#رصد_راهبردی
مرکز تحلیلهای راهبردیِ «اینتررجیونال»
برخی گزارشهای غربی حاکی از آن است که چین، جنگ [علیه] ایران را عملاً بهمثابۀ آزمایشگاهی برای توسعۀ جنگهای مبتنی بر هوش مصنوعی میبیند؛ در چارچوب رقابت راهبردی خود با ایالات متحده.بر اساس این گزارشها، حمایت چین از هوش مصنوعی در حوزههای اطلاعاتی و [کلان]داده، به این جنگ ابعاد جدیدی بخشیده است. شرکتهای فناوری چینیِ مرتبط با تشکیلات نظامی، درحال توسعه و بازاریابی ابزارهای اطلاعاتیِ مبتنی بر هوش مصنوعی هستند؛ ابزارهایی که قادر باشد:
تحرکات نیروهای آمریکایی را ردیابی کند؛
تصاویر ماهوارهای را تجزیهوتحلیل کند؛
حرکت هواپیماها و کشتیهای نظامی [آمریکا] را رصد کند؛
تحلیلهای دقیقی از استقرار نیروها ارائه کند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۶:۳۲
#تحلیل_کوتاه
️ آنچه جنگ را اجتنابناپذیر کرد
گزارشهای اندیشکدههای آمریکایی در ایام منتهی به جنگ 40روزه نشان میدادند که هر سه بازیگر اصلی، یعنی ایران، اسرائیل و ایالات متحده، در موقعیتی قرار داشتند که تصمیمهایشان، بیشتر بر پایۀ ادراک تهدید از طرف مقابل شکل میگرفت تا ارزیابی واقعیِ قدرت. ایران در پی احیایِ بازدارندگی از مسیر هستهای بود؛ اما همزمان، تمایل نداشت که به درگیری نظامیِ مستقیم کشیده شود. از آن سو، اسرائیل و جناح جنگطلبِ دولتِ آمریکا، با تصور کاهش ظرفیتهایِ بازدارندگیِ ایران و ضعف محورِ مقاومت، شرایط را برای یک اقدام نظامیِ پیشدستانه مساعد میدیدند.
درمجموع، از منظر راهبردی، میتوان از عوامل زیر با عنوان اصلیترین علل شروعِ جنگ یاد کرد:
ازنظر دشمن، بازدارندگی ایران تضعیف؛ اما ظرفیت هستهای آن، دستنخورده باقی مانده بود؛
محافل فکری آمریکا و اسرائیل بر آن بودند که فضای لازم برای کنش نظامی علیه یک حکومت غیرمحبوب فراهم شده است؛
بر اساس محاسبات طرف مقابل، بزرگترین مانع برای دستیابی به «پیروزی ساختاری»، شخص رهبرِ شهیدِ انقلاب بود؛
ترامپ و نتانیاهو بهدنبال «فرصت طلایی» برای اقدام نظامی و تغییر سامان سیاسیِ ایران بودند؛
واشنگتن، درگیر اختلاف داخلی میان انتخابِ مسیرِ «دیپلماسی مشروط» و گزینۀ تقابلِ مستقیم بود؛ شکافی که در نهایت، در تغییر مداومِ اهدافِ جنگ و سردرگمی شخصِ ترامپ نمایان شد؛
اروپا، درحالی که نگران فروپاشی چارچوبِ برجام بود، نهتنها نقش مؤثری را در مهار تنش ایفا نکرد، بلکه در آتش تشدیدِ تنش دمید؛
روسیه و چین، اگرچه بهخوبی واقف بودند که ترامپ درصدد جنگ علیه ایران است، از سازوکارهای «دیپلماسی پیشگیرانه» برای صلحسازی استفاده نکردند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۸:۱۸
#رصد_راهبردی
شورای آتلانتیک (Atlantic Council)
نه بهطور علنی، اما از زمان شروع جنگ، مقامات [عربیِ] خلیج فارس در مکالمات خصوصی اذعان میکنند که بهدلیل میزبانی از معماری امنیتیِ «آمریکاییخلیجی» (US-Gulf)، با کارزار انتقامجویانۀ ایران مواجه شدهاند. [از دید آنها]، شرایط فعلی دیگر پذیرفتنی نیست. اگرچه تهدید به پا پس کشیدن نمیکنند، به فکر انجام یک اقدام بسیار جدیتر هستند. در همین راستا، آنها [کشورهای عربی خلیج فارس] درحال ارزشگذاری گزینههایِ خود هستند؛ چنانکه قرار است در میزان آمادگیِ خود برای پذیرش ریسکِ این توافق [توافق امنیتی با ایالات متحده]، بازنگری کنند؛ آن هم بدون [ایجاد] تغییرِ ساختاری در نقش [سنتی] که تابهامروز، در آن ایفا کردهاند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۰:۵۵
راهبردنگار-050205
درهم شکستن ائتلافها و استراتژیهای مرسومِ سیاست خارجی آمریکا، در نگاه جوانان این کشور
مرکز مطالعات سیاسی و استراتژیکِ الأهرام، در گزارشی تفصیلی با عنوان «چگونه نسل Z آمریکا، سیاستهای این کشور را بازآرایی خواهد کرد؟»، رویکردها، اولویتها و الگوهای مشارکت سیاسیِ جوانان آمریکا را بهعنوان آیندهسازان سیاسیِ این کشور بررسیده است؛ با استناد به منابع و مراکز معتبری چون مرکز تحقیقات پیو (Pew Research Center)، نظرسنجی جوانان هاروارد (Harvard Youth Poll) و... به سبب رعایت اختصار، در ادامه، بخشهای مهمتر این گزارش را که مرتبط با سیاست خارجیِ آمریکاست، تقدیم شما گرامیان خواهیم کرد:
نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از نسل Z، دو حزب اصلی آمریکا، کنگره یا برخی نهادهای رسمی این کشور را بهمثابۀ کانالهایی مؤثر یا معتمد نمیبینند. این کاهش اعتماد، لزوماً معادل بیتفاوتی سیاسیِ این نسل نیست؛ بلکه اغلب نشاندهندۀ شکوتردید این جوانان دربارۀ میزان توانایی این نهادها در پاسخگویی به بحرانهای خاص این نسل است.
باید توجه داشت از نظر تاریخی، سیاست خارجی آمریکا، معمولاً کمتر از سیاست داخلیاش، تحت تأثیر تغییرات نسلی بوده است. با این حال، شواهد موجود نشان میدهد که درصد چشمگیری از نسل Z، اکنون به برخی مسائل خاورمیانه با نگاهی نظاره میکنند که با نگاه نسلهای قدیمیترشان، تفاوتی فاحش دارد؛ بهویژه در میان جناح چپِ حزب دموکرات.
بر اساس یک نظرسنجی سال 2020 از میان گروه سنی 18 تا 30 سال، چپهای جوانتر آمریکایی مایلاند اسرائیل را دقیقتر از دشمنان [سنتی] ایالات متحده همچون روسیه و ایران بشناسند و در عین حال، مایل نیستند اسرائیل را متحد سنتی آمریکا بدانند؛ دیدگاهی که تفاوت واضحی با دیدگاه نسلهای قدیمیتر و بلکه محافظهکارتر در آمریکا دارد.بهنظر میرسد از اواخر سال 2023 و با آغاز جنگ غزه، این شکاف نسلی، اهمیتی دوچندان یافته است؛ چنانکه نتایج نظرسنجی دیگری نشان میدهد که آمریکاییهای زیر 30 سال، حس همدردی بیشتری با فلسطینیها دارند و در عین حال، دیدگاه منفیتری نسبت به اسرائیل. نتایج این نظرسنجی همچنین گویای آن است که این نسل، نسبت به نسلهای قدیمیتر، کمتر متقاعد شدهاند که اسرائیل دلایل موجهی برای جنگ [علیه فلسطین] دارد. این بدان معناست که تفاوت، فراتر از صرفاً همدردی [با فلسطینیان] است؛ بلکه شامل چگونگی درک مشروعیت خشونت هم میشود.
بنابراین، این واگرایی نسلی، نشانگر تحولی گسترده در دیدگاه سیاسی نسل Z آمریکا است. این نسل، سیاست خارجی را محور هویت سیاسی خود قرار نمیدهد؛ اما به نظر میرسد با زبانی اخلاقیتر به این حوزه مینگرد؛ زبانی که اساساً با زبان نسلهای قدیمیتر متفاوت است.بخش قابلتوجهی از نسل Z، مسائلی مانند غزه را از پشت عینک ائتلافها و استراتژیهای مرسوم نگاه نمیکنند، بلکه این جنس پروندههای سیاست خارجی را امتدادی از بحثهای داخلیِ خودشان میبینند؛ بحثهایی چون قدرت، تبعیض نژادی، حقوق بشر، عدالت، خشونت ساختاری و...
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۱:۳۷
#رصد_راهبردی
محورهای اصلیِ جدیدترین گزارشهای اندیشکدهها
شورای آتلانتیک (Atlantic Council): بسته شدن تنگۀ هرمز، کاهش 13درصدیِ عرضۀ نفتِ جهان را رقم زده است. کشورها، یا باید از همین حالا تقاضای جیرهبندی کنند یا بعداً بهای سنگینتری بپردازند.
بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD): رهبر حوثیها، ضمن اعلام حمایت از ایران در جنگ، درحال بررسیِ وضعِ عوارض برای کشتیهای عبوری از دریای سرخ است؛ مشابه آنچه ایران در تنگۀ هرمز انجام میدهد.
موقوفه کارنگی برای صلح بینالمللی (CEIP): جنگ ایران، علاوهبر پیامدهای امنیتی و اقتصادی، یک «آزمون تابآوری» برای کشورهای [جنوبیِ] حاشیۀ خلیج فارس است؛ درحالی که شکافهای داخلی، ازجمله سرکوب آزادیِ بیان، تنشهای فرقهای و آسیبپذیری کارگرانِ مهاجر، آشکار و تشدید شده است.
مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS): جنگ، حمایت از ایران را به آزمونی برای وفاداری گروههای نیابتی و متحدان منطقهای تبدیل کرده است. نشانههایی از واگرایی بین منافع ملیِ برخی از بازیگران و منافع جمهوری اسلامی دیده میشود.
گروه بینالمللی بحران (International Crisis Group): چین و روسیه از جنگ ایران بهعنوان فرصتی برای تضعیف نظم تحترهبری آمریکا، تقویت روابط با تهران و پیشبرد الگوی جایگزینِ نظمِ فعلی، یعنی یک «جهان چندقطبی» بهره میبرند.
مؤسسه واشنگتن (Washington Institute): ابتکار نظامیِ جدیدِ اروپا برای گشایش تنگۀ هرمز، بهجای تقابل با راهبرد فعلی آمریکا (محاصرۀ بنادر ایران)، به هدف مشترکِ جلوگیری از اهرمسازی تهران بر بازارهای انرژی کمک میکند. واشنگتن باید با پرهیز از اظهارات خصمانه و تسهیل هماهنگی، از این تلاش چندملیتی استقبال کند.
