۱۰:۵۴
جملههایی که ناخواسته اضطراب کودک رو بیشتر میکنه!وقتی فضا پرتنش است، والدین هم نگراناند.اما بعضی جملهها که با نیت مراقبت گفته میشه، برای سیستم عصبی کودک پیام خطر میفرسته.کودک منطق جمله را نمیگیرد،حس پنهان در آن را میگیرد.
«مواظب باش اتفاقی نیفته»پیام پنهان: «دنیا جای خطرناکیه.»وقتی این جمله زیاد تکرار میشود،ذهن کودک شروع میکند به جستجوی خطر در همهجا. بهتر:«اگر کمکی خواستی من نزدیکم.» «الان وقت این کارها نیست»(وقتی کودک بازی یا شوخی میکند)پیام پنهان: «شادی امن نیست.»کودک یاد میگیرد حتی لحظات عادی هم باید نگران باشد. بهتر:«الان ۱۰ دقیقه بازی کن، بعدش کمکم کن.» «چیزی نیست، نگران نباش»در حالی که تن صدا پر از استرس است.کودک تناقض را میفهمد و بیشتر مضطرب میشود:«پس یه چیزی هست که نمیگن.» بهتر:«یکم اوضاع سخته، ولی ما حواسمون هست و کنار همیم.» «چرا اینقدر حساسی؟»پیام پنهان: «احساس تو اشتباهه.»وقتی احساس رد شود، شدت میگیرد. بهتر:«انگار یه چیزی اذیتت کرده، میخوای بگی چی شده؟» «اگه گوش نکنی، اتفاق بدی میفته»استفاده از ترس برای کنترل رفتار،سیستم عصبی کودک را در حالت هشدار دائمی میگذارد. بهتر:«این کار خطرناکه، بیا یه راه امنتر پیدا کنیم.» «ببین بقیه چقدر آرومن»مقایسه، اضطراب را با احساس ناکافی بودن ترکیب میکند. بهتر:«هر کسی یه جور واکنش نشون میده، تو هم الان مضطربی.»چرا این جملهها اثر دارن؟چون مغز کودک هنوز توان تحلیل منطقی کامل نداره، اما نسبت به تن صدا، حالت چهره و فضای عاطفی بسیار حساس است.او از لحن، نتیجه میگیرد:«خطر هست یا نیست؟»جملههای امنکننده برای این روزها«هر احساسی داری میتونی بهم بگی.»«ما کنار همیم.»«من حواسم به امن بودن خونه هست.»«الان ناراحتی، ولی این حس میاد و میره.»«من کنارت هستم.»این جملهها برای کودک فقط حرف نیست،پیام آرامکننده برای سیستم عصبی اوست.یادمون باشه!کودک به اطلاعات کامل نیاز نداره!به حس امنیت رابطه نیاز داره.و امنیت، از کلمات درست و حضور آرومه که ساخته میشه.
