واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
واستوک آئرو
تصویر
۸:۰۰
تاسیس و آغاز به کار مرکز
کارالیوف و کلدیش در ۱۹۵۹ پیشنهاد ایجاد مرکزی برای واپایش و هدایت فعالیتهای فضایی اتحاد شوروی در یفپاتوریا را مطرح کردند که پذیرفته شد. در سال ۱۹۶۰ مجموعهای از تاسیسات در منطقه دشتهای ساحلی کریمه و در نزدیکی یفپاتوریا (دهکده ویتینو) ایجاد شد. تکیه مرکز از نظر فنی به مجموعه سامانه رادیویی پلوتُن بود. سامانهای مجهز به آنتنهایی منحصربهفرد که مشابهی در دنیا ندارد.
۱۲ فوریه ۱۹۶۰ مرکز ارتباطات کیهانی یفپاتوریا، هدایت پرواز اولین کاوشگر بینسیارهای دنیا، ونرا-۱ را انجام داد. در ۱۹۶۵ پرتاب «ونرا-۲» و «ونرا-۳» انجام شد. پس از مدتی، مجموعهای از کاوشگرهای فضایی خانواده «اِخا»، «ونرا»، «مارس» به فضا پرتاب شدند که به کمک آنها، مسائل دینامیک پرواز و فرود کاوشگرها بر سطح سیارات دیگر منظومه شمسی، مطالعه جو سیارات و نیز انتقال دادهها، حل و تکمیل میشد.متخصصان مرکز ارتباطات کیهانی با دریافت اطلاعات سازمانی و علمی، پیوسته در حال هدایت عملیات کاوشگرهای بینسیارهای بودند.
از دیگر تجهیزات مرکز تلسکوپ رادیویی «اِر.ت-۷۰» است که از زمان ساخت در دهه ۷۰ میلادی تا حوالی ۲۰۲۰ یکی از بهترینها از نظر مشخصات کاری در نیا محسوب میشد و دستکم از دسامبر ۱۹۷۸ یکی از اعضای ثابت در اجرای برنامههای فضایی در عمق فضا بودهاست.
فعالیت مرکز پس از فروپاشی شوروی
پس از فروپاشی شوروی و استقلال اوکراین، مرکز ارتباطات کیهانی از نظر تشکیلاتی زیرمجموعهای از آژانس فضایی اوکراین شد (از ۱۹۹۳) و به فعالیت خود ادامه داد. برای نمونه مرکز در پرتاب اولین ماهواره ملی اوکراین (سیچ-۱) در ۱۹۹۵ مشارکت فعال داشت.در ۱۹۹۶ بنابر فرمان رییسجمهور اوکراین در یفپاتوریا و برپایه مرکز ارتباطات کیهانی، مرکز ملی هدایت و آزمونهای ابزار فضایی* تاسیس شد. با این تغییر مرکز در واقع از حالت نظامی خارج شد و فعالیت آندر راستای اهداف غیرنظامی ذیل آکادمی علوم اوکراین دنبال شد. ماموریت این مرکز، هدایت مدارگردها در چارچوب برنامههای فضایی ملی و بینالمللی بود. در دروه پساشوری جهتگیریهای اصلی فعالیت مرکز به شرح ذیل اعلام شد:- هدایت پرواز مدارگردهای ملی با کاربردهای گوناگون- ارائه خدمات هدایت مدارگردها در چارچوب برنامههای بینالمللی- واپایش شرایط و سایر پدیدههای ژئوفیزیکی در قلمروی اوکراین و جهان با استفاده از ابزارهای فنی - اجرای برنلمههای علمی آیندهدار- ارائه دایره وسیعی از خدمات در زمینههای گوناگون فعالیت.
فعالیت مرکز پس از الحاق کریمه به خاک روسیه
با تصرف کریمه در ۲۰۱۴ مرکز در اختیار نیروی هوافضای روسیه قرار گرفت. در ۲۰۱۵ و با سازماندهی مجدد، مرکز به «مجموعه مستقل فرماندهی-واپایشی چهلم» تغییر نام یافت و برای آن واحد نظامی اختصاصی و فرماندهی تعیین شد.تعبیر مورد استفاده در ارزیابی نظامیان روسیه از وضعیت مرکز، «اسفبار» بود. به اعتقاد روسها، در دوره مدیریت اوکراینیها بر میراث علمی-فنی شوروی، وارثان جدید کاربردی برای آن نیافته و تجهیزات منحصر بهفرد مرکز غارت شده بود.به تدریج برنامه بازسازی و بازتجهیز مرکز و بهرهبرداری دوباره از آن در چارچوب فعالیت فضایی نظامی و غیرنظامی روسیه در دستور کار قرار گرفت. قرار بود برنامه روزآمدسازی مرکز تا سال ۲۰۲۰ به سرانجام برسد. در سال ۲۰۱۹ چند مسئول علمی فضایی روسیه از راهاندازی مرکز و فعالیت آن در چارچوب برنامههای فضایی جاری روسیه تا ۲۰۲۰ سخن گفتند.