آمریکن کانزروتیو (The American Conservative): جنگ با ایران، به چین این امکان را داده است تا با معرفی خود بهعنوان «مدافع حقوق بینالملل و میانجی صلح» در مقابل «هژمونی یکجانبهگرایِ آمریکا»، در نظر کشورهای جنوبِ جهانی، اعتبار و اعتماد جلب کند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۲:۵۷
#رصد_راهبردی
موقوفه کارنگی برای صلح بینالمللی (Carnegie Endowment for International Peace)
مشخص نیست و حتی جای تردیدِ جدی وجود دارد که آیا اسرائیل و ایالات متحده توانستهاند به اهداف استراتژیکِ خود، در عملیاتهای 2025 و 2026 [علیه ایران] دست یابند یا نه؟ آیا هزینههای استراتژیک، دیپلماتیک، نظامی، سیاسی و اقتصادیِ آشکاری که اسرائیل، ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس متحمل شدهاند، از مزایایی که تاکنون به دست آمده، بیشتر بوده است یا نه؟ پاسخ هر چه باشد، این عدمقطعیت و تردید دربارهٔ موفقیتآمیز بودن جنگ، دستکم، سه علت عمده دارد:
بدون مجموعهای روشن و منسجم از اهداف استراتژیک، ارزیابی موفقیت یا شکست دشوار است. اسرائیل و ایالات متحده، ترکیبی نامشخص از اهداف استراتژیک را اعلام کردند؛ ازجمله از بین بردن «تهدید قریبالوقوع» ایران، تغییر رژیم (تغییر ساختار رژیم؟ تغییر رفتار رژیم؟ تغییر کل سیستم حکومتی؟)، تضعیف قابلیتهایِ نمایشِ قدرتِ ایران و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای. همچنین، بهنظر میرسید اهداف استراتژیکِ اسرائیل و ایالات متحده، گاهی اوقات با هم متفاوت میشد! برای مثال، دربارهٔ اینکه تغییر رژیم یک هدف بود یا نه، واگرایی داشتند.
اگرچه به نظر میرسد کارزار نظامیِ ایالات متحده و اسرائیل، به بسیاری از جنبههای اهدافِ عملیاتی و اعلامشدهٔ خود دست یافته است؛ هنوز مشخص نیست که آیا حملات گستردهٔ آنها، به موفقیت استراتژیک ترجمه خواهد شد یا نه.
در طول این درگیری، ایران توانست نظام حکومتیِ خود، برخی از قابلیتهای هستهای و بخش عمدهای از زرادخانهٔ موشکی و پهپادیاش را حفظ کند. نکتهٔ مهمتر این است که ایران، هزینههای اقتصادی شدیدی را بر اسرائیل و کشورهای خلیج فارس تحمیل کرد و ضمن ایجاد اختلال در کشتیرانی تجاری ازطریق تنگهٔ هرمز، چالشهای جدی برای اقتصادِ جهانی ایجاد نمود.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۶:۱۶
#تحلیل_کوتاه سیاستی
️ گزینههای سیاستیِ بازیگرانِ اصلیِ جنگ
گزینههای (سناریوهای) سیاستیِ واشنگتن را اینگونه میتوان برشمرد: حفظ وضعِ موجود (نه صلح کامل، نه جنگ فراگیر)؛ ادامهٔ محاصرهٔ دریایی و اِعمال تحریمهای جدید، با هدف فلج اقتصادی و تحریک ناآرامیهایِ داخلی (سیاستی که قطعا در دستورکار است)؛ حملۀ محدود و پردامنه؛ واگذاری مسئولیت بیشتر به اسرائیل؛ تلاش برای دستیابی به یک توافق جدید. گزینۀ توافق، اگرچه دشوار ارزیابی میشود، در نظر بسیاری از اندیشمندان و سیاستگذاران آمریکا، بهعنوان تنها مسیر بالقوه برای مدیریت بلندمدتِ مسئلۀ ایران مطرح شده است.
رویکرد اسرائیل نیز، آنگونه که در تحلیلهای مراکزِ فکری و اظهارنظرهای مقامات این رژیم بازتاب یافته است، چندلایه و «ترکیبی» است:
آمادگی برای درگیریهای احتمالیِ آینده (حملهٔ نظامی محدود و پرشدت)؛
ترور مقامات ارشد کشور؛
تداوم اقداماتِ خرابکارانه در حوزۀ داراییهای هستهایِ ایران؛
طراحی برای ایجاد آشوبهایِ خیابانیِ جدید؛
تلاش برای شکلدهی به توافقهای محدود یا تفاهمهای غیررسمی، با هدف کاهش خطرِ تشدیدِ تنش و خرید زمان برای یافتن روزنههای جدید جهت ضربه زدن؛
حملات سایبری به زیرساختهای حیاتیِ کشور؛
مداومت بر حفظ یک تهدید معتبر علیه بقای نظامِ جمهوری اسلامی ایران.

دربارۀ ایران، بهنظر میرسد که گزینههای سیاستی، میبایست بر پایۀ استراتژیِ «مقاومت هوشمند» طراحی و اولویتبندی شوند: تبعیت کامل و بدون چونوچرا از مقام معظم رهبری؛ حفظ وحدت و انسجام سیاسی؛ حفظ و تقویت حضور مردم در خیابان؛ تقویت توانِ نظامی و درصورت لزوم، بهکارگیری آن؛ تلاش برای کاهش ریسکِ تشدیدِ تنش؛ استفاده از اهرمهای دیپلماتیک و اقتصادی برای احقاق حقوقِ مشروعِ کشور و دستیابی به یک توافق متوازن (اگرچه بسیار دشوار و شاید هم نشدنی است)؛ استفاده از اهرمهای نامتقارنِ نظامی و اقتصادی برای تحمیل هزینههایِ راهبردی به طرف مقابل.
