ش
ترامپ دروغ نمی گوید!تحلیلی فلسفی بر ادبیات ترامپ بخشازقاسم قربانی بجگردیخبر هیچ گاه در عالم سیاست قرار نبوده که در حد خبر صرف باقی بماند و همواره کارکردی فراتر از آگاهی انسانها نسبت رخدادها داشته است. هر خبری گفته می شود تا راه برای چیزی پنهان تر باز شود. چیزی از جنس تهدید، تأثیر بر بازار، وقت کشی، فریب، ابراز تمایل و امور فراوان دیگر. ترامپ همانند هر سیاستمدار دیگری به «غرض» و لایه دوم سخنش توجهی بسیار بیش از لایه اول دارد؛ اما به این نکته توجه ندارد که لایه اول معنایی، نردبان و به تعبیر دقیق تر بستر لایه های بعدی است. اگر آن چنان سوداگرانه و به صورت افراطی از خبر برای رسیدن به اغراض استفاده شود، کم کم به ضد خودش بدل می شود و تأثیر خود را نیز از دست خواهد داد.الگوی سخن گفتن ترامپ به راستی دیوانه وار است. در این حد دیوانه وار که حتی معلوم نیست، همیشه دروغ بگوید، بلکه ممکن است آن چه می گوید، ریشه ای در واقعیت هم داشته باشد. تنها چیز قابل پیش بینی در سخنان ترامپ آن است که هر چیزی را ممکن است برای هر غرضی به کار ببرد: هرج و مرج کامل! در ذهن سوداگر ترامپ، چیزی که می خواهد «به سرعت» به آن برسد، از هر چیزی مهمتر است. حتی اگر آن چیز، ایجاد هرج و مرج در بنیانی باشد که «سود و زیان» هر دو در بستر آن معنا پیدا می کنند.در واقع، ترامپ تا به امروز همانند یک انگل، از سرمایه و اعتبار عمومی سخن و خبر در جوامع بشری بهره برده است. اعتباری که ناخودآگاه هربار به انسان می گوید: شاید این بار راست باشد! همین سرمایه عمومی بشری است که به او اجازه می دهد، با یک پیام دلها را بلرزاند، بازارها را بالا و پایین کند، اراده ها را سست کند و از هرج و مرجی که ایجاد می کند، بهره ببرد.بیایید با تکرار و هجی کردن این واقعیت، راه بهره داری او را از این سرمایه عظیم انسانی، ببندیم: سخنان ترامپ، هیچ معنایی ندارد و قرار نیست داشته باشد. سخنان او غرض محض و تاکتیک صرف است. سخنان او اصلاً قرار نیست خبر از چیزی بدهد تا آن چیز، راست یا دروغ باشد. ترامپ آن چنان بی معنا و غیر انسانی است که «حتی» دروغ هم نمی گوید!پی نوشت:چند روز پیش و به مناسبت انتشار پیام نوروزی رهبر انقلاب، متنی نوشتم و از منظر یک معلم ساده ادبیات، فرم سخن آقا سید مجتبی را تحلیل کردم. متنی که با استقبال شگفت انگیزی روبه رو شد و چند صد هزار بار در جاهای مختلف دیده شد. چند روز بعد، یکی از اساتید عزیز، پیشنهاد داد، درباره ادبیات نقطه مقابل این جنگ یعنی ترامپ نیز چیزی بنویسم. چندین بار نوشتن را آغاز کردم و وارد توضیح شیوه ادبی سخنان ترامپ شدم، اما حقیقت آن است که متنهای باارزشی از آب در نیامدند و به همین دلیل به پایان نرسیدند. این بار با استفاده از دانشهایی که در حوزه علمیه فراگرفته ام و به طور خاص دانشهای «بلاغت»، «مباحث الفاظ اصول فقه» و «فلسفه» و از زاویه و عمق دیگری به تحلیل ادبیات خاص ترامپ، پرداختم. شاید دلیل آن که متنهای اولیه بی ارزش از آب در آمدند این بود که سخنان ترامپ اصلا به مرحله ای که بخواهیم درباره فرم ادبی آن صحبت کنیم نمی رسد. چه بسا بتوانیم بگوییم، اساسا سخنی در کار نیست...
به شهرنامه «شرح شاهنامه و روایت ایران» بپیوندید: @shahr_naame
۱۳:۳۰