میراث علمی-فنی بشری، قربانی جنگ برادرکشی
شب ۲۴ ژوئن ۲۰۲۴ (۴ تیر ۴۰۳) نیروهای اوکراینی مرکز را با سامانه موشکی امریکایی هایمارس هدف قرار دادند. تصاویر ماهوارهای از مرکز، رد آتشسوزی و تخریبها را نشان میداد. ارزیابی کارشناسان نظامی حاکی از استقرار سامانه ماهوارهای هشدار و جمعآوری اطلاعات «لیانا» در آنجا بود که از ماهوارههای «لوتوس» و «پیون-انکااس» بهره میبرد. ماهوارههای پیون فعالانه از دادههای راداری برای شناسایی دریایی استفاده میکنند (دربارهاش این و این را ببینید). همچنین احتمال استفاده از مرکز برای هدایت سامانههای جنگ الکترونیک وجود داشت. انهدام مرکز یفپاتوریا یک ماه پس از آن انجام شد که ارتش اوکراین، یکی دیگر از مراکز بهجا مانده از شبکه هدایت و واپایش فضایی شوروی سابق را در آلوشتا مورد هدف قرار داد. مرکز زمینی در آلوشتا مظنون به ایفای نقش در افزایش کیفیت ارتباطات نظامی روسیه بود.
محمدحسین بختیاری@vostokaero | کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
کارالیوف و کلدیش در ۱۹۵۹ پیشنهاد ایجاد مرکزی برای واپایش و هدایت فعالیتهای فضایی اتحاد شوروی در یفپاتوریا را مطرح کردند که پذیرفته شد. در سال ۱۹۶۰ مجموعهای از تاسیسات در منطقه دشتهای ساحلی کریمه و در نزدیکی یفپاتوریا (دهکده ویتینو) ایجاد شد. تکیه مرکز از نظر فنی به مجموعه سامانه رادیویی پلوتُن بود. سامانهای مجهز به آنتنهایی منحصربهفرد که مشابهی در دنیا ندارد.
۱۲ فوریه ۱۹۶۰ مرکز ارتباطات کیهانی یفپاتوریا، هدایت پرواز اولین کاوشگر بینسیارهای دنیا، ونرا-۱ را انجام داد. در ۱۹۶۵ پرتاب «ونرا-۲» و «ونرا-۳» انجام شد. پس از مدتی، مجموعهای از کاوشگرهای فضایی خانواده «اِخا»، «ونرا»، «مارس» به فضا پرتاب شدند که به کمک آنها، مسائل دینامیک پرواز و فرود کاوشگرها بر سطح سیارات دیگر منظومه شمسی، مطالعه جو سیارات و نیز انتقال دادهها، حل و تکمیل میشد.متخصصان مرکز ارتباطات کیهانی با دریافت اطلاعات سازمانی و علمی، پیوسته در حال هدایت عملیات کاوشگرهای بینسیارهای بودند.
از دیگر تجهیزات مرکز تلسکوپ رادیویی «اِر.ت-۷۰» است که از زمان ساخت در دهه ۷۰ میلادی تا حوالی ۲۰۲۰ یکی از بهترینها از نظر مشخصات کاری در نیا محسوب میشد و دستکم از دسامبر ۱۹۷۸ یکی از اعضای ثابت در اجرای برنامههای فضایی در عمق فضا بودهاست.
فعالیت مرکز پس از فروپاشی شوروی
پس از فروپاشی شوروی و استقلال اوکراین، مرکز ارتباطات کیهانی از نظر تشکیلاتی زیرمجموعهای از آژانس فضایی اوکراین شد (از ۱۹۹۳) و به فعالیت خود ادامه داد. برای نمونه مرکز در پرتاب اولین ماهواره ملی اوکراین (سیچ-۱) در ۱۹۹۵ مشارکت فعال داشت.در ۱۹۹۶ بنابر فرمان رییسجمهور اوکراین در یفپاتوریا و برپایه مرکز ارتباطات کیهانی، مرکز ملی هدایت و آزمونهای ابزار فضایی* تاسیس شد. با این تغییر مرکز در واقع از حالت نظامی خارج شد و فعالیت آندر راستای اهداف غیرنظامی ذیل آکادمی علوم اوکراین دنبال شد. ماموریت این مرکز، هدایت مدارگردها در چارچوب برنامههای فضایی ملی و بینالمللی بود. در دروه پساشوری جهتگیریهای اصلی فعالیت مرکز به شرح ذیل اعلام شد:- هدایت پرواز مدارگردهای ملی با کاربردهای گوناگون- ارائه خدمات هدایت مدارگردها در چارچوب برنامههای بینالمللی- واپایش شرایط و سایر پدیدههای ژئوفیزیکی در قلمروی اوکراین و جهان با استفاده از ابزارهای فنی - اجرای برنلمههای علمی آیندهدار- ارائه دایره وسیعی از خدمات در زمینههای گوناگون فعالیت.
