بارش شهابی برساوشی چیست و چرا رخ میدهد؟بارش شهابی برساوشی یکی از شناختهشدهترین بارشهای شهابی سالانه است که هر سال در میانه تابستان رخ میدهد. این پدیده زمانی دیده میشود که زمین در مسیر مداری خود به دور خورشید، از میان ذرات و بقایای باقیمانده از دنبالهدار Swift-Tuttle عبور میکند. این ذرات که عمدتاً از تکههای بسیار ریز سنگ و یخ تشکیل شدهاند، هنگام ورود با سرعت بسیار بالا به جو زمین داغ میشوند و به صورت ردهای نورانی در آسمان دیده میشوند؛ همان چیزی که ما به آن شهاب یا در زبان عمومی، «ستاره دنبالهدار» میگوییم.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱
منشاء بارش برساوشی
منشاء این بارش، دنبالهدار سویفت-تاتل است؛ جرمی آسمانی که هسته آن حدود ۲۶ کیلومتر قطر دارد و یکی از بزرگترین اجرامی به شمار میرود که بهطور دورهای از نزدیکی زمین عبور میکند. این دنبالهدار در آخرین عبور خود در سال ۱۹۹۲ به نزدیکی زمین رسید و عبور بعدی آن برای سال ۲۱۲۶ پیشبینی شده است. با هر بار نزدیک شدن دنبالهدار به خورشید، بخشی از مواد سطحی آن جدا میشود و در امتداد مدارش پخش میشود. وقتی زمین هر سال در مردادماه از متراکمترین بخش این مسیر غبارآلود عبور میکند، تعداد زیادی شهاب در آسمان دیده میشود و بارش برساوشی به اوج خود میرسد.سرعت ذرات برساوشی بسیار بالاست. طبق دادههای ناسا، این ذرات هنگام ورود به جو زمین با سرعتی در حدود ۵۹ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند. چنین سرعتی باعث میشود هوای جلوی ذره بهشدت فشرده و داغ شود و رد نورانی بسیار درخشانی در آسمان شکل بگیرد. دمای این فرایند میتواند به بیش از ۱۶۵۰ درجه سانتیگراد برسد. بیشتر شهابهای برساوشی در ارتفاعی حدود ۹۷ کیلومتر از سطح زمین قابل مشاهده میشوند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
منشاء این بارش، دنبالهدار سویفت-تاتل است؛ جرمی آسمانی که هسته آن حدود ۲۶ کیلومتر قطر دارد و یکی از بزرگترین اجرامی به شمار میرود که بهطور دورهای از نزدیکی زمین عبور میکند. این دنبالهدار در آخرین عبور خود در سال ۱۹۹۲ به نزدیکی زمین رسید و عبور بعدی آن برای سال ۲۱۲۶ پیشبینی شده است. با هر بار نزدیک شدن دنبالهدار به خورشید، بخشی از مواد سطحی آن جدا میشود و در امتداد مدارش پخش میشود. وقتی زمین هر سال در مردادماه از متراکمترین بخش این مسیر غبارآلود عبور میکند، تعداد زیادی شهاب در آسمان دیده میشود و بارش برساوشی به اوج خود میرسد.سرعت ذرات برساوشی بسیار بالاست. طبق دادههای ناسا، این ذرات هنگام ورود به جو زمین با سرعتی در حدود ۵۹ کیلومتر بر ثانیه حرکت میکنند. چنین سرعتی باعث میشود هوای جلوی ذره بهشدت فشرده و داغ شود و رد نورانی بسیار درخشانی در آسمان شکل بگیرد. دمای این فرایند میتواند به بیش از ۱۶۵۰ درجه سانتیگراد برسد. بیشتر شهابهای برساوشی در ارتفاعی حدود ۹۷ کیلومتر از سطح زمین قابل مشاهده میشوند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱بهترین ساعت مشاهده بارش شهابی برساوشی در سال 1405
بارش شهابی برساوشی در سال 1405 تقریباً از ۲۳ تیر تا ۲ شهریور ( ۱۴ جولای تا ۲۴ آگست ۲۰۲۶ ) فعال خواهد بود؛ اما تعداد شهابها در تمام این بازه یکسان نیست. بهترین فرصت رصد زمانی است که زمین از متراکمترین بخش جریان ذرات برجایمانده از دنبالهدار ۱۰۹پی/سویفت–تاتل عبور میکند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
بارش شهابی برساوشی در سال 1405 تقریباً از ۲۳ تیر تا ۲ شهریور ( ۱۴ جولای تا ۲۴ آگست ۲۰۲۶ ) فعال خواهد بود؛ اما تعداد شهابها در تمام این بازه یکسان نیست. بهترین فرصت رصد زمانی است که زمین از متراکمترین بخش جریان ذرات برجایمانده از دنبالهدار ۱۰۹پی/سویفت–تاتل عبور میکند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
آیا نور ماه مانع مشاهده خواهد شد؟
یکی از مهمترین مزیتهای بارش برساوشی 1405، شرایط بسیار مناسب ماه است. اوج بارش تقریباً با ماه نو همزمان میشود؛ در نتیجه نور ماه آسمان را روشن نخواهد کرد و شهابهای کمنورتر نیز، بهشرط صاف و تاریک بودن آسمان، شانس بیشتری برای دیدهشدن دارند.البته نبود نور ماه بهتنهایی کافی نیست. آلودگی نوری شهرها، غبار، ابر، رطوبت جو و موانع اطراف افق میتوانند تعداد شهابهای قابل مشاهده را بهشدت کاهش دهند. برای بهرهبردن از شرایط مطلوب سال 1405، مکانی تاریک و دور از نور شهرها انتخاب کنید و دستکم ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به چشمهایتان فرصت دهید تا با تاریکی سازگار شوند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
یکی از مهمترین مزیتهای بارش برساوشی 1405، شرایط بسیار مناسب ماه است. اوج بارش تقریباً با ماه نو همزمان میشود؛ در نتیجه نور ماه آسمان را روشن نخواهد کرد و شهابهای کمنورتر نیز، بهشرط صاف و تاریک بودن آسمان، شانس بیشتری برای دیدهشدن دارند.البته نبود نور ماه بهتنهایی کافی نیست. آلودگی نوری شهرها، غبار، ابر، رطوبت جو و موانع اطراف افق میتوانند تعداد شهابهای قابل مشاهده را بهشدت کاهش دهند. برای بهرهبردن از شرایط مطلوب سال 1405، مکانی تاریک و دور از نور شهرها انتخاب کنید و دستکم ۲۰ تا ۳۰ دقیقه به چشمهایتان فرصت دهید تا با تاریکی سازگار شوند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱اوج بارش شهابی برساوشی 1405 چه زمانی است؟
بر اساس زمانبندی ارائهشده در منبع، اوج بارش در شامگاه چهارشنبه ۲۱ مرداد تا بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ (شب ۱۲ آگست و ساعات پیش از سپیدهدم ۱۳ آگست ۲۰۲۶) رخ میدهد. بارش برساوشی اوجی نسبتاً گسترده دارد و فعالیت آن فقط به یک لحظه محدود نمیشود؛ بنابراین ممکن است از شب قبل و بعد از اوج نیز تعدادی شهاب مشاهده کنید. بااینحال، برای افزایش شانس رصد، بهتر است برنامه اصلی خود را برای شب ۲۱ به ۲۲ مرداد تنظیم کنید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
بر اساس زمانبندی ارائهشده در منبع، اوج بارش در شامگاه چهارشنبه ۲۱ مرداد تا بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ (شب ۱۲ آگست و ساعات پیش از سپیدهدم ۱۳ آگست ۲۰۲۶) رخ میدهد. بارش برساوشی اوجی نسبتاً گسترده دارد و فعالیت آن فقط به یک لحظه محدود نمیشود؛ بنابراین ممکن است از شب قبل و بعد از اوج نیز تعدادی شهاب مشاهده کنید. بااینحال، برای افزایش شانس رصد، بهتر است برنامه اصلی خود را برای شب ۲۱ به ۲۲ مرداد تنظیم کنید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱دلیل محبوبیت بارش شهابی برساوشی