«مواظب باش اتفاقی نیفته»پیام پنهان: «دنیا جای خطرناکیه.»وقتی این جمله زیاد تکرار میشود،ذهن کودک شروع میکند به جستجوی خطر در همهجا. بهتر:«اگر کمکی خواستی من نزدیکم.» «الان وقت این کارها نیست»(وقتی کودک بازی یا شوخی میکند)پیام پنهان: «شادی امن نیست.»کودک یاد میگیرد حتی لحظات عادی هم باید نگران باشد. بهتر:«الان ۱۰ دقیقه بازی کن، بعدش کمکم کن.» «چیزی نیست، نگران نباش»در حالی که تن صدا پر از استرس است.کودک تناقض را میفهمد و بیشتر مضطرب میشود:«پس یه چیزی هست که نمیگن.» بهتر:«یکم اوضاع سخته، ولی ما حواسمون هست و کنار همیم.» «چرا اینقدر حساسی؟»پیام پنهان: «احساس تو اشتباهه.»وقتی احساس رد شود، شدت میگیرد. بهتر:«انگار یه چیزی اذیتت کرده، میخوای بگی چی شده؟» «اگه گوش نکنی، اتفاق بدی میفته»استفاده از ترس برای کنترل رفتار،سیستم عصبی کودک را در حالت هشدار دائمی میگذارد. بهتر:«این کار خطرناکه، بیا یه راه امنتر پیدا کنیم.» «ببین بقیه چقدر آرومن»مقایسه، اضطراب را با احساس ناکافی بودن ترکیب میکند. بهتر:«هر کسی یه جور واکنش نشون میده، تو هم الان مضطربی.»چرا این جملهها اثر دارن؟چون مغز کودک هنوز توان تحلیل منطقی کامل نداره، اما نسبت به تن صدا، حالت چهره و فضای عاطفی بسیار حساس است.او از لحن، نتیجه میگیرد:«خطر هست یا نیست؟»جملههای امنکننده برای این روزها«هر احساسی داری میتونی بهم بگی.»«ما کنار همیم.»«من حواسم به امن بودن خونه هست.»«الان ناراحتی، ولی این حس میاد و میره.»«من کنارت هستم.»این جملهها برای کودک فقط حرف نیست،پیام آرامکننده برای سیستم عصبی اوست.یادمون باشه!کودک به اطلاعات کامل نیاز نداره!به حس امنیت رابطه نیاز داره.و امنیت، از کلمات درست و حضور آرومه که ساخته میشه.۹:۵۸
۹:۵۹
وقتی خودِ والد مضطرب است، چطور کودک را آرام کند؟بیایید واقعبین باشیم. در شرایط پرتنش، خود والد هم نگران است. قرار نیست همیشه آرام باشیم. اما مهم است بدانیم:کودک از حالِ عصبی ما تنظیم میشود، نه از توضیحهای ما. پس سؤال اصلی این نیست که «چطور به کودک بگم نترسه؟»بلکه این است:«چطور اول بدن خودم را از حالت هشدار خارج کنم؟»مرحله اول: تنظیم خود، قبل از تربیتوقتی مضطربیم:تن صدا تندتر میشودحرکات سریعترتحمل کمترنگاه ناآرامتربرای سیستم عصبی کودک، این یعنی: «خطر نزدیک است.»قبل از واکنش به کودک، فقط ۶۰ ثانیه صبر کنید و این کارها را انجام بدین: نفس آرام از بینی بازدم طولانیتر از دم شل کردن شانهها لمس یک سطح (میز، لباس، دیوار)این کار ساده، مغز را از «بقا» به «حضور» برمیگرداند.مرحله دوم: حضور آرام، نه توضیح زیادوقتی کودک مضطرب است، مغزش در حالت احساسی است، نه منطقی.پس استدلال طولانی اثر کمی دارد.اما اینها اثر زیاد دارد:نشستن کنار کودکتماس بدنی ملایمتن صدای آهستهجمله کوتاه:«میبینم ناراحتی، من کنارت هستم.»کودک اول باید آرام شود تا بتواند بفهمد.مرحله سوم: نامگذاری احساسوقتی والد میگوید:«انگار یه کم ترسیدی»یا«امروز نگران بودی، درسته؟»مغز کودک از آشفتگی بینام به احساسی قابل فهم میرود.نام داشتن، شدت اضطراب را کم میکند.مرحله چهارم: بازگشت بعد از بههمریختنهمه والدین گاهی تند میشوند.نکته مهم این نیست که هرگز بههم نریزیم،بلکه این است که برگردیم.«مامان/بابا الان یکم عصبی بود،ولی تقصیر تو نبود.الان بهترم.»این جمله ساده، سیستم عصبی کودک را از احساس خطر خارج میکند.چیزهایی که کودک از شما یاد میگیردنه اینکه هرگز مضطرب نشود، بلکه اینکه:اضطراب میآیداما قابل تنظیم استو رابطه، امن باقی میمانداین مهارت، پایه سلامت روان آینده اوست.یادمان باشد!کودک به والد کامل نیاز ندارد،به والد تنظیمشونده نیاز دارد.