فعالیت مرکز پس از الحاق کریمه به خاک روسیه
با تصرف کریمه در ۲۰۱۴ مرکز در اختیار نیروی هوافضای روسیه قرار گرفت. در ۲۰۱۵ و با سازماندهی مجدد، مرکز به «مجموعه مستقل فرماندهی-واپایشی چهلم» تغییر نام یافت و برای آن واحد نظامی اختصاصی و فرماندهی تعیین شد.تعبیر مورد استفاده در ارزیابی نظامیان روسیه از وضعیت مرکز، «اسفبار» بود. به اعتقاد روسها، در دوره مدیریت اوکراینیها بر میراث علمی-فنی شوروی، وارثان جدید کاربردی برای آن نیافته و تجهیزات منحصر بهفرد مرکز غارت شده بود.به تدریج برنامه بازسازی و بازتجهیز مرکز و بهرهبرداری دوباره از آن در چارچوب فعالیت فضایی نظامی و غیرنظامی روسیه در دستور کار قرار گرفت. قرار بود برنامه روزآمدسازی مرکز تا سال ۲۰۲۰ به سرانجام برسد. در سال ۲۰۱۹ چند مسئول علمی فضایی روسیه از راهاندازی مرکز و فعالیت آن در چارچوب برنامههای فضایی جاری روسیه تا ۲۰۲۰ سخن گفتند.
میراث علمی-فنی بشری، قربانی جنگ برادرکشی
شب ۲۴ ژوئن ۲۰۲۴ (۴ تیر ۴۰۳) نیروهای اوکراینی مرکز را با سامانه موشکی امریکایی هایمارس هدف قرار دادند. تصاویر ماهوارهای از مرکز، رد آتشسوزی و تخریبها را نشان میداد. ارزیابی کارشناسان نظامی حاکی از استقرار سامانه ماهوارهای هشدار و جمعآوری اطلاعات «لیانا» در آنجا بود که از ماهوارههای «لوتوس» و «پیون-انکااس» بهره میبرد. ماهوارههای پیون فعالانه از دادههای راداری برای شناسایی دریایی استفاده میکنند (دربارهاش این و این را ببینید). همچنین احتمال استفاده از مرکز برای هدایت سامانههای جنگ الکترونیک وجود داشت. انهدام مرکز یفپاتوریا یک ماه پس از آن انجام شد که ارتش اوکراین، یکی دیگر از مراکز بهجا مانده از شبکه هدایت و واپایش فضایی شوروی سابق را در آلوشتا مورد هدف قرار داد. مرکز زمینی در آلوشتا مظنون به ایفای نقش در افزایش کیفیت ارتباطات نظامی روسیه بود.
۸:۰۲
۸:۰۶
بنابر اعلام شرکت دولتی روستِک، ۱۹ فوریه ۲۰۲۶ (۳۰ بهمن) شرکت بالگردسازی روسیه (زیرمجموعه روستک) چهار فروند بالگرد «می-۳۸پاِس»¹ ویژه شمالگان را که در کارخانه بالگردسازی کازان تولیدشده به وزارت شرایط اضطراری روسیه تحویل داد. این اولین دسته از بالگردهای می-۳۸ است که به شکل اختصاصی برای مدیریت بحران روسیه طراحیوساخته شده تا ایمنی در منطقه قطبی فدراسیون روسیه و در امتداد مسیر دریایی قطبی را تضمین کند.
خاطرنشان میکند عکسها و فیلمهای منتشر شده از سوی روستک و وزارت شرایط اضطراری روسیه از اولین بالگرد رسیده به پایگاه خود در خاباروفسک، متعلق به اولین فروند بالگرد «می-۳۸پاِس» با شماره ثبت روسی² ۳۱۳۷۳ است. پیش از این، در ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن)، عکاسان هوایی در ایرکوتسک، تصویر این فروند را در هنگام پرواز عبوری از کارخانه بالگردسازی کازان به خاباروفسک ثبت کرده بودند.
قرارداد تحویل ۹ فروند بالگرد جستجو و نجات «می-۳۸پاِس» ویژه قطب شمالگان به وزارت شرایط اضطراری روسیه، با ارزش ۱۴,۷ میلیارد روبل در نمایشگاه هوایی ماکس-۲۰۲۱ در ژوئیه ۲۰۲۱ امضا شد. طبق قرارداد، تحویل یک فروند بالگرد در ۲۰۲۳ و هشت فروند دیگر در ۲۰۲۴ تعیین شده بود. برنامه تحویل این ۹ فروند را بالگردسازی کازان از ۲۰۲۲ به این سو، هر سال به سال جدید موکول کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۵ معاون وزیر شرایط اضطراری ویکتور یاتسوتسِنکو اعلام کرد که چهار فروند اول از بالگردهای مورد نظر باید در سال ۲۰۲۵ تحویلداده شوند. این چهار فروند از اوایل ۲۰۲۵ آماده بودند، اما در عمل حالا، بنابر اعلام وزارتخانه، به مرکز امداد هوایی³ خاباروفسک رسیدهاند. از این تعداد، تاکنون تنها فروند ۳۱۳۷۳ در معرض دید عموم قرار گرفتهاست. حالا انتظار میرود تحویل هر نه فروند تا پایان سال ۲۰۲۶ انجام شود و همه آنها به مراکز جامع کراسنویارسک و امداد هوایی خاباروفسک متعلق به وزارت شرایط اضطراری تحویلداده شوند.