یکی از دلایلی که بارش شهابی برساوشی را به رویدادی محبوب برای رصدگران تبدیل کرده، تعداد نسبتاً زیاد شهابها در زمان اوج است. در شرایط ایدهآل، یعنی زیر آسمانی تاریک، صاف و بدون آلودگی نوری، نرخ ساعتی تعداد شهابهایی که یک ناظر میتواند در یک ساعت اوج فعالیت در آسمان ببیند یا ZHR میتواند به حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت برسد. البته این عدد لزوماً به این معنا نیست که هر ناظر در هر مکان دقیقاً ۱۰۰ شهاب خواهد دید؛ زیرا عواملی مثل نور شهرها، وضعیت افق، شفافیت جو و ارتفاع کانون بارش از افق، بر تعداد واقعی شهابهای دیدهشده اثر میگذارند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
یکی از دلایلی که بارش شهابی برساوشی را به رویدادی محبوب برای رصدگران تبدیل کرده، تعداد نسبتاً زیاد شهابها در زمان اوج است. در شرایط ایدهآل، یعنی زیر آسمانی تاریک، صاف و بدون آلودگی نوری، نرخ ساعتی تعداد شهابهایی که یک ناظر میتواند در یک ساعت اوج فعالیت در آسمان ببیند یا ZHR میتواند به حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت برسد. البته این عدد لزوماً به این معنا نیست که هر ناظر در هر مکان دقیقاً ۱۰۰ شهاب خواهد دید؛ زیرا عواملی مثل نور شهرها، وضعیت افق، شفافیت جو و ارتفاع کانون بارش از افق، بر تعداد واقعی شهابهای دیدهشده اثر میگذارند.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱کجا برای دیدن بارش شهابی برساوشی برویم؟
برای تماشای بارش شهابی برساوشی به تلسکوپ یا رصدخانه نیاز ندارید؛ مهمترین چیز، انتخاب مکانی با آسمان تاریک، افق باز و آلودگی نوری کم است. هرچه از نور شهرها، جادههای شلوغ و مناطق پرنور دورتر باشید، شانس دیدن شهابهای بیشتری خواهید داشت. در ایران هم معمولاً از نیمهشب تا پیش از سپیدهدم بهترین زمان رصد است. یک محل مناسب برای رصد باید این ویژگیها را داشته باشد:دور از آلودگی نوری و روشنایی شهرها و جادهها باشدمیدان دید باز و افق وسیع داشته باشدآسمان آن صاف، شفاف و بدون ابر، مه یا گردوغبار باشددسترسی امن و محل استقرار مناسب برای نشستن یا کمپ داشته باشدبرای رصد بهتر، لازم نیست مستقیم به کانون بارش نگاه کنید. کافی است در موقعیتی راحت بنشینید یا دراز بکشید و بخش گستردهای از آسمان را زیر نظر بگیرید. همچنین بهتر است پیش از تاریکی به محل برسید تا هم محیط را بررسی کنید و هم با خیال راحت برای یک رصد طولانی آماده شوید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
برای تماشای بارش شهابی برساوشی به تلسکوپ یا رصدخانه نیاز ندارید؛ مهمترین چیز، انتخاب مکانی با آسمان تاریک، افق باز و آلودگی نوری کم است. هرچه از نور شهرها، جادههای شلوغ و مناطق پرنور دورتر باشید، شانس دیدن شهابهای بیشتری خواهید داشت. در ایران هم معمولاً از نیمهشب تا پیش از سپیدهدم بهترین زمان رصد است. یک محل مناسب برای رصد باید این ویژگیها را داشته باشد:دور از آلودگی نوری و روشنایی شهرها و جادهها باشدمیدان دید باز و افق وسیع داشته باشدآسمان آن صاف، شفاف و بدون ابر، مه یا گردوغبار باشددسترسی امن و محل استقرار مناسب برای نشستن یا کمپ داشته باشدبرای رصد بهتر، لازم نیست مستقیم به کانون بارش نگاه کنید. کافی است در موقعیتی راحت بنشینید یا دراز بکشید و بخش گستردهای از آسمان را زیر نظر بگیرید. همچنین بهتر است پیش از تاریکی به محل برسید تا هم محیط را بررسی کنید و هم با خیال راحت برای یک رصد طولانی آماده شوید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱
کویر، دشت یا کوهستان؛ کدام بهتر است؟هرکدام از این محیطها میتوانند برای رصد برساوشیها مناسب باشند، اما انتخاب نهایی باید بر اساس وضعیت آبوهوا، دسترسی و تجربه گروه انجام شود.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.مناطق بیابانی و کویریمناطق بیابانی معمولاً افق باز و آلودگی نوری کمی دارند و به همین دلیل مقصد محبوبی برای رصد آسمان شب هستند. بااینحال، ورود بدون برنامهریزی به مناطق دورافتاده میتواند خطرناک باشد. اختلاف دمای روز و شب، گمکردن مسیر، نبود پوشش شبکه تلفن همراه، مسیرهای شنی و حضور جانوران محلی از نکاتی هستند که باید در نظر بگیرید. از توقف در بستر رودخانههای فصلی و مسیلها خودداری کنید؛ بارندگی در ارتفاعات بالادست ممکن است حتی زیر آسمان صاف محل کمپ، باعث جاریشدن سیلاب شود.دشتها و فضاهای بازدشتهای خارج از محدوده شهری، در صورت داشتن آسمان تاریک و دسترسی مطمئن، گزینهای سادهتر و کمدردسرتر هستند. مزیت اصلی آنها میدان دید وسیع است. البته باید از زمینهای کشاورزی خصوصی، مناطق حفاظتشده بدون مجوز و محل عبور دام یا خودرو فاصله بگیرید.ارتفاعات و مناطق کوهستانیدر برخی مواقع، ارتفاعات به دلیل قرار گرفتن بالاتر از غبار و بخشی از آلودگیهای نزدیک سطح زمین، آسمان شفافتری دارند؛ اما ارتفاع بیشتر همیشه به معنی رصد بهتر نیست. ابر، باد شدید، افت دما، مه، مسیر دشوار و محدود شدن افق بهوسیله یالها و قلهها میتواند شرایط را نامناسب کند. برای رصد برساوشیها لازم نیست به قله صعود کنید. یک محل مرتفع اما ایمن، قابلدسترسی و دارای میدان دید باز معمولاً انتخاب منطقیتری است.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.
@yazdsky
با ما، آسمان را دقیقتر و زیباتر بشناسید.۱
ویژهبرنامهی رصد بارش شهابی برساووشی مؤسسه نجوم آسمان شب کویر یزد برگزار میکند:
تاریخ: سهشنبه، ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ ساعت حرکت: سهشنبه ۲۰ مرداد | ۱۷:۰۰ ساعت برگشت: چهارشنبه ۲۱ مرداد | ۰۰:۳۰ برای علاقهمندان، گروه تا ساعت ۰۱:۳۰ بامداد در محل برنامه مستقر خواهد بود. هزینه شرکت در برنامه: عموم: ۹۰۰ هزار تومان اعضای مؤسسه و گروههای خانوادگی ۳ نفر به بالا: ۸۰۰ هزار تومان ترانسفر: حرکت با وسیله شخصی و بر عهده شرکتکنندگان است. خودرو گروهی: ۵۰۰ هزار تومان تعداد خودروهای گروهی محدود است. خدمات برنامه:🩺 بیمه حوادث️ پذیرایی، چای آتیشی و … محورهای برنامه: آشنایی با آسمان شب و صورتهای فلکی آموزش کار با تلسکوپ🪐 رصد اجرام غیرستارهای، زحل و دیگر اجرام آسمانی رصد و آشنایی با بارش شهابی برساووشی ظرفیت برنامه محدود است. جهت ثبتنام و کسب اطلاعات بیشتربا شمارههای زیر تماس بگیرید: ۰۹۱۳۲۵۹۳۹۱۱ ۰۹۱۳۴۵۴۶۱۷۶تلگرام: @Yazd_skyدایرکت اینستاگرام حتماً پیش از حضور، قوانین رصد را مطالعه فرمایید. مؤسسه نجوم آسمان شب کویر یزد@yazdsky۱