عبدالرضا داوری:🟥 گروه الخیاط؛ از شراکت با داماد ترامپ تا سفره ایرانی! امپراتوری نفوذ در کمین امنیت غذایی کشورپیشدرآمد
گروه الخیاط که این روزها نامش در پرونده مذاکرات خرید کالاهای اساسی برای ایران مطرح شده، صرفاً یک مجموعه تجاری معمولی در خاورمیانه نیست. این هلدینگ سوری-قطری، نمونهای از درهمآمیختگی عمیق سرمایه، سیاست و شبکههای فرامنطقهای است که دامنه نفوذ آن از دوحه و دمشق تا واشنگتن و تیرانا امتداد یافته است. درک لایههای پنهان این مجموعه، برای هرگونه ارزیابی از صلاحیت آن در معاملات حساس اقتصادی، ضروری است.
بخش اول: ریشههای شکلگیری؛ از سوریه تا قطر۱. خاستگاه خانوادگی
برادران الخیاط (رمـز، مـوتـعـز و محمد) اصالتی سوری دارند و ریشههای آنها به شهر حلب بازمیگردد. خانواده آنها در سوریه سابقه طولانی در تجارت و سرمایهگذاری داشتند، اما نقطه عطف واقعی برای آنها، مهاجرت به قطر و سرمایهگذاری در پروژههای زیرساختی این کشور بود.
۲. اولین پروژه نمادین: پیست مسابقه شتر پالمیرا (۲۰۰۶)
داستان موفقیت آنها با یک پروژه «غیرممکن» آغاز شد: ساخت پیست مسابقه شتر پالمیرا در سوریه در عرض شش ماه. این پروژه که به دلیل محدودیت زمانی و پیچیدگیهای فنی، بسیاری از پیمانکاران از انجام آن سرباز زده بودند، توسط برادران الخیاط به سرانجام رسید. اجرای موفق این پروژه، اعتماد طرفهای قطری را جلب کرد و دروازههای ورود آنها به پروژههای عظیم قطر را گشود.
۳. حضور گسترده در زیرساختهای قطر
پس از موفقیت در سوریه، برادران الخیاط به قطر مهاجرت کردند و به یکی از پیمانکاران اصلی پروژههای زیرساختی این کشور تبدیل شدند. آنها در ساخت و توسعه پروژههای کلیدی مانند توسعه فرودگاه بینالمللی دوحه، پروژههای مسکونی و تجاری لوکس، و زیرساختهای مرتبط با جام جهانی ۲۰۲۲ نقش محوری ایفا کردند. این حضور گسترده، پایههای امپراتوری اقتصادی آنها را در قطر مستحکم کرد.
بخش دوم: از ساختوساز تا صنایع راهبردیبرادران الخیاط بر خلاف بسیاری از سرمایهگذاران منطقهای که صرفاً در یک حوزه متمرکز میمانند، با یک استراتژی تنوعسازی، حوزههای فعالیت خود را به بخشهای حساس و راهبردی گسترش دادند:
۱. عملیات گاوهای پرنده ۲۰۱۷
در جریان محاصره قطر توسط عربستان و امارات در سال ۲۰۱۷، برادران الخیاط با یک عملیات لجستیکی متهورانه، هزاران رأس گاو را با هواپیما به قطر منتقل کردند تا امنیت غذایی این کشور را در بحرانیترین شرایط حفظ کنند. این عملیات که به «گاوهای پرنده» معروف شد، نه تنها نماد توانمندی لجستیکی آنها بود، بلکه جایگاهشان را به عنوان متحدان استراتژیک خانواده سلطنتی قطر تثبیت کرد. امروز برند لبنیات «بلادنا» (Baladna) که متعلق به این گروه است، یکی از نمادهای خودکفایی غذایی قطر محسوب میشود.
۲. انرژی و زیرساخت
این گروه با سرمایهگذاری در پروژههای نیروگاهی و انرژی، به یکی از بازیگران کلیدی در تأمین برق و انرژی منطقه تبدیل شده است. قراردادهای اخیر آنها در سوریه برای احداث نیروگاههای گازسوز و خورشیدی، نشان از عزم آنها برای حضور در بخشهای راهبردی انرژی دارد.
۳. بانکداری و سرمایهگذاری مالی
برادران الخیاط با تصاحب سهام قابلتوجهی در بانکهای سوریه (از جمله بانک شَهْبا و بانک بینالمللی اسلامی سوریه) و سرمایهگذاری در صندوقهای مالی بینالمللی، نفوذ خود را به بخش مالی و بانکی نیز گسترش دادهاند. این حضور در سیستم بانکی، به آنها امکان هدایت جریانهای مالی و تسهیل معاملات بزرگ را میدهد.
۴. گردشگری لوکس و برندسازی بینالمللی
شاید حساسترین بخش از سبد سرمایهگذاری این گروه، ورود به پروژههای گردشگری لوکس با برندهای بینالمللی باشد. شراکت آنها با جرد کوشنر، داماد رییس جمهور آمریکا در پروژه آلبانی و پیشنهاد ساخت تفرجگاه با برند ترامپ در سوریه، نشان از استراتژی آنها برای اتصال به شبکههای قدرتمند سیاسی-اقتصادی غرب دارد. این پروژهها صرفاً اقتصادی نیستند؛ آنها پلی برای نفوذ به کانونهای تصمیمگیری در واشنگتن و اروپا هستند.
بخش سوم: شبکه نفوذ سیاسی-اقتصادی؛ حلقههای اتصال به قدرتوجه تمایز گروه الخیاط، فراتر رفتن از چارچوب یک کسبوکار معمولی و ورود به عرصه «دیپلماسی تجاری» است. آنها با ایجاد پلهای ارتباطی میان قطر، سوریه و آمریکا، به بازیگرانی فراتر از سرمایهگذار تبدیل شدهاند.
۱. پل ارتباطی قطر-سوریه
برادران الخیاط با داشتن روابط عمیق با خانواده سلطنتی قطر از یک سو و محمد الجولانی، رییس جدید دولت سوریه از سوی دیگر، به حلقه وصل اصلی میان دوحه و دمشق تبدیل شدهاند. این موقعیت، به آنها امکان میدهد تا به عنوان واسطه در پروژههای بزرگ منطقهای ایفای نقش کنند.
۲. دسترسی به کاخ سفید
حضور آنها در مراسم تحلیف ترامپ و ارتباط مستقیم با جرد کوشنر و تیفان
۸۵۱