با احتساب چهار فروند بالگرد «می-۳۸پاِس» تحویلشده به مدیریت بحران، مجموع بالگردهای تولید دستهای می-۳۸ که از سال ۲۰۱۸ تاکنون تولید شدهاند به ۱۷ فروند میرسد (بدون احتساب چهار فروند نمونه اولیه می-۳۸ (شامل اُپ-۱ تا اُپ-۴)⁴ که پیشتر از آنها ساخته شدهاند.
ترجمه: محمدحسین بختیاری---------------------۱- Ми-38ПС : Поисково-Спасательный۲- RF-31373۳- Авиационно-спасательный центр (АСЦ)۴- С ОП-1 по ОП-4@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
خاطرنشان میکند عکسها و فیلمهای منتشر شده از سوی روستک و وزارت شرایط اضطراری روسیه از اولین بالگرد رسیده به پایگاه خود در خاباروفسک، متعلق به اولین فروند بالگرد «می-۳۸پاِس» با شماره ثبت روسی² ۳۱۳۷۳ است. پیش از این، در ۱۵ فوریه (۲۶ بهمن)، عکاسان هوایی در ایرکوتسک، تصویر این فروند را در هنگام پرواز عبوری از کارخانه بالگردسازی کازان به خاباروفسک ثبت کرده بودند.
قرارداد تحویل ۹ فروند بالگرد جستجو و نجات «می-۳۸پاِس» ویژه قطب شمالگان به وزارت شرایط اضطراری روسیه، با ارزش ۱۴,۷ میلیارد روبل در نمایشگاه هوایی ماکس-۲۰۲۱ در ژوئیه ۲۰۲۱ امضا شد. طبق قرارداد، تحویل یک فروند بالگرد در ۲۰۲۳ و هشت فروند دیگر در ۲۰۲۴ تعیین شده بود. برنامه تحویل این ۹ فروند را بالگردسازی کازان از ۲۰۲۲ به این سو، هر سال به سال جدید موکول کرده است. در سپتامبر ۲۰۲۵ معاون وزیر شرایط اضطراری ویکتور یاتسوتسِنکو اعلام کرد که چهار فروند اول از بالگردهای مورد نظر باید در سال ۲۰۲۵ تحویلداده شوند. این چهار فروند از اوایل ۲۰۲۵ آماده بودند، اما در عمل حالا، بنابر اعلام وزارتخانه، به مرکز امداد هوایی³ خاباروفسک رسیدهاند. از این تعداد، تاکنون تنها فروند ۳۱۳۷۳ در معرض دید عموم قرار گرفتهاست. حالا انتظار میرود تحویل هر نه فروند تا پایان سال ۲۰۲۶ انجام شود و همه آنها به مراکز جامع کراسنویارسک و امداد هوایی خاباروفسک متعلق به وزارت شرایط اضطراری تحویلداده شوند.
با احتساب چهار فروند بالگرد «می-۳۸پاِس» تحویلشده به مدیریت بحران، مجموع بالگردهای تولید دستهای می-۳۸ که از سال ۲۰۱۸ تاکنون تولید شدهاند به ۱۷ فروند میرسد (بدون احتساب چهار فروند نمونه اولیه می-۳۸ (شامل اُپ-۱ تا اُپ-۴)⁴ که پیشتر از آنها ساخته شدهاند.
۲۰:۳۳
۲۰:۳۳
۲۰:۳۳
۲۰:۳۳
بازارسال شده از خبرگزاری تسنیم
جزئیات جدید از ۳ ماهواره در حال ساخت ایران
رئیس سازمان فضایی ایران در گفتوگو با تسنیم:
ساخت ماهوارههای سری «پژوهش» با هدف توسعه توانمندی طراحی و ساخت فناوریهای فضایی در بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان آغاز شده است. در حال حاضر ۳ نمونه از این ماهوارهها با کاربردهای متنوع در پروسه ساخت قرار دارند.
مأموریت اصلی این پروژه، تسهیل ورود بخش خصوصی به صنعت فضایی است. هدف مهم دیگر، کسب «سابقه فضایی» (Space Heritage) برای محصولاتی است که توسط بخش خصوصی و نهادهای تحقیقاتی تولید شدهاند تا عملکرد این تجهیزات در محیط واقعی فضا تثبیت شود.
این ۳ ماهواره در رده ماهوارههای نسبتاً ارزانقیمت قرار میگیرند. توسعه این کلاس از ماهوارهها به ما کمک میکند تا فناوریهای فضایی کشور بهصورت توأمان هم در بخش «سامانههای ماهوارهای» و هم در بخش «پرتابگر» توسعه یابند.
