نوشتهها و رصدهای گاه و بیگاه سیدیاسر تقویروزنامهنگار و دانشآموخته جامعهشناسی تشیع
سرمایهگذاری بر هیئات و مداحان؛ راهبرد درست قائد شهید سیدیاسر تقوی: پس از اعلام خبر شهادت رهبر انقلاب، بسیاری از مداحانی که به عنوان چهره انقلابی شناخته نمیشدند برای قائد شهید، وطن و مقاومت و ایستادگیِ ملت نوحهخوانی کردند. این روزها هر جا میرویم نوای حماسی مداحان طنینانداز است؛ محمود کریمی، حسین طاهری، مهدی رسولی، میثم مطیعی، محمدحسین پویانفر، ابوذر روحی، مجتبی رمضانی و... آن هم با اشعاری که تلفیقی از باورهای دینی مردم و غیرت ملی آنهاست. همچنین در تجمعهای بسیاری از شهرها، مداحان همراه جمعیت هیئت خودشان حاضر میشوند. راهپیماییهای شبانه نیز با مظاهر معینی از سنتهای محرم و صفر آمیخته شده است که میتوان به پیادهروی به عنوان یک تظاهرات ملی-مذهبی، سینهزنی، پرچم و علم گردانی، موکبهای متنوع، مشارکت مردم در برگزاری مراسمها و... اشاره کرد. بخشی از این نقشآفرینی بهدلیل توجه قائد شهید به جامعه مداحان و هیئات مذهبی است. امری که در زمان خود با برچسب توسعه مناسک دینی مورد نقد واقع میشد نقد توسعه مناسک دینی یکی از موضوعاتی بود که طی سالهای اخیر، تحلیلگران مسائل اجتماعی بسیار به آن پرداخته بودند. در همان دوران، رهبر شهید انقلاب توجه ویژهای به مناسک داشتند و رونق آنها را دلیلی بر رشد دینداری در جامعه مطرح میکردند. به طور مثال رونق اعتکافها، سفر زیارتی اربعین، پیادهروی عید غدیر و... مورد توجه بود و ستایش میشد. در مقابل، دیدگاههای متفاوت، تلازمی میان توسعه و رونق مناسک با رشد دینداری نمییافتند و در نگاهی بدبینانه آن را تلاش حاکمیت برای توجیه عملکرد خود و نیز بهرهبرداری آن برای تقویت نظام سیاسی تحلیل میکرد. در پژوهشهای صورتگرفته درباره دینداری ایرانیان نیز همواره این سوال مطرح بوده که آیا رونق مناسک را میتوان نشانهای برای رشد دینداری در نظر گرفت یا نه؟ اما هیئات مذهبی ساختاری بودند برای اتحاد امر اجتماعی و امر سیاسی و تقویت بنیانهای مردمی نظام سیاسی. شهید آیتالله خامنهای که مهمترین وجه دینداری را دفاع از جبهه حق و ایستادگی در این مسیر میدانستند بواسطه سرمایهگذاری بر جامعه مداحان و هیئات مذهبی ضمن ایجاد تشکلهای مردمی حافظ ارزشها، بخشی از تریبون آنها را به سمت تولید و ترویج آثار حماسی ملی و مذهبی سوق دادند. آثاری که در روزگار جنگ و خلأ قدرت توانست فضای حماسی کشور را تقویت کرده و مردم را تهییج کند تا برای حفظ کشور در خیابانها حاضر شوند. علیرغم اینکه برخی از هیئات مذهبی با آن شهید کاملا همنظر نبودند و شاید نباشند، اما حتی آنها نیز در موقع خطر پای کار وطن و انقلاب آمدند. نگارنده منکر آفتهای موجود در هیئات مذهبی نیست. کما اینکه همه طیفها و تشکلهای فرهنگی با آسیبها و آفتهای مختلف دست و پنجه نرم میکنند. اما ایستادگی ملت ایران تا اینجا نشان داده تکیه قائد شهید به هیئات مذهبی و جامعه مداحان برای ترویج ارزشهای انقلاب اسلامی، دفاع از وطن در برابر تجاوز دشمن و حفظ کشور در دوران خلأ قدرت، راهبرد درست و کارآمدی بوده است. @sedyaser