هم اسرائیل و هم آمریکا، با دقت و وسواس کامل، اوضاع داخلی کشور را رصد میکنند. بهرهبرداری از کوچکترین اختلافِ داخلی و بازتولید مهندسیشدۀ آن در بستر جنگ شناختی و اطلاعاتی، ستون مهم «جنگ ترکیبیِ جدید» است که حساب ویژهای بر روی آن باز شده است.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۷:۵۶
#رصد_راهبردی
مؤسسه خاورمیانه (Middle East Institute)
دولت ترامپ همچنان، چه در گفتار و چه در عمل، پیامهای متناقضی دربارۀ مسیر پیشِ رو مخابره میکند. از یک سو، بر اعزام نیروهایِ بیشتر به خاورمیانه تمرکز دارد و از سوی دیگر، برای برگزاری دورِ تازهای از مذاکرات مستقیم با ایران برنامهریزی میکند. سیاست ایالات متحده در قبال ایران از «فشار حداکثری» به «عدمقطعیت حداکثری» دگرگون شده است؛ بهگونهای که این روزها، با نوعی «ابهام استراتژیک» کمسابقه از سوی واشنگتن مواجه هستیم. تردیدهای جدی وجود دارد که در میانۀ اقدامات تهاجمیِ هدفمند و اِعمال محاصرۀ دریاییِ بنادرِ ایران، آتشبس شکنندۀ کنونی دوام بیاورد. تحولات روزهای آینده بسیار حساس و سرنوشتساز خواهد بود؛ بهطوریکه احتمالاً سرنوشت «آخرین کمپین نظامیِ ایالات متحده» مشخص میشود: یا موفقیت فشارها در بازگشایی بیقیدوشرطِ تنگۀ هرمز و تحویل موادِ هستهای یا واداشتن تهران به امتیازدهی در میز مذاکره.
همزمان با تداوم این تحولات، روند شتابانِ دیگری در داخل ایالات متحده درحال شکلگیری است که ممکن است، بهطور مستقیم، بر سرنوشت جنگ اثر بگذارد. مخالفان در کنگره میکوشند تا رأیگیری دربارۀ عملیات دولت ترامپ علیه ایران را در قالب «قانون اختیارات جنگی» پیش ببرند و مهلت 60روزۀ اقدامِ نظامی را برجسته کنند. در همین حال، تصمیمات مهمی دربارۀ هزینههایِ دفاعی نیز در دستورکار قرار دارد. مجموع این تحرکات در کنگره، میتواند مسیر نحوۀ پیشرویِ ایالات متحده در قبال ایران و منطقه را شکل دهد و بر میزان تمایل کلیِ جامعۀ آمریکا برای درگیری بلندمدت در خاورمیانه تأثیر بگذارد.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۰:۳۴
#رصد_راهبردی
شورای آتلانتیک (Atlantic Council)
محتملترین مسیر در کوتاهمدت، در چارچوب اثرات جنگ بر رقابت قدرتهایِ بزرگ، صلحی ناپایدار و بینتیجه است؛ مشتمل بر مؤلفههای زیر:
شکست خوردن طرفین در دستیابی به اهداف حداکثری؛
کمعملی ایالات متحده؛
موضعگیری منفعلانه اما فرصتطلبانۀ چین؛
تنگۀ هرمزی که در ظاهر باز است؛ اما در عمل، همچنان محل مناقشه است؛
ادامۀ مناقشۀ اساسی بر سر برنامۀ هستهای ایران، جایگاه منطقهایِ آن و مشروعیت رهبریِ جدیدِ در تهران.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۲:۱۰
#رصد_راهبردی
مؤسسه هادسون (Hudson Institute)
ساختار قدرتِ هدایتکنندۀ مذاکرات در ایران پیچیده است. محمدباقر قالیباف، با وجود ریاست بر مجلس، اختیار بیچونوچرا در مذاکرات ندارد. در عوض، سپاه پاسداران، بهطور مستقیم، بر تصمیمگیریهای دیپلماتیک نظارت میکند؛ تا جایی که دیپلماتهای غیرنظامی را که ناکارآمد تلقی میکند، کنار میزند. این وضعیت، انعطافپذیری مذاکراتیِ ایران را محدود میکند و توضیح میدهد که چرا برخی از مواضع اعلامشده دربارۀ غنیسازی اورانیوم و دسترسی به تنگۀ هرمز، بعداً تعدیل شدهاند. گزارشها نشان میدهد که حلقۀ نزدیک به احمد وحیدی، درحال پیشبرد ترجیحاتِ خود، ازطریق بهرهگیری از فشار در حوزۀ دریایی است.