هماکنون فاز طراحی این ماهوارهها به طور کامل به اتمام رسیده و رسماً وارد فاز «ساخت» شدهاند. به محض پایان یافتن فرآیند ساخت، از این دستاوردهای جدید رونمایی شده و زمان پرتاب آنها نیز متعاقباً اعلام خواهد شد.tasnimnews.ir/3523416@TasnimNews
رئیس سازمان فضایی ایران در گفتوگو با تسنیم:
۹:۳۰
سومین نمونه پروازی بایکال هم به پرواز درآمد.این فروند مانند نمونه پیشین به موتور و ملخ ساخت روسیه («وکا-۸۰۰اسام» و ملخ «آ.و-۹۰۱») مجهز شده و شماری تغییرات دیگر از جمله در ارابه فرود اصلی و شرایط ارگونومی وسیله را به خود دیده است. هرچند مسیر طولانی آزمونهای زمینی و پروازی در پیش است اما به گفته سرطراح، این نمونه پایه تولید سری خواهد شد.@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
۲۱:۵۳
۳:۴۷
۴ سال پیش در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ (۵ اسفند ۱۴۰۰)، ماهها پس از انتشار خبرهایی درباره تجمع نیروها و احتمال حمله قریبالوقوع روسیه به اوکراین، بالگردهای نیروی هوافضای روسیه از مرز و از فراز رودخانه دنپر رد شدند و در حومه کییف (فرودگاه گاستومِل) نیرو پیاده کردند. این شروع عملیات نظامی ویژه (اسواُ)¹ روسیه (جنگ) در اوکراین بود.----------------------۱- СВО: Специальная Военная Операцияمخففی که در منابع روسی و مخصوصا ادبیات رسمی و دولتی، به جای واژهٔ جنگ (اوکراین) استفاده میشود. @vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
۳:۴۷
پرتاب موشک حامل روزآمدشدهٔ «راکوت-ام» در اواخر ۲۰۲۶ برنامهریزی شدهاست.به گفته معاون مدیرعامل روسکاسموس در طرحهای موشکی، طراحیوتکمیل ماهوارهبر تبدیلی ردهٔ سبک روزآمدشدهٔ «راکوت-ام» در مراحل پایانی قرار دارد و پرتاب آن قرار است در اواخر ۲۰۲۶-اوایل ۲۰۲۷ (احتمالا آذر-دی ۱۴۰۵) از مرکز فضایی پلِسِتسک انجام شود.
پرتابگر تبدیلی ردهٔ سبک روزآمدشدهٔ «راکوت» در چارچوب برنامهٔ تبدیل موشکهای پرتابشی «اِراِس-۱۸» تولید مرکز خرونیچف ساخته شده است.
اولین پرتاب راکوت¹، ۱۶ مه ۲۰۰۰ (۲۷ اردیبهشت ۱۳۷۹) از پلستسک انجام شد.
با پرتاب آخرین نمونهٔ سادهٔ «راکوت» در ۲۷ دسامبر ۲۰۱۹ (۶ دی ۹۸) ذخیرهٔ آنها به پایان رسید.----------------------۱- РН Рокот@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
پرتابگر تبدیلی ردهٔ سبک روزآمدشدهٔ «راکوت» در چارچوب برنامهٔ تبدیل موشکهای پرتابشی «اِراِس-۱۸» تولید مرکز خرونیچف ساخته شده است.
۳:۵۲
پنجم اسفندماه زادروز خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس بود. مطلب زیر را درباره معنی واژه مهندس، از کانال تلگرامی جرئت دانستن داشته باش برداشتهام:
... دیگر مناسبت پنجم اسفند زادروز خواجه نصیرالدین توسی و روز مهندسی (مهندس) است. واژهی مهندس برگرفته از واژهی اندازه در فارسی است. در کتاب مفاتیحالعلوم از دانشمند برجستهی ایرانی، ابوعبدالله محمد بن احمد بن یوسف کاتب خوارزمی، ترجمهی حسین خدیوجم (بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۴۷) در بابِ پنجم کتاب چنین آمدهاست:«هندسه: کلمهای است فارسی که معرب شده و از لغت فارسیِ اندازه بهمعنی مقدار گرفته شدهاست. خلیل گفتهاست: مهندس کسی است که نقشهی مجرای قنات و بستر کاریز را طرح میکند تا معلوم کند که هر کاریز چهگونه باید حفر شود [این نکته در کتاب العین اثر خلیل بن احمد فَراهیدی (۱۰۰–۱۷۵ هق) آمدهاست]. این کلمه از هَندَزَه مشتق شده و در فارسی است. در هنگام معرب شدن ز به س بدل شدهاست؛ زیرا در لغتِ عربْ کلمهای که در آن پساز حرف دال حرف زای باشد وجود ندارد.