عصر بیداری
فتنه در كلام حضرت علي ( عليه السلام) قسمت دوم ايشان در نامه 65 نهج البلاغه به معاويه بن ابي سفيان، وي را به پرهيز از شبهه ها سفارش
كرده و ميفرمايند: از شبهات بپرهيز و از آميختگي آن به حق و باطل ـ نيز ــ، كـه
روزگاراني است فتنه پرده بر خود افكنده و تيرگي هاي آن ديده ها را پوشانده».
حضرت علي ( عليهالسلام) در خطبه 50 نهج البلاغه نيز آميخته شدن حـق و باطـل را
ويژگي اصلي فتنه توصيف كرده اند. بخشي از اين خطبه خواندني كه موضوع اصـلي آن فتنه است بدين شرح است:
«ابتداى ظهور فتنه ها هواهايى است كه پيـروى مـىشـود، و احكـامى كـه در چهـره
بدعت خودنمايى مىكند، در اين فتنه ها و احكام با كتـاب خـدا مخالفـت مـىشـود، و
مردانى مردان ديگر را بر غير دين خدا يارى و پيروى مىكنند. اگر باطـل از آميـزش بـا
حق خالص مىشد راه بر حقجويان پوشيده نمىماند. و اگر حق در پوشش باطل پنهان
نمى شد زبان دشمنان ياوه گو از آن قطع مى شد . ولى پارهاى از حـق و پـارهاى از باطـل
فراهم شده و در هم آميخته مىشود، در اين وقت شيطان بر دوستانش مسلط مىشود، و
آنان كه لطف حق شاملشان شده نجات مىيابند .»
در بخش كلمات قصار نهجالبلاغه نيز بهعنوان اولين كلمه قصار از قول اميرالمؤمنين
(عليهالسلام) حكمتي پندآموز در مورد فتنه نقـل شـده كـه بـه درك مفهـوم سياسـي و
اجتماعي آن كمك شاياني ميكند. ايشان ميفرمايند: «هنگام فتنه چون شتر دو ساله باش، نه پشـتي تـا سـوارش
شوند و نه پستاني تا شيرش دوشند. چنان زي كه در تو طمع نبندند.> #جنگ_نرم_در_کلام_مولا @asrebidary
بر اساس اين روايت فردي كه شرايط فتنه را درك كرده نبايد اجـازه سوءاسـتفاده از
خود را بدهد. البته نبايد تصور كرد اين حديث توجيهي براي فرار از وظيفه و عدم دفاع از حق است. ميرزا حبيب االله خويي از علماي بنام شيعه در اين مـورد توضـيحات قابـل
تأملی دارند.ايشان بعد از نقل اين كلام اميرالمؤمنين ( عليهالسـلام) چنـين نتيجـه گيـري ميكند: منظور از فتنه اضطرابي است كه دامنگير جماعتي يا امتي ميشـود. اكثـراً جنبـه سياسي دارد يا وسيله كسب قدرت و باعث حيازت مقام امامت است. مقصود حضـرت چنين نيست كـه عزلـت و انـزوا و تغافـل را دسـتور داده باشـد. بلكـه منظـور ايشـان، حذركردن و كمك نكردن به سران فتنه است و فرق نميكند فتنه سياسي باشـد يـا غيـر سياسي. تخاصم بين دو گمراه باشد يا تخاصم بين حق و باطل مثل فتنه سقيفه وجمل وصفين... مقصود حضرت اين است كه به فتنهگران كمك نكنيد و به حق تمسك بجوييد و عزلت براي مسلمانان جايز نيست، بلكه واجب است قيام كنند ( خويي، 1364: 7 : )#جنگ_نرم_در_کلام_مولا@asrebidary