شکاف در میان نخبگان، موضوع تازهای در ایران نیست؛ بهویژه در شرایطی که فشار جنگ حاکم است. طی دو ماه گذشته، نشانههای اختلاف بارها آشکار شده است؛ ازجمله زمانی که یگانهای سپاه، پساز اظهارات رئیسجمهور ایران مبنیبر حمله نکردن به همسایگان عربِ خلیج فارس، اقدام به شلیک موشک به سمت آن کشورها کردند. همچنین، رسانههای نزدیک به حکومت از رویۀ معمول فاصله گرفتند و بهطور کمسابقهای، از وزیر امور خارجه انتقاد کردند؛ آنگاه که عباس عراقچی، خبر بازگشاییِ تنگۀ هرمز را توئیت کرد. این رسانهها هشدار دادند که چنین اظهاراتی در این مقطع حساس، نهتنها به ابهام راهبردی دامن میزند، بلکه کنترل اطلاعاتیِ رژیم را تضعیف میکند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۵:۴۷
#رصد_راهبردی
مرکز مطالعات «الجزیره»
مذاکرات جاری میان هیئتهای لبنانی و اسرائیلی در واشنگتن، تاکنون نتوانسته است آتشبس واقعی را آنطور که لبنان امیدوار است، برقرار کند. تأثیر آن، صرفاً به کاهش تنشها محدود شده است؛ حال آنکه احتمال درگیری مجدد در جبهۀ لبنان وجود دارد و هیچ چشمانداز استراتژیک واضحی برای روند پیشِ روی این مذاکرات متصور نیست. در واقع، مشارکت لبنان در این مسیر مذاکراتی، بیش از آنکه یک انتخاب استراتژیک باشد، پاسخی است به فشارهای ناشی از جنگ و پیامدهای مستقیم آن بر دولت و نهادهایش. همچنین مربوط میشود به شرایط گستردهتر منطقهایِ لبنان، بهویژه در تعامل با جنگ ایران.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۷:۱۸
راهبردنگار-050207
چهار سناریوی ژئوپلیتیک برای دوران پساجنگِ ایران و ائتلاف آمریکاییصهیونی
اندیشکدۀ شورای آتلانتیک، در گزارشی، چهار سناریوی متمایز را برای پیامدهای ژئوپلیتیکیِ پساجنگِ ایران ترسیم میکند؛ سناریوهایی که همگی، حول نسبتِ تعامل ایالات متحده و چین و میزان تداوم یا محدودیت درگیری شکل میگیرند. در ادامه، هر کدام از این سناریوها را بهاختصار، تقدیم مخاطبان گرامی خواهیم کرد.
فرسایش مدیریتشدۀ برتریِ آمریکافرض بر آن است که درگیری، در سطحی محدود باقی بماند و اختلال در تنگۀ هرمز مهار شود. در این وضعیت، به نظام بینالمللی شوک وارد میشود، اما فرو نمیپاشد. از طرفی، روابط امنیتیِ آمریکا با کشورهای [عربی] خلیج فارس تقویت میگردد؛ اما انسجام ائتلافها، بهویژه در اروپا، تا حدی تضعیف میشود. چین در این سناریو، بهطور تدریجی منتفع میشود؛ چراکه شریک راهبردیاش [ایران] حفظ میگردد، هرچند بدون مداخلۀ فعال. همچنین، در صورت تداوم اختلال در [تنگۀ] هرمز، فشار انرژی بر متحدان آمریکا افزایش مییابد و شکاف در ائتلافها عمیقتر میشود.
سود بادآورده و راهبردی برای پکناین سناریو، بر فعال شدن چین استوار است. در این حالت، پکن از رویکرد محدودِ آمریکا چنین برداشت میکند که واشنگتن، فاقد اراده یا توان لازم برای پیگیری یک راهبرد قاطع است؛ ازاینرو، حمایت خود از ایران را از سطح اقتصادی به سطوح نظامی، اطلاعاتی و دیپلماتیک گسترش میدهد. نتیجه، تقویت همگرایی چین، روسیه و ایران و افزایش توان تهران برای اِعمال فشار بر آمریکا است. در این چارچوب، اگر ایران عبور انرژی از [تنگۀ] هرمز را بهگونهای مدیریت کند که چین از آن مستثنا شود، پیامدها، ماهیتی سیستمی پیدا میکند: رژیمهای تحریمی فرومیریزند، متحدان آمریکا بهدلیل ملاحظات انرژی از هم فاصله میگیرند و محدودیتهای قدرتِ قهریِ آمریکا آشکار میشود.
بازتثبیت برتریِ آمریکاایالات متحده، بهجای پذیرش نتیجهای مبهم، به یک کارزار نظامیِ گسترده و قاطع روی میآوَرَد. این کارزار، شامل نابودی شبکههای موشکی و پهپادی ایران، کنترل ساحلِ تنگۀ هرمز و اِعمال فشار برای فروپاشی یا تسلیم نظامِ سیاسیِ [ایران] است. درصورت موفقیت، برتری آمریکا، بهطور ملموس احیا و چین با یک شکست راهبردی مواجه میشود. با این حال، حتی در این وضعیت نیز هزینهها چشمگیر است؛ ازجمله: اختلال طولانیمدت در [تنگۀ] هرمز، فشار بر متحدان [متحدان آمریکا] و کاهش آمادگیِ نظامیِ واشنگتن برای سایر عرصهها مانند شرق آسیا.
نقطۀ عطف [رقابتِ] قدرتهایِ بزرگاین سناریو، ترکیبی از تداوم درگیریِ آمریکا و مداخلۀ فعال چین را ترسیم میکند. در این وضعیت، رقابت قدرتهایِ بزرگ، بهطور مستقیم، در بستر جنگِ ایران تشدید میشود؛ بهطوری که پیامدها، از سطح منطقهای فراتر میرود و به یک تغییر ساختاری در نظم بینالملل منجر میگردد. این سناریو، بیشترین ظرفیت را برای تبدیل جنگ به یک نقطۀ عطف ژئوپلیتیکی دارد که در آن، توازن قوا میان قدرتهای بزرگ دگرگون میشود.