نفس آرام از بینی بازدم طولانیتر از دم شل کردن شانهها لمس یک سطح (میز، لباس، دیوار)این کار ساده، مغز را از «بقا» به «حضور» برمیگرداند.مرحله دوم: حضور آرام، نه توضیح زیادوقتی کودک مضطرب است، مغزش در حالت احساسی است، نه منطقی.پس استدلال طولانی اثر کمی دارد.اما اینها اثر زیاد دارد:نشستن کنار کودکتماس بدنی ملایمتن صدای آهستهجمله کوتاه:«میبینم ناراحتی، من کنارت هستم.»کودک اول باید آرام شود تا بتواند بفهمد.مرحله سوم: نامگذاری احساسوقتی والد میگوید:«انگار یه کم ترسیدی»یا«امروز نگران بودی، درسته؟»مغز کودک از آشفتگی بینام به احساسی قابل فهم میرود.نام داشتن، شدت اضطراب را کم میکند.مرحله چهارم: بازگشت بعد از بههمریختنهمه والدین گاهی تند میشوند.نکته مهم این نیست که هرگز بههم نریزیم،بلکه این است که برگردیم.«مامان/بابا الان یکم عصبی بود،ولی تقصیر تو نبود.الان بهترم.»این جمله ساده، سیستم عصبی کودک را از احساس خطر خارج میکند.چیزهایی که کودک از شما یاد میگیردنه اینکه هرگز مضطرب نشود، بلکه اینکه:اضطراب میآیداما قابل تنظیم استو رابطه، امن باقی میمانداین مهارت، پایه سلامت روان آینده اوست.یادمان باشد!کودک به والد کامل نیاز ندارد،به والد تنظیمشونده نیاز دارد.۱۲:۲۷
۱۲:۳۰
نوجوان از تنظیم والد تنظیم میشه، نه از نصیحت!نوجوان شاید مثل کودک بغل نخواهد،اما سیستم عصبیاش هنوز از فضای خانه تأثیر میگیرد.اگر خانه پر از تن صداهای تند، خبرهای پشتسرهم، نگرانی مداوم و بحثهای عصبی باشد،نوجوان این پیام را میگیرد:«آینده امن نیست.»و اضطرابش معمولاً تبدیل میشود به:سکوتبیحوصلگیپرخاشگوشهگیریچسبیدن به گوشییا ناامیدی پنهانقدم اول: قبل از گفتوگو، حال خودتان را تنظیم کنید.نوجوان به لحن حساستر از کلمات است.اگر با بدن و صدای مضطرب بگوییم «نگران نباش»،پیام واقعی میشود: «باید نگران باشی.»قبل از صحبت: چند نفس آرام کند کردن سرعت حرف زدن پایین آوردن تن صدا شل کردن فک و شانههانوجوان شاید چیزی نگوید،اما بدنش پیام آرامش را میگیرد.
قدم دوم: نصیحت نکنید، فضا بدهیداضطراب نوجوان با تحلیل و راهکار فوری کم نمیشود.اول باید احساس شود فهمیده شده.بهجای:«این فکرها رو نکن»بگویید:«به نظر میاد این روزها ذهنت درگیره… سخته، نه؟»وقتی نوجوان احساس شود دیده شده،دفاعش پایین میآید.
قدم سوم: حضور بدون بازجویی.نوجوان مضطرب چون معمولاً از گفتوگوی جدی فرار میکند، اما از همبودن بیفشار نه.کنار هم فیلم دیدن، پیادهروی کوتاه، نشستن کنار هم با چای، بدون سؤالهای پشتسرهم، رابطه در کنار هم بودن ترمیم میشود، نه در بازجویی.
قدم چهارم: امید واقعی، نه شعار.چون نوجوان به جملههای کلی مثل «همهچی درست میشه» اعتماد نمیکند.اما به این اعتماد میکند:«شرایط ممکنه سخت باشه،ولی تو در این مسیر تنها نیستی.هر جا گیر کردی، من کنارتم.»امنیت رابطه، اضطراب آینده را سبک میکند.
قدم پنجم: وقتی خودتان بههم میریزیداگر عصبی شدید، بحث بالا گرفت یا تند حرف زدید، به این نکته توجه کنید که:برگشتن مهمتر از کامل بودن است.«الان یکم تند شدم،به خاطر فشار خودم بود، نه تو.الان میتونیم آرومتر حرف بزنیم.»این «بازگشت» به نوجوان یاد میدهد:رابطه در بحران قطع نمیشود.