دیگری گفتهاست: این کلمه معربِ اندیشه بهمعنای فکر است و این درست نیست. زیرا در کلام بعضی از فارسیزبانان این جمله آمدهاست: اندازه با اخترشماری باید؛ یعنی هندسه به احکام نجوم نیازمند است. گاهی این اسم برای اندازهگیری آب بهکار میرود. همچنان که خلیل گفتهاست؛ زیرا این کار نوعی از علم هندسه و جزئی از آن محسوب میشود.»در فرهنگ عربیبهفارسی منجدالطلاب هم این مدخلها آمدهاست:ـ هَندَز (الهِنداز) معربِ اندازه، مقیاس، حد...ـ هَندَس (هَندَسَ هَندَسَةً) مجاریَ القِنی والأبنیَةَ و نَحوِها: مجاری قنات و بناها و غیره را اندازهگیری کرد و نقشهی آنها را کشید. مهندسی قنات و ساختمان و غیره کرد، مهندسی کرد.ـ (الهِندِسُ) مِنَالرجالِ: مرد باتجربه و آگاه.ـ (الهَندَسَة) اندازهگیری. نقشهکشی. علمِ هندسه. معرب اندازهی فارسی است.ـ (هُندُوسُ) الأمرِ: دانای بهکار یا مطلب. جمع هَنادِسَة.ـ (المُهَندِس): مهندس، دانشمندِ هندسه.طبق پیکرهی فارسی فرهنگستان واژههای مهندس و مهندسی بیشاز ۱۸۰۰ بار در متون نظم و نثر فارسی از سدهی چهارم تا دوران معاصر (۱۳۸۷) بهکار رفتهاست. از فردوسی گرفته تا آثار خاقانی و نظامی و مولوی و بیهقی تا سرایندگان و نویسندگان متأخر و یا کمترشناختهشده. یکی از نویسندگان کمترشناختهشدهی سدهی ۵ و ۶ هق با نام ابوالرجاء مؤمّل عُمرَکی (خُمرَکی) مروی در کتابش روضةالفریقین چنین دارد: «مثَل دل چون مثَل مهندس است، مهندسْ نابوده ببیند، استاد کارگِل تا نکند نبیند.» خود خواجه نصیرالدین توسی در اخلاق ناصری چنین دارد: «بسیار باشدکه عملی اندک با عملهای بسیار متساوی باشد، مانند نظر مهندس که در مقابل رنجها و مشقّتهای کارکنان بسیار افتد.»حافظ هم سه بار واژهی مهندس را به شکلی زیبا بهکار بردهاست:یک:گره ز دل بگشا وز سپهر یاد مکنکه فکر هیچ مهندس چنین گره نگشاد
دو (به نظرم زیباترینش):طربسرای محبت کنون شود مَعمورکه طاقِ ابرویِ یارِ مَنَش مهندس شد
سه:مهندسِ فَلَکی، راهِ دِیرِ ششجهتیچنان ببَست که ره نیست زیرِ دیرِ مغاک
اما به نظرم زیباترین و نغزترین و لطیفترین و ظریفترین کاربرد از واژهی مهندس را سعدی در این بیت خود بهکار گرفتهاست:
قصّه به هرکه میبرم فایدهای نمیدهدمشکلِ دردِ عشق را حل نکند مهندسیمنبع:https://t.me/REsearchers/2927
@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
... دیگر مناسبت پنجم اسفند زادروز خواجه نصیرالدین توسی و روز مهندسی (مهندس) است. واژهی مهندس برگرفته از واژهی اندازه در فارسی است. در کتاب مفاتیحالعلوم از دانشمند برجستهی ایرانی، ابوعبدالله محمد بن احمد بن یوسف کاتب خوارزمی، ترجمهی حسین خدیوجم (بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۴۷) در بابِ پنجم کتاب چنین آمدهاست:«هندسه: کلمهای است فارسی که معرب شده و از لغت فارسیِ اندازه بهمعنی مقدار گرفته شدهاست. خلیل گفتهاست: مهندس کسی است که نقشهی مجرای قنات و بستر کاریز را طرح میکند تا معلوم کند که هر کاریز چهگونه باید حفر شود [این نکته در کتاب العین اثر خلیل بن احمد فَراهیدی (۱۰۰–۱۷۵ هق) آمدهاست]. این کلمه از هَندَزَه مشتق شده و در فارسی است. در هنگام معرب شدن ز به س بدل شدهاست؛ زیرا در لغتِ عربْ کلمهای که در آن پساز حرف دال حرف زای باشد وجود ندارد.دیگری گفتهاست: این کلمه معربِ اندیشه بهمعنای فکر است و این درست نیست. زیرا در کلام بعضی از فارسیزبانان این جمله آمدهاست: اندازه با اخترشماری باید؛ یعنی هندسه به احکام نجوم نیازمند است. گاهی این اسم برای اندازهگیری آب بهکار میرود. همچنان که خلیل گفتهاست؛ زیرا این کار نوعی از علم هندسه و جزئی از آن محسوب میشود.»