#برمدارِ_زمانمجلهٔ اختصاصی کانون خبر و رسانه_بر مدارِ زمانفصل"دوم" | قسمتِ "بیستم"تهران وقتی شب میشدامیرحسین عبدی دانشجوی کارشناسی جامعهشناسی دانشگاه علامهطباطبائی در دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰، تهران شهری بود با دو چهره کاملاً متفاوت. روزها پایتختی در حال مدرن شدن به نظر میرسید؛ خیابانهای تازه، برجها، فروشگاههای لوکس و نشانههای توسعهای که حکومت پهلوی با افتخار از آنها سخن میگفت. اما شبها، بخشی از این شهر به دنیایی تبدیل میشد که بیشتر به ویترین یک طبقه خاص شباهت داشت: دنیای کابارهها، کافهها و کلوبهای شبانه.در خیابانهایی مثل لالهزار، نادری، و بعدتر در شمال شهر، مکانهایی شکل گرفت که زندگی شبانه تهران را تعریف میکردند. کابارههایی مثل «مولنروژ»، «میامی»، «تهراننو» و دهها سالن دیگر جایی بودند که خوانندهها، رقاصها و ارکسترهای زنده برنامه اجرا میکردند. بسیاری از خوانندگان معروف موسیقی پاپ و کوچهبازاری ایران نخستین شهرت خود را در همین فضاها به دست آوردند. شبها میزها پر میشد، موسیقی زنده جریان داشت و مشتریان تا نیمههای شب مشغول نوشیدن، گفتگو و تماشای برنامه بودند.اما این زندگی شبانه فقط یک سرگرمی ساده نبود. در واقع بخشی از شکاف اجتماعیای را نشان میداد که در حال عمیقتر شدن بود.در همان سالهایی که درآمد نفتی ایران به سرعت افزایش مییافت و پول زیادی وارد اقتصاد میشد، طبقهای از ثروتمندان جدید، مدیران دولتی، تاجران و نزدیکان قدرت شکل گرفت. این طبقه توان مالی داشت که در رستورانهای گرانقیمت غذا بخورد، به کابارهها برود و بخشی از سبک زندگی غربی را تجربه کند. برای آنها، این مکانها نشانه مدرن بودن و تعلق به جهانی متفاوت بود.اما در همان شهر، بخش بزرگی از مردم چنین دنیایی را فقط از دور میدیدند. مهاجران روستایی که برای کار به تهران آمده بودند، کارگران کارخانهها، کارمندان کمدرآمد و ساکنان محلههای حاشیهای، سهمی از این زندگی شبانه نداشتند. بسیاری از آنها در محلههایی زندگی میکردند که هنوز زیرساختهای ابتدایی شهری هم کامل نبود.به همین دلیل، کابارهها و کافههای پرزرقوبرق برای بخشی از جامعه تبدیل به نمادی از فاصله طبقاتی شدند. جایی که ثروت و مصرف به نمایش گذاشته میشد، در حالی که بخش بزرگی از جامعه با مشکلات اقتصادی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکرد.از سوی دیگر، همین فضاها نقش مهمی در فرهنگ شهری داشتند. موسیقی پاپ فارسی، ترانههای کوچهبازاری و بسیاری از چهرههای هنری در همین سالنها شکل گرفتند و محبوب شدند. برای برخی، این مکانها نماد آزادی و هیجان شهر مدرن بود؛ برای برخی دیگر، نشانه شکاف عمیقی که میان تصویر رسمی «ایران مدرن» و زندگی واقعی بسیاری از مردم وجود داشت.به این ترتیب، زندگی شبانه تهران در آن سالها فقط درباره موسیقی و سرگرمی نبود. این فضاها بخشی از داستان بزرگتری بودند: داستان شهری که با سرعت در حال تغییر بود، اما همه ساکنانش به یک اندازه در آن تغییر سهیم نبودند.
️ درخواست خود مبنی بر روایتