و طول عمر با برکت عنایت فرماید و ایشان را در مسیر خدمت به اسلام و مسلمین مؤید و منصور بدارد.بارالها، امنیت، آرامش، عزت و سربلندی میهن اسلامی ما را پایدار و مستدام گردان و کشور عزیزمان را از هرگونه فتنه، دشمنی، ناامنی و آسیب محفوظ بدار. وحدت، همدلی و برادری را در میان امت اسلامی روزافزون فرما.پروردگارا، روح پاک شهدای اسلام، انقلاب، دفاع مقدس، شهدای امنیت و تمامی خادمان و عالمانی که عمر خود را در راه خدمت به دین و مردم سپری کردند، مشمول رحمت واسعه خویش قرار ده و درجات آنان را در اعلی علیین بلند فرما. به خانوادههای معظم شهدا، صبر، اجر و برکت عنایت فرما و ما را قدردان ایثار و فداکاری آنان قرار ده.جزاکم الله خیراً و بارک الله فیکم.حجکم مبرور، وسعیکم مشکور، وذنبکم مغفور بإذن الله تعالی. اللهم احفظ بلادنا من كل سوء ومكروه، وأدم علينا نعمة الأمن والإيمان، وارحم شهداءنا الأبرار، واجزهم خير الجزاء، وتقبل من الحجاج حجهم، ومن الخادمين خدمتهم، واجعل ذلك خالصاً لوجهك الكريم. خدمت شما مأجور، تلاش شما مشکور و یاد شما در دلهای حجاج بیتالله الحرام ماندگار باد. مدیریت اهل سنت بعثه مقام معظم رهبری
اللهم احفظ بلادنا من كل سوء ومكروه، وأدم علينا نعمة الأمن والإيمان، وارحم شهداءنا الأبرار، واجزهم خير الجزاء، وتقبل من الحجاج حجهم، ومن الخادمين خدمتهم، واجعل ذلك خالصاً لوجهك الكريم. خدمت شما مأجور، تلاش شما مشکور و یاد شما در دلهای حجاج بیتالله الحرام ماندگار باد. مدیریت اهل سنت بعثه مقام معظم رهبری۶سلام علیکم. خادمین فرهنگی کاروانهای حج تمتع ۱۴۰۵، زائران را راهنمایی کنند تا پرسشنامه مربوط به «محافل انس و معرفت» را از طریق لینک زیر تکمیل نمایند:
لینک پرسشنامه:https://form.masaa.ir/answers?sid=vC8EbgeF2H5cd3XZHJ9KdQ==
توجه:
· کمک به زائران برای تکمیل در اسرع وقت.· پس از تکمیل توسط هر زائر، تعداد افرادی که تکمیل کرده اند را ثبت و به مدیریت اعلام کنید.· مهلت نهایی: پنجشنبه همین هفته.
لینک پرسشنامه:https://form.masaa.ir/answers?sid=vC8EbgeF2H5cd3XZHJ9KdQ==توجه:
· کمک به زائران برای تکمیل در اسرع وقت.· پس از تکمیل توسط هر زائر، تعداد افرادی که تکمیل کرده اند را ثبت و به مدیریت اعلام کنید.· مهلت نهایی: پنجشنبه همین هفته.
«همراه با وحی در سرزمین وحی» پیوند آب و حج حج، سرزمینِ تشنگی و سیراب شدن است... و آب، لطیفترین نشانه رحمت خداوند در این سفر عاشقانه.در میان کوههای خشک مکه، خداوند به انسان میآموزد که: همانگونه که زمینِ مرده با آب زنده میشود، دلِ خشکیده انسان نیز با یاد خدا حیات مییابد. خداوند متعال فرمود:﴿وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ﴾ «و هر چیز زندهای را از آب قرار دادیم.»آب، تنها مایه رفع تشنگی نیست... آب، زبانِ رحمت خداست. آب، آلودگی را میشوید؛ و حج، گناهان را. آب، جسم را پاک میکند؛ و حج، روح را. آب، زمین مرده را سبز میسازد؛ و حج، قلبهای مرده را زنده میکند. آب، ریشه درختان را جان میبخشد؛ و اشکِ توبه در حج، ریشه ایمان را.در حج، حاجی بارها با آب پیوند میخورد:• با وضویی که غبار غفلت را میشوید،• با غسل احرام که آغاز تولدی دوباره است،• با زمزم که نوشیدنی عشق و توکل است،• و با اشکهایی که در عرفات چون باران رحمت جاری میشود.چاه زمزم فقط یک چاه آب نیست... چشمهای است که از میان اضطراب مادری مؤمن جوشید، تا خداوند به همه انسانها بیاموزد: هرگاه بنده در نهایت اخلاص و درماندگی به سوی او بدود، رحمتش خواهد جوشید. همانگونه که باغ بدون آب میخشکد، دل انسان نیز بدون ذکر خدا پژمرده میشود. و همانگونه که باران، گردوغبار را از زمین میشوید، حج نیز غبار غرور، گناه و دلبستگی دنیا را از روح انسان پاک میکند.چه زیباست که حاجی در کنار خانه خدا بفهمد: او نیز باید مانند آب باشد... زلال، فروتن، پاککننده، حیاتبخش، و جاری به سوی خدا. خدایا، دلهای ما را با آب معرفت زنده کن، و ما را از زمزم رحمتت سیراب بگردان.۱۲خردادماه ۱۴۰۵ مکه مکرمه
پیوند آب و حج حج، سرزمینِ تشنگی و سیراب شدن است... و آب، لطیفترین نشانه رحمت خداوند در این سفر عاشقانه.در میان کوههای خشک مکه، خداوند به انسان میآموزد که: همانگونه که زمینِ مرده با آب زنده میشود، دلِ خشکیده انسان نیز با یاد خدا حیات مییابد. خداوند متعال فرمود:﴿وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ﴾ «و هر چیز زندهای را از آب قرار دادیم.»آب، تنها مایه رفع تشنگی نیست... آب، زبانِ رحمت خداست. آب، آلودگی را میشوید؛ و حج، گناهان را. آب، جسم را پاک میکند؛ و حج، روح را. آب، زمین مرده را سبز میسازد؛ و حج، قلبهای مرده را زنده میکند. آب، ریشه درختان را جان میبخشد؛ و اشکِ توبه در حج، ریشه ایمان را.در حج، حاجی بارها با آب پیوند میخورد:• با وضویی که غبار غفلت را میشوید،• با غسل احرام که آغاز تولدی دوباره است،• با زمزم که نوشیدنی عشق و توکل است،• و با اشکهایی که در عرفات چون باران رحمت جاری میشود.چاه زمزم فقط یک چاه آب نیست... چشمهای است که از میان اضطراب مادری مؤمن جوشید، تا خداوند به همه انسانها بیاموزد: هرگاه بنده در نهایت اخلاص و درماندگی به سوی او بدود، رحمتش خواهد جوشید. همانگونه که باغ بدون آب میخشکد، دل انسان نیز بدون ذکر خدا پژمرده میشود. و همانگونه که باران، گردوغبار را از زمین میشوید، حج نیز غبار غرور، گناه و دلبستگی دنیا را از روح انسان پاک میکند.چه زیباست که حاجی در کنار خانه خدا بفهمد: او نیز باید مانند آب باشد... زلال، فروتن، پاککننده، حیاتبخش، و جاری به سوی خدا. خدایا، دلهای ما را با آب معرفت زنده کن، و ما را از زمزم رحمتت سیراب بگردان.۱۲خردادماه ۱۴۰۵ مکه مکرمه۴۴🟢چگونه پس از حج، حاجی بمانیم؟
نگاهی به مسئولیتهای حاجیان در برابر خدا، خانواده و جامعه از دیدگاه قرآن و سنت
حج، یکی از بزرگترین عبادتهای اسلام و آرزوی هر مسلمان مؤمن است. خداوند متعال کسانی را که به این سفر الهی مشرف میشوند، به میهمانی خود فرا میخواند تا در مدرسه توحید، اخلاص، تقوا و بندگی تربیت شوند. اما حقیقت این است که ارزش و قبولی حج تنها در انجام مناسک خلاصه نمیشود، بلکه در آثار و برکاتی است که پس از بازگشت در زندگی حاجی نمایان میگردد.
از اینرو، این پرسش مهم مطرح میشود که چگونه میتوان پس از بازگشت از سرزمین وحی، همچنان «حاجی» باقی ماند و انتظار خانواده و جامعه از حاجیان چیست؟
حج و تحول درونی
خداوند متعال درباره حج میفرماید:
«الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ»
«حج در ماههای معینی است، پس هر کس در این ماهها حج را بر خود واجب گرداند، در مدت حج نه سخن زشت گوید، نه گناه کند و نه به جدال بپردازد.»
(سوره بقره، آیه ۱۹۷)
این آیه نشان میدهد که هدف حج، تربیت اخلاقی و پاکسازی انسان از گناهان و صفات ناپسند است.
همچنین پیامبر اکرم ﷺ فرمودند:
«مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ، رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ»
«هر کس برای رضای خدا حج گزارد و مرتکب گناه و رفتار ناشایست نشود، همانند روزی که از مادر متولد شده، پاک از گناهان بازمیگردد.»
(صحیح بخاری و صحیح مسلم)
بنابراین، بازگشت از حج باید سرآغاز زندگی جدیدی همراه با تقوا و بندگی باشد.
چگونه حاجی بمانیم؟
۱. حفظ تقوا و دوری از گناه
مهمترین رهآورد حج، تقواست. خداوند میفرماید:
«وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى»
«توشه برگیرند که بهترین توشه، تقواست.»
(سوره بقره، آیه ۱۹۷)
حاجی واقعی کسی است که پس از بازگشت نیز مراقب گفتار، رفتار و معاملات خود باشد و از نافرمانی خداوند دوری کند.
۲. پایبندی بیشتر به نماز و عبادت
کسی که در مسجدالحرام و مسجدالنبی اشک بندگی ریخته است، شایسته نیست پس از بازگشت در نماز و یاد خدا سستی کند. پیامبر ﷺ فرمودند:
«أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ»
«محبوبترین اعمال نزد خداوند، عملی است که پیوسته انجام شود، هرچند اندک باشد.»
(صحیح بخاری و صحیح مسلم)
۳. خوشاخلاقی با مردم
از نشانههای قبولی حج، بهبود اخلاق و رفتار است. رسول الله ﷺ فرمودند:
«إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخْلَاقًا»
«محبوبترین شما نزد من و نزدیکترین شما به من در روز قیامت، خوشاخلاقترین شما هستند.»
(سنن ترمذی)
انتظار خانواده از حاجیان
خانواده نخستین جایی است که آثار حج باید در آن دیده شود. همسر، فرزندان و نزدیکان انتظار دارند حاجی پس از بازگشت:
مهربانتر و صبورتر باشد.
در حق خانواده عادلانهتر رفتار کند.
اهل گذشت و چشمپوشی باشد.
فضای خانه را با یاد خدا و اخلاق اسلامی آراسته سازد.
پیامبر ﷺ فرمودند:
«خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ»
«بهترین شما کسی است که برای خانواده خود بهترین باشد.»
(سنن ترمذی)
بنابراین، نخستین نشانه قبولی حج باید در رفتار حاجی با خانواده نمایان شود.
انتظار جامعه از حاجیان
در بسیاری از جوامع اسلامی، حاجیان به عنوان الگوهای دینداری شناخته میشوند. مردم از آنان انتظار دارند که:
در امانتداری و صداقت نمونه باشند.
میان مردم صلح و وحدت ایجاد کنند.
اهل خیرخواهی و خدمت به جامعه باشند.
از غیبت، دروغ و ظلم دوری کنند.
جوانان را به ارزشهای اسلامی دعوت نمایند.
خداوند متعال میفرماید:
«وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى»
«در نیکی و پرهیزگاری با یکدیگر همکاری کنید.»
(سوره مائده، آیه ۲)
حاجی باید پیامآور همین روح تعاون، اخوت و تقوا در جامعه باشد.
نشانه قبولی حج
از مهمترین نشانههای قبولی حج آن است که حال انسان پس از حج بهتر از قبل شود و بر طاعت و نیکی پایدار بماند. حسن بصری رحمهالله میفرمود:
«نشانه حج مبرور آن است که انسان پس از بازگشت، نسبت به دنیا بیرغبتتر و به آخرت مشتاقتر گردد.»
سخن پایانی
حج پایان یک سفر نیست، بلکه آغاز راهی تازه در مسیر بندگی خداوند است. حاجی واقعی کسی نیست که تنها عنوان «حاجی» را با خود بیاورد، بلکه کسی است که روح حج را در زندگی خود حفظ کند؛ در عبادت، اخلاق، رفتار خانوادگی و خدمت به جامعه.
از خداوند متعال میخواهیم که حج همه حجاج را حج مبرور، سعی آنان را مشکور و گناهانشان را آمرزیده قرار دهد و توفیق دهد که تا پایان عمر بر راه تقوا و بندگی استوار بمانند.
نگاهی به مسئولیتهای حاجیان در برابر خدا، خانواده و جامعه از دیدگاه قرآن و سنت
حج، یکی از بزرگترین عبادتهای اسلام و آرزوی هر مسلمان مؤمن است. خداوند متعال کسانی را که به این سفر الهی مشرف میشوند، به میهمانی خود فرا میخواند تا در مدرسه توحید، اخلاص، تقوا و بندگی تربیت شوند. اما حقیقت این است که ارزش و قبولی حج تنها در انجام مناسک خلاصه نمیشود، بلکه در آثار و برکاتی است که پس از بازگشت در زندگی حاجی نمایان میگردد.
از اینرو، این پرسش مهم مطرح میشود که چگونه میتوان پس از بازگشت از سرزمین وحی، همچنان «حاجی» باقی ماند و انتظار خانواده و جامعه از حاجیان چیست؟
حج و تحول درونیخداوند متعال درباره حج میفرماید:
«الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ»
«حج در ماههای معینی است، پس هر کس در این ماهها حج را بر خود واجب گرداند، در مدت حج نه سخن زشت گوید، نه گناه کند و نه به جدال بپردازد.»
(سوره بقره، آیه ۱۹۷)
این آیه نشان میدهد که هدف حج، تربیت اخلاقی و پاکسازی انسان از گناهان و صفات ناپسند است.
همچنین پیامبر اکرم ﷺ فرمودند:
«مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ، رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ»
«هر کس برای رضای خدا حج گزارد و مرتکب گناه و رفتار ناشایست نشود، همانند روزی که از مادر متولد شده، پاک از گناهان بازمیگردد.»
(صحیح بخاری و صحیح مسلم)
بنابراین، بازگشت از حج باید سرآغاز زندگی جدیدی همراه با تقوا و بندگی باشد.
چگونه حاجی بمانیم؟
۱. حفظ تقوا و دوری از گناه
مهمترین رهآورد حج، تقواست. خداوند میفرماید:
«وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى»
«توشه برگیرند که بهترین توشه، تقواست.»
(سوره بقره، آیه ۱۹۷)
حاجی واقعی کسی است که پس از بازگشت نیز مراقب گفتار، رفتار و معاملات خود باشد و از نافرمانی خداوند دوری کند.
۲. پایبندی بیشتر به نماز و عبادت
کسی که در مسجدالحرام و مسجدالنبی اشک بندگی ریخته است، شایسته نیست پس از بازگشت در نماز و یاد خدا سستی کند. پیامبر ﷺ فرمودند:
«أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ»
«محبوبترین اعمال نزد خداوند، عملی است که پیوسته انجام شود، هرچند اندک باشد.»
(صحیح بخاری و صحیح مسلم)
۳. خوشاخلاقی با مردم
از نشانههای قبولی حج، بهبود اخلاق و رفتار است. رسول الله ﷺ فرمودند:
«إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخْلَاقًا»
«محبوبترین شما نزد من و نزدیکترین شما به من در روز قیامت، خوشاخلاقترین شما هستند.»
(سنن ترمذی)
انتظار خانواده از حاجیان
خانواده نخستین جایی است که آثار حج باید در آن دیده شود. همسر، فرزندان و نزدیکان انتظار دارند حاجی پس از بازگشت:
مهربانتر و صبورتر باشد.در حق خانواده عادلانهتر رفتار کند.اهل گذشت و چشمپوشی باشد.فضای خانه را با یاد خدا و اخلاق اسلامی آراسته سازد.پیامبر ﷺ فرمودند:
«خَيْرُكُمْ خَيْرُكُمْ لِأَهْلِهِ»
«بهترین شما کسی است که برای خانواده خود بهترین باشد.»
(سنن ترمذی)
بنابراین، نخستین نشانه قبولی حج باید در رفتار حاجی با خانواده نمایان شود.
انتظار جامعه از حاجیان
در بسیاری از جوامع اسلامی، حاجیان به عنوان الگوهای دینداری شناخته میشوند. مردم از آنان انتظار دارند که:
در امانتداری و صداقت نمونه باشند.میان مردم صلح و وحدت ایجاد کنند.اهل خیرخواهی و خدمت به جامعه باشند.از غیبت، دروغ و ظلم دوری کنند.جوانان را به ارزشهای اسلامی دعوت نمایند.خداوند متعال میفرماید:
«وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى»
«در نیکی و پرهیزگاری با یکدیگر همکاری کنید.»
(سوره مائده، آیه ۲)
حاجی باید پیامآور همین روح تعاون، اخوت و تقوا در جامعه باشد.
نشانه قبولی حجاز مهمترین نشانههای قبولی حج آن است که حال انسان پس از حج بهتر از قبل شود و بر طاعت و نیکی پایدار بماند. حسن بصری رحمهالله میفرمود:
«نشانه حج مبرور آن است که انسان پس از بازگشت، نسبت به دنیا بیرغبتتر و به آخرت مشتاقتر گردد.»
سخن پایانیحج پایان یک سفر نیست، بلکه آغاز راهی تازه در مسیر بندگی خداوند است. حاجی واقعی کسی نیست که تنها عنوان «حاجی» را با خود بیاورد، بلکه کسی است که روح حج را در زندگی خود حفظ کند؛ در عبادت، اخلاق، رفتار خانوادگی و خدمت به جامعه.
از خداوند متعال میخواهیم که حج همه حجاج را حج مبرور، سعی آنان را مشکور و گناهانشان را آمرزیده قرار دهد و توفیق دهد که تا پایان عمر بر راه تقوا و بندگی استوار بمانند.
۳۳۳۱