در فرهنگ عربیبهفارسی منجدالطلاب هم این مدخلها آمدهاست:ـ هَندَز (الهِنداز) معربِ اندازه، مقیاس، حد...ـ هَندَس (هَندَسَ هَندَسَةً) مجاریَ القِنی والأبنیَةَ و نَحوِها: مجاری قنات و بناها و غیره را اندازهگیری کرد و نقشهی آنها را کشید. مهندسی قنات و ساختمان و غیره کرد، مهندسی کرد.ـ (الهِندِسُ) مِنَالرجالِ: مرد باتجربه و آگاه.ـ (الهَندَسَة) اندازهگیری. نقشهکشی. علمِ هندسه. معرب اندازهی فارسی است.ـ (هُندُوسُ) الأمرِ: دانای بهکار یا مطلب. جمع هَنادِسَة.ـ (المُهَندِس): مهندس، دانشمندِ هندسه.طبق پیکرهی فارسی فرهنگستان واژههای مهندس و مهندسی بیشاز ۱۸۰۰ بار در متون نظم و نثر فارسی از سدهی چهارم تا دوران معاصر (۱۳۸۷) بهکار رفتهاست. از فردوسی گرفته تا آثار خاقانی و نظامی و مولوی و بیهقی تا سرایندگان و نویسندگان متأخر و یا کمترشناختهشده. یکی از نویسندگان کمترشناختهشدهی سدهی ۵ و ۶ هق با نام ابوالرجاء مؤمّل عُمرَکی (خُمرَکی) مروی در کتابش روضةالفریقین چنین دارد: «مثَل دل چون مثَل مهندس است، مهندسْ نابوده ببیند، استاد کارگِل تا نکند نبیند.» خود خواجه نصیرالدین توسی در اخلاق ناصری چنین دارد: «بسیار باشدکه عملی اندک با عملهای بسیار متساوی باشد، مانند نظر مهندس که در مقابل رنجها و مشقّتهای کارکنان بسیار افتد.»حافظ هم سه بار واژهی مهندس را به شکلی زیبا بهکار بردهاست:یک:گره ز دل بگشا وز سپهر یاد مکنکه فکر هیچ مهندس چنین گره نگشاد
دو (به نظرم زیباترینش):طربسرای محبت کنون شود مَعمورکه طاقِ ابرویِ یارِ مَنَش مهندس شد
سه:مهندسِ فَلَکی، راهِ دِیرِ ششجهتیچنان ببَست که ره نیست زیرِ دیرِ مغاک
اما به نظرم زیباترین و نغزترین و لطیفترین و ظریفترین کاربرد از واژهی مهندس را سعدی در این بیت خود بهکار گرفتهاست:
قصّه به هرکه میبرم فایدهای نمیدهدمشکلِ دردِ عشق را حل نکند مهندسیمنبع:https://t.me/REsearchers/2927
@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
۳:۵۷
وزارت دفاع قزاقستان اعلام کرد:«در ۲۵ فوریه (۶ اسفند) یک فروند سو-۳۰اسام سوخوی متعلق به نیروی دفاع هوایی قزاقستان در هنگام پرواز آموزشی-تمرینی معمول، در استان کاراگندی دچار سانحه شد. خلبانان در زمان مناسب با صندلی پرتابی هواپیما را ترک کردهاند».
باتوجه به تصویر منتشرشده به نظر میرسد هواپیما، جنگنده «سو-۳۰اسام» با شماره بدنه «۳۸ سرخ»، جمعی پایگاه هوایی ۶۱۰ نیروی دفاع هوایی قزاقستان واقع در کاراگاندا (فرودگاه ساری-آرکا) است. وسیله پرنده در ۲ کیلومتری فرودگاه سقوط کردهاست.
قزاقستان در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بر سرِ هم ۳۰ فروند جنگنده «سو-۳۰اسام» نو از روسیه تحویل گرفت. اسامهای قزاق در ترکیب نیروی دفاع هوایی در سه پایگاه هوایی ۶۰۲ در شیمکِنت (چیمکِنت)، ۶۰۴ در تالدی-کورگان و ۶۱۰ در کاراگاندا به خدمت گرفته شدهاند. سانحه ۲۵ فوریه، دومین تلفات سو-۳۰اسام نیروی دفاع هوایی قزاقستان است. پیش از این یک فروند از این نوع در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱ سقوط کرده است (آن هم متعلق به پایگاه ۶۱۰ کاراگاندا بود). بنابراین اکنون قزاقستان ۲۸ فروند سو-۳۰اسام در اختیار دارد.نگاره از تِنگرینیوز.کازد
محمدحسین بختیاری@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
باتوجه به تصویر منتشرشده به نظر میرسد هواپیما، جنگنده «سو-۳۰اسام» با شماره بدنه «۳۸ سرخ»، جمعی پایگاه هوایی ۶۱۰ نیروی دفاع هوایی قزاقستان واقع در کاراگاندا (فرودگاه ساری-آرکا) است. وسیله پرنده در ۲ کیلومتری فرودگاه سقوط کردهاست.
قزاقستان در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بر سرِ هم ۳۰ فروند جنگنده «سو-۳۰اسام» نو از روسیه تحویل گرفت. اسامهای قزاق در ترکیب نیروی دفاع هوایی در سه پایگاه هوایی ۶۰۲ در شیمکِنت (چیمکِنت)، ۶۰۴ در تالدی-کورگان و ۶۱۰ در کاراگاندا به خدمت گرفته شدهاند. سانحه ۲۵ فوریه، دومین تلفات سو-۳۰اسام نیروی دفاع هوایی قزاقستان است. پیش از این یک فروند از این نوع در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱ سقوط کرده است (آن هم متعلق به پایگاه ۶۱۰ کاراگاندا بود). بنابراین اکنون قزاقستان ۲۸ فروند سو-۳۰اسام در اختیار دارد.نگاره از تِنگرینیوز.کازد
۶:۲۹
واستوک آئرو
وزارت دفاع قزاقستان اعلام کرد: «در ۲۵ فوریه (۶ اسفند) یک فروند سو-۳۰اسام سوخوی متعلق به نیروی دفاع هوایی قزاقستان در هنگام پرواز آموزشی-تمرینی معمول، در استان کاراگندی دچار سانحه شد. خلبانان در زمان مناسب با صندلی پرتابی هواپیما را ترک کردهاند». باتوجه به تصویر منتشرشده به نظر میرسد هواپیما، جنگنده «سو-۳۰اسام» با شماره بدنه «۳۸ سرخ»، جمعی پایگاه هوایی ۶۱۰ نیروی دفاع هوایی قزاقستان واقع در کاراگاندا (فرودگاه ساری-آرکا) است. وسیله پرنده در ۲ کیلومتری فرودگاه سقوط کردهاست. قزاقستان در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بر سرِ هم ۳۰ فروند جنگنده «سو-۳۰اسام» نو از روسیه تحویل گرفت. اسامهای قزاق در ترکیب نیروی دفاع هوایی در سه پایگاه هوایی ۶۰۲ در شیمکِنت (چیمکِنت)، ۶۰۴ در تالدی-کورگان و ۶۱۰ در کاراگاندا به خدمت گرفته شدهاند. سانحه ۲۵ فوریه، دومین تلفات سو-۳۰اسام نیروی دفاع هوایی قزاقستان است. پیش از این یک فروند از این نوع در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱ سقوط کرده است (آن هم متعلق به پایگاه ۶۱۰ کاراگاندا بود). بنابراین اکنون قزاقستان ۲۸ فروند سو-۳۰اسام در اختیار دارد. نگاره از تِنگرینیوز.کازد
محمدحسین بختیاری @vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
پایگاههای هوایی اصلی قزاقستان در چیدمان به ارثرسیده از آرایش دفاعی دوره اتحاد شوروی، در شرق این کشور و در مرز با چین متمرکز شدهاند. هشت پایگاه نیروی هوایی قزاقستان به نامهای شیمکِنت، تالدیکورگان، آکتائو، بالخاش، کاراگاندا، تاراز، آستانه و آلماآتی هستند:Дислокация по авиабазам (приблизительные данные):
- 602-я авиабаза (Шымкент) — 12 МиГ-29, 2 МиГ-29УБ, 12 Су-25СМ, 2 Су-25УБМ, 4 Ми-35М, 4 Ми-171Ш
- 604-я авиабаза (Талдыкорган) — 12 Су-30СМ
- 605-я авиабаза (Актау) — 12 Су-27, 4 Ми-17, 4 Ми–35М
- 609-я авиабаза (Балхаш) — 17 L-39
- 610-я авиабаза (Караганда) — 32 МиГ-31Б/МиГ-31БСМ/МиГ-31ДЗ, 8 Су-30СМ
- 612-я авиабаза (Тараз) — 4 БПЛА Wing Loong
- 620-й авиаполк (Астана) — для перевозки высокопоставленных лиц.
- 218-я транспортная авиаэскадрилья (Алматы) — 1 транспортный Ан-12, 8 CASA C-295, самолёты и вертолёты для перевозки высокопоставленных лиц.
بعدالتحریر: در ادامه تحویلهای سو-۳۰اسام تا مجموع ۳۰ فروند، احتمالا ۱۰ فروندِ افزون بر فهرست بالا (۸+۱۲)، در پایگاه ۶۰۲ مستقر شدهاند.@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
- 602-я авиабаза (Шымкент) — 12 МиГ-29, 2 МиГ-29УБ, 12 Су-25СМ, 2 Су-25УБМ, 4 Ми-35М, 4 Ми-171Ш
- 604-я авиабаза (Талдыкорган) — 12 Су-30СМ
- 605-я авиабаза (Актау) — 12 Су-27, 4 Ми-17, 4 Ми–35М
- 609-я авиабаза (Балхаш) — 17 L-39
- 610-я авиабаза (Караганда) — 32 МиГ-31Б/МиГ-31БСМ/МиГ-31ДЗ, 8 Су-30СМ
- 612-я авиабаза (Тараз) — 4 БПЛА Wing Loong
- 620-й авиаполк (Астана) — для перевозки высокопоставленных лиц.
- 218-я транспортная авиаэскадрилья (Алматы) — 1 транспортный Ан-12, 8 CASA C-295, самолёты и вертолёты для перевозки высокопоставленных лиц.
بعدالتحریر: در ادامه تحویلهای سو-۳۰اسام تا مجموع ۳۰ فروند، احتمالا ۱۰ فروندِ افزون بر فهرست بالا (۸+۱۲)، در پایگاه ۶۰۲ مستقر شدهاند.@vostokaero| کانالِ اختصاصی هوافضای روسی
۶:۳۱