در مجموع، گزارش نشان میدهد که سرنوشت جنگِ ایران، نهتنها به نتایج میدانی، بلکه به میزان درگیری و نقشآفرینی چین و نیز پایداری ائتلافهای آمریکا وابسته است؛ بهگونهای که هر سناریو، پیامد متفاوتی برای ساختار قدرت در نظام بینالملل دارد.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۸:۱۸
#رصد_راهبردی
بنیاد هریتیج (Heritage Foundation)
با افزایش قیمت بنزین به بیش از 4 دلار در هر گالن که بالاترین میزان از سال 2022 به این سو است، واضح است که جنگ با ایران، درحال تحمیلِ فشارِ اقتصادی است. این اتفاق، مختص به پمپبنزینها نیست. اگر قانونگذاران فدرال برای رسیدگی به بحران «کود» اقدامی نکنند، قیمت موادِ غذایی، بهطور چشمگیری افزایش خواهد یافت. تولیدکنندگان داخلی این توان را ندارند که تمام عرضۀ خارجیِ ازدسترفته را جایگزین کنند؛ بهویژه بهعلت هرجومرجی که در خاورمیانه بهوجود آمده و واردات از کشورهای منطقه، ازجمله از عربستان سعودی را مختل کرده است. دولت ترامپ باید به هر دری بزند تا اطمینان حاصل کند که کشاورزان آمریکایی، به کود فراوان با قیمتهای مقرونبهصرفه دسترسی دارند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۰:۲۴
اندیشکدهنما
#رصد_راهبردی
مرکز مطالعات «الجزیره»
مذاکرات جاری میان هیئتهای لبنانی و اسرائیلی در واشنگتن، تاکنون نتوانسته است آتشبس واقعی را آنطور که لبنان امیدوار است، برقرار کند. تأثیر آن، صرفاً به کاهش تنشها محدود شده است؛ حال آنکه احتمال درگیری مجدد در جبهۀ لبنان وجود دارد و هیچ چشمانداز استراتژیک واضحی برای روند پیشِ روی این مذاکرات متصور نیست. در واقع، مشارکت لبنان در این مسیر مذاکراتی، بیش از آنکه یک انتخاب استراتژیک باشد، پاسخی است به فشارهای ناشی از جنگ و پیامدهای مستقیم آن بر دولت و نهادهایش. همچنین مربوط میشود به شرایط گستردهتر منطقهایِ لبنان، بهویژه در تعامل با جنگ ایران. @thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
#رصد_راهبردی
مرکز مطالعات «الجزیره»
[یکی از مشوّقهایی که لبنان را به سمت میز مذاکره با اسرائیل سوق داد، عبارت است از] تلاش مقامات لبنانی برای خنثیسازی یا لااقل کاستن از فشارهای فزایندۀ آمریکا یا سایر فشارهای بینالمللی که خواهان مذاکرۀ مستقیم لبنان [با اسرائیل] بودهاند؛ بهویژه که ایران، در متن مذاکرات اسلامآباد، آتشبس در جبهۀ لبنان و خروج اسرائیل از لبنان را هم گنجانده بود و واشنگتن نمیخواست در پروندۀ لبنان به ایران امتیاز بدهد.بنابراین، میز مذاکرۀ مستقیم لبنان و اسرائیل، بهمثابۀ میزی موازی و درعین حال مکملِ میز مذاکرات اسلامآباد چیده شد؛ میزی که البته به توافق یا تعهداتی مستقل از مذاکرات اسلامآباد منجر شود.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۱:۰۷
اندیشکدهنما
#رصد_راهبردی
مرکز مطالعات «الجزیره»
[یکی از مشوّقهایی که لبنان را به سمت میز مذاکره با اسرائیل سوق داد، عبارت است از] تلاش مقامات لبنانی برای خنثیسازی یا لااقل کاستن از فشارهای فزایندۀ آمریکا یا سایر فشارهای بینالمللی که خواهان مذاکرۀ مستقیم لبنان [با اسرائیل] بودهاند؛ بهویژه که ایران، در متن مذاکرات اسلامآباد، آتشبس در جبهۀ لبنان و خروج اسرائیل از لبنان را هم گنجانده بود و واشنگتن نمیخواست در پروندۀ لبنان به ایران امتیاز بدهد. بنابراین، میز مذاکرۀ مستقیم لبنان و اسرائیل، بهمثابۀ میزی موازی و درعین حال مکملِ میز مذاکرات اسلامآباد چیده شد؛ میزی که البته به توافق یا تعهداتی مستقل از مذاکرات اسلامآباد منجر شود. @thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
#رصد_راهبردی
مرکز مطالعات «الجزیره»
اقدام لبنان در پیشبرد مذاکرات مستقیم [با اسرائیل، در واشنگتن]، سؤالاتی جدی را مطرح میکند؛ دربارۀ توان نظام سیاسی لبنان برای تحمل پیامدهای چنین اقدامی. نظام سیاسی لبنان، بر توازنهای فرقهایِ ظریفی استوار است که از دیرباز موجب میشده است تا بهسختی بتواند توافقهای آتشبس موقت را هضم کند و بپذیرد؛ امری که چشمانداز یک روند صلح جامع را پیچیدهتر خواهد کرد.
این مشکل، همچنین در سایۀ شکافهای داخلیِ حادّ لبنان تشدید خواهد شد؛ شکافهایی که صرفاً به موضعگیری [لبنانیها] در قبال اسرائیل خلاصه نمیشود، بلکه شامل تعریف جایگاه لبنان و بازیگران اصلیِ داخلیِ آن در نبرد منطقهایِ فعلی نیز میشود؛ ازجمله تعریف نقش دولت و حزبالله، هر یک بهصورتی مجزا.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۱:۴۱
#رصد_راهبردی
مؤسسه هادسون (Hudson Institute)
برای درک پویاییِ کنونی در آبهای پیرامونِ شبهجزیرۀ عربستان، باید به راهبرد سپاه پاسداران و بازیگران مجری آن توجه کرد. بخش عمدهای از زیرساختهای متعارفی [زیرساختهای دریاییِ نظامی] که در اثر حملات آمریکا و اسرائیل، غرق شده یا از کار افتادهاند، به ارتش ایران تعلق داشتهاند. این درحالیست که سپاه پاسداران، از یک موجودیِ دریاییِ نامتقارن و مستقل برخوردار است که بهطور خاص، برای عملیات در تنگۀ هرمز طراحی شده و بخش زیادی از آن دستنخورده باقی مانده است.
ساختار سازمانی و تجهیزاتی این نیروی نامتعارف، بر پایهٔ مفهوم «ناوگان پشهای» (mosquito fleet) استوار است؛ ساختاری پراکنده که برای عملیاتهای نامتقارن و اِعمال تهدید طراحی شده است. در این چارچوب، شناورهای تندرو و مسلح در قالب گروههای هماهنگ فعالیت میکنند و در کنار آنها، شناورهای «کمردِپا» (low signature)، ازجمله لنجهای ماهیگیری و دیگر کشتیهای غیرنظامی که برای مینگذاری مخفیانه تغییر کاربری یافتهاند، بهکار گرفته میشوند.
سپاه، این لایۀ دریایی را با یک مؤلفۀ رباتیک (robotic) شامل سامانههای بدونسرنشین تقویت میکند. همچنین، از یک بازدارندگی تاکتیکی که مبتنیست بر «منع دسترسیِ منطقهای» (A2/AD) و از موشکهای بالستیک و کروز ضدکشتی متشکل شده است، بهره میبَرد. این معماری کلی، بیشتر برای ایجاد اصطکاک و فرسایش طراحی شده است تا برای ورود به یک نبرد دریاییِ قاطع و کسب پیروزی در آن.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۵:۳۰
#رصد_راهبردی
مرکز پژوهشها و مطالعات پیشرفتۀ «المستقبل»
جنگ علیه ایران، به آزمونی بزرگ برای سنجش چگونگی مواجهۀ اقتصاد جهانیِ بههمپیوسته با فشارهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. برای دههها، جهانیشدن موجب شده بود تا شبکههای متراکمی چون جریانهای انرژی، سیستمهای مالی، خطوط کشتیرانی و زنجیرههای تأمین، از طریق «وابستگی متقابل»، به تقویت ثبات [در بازارهای جهانی] کمک کنند.
اما بحران کنونی، روی دیگر این سکه را آشکار کرد؛ به نحوی که با گسترش درگیری به عرصۀ این شبکههای متراکم، دولتها وسوسه شدند تا همین وابستگی متقابل را به ابزاری برای اِعمال فشار [بر دیگران] تبدیل کنند. نتیجه آنکه آن چیزی که محققان «وابستگی متقابلِ تسلیحاتی» مینامند، دیگر صرفاً یک مفهوم انتزاعی نیست [و در جنگ کنونی، عینیت یافته است]. مقصود از این اصطلاح این است که: یک بازیگر، موقعیتهای استراتژیکِ واقع در شبکههای جهانی [مثلاً تنگه هرمز] را برای تأثیرگذاری بر رفتار سایر بازیگران به کار بگیرد.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۷:۳۲
اندیشکدهنما
#رصد_راهبردی
مؤسسه هادسون (Hudson Institute)
برای درک پویاییِ کنونی در آبهای پیرامونِ شبهجزیرۀ عربستان، باید به راهبرد سپاه پاسداران و بازیگران مجری آن توجه کرد. بخش عمدهای از زیرساختهای متعارفی [زیرساختهای دریاییِ نظامی] که در اثر حملات آمریکا و اسرائیل، غرق شده یا از کار افتادهاند، به ارتش ایران تعلق داشتهاند. این درحالیست که سپاه پاسداران، از یک موجودیِ دریاییِ نامتقارن و مستقل برخوردار است که بهطور خاص، برای عملیات در تنگۀ هرمز طراحی شده و بخش زیادی از آن دستنخورده باقی مانده است.
ساختار سازمانی و تجهیزاتی این نیروی نامتعارف، بر پایهٔ مفهوم «ناوگان پشهای» (mosquito fleet) استوار است؛ ساختاری پراکنده که برای عملیاتهای نامتقارن و اِعمال تهدید طراحی شده است. در این چارچوب، شناورهای تندرو و مسلح در قالب گروههای هماهنگ فعالیت میکنند و در کنار آنها، شناورهای «کمردِپا» (low signature)، ازجمله لنجهای ماهیگیری و دیگر کشتیهای غیرنظامی که برای مینگذاری مخفیانه تغییر کاربری یافتهاند، بهکار گرفته میشوند.
سپاه، این لایۀ دریایی را با یک مؤلفۀ رباتیک (robotic) شامل سامانههای بدونسرنشین تقویت میکند. همچنین، از یک بازدارندگی تاکتیکی که مبتنیست بر «منع دسترسیِ منطقهای» (A2/AD) و از موشکهای بالستیک و کروز ضدکشتی متشکل شده است، بهره میبَرد. این معماری کلی، بیشتر برای ایجاد اصطکاک و فرسایش طراحی شده است تا برای ورود به یک نبرد دریاییِ قاطع و کسب پیروزی در آن. @thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
#رصد_راهبردی
مؤسسه هادسون (Hudson Institute)
آرایش نظامیِ سپاه، برای محیط ساحلی و متراکم تنگۀ هرمز بهینهسازی شده است. در این چارچوب، حسگرها و سامانههای شلیک، بهطور سراسری و بیمحابا به یکدیگر متصلاند؛ بهگونهای که نیرو قادر است، با وجود تحملِ تلفات، همچنان آهنگ عملیاتی خود را حفظ کند. سپاه، شناورهای خود را بهگونهای طراحی و تولید میکند که ارزان باشند، تحریمها را دور بزنند و در زمان جنگ، بهراحتی جایگزین شوند. این رویکرد، به ایران امکان میدهد تا با هزینهای نسبتاً پایین، حجم انبوهی از سلاحهای نامتقارنِ دریایی تولید کند و ضمن ایجاد خطر برای داراییهای ارزشمندِ دشمن، اقتصاد دریاپایۀ جهانی را با چالش جدی مواجه سازد.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۹:۰۱
اندیشکدهنما
#رصد_راهبردی
مرکز پژوهشها و مطالعات پیشرفتۀ «المستقبل»
جنگ علیه ایران، به آزمونی بزرگ برای سنجش چگونگی مواجهۀ اقتصاد جهانیِ بههمپیوسته با فشارهای ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. برای دههها، جهانیشدن موجب شده بود تا شبکههای متراکمی چون جریانهای انرژی، سیستمهای مالی، خطوط کشتیرانی و زنجیرههای تأمین، از طریق «وابستگی متقابل»، به تقویت ثبات [در بازارهای جهانی] کمک کنند.