نوجوان از شما چه یاد میگیرد؟نه اینکه اضطراب نداشته باشد،بلکه :میشود مضطرب بود و هنوز متصل ماندمیشود نگران بود و باز هم کنار هم ایستاداین، بزرگترین هدیه روانی شما به اوست.
چند نفس آرام کند کردن سرعت حرف زدن پایین آوردن تن صدا شل کردن فک و شانههانوجوان شاید چیزی نگوید،اما بدنش پیام آرامش را میگیرد.قدم دوم: نصیحت نکنید، فضا بدهیداضطراب نوجوان با تحلیل و راهکار فوری کم نمیشود.اول باید احساس شود فهمیده شده.بهجای:«این فکرها رو نکن»بگویید:«به نظر میاد این روزها ذهنت درگیره… سخته، نه؟»وقتی نوجوان احساس شود دیده شده،دفاعش پایین میآید.
قدم سوم: حضور بدون بازجویی.نوجوان مضطرب چون معمولاً از گفتوگوی جدی فرار میکند، اما از همبودن بیفشار نه.کنار هم فیلم دیدن، پیادهروی کوتاه، نشستن کنار هم با چای، بدون سؤالهای پشتسرهم، رابطه در کنار هم بودن ترمیم میشود، نه در بازجویی.
قدم چهارم: امید واقعی، نه شعار.چون نوجوان به جملههای کلی مثل «همهچی درست میشه» اعتماد نمیکند.اما به این اعتماد میکند:«شرایط ممکنه سخت باشه،ولی تو در این مسیر تنها نیستی.هر جا گیر کردی، من کنارتم.»امنیت رابطه، اضطراب آینده را سبک میکند.
قدم پنجم: وقتی خودتان بههم میریزیداگر عصبی شدید، بحث بالا گرفت یا تند حرف زدید، به این نکته توجه کنید که:برگشتن مهمتر از کامل بودن است.«الان یکم تند شدم،به خاطر فشار خودم بود، نه تو.الان میتونیم آرومتر حرف بزنیم.»این «بازگشت» به نوجوان یاد میدهد:رابطه در بحران قطع نمیشود.
نوجوان از شما چه یاد میگیرد؟نه اینکه اضطراب نداشته باشد،بلکه :میشود مضطرب بود و هنوز متصل ماندمیشود نگران بود و باز هم کنار هم ایستاداین، بزرگترین هدیه روانی شما به اوست.
۴:۳۸
۴:۴۰
نشانه های هشدار در کودکان و نوجوانان چیه؟علائم کوتاهمدت در شرایط سخت طبیعی است.اما اگر شدت، مدت یا اختلال در عملکرد دیده شود، نیاز به کمک حرفهای هست.
نشانههای هشدار در کودکاگر بیش از ۲–۳ هفته ادامه داشت یا شدید بود:_دلدرد، سردرد یا تهوع مکرر بدون علت پزشکی_بدخوابی شدید یا کابوسهای مداوم_چسبندگی افراطی یا ترس از جدا شدن_افت ناگهانی عملکرد در مدرسه_پرخاشگری یا بیقراری شدید_برگشت به رفتارهای قبلی (شبادراری، مکیدن انگشت)_اجتناب از مدرسه یا موقعیتهای عادی
نشانههای هشدار در نوجوان_گوشهگیری شدید و قطع ارتباط با خانواده/دوستان_بیانگیزگی شدید و افت تحصیلی واضح_بیخوابی یا خواب بیش از حد_تحریکپذیری یا خشم مداوم_نگرانی دائمی درباره آینده، فاجعه یا مرگ_شکایتهای جسمی مکرر بدون علت_استفاده افراطی از موبایل برای فرار از واقعیت
نشانههای هشدار در کودکاگر بیش از ۲–۳ هفته ادامه داشت یا شدید بود:_دلدرد، سردرد یا تهوع مکرر بدون علت پزشکی_بدخوابی شدید یا کابوسهای مداوم_چسبندگی افراطی یا ترس از جدا شدن_افت ناگهانی عملکرد در مدرسه_پرخاشگری یا بیقراری شدید_برگشت به رفتارهای قبلی (شبادراری، مکیدن انگشت)_اجتناب از مدرسه یا موقعیتهای عادی نشانههای هشدار در نوجوان_گوشهگیری شدید و قطع ارتباط با خانواده/دوستان_بیانگیزگی شدید و افت تحصیلی واضح_بیخوابی یا خواب بیش از حد_تحریکپذیری یا خشم مداوم_نگرانی دائمی درباره آینده، فاجعه یا مرگ_شکایتهای جسمی مکرر بدون علت_استفاده افراطی از موبایل برای فرار از واقعیت۵:۴۳
️ارتباط با ما:@yasancliniic️لینک کانال ما در بله:https://ble.ir/yasancliniic️نشانی سایت:Www.yasanclinic.ir۵:۴۵
۱۴:۳۵
۴:۲۵
چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کنیم و چه زمانی به روانپزشک؟
روانشناس کودک و نوجوانوقتی علائم خفیف تا متوسطاند،رفتاری، هیجانی یا مرتبط با استرس محیطیاند.(اضطراب، ترسها، افت تمرکز، مشکلات رفتاری)
روانپزشک کودک و نوجوانوقتی علائم شدید، طولانی، همراه با اختلال خواب/اشتها شدید، حملات پانیک، یا افکار آسیب به خود باشند.یا وقتی نیاز به بررسی دارویی مطرح است.گاهی بهترین حالت: همکاری همزمان روانشناس و روانپزشک است.اگر اضطراب باعث شده کودک یا نوجوان:نتواند بخوابد، درس بخواند، بازی کند یا رابطه عادی داشته باشد، یعنی زمان کمک حرفهای رسیده است.
کمک گرفتن، نشانه ضعف نیست؛
بلکه پیشگیری از عمیقتر شدن مشکل است
روانشناس کودک و نوجوانوقتی علائم خفیف تا متوسطاند،رفتاری، هیجانی یا مرتبط با استرس محیطیاند.(اضطراب، ترسها، افت تمرکز، مشکلات رفتاری) روانپزشک کودک و نوجوانوقتی علائم شدید، طولانی، همراه با اختلال خواب/اشتها شدید، حملات پانیک، یا افکار آسیب به خود باشند.یا وقتی نیاز به بررسی دارویی مطرح است.گاهی بهترین حالت: همکاری همزمان روانشناس و روانپزشک است.اگر اضطراب باعث شده کودک یا نوجوان:نتواند بخوابد، درس بخواند، بازی کند یا رابطه عادی داشته باشد، یعنی زمان کمک حرفهای رسیده است.کمک گرفتن، نشانه ضعف نیست؛
بلکه پیشگیری از عمیقتر شدن مشکل است
۹:۲۰
۹:۲۲
۶:۴۵
ویکتور فرانکل روانپزشکی که مدتها در اردوگاههای نازیها در جنگ جهانی دوم کار اجباری کرد و شرایط سختی رو پشت سر گذاشت. او بعد از آزادی کتابی نوشت که توضیح میده چطور از اون شرایط ناامیدکننده نجات پیدا کرد و چطور شاهد بود بعضی از زندانیها نه فقط به خاطر شرایط بلکه به خاطر از دست دادن معنای زندگی، خودشون رو به دست مرگ سپردن.
این کتاب در شرایطی که ما توش هستیم، نگاه متفاوتی بهمون میده و التیامی میشه بر زخمهای عمیقمون.نسخه صوتی کتاب رو توی کانال تلگراممون گذاشتیم.
لینک کتاب صوتی:https://t.me/yasanclinicchannel
این کتاب در شرایطی که ما توش هستیم، نگاه متفاوتی بهمون میده و التیامی میشه بر زخمهای عمیقمون.نسخه صوتی کتاب رو توی کانال تلگراممون گذاشتیم.
لینک کتاب صوتی:https://t.me/yasanclinicchannel
۷:۴۱
۱۱:۱۰