اما بحران کنونی، روی دیگر این سکه را آشکار کرد؛ به نحوی که با گسترش درگیری به عرصۀ این شبکههای متراکم، دولتها وسوسه شدند تا همین وابستگی متقابل را به ابزاری برای اِعمال فشار [بر دیگران] تبدیل کنند. نتیجه آنکه آن چیزی که محققان «وابستگی متقابلِ تسلیحاتی» مینامند، دیگر صرفاً یک مفهوم انتزاعی نیست [و در جنگ کنونی، عینیت یافته است]. مقصود از این اصطلاح این است که: یک بازیگر، موقعیتهای استراتژیکِ واقع در شبکههای جهانی [مثلاً تنگه هرمز] را برای تأثیرگذاری بر رفتار سایر بازیگران به کار بگیرد. @thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
#رصد_راهبردی
مرکز پژوهشها و مطالعات پیشرفتۀ «المستقبل»
«وابستگی متقابلِ تسلیحاتی» به اَشکال مختلفی عمل میکند. برای مثال، ایالات متحده در بسیاری از شبکههای زیرساخت مالی همچون سوئیفت، جایگاه قدرتمندی دارد و معاملات بانکیِ بینالمللی، بهشدت به این زیرساخت متکی است. چنانچه آمریکا دسترسی به این شبکه را محدود کند، عواقب آن آنی خواهد بود؛ چنانکه ایران، در ادوار قبلی تحریمها آن را تجربه کرده و روسیه نیز پس از حمله به اوکراین با تنبیهات مشابهی مواجه شده است. در هر دو مورد، زیرساختهای مالی، بهمثابۀ ابزاری حیاتی برای اِعمال فشار ژئوپلیتیکی به کار رفته است.
در جنگ فعلی نیز ایران تواناییهای نظامی ایالات متحده یا اسرائیل را ندارد؛ اما موقعیت جغرافیاییاش، او را در مجاورت یکی از حیاتیترین شریانهای جهانیِ انرژی قرار داده است: تنگه هرمز. بیثباتی در اطراف این آبراه حیاتی، بلافاصله فشارها را از طریق بازارهای انرژی جهان منتقل خواهد کرد.
شایان ذکر است آسیبپذیری [ناشی از انسداد تنگه هرمز]، در هیچ جا به اندازۀ چین آشکار نیست. چین بهعنوان بزرگترین واردکننده انرژی در جهان، بهشدت به محمولههای نفتیِ خاورمیانه وابسته است که از تنگه هرمز عبور میکنند. معروف است که هو جینتائو، رئیسجمهور سابق چین، وابستگی این کشور به آبراههای انرژی را بهعنوان یک «مخمصۀ وحشتناک» توصیف میکرد.
این، نشانگر واقعیتی گستردهتر است: هیچیک از قدرتهای بزرگ، از خطرات چنین شبکهای مصون نیستند: برخی کشورها بر سیستمهای مالی تسلط دارند، برخی دیگر بر صنایع یا فلزات حیاتی مسلطاند و برخی دیگر نیز مسیرهای حملونقل استراتژیک را کنترل میکنند. این صحنۀ پویا، موجب خواهد شد تا دولتها، بهتدریج در باب [کارآمدی] چارچوب جهانی شدن تجدیدنظر کنند.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۱:۲۱
-2697281320751456511_296436364753374.pdf
۶۲۹.۸۳ کیلوبایت
راهبردنگار | شماره 230
چگونه میتوان تنگه هرمز را بازگشایی کرد؟
«مؤسسه هادسون» (Hudson Institute)، در گزارشی، تشکیل یک ائتلاف دریاییِ جدید را با مرکزیت ایالات متحده، بریتانیا و اوکراین، با هدف بازگشاییِ تنگه هرمز پیشنهاد میکند. بهرهگیری از نیروهای چندملیتیِ مستقر در بحرین، استفاده از تجربیات اوکراین در مقابله با مینهای دریایی و بهکارگیری سامانههایِ بدونسرنشین، بههمراه اعزام شناورهایِ مینروبِ کییف، ازجمله راهکارهای کلیدی و پیشنهادشده است. همچنین، استفاده از ظرفیتهای فعلیِ ناتو مانند «گروه دائمیِ مقابله با مین»، توانمندیهای کشورهایِ حوزۀ بالتیک و نیز احیای رهبریِ دیپلماتیکِ آمریکا از طریق مشورت با متحدان اروپایی و کنار گذاشتن سیاستهایی مانند تصاحب گرینلند، بخش دیگری از این راهکارها را تشکیل میدهد.
@thinktanknama
اتاق وضعیت معاونت فضای مجازی صداوسیما
@thinktanknama
۱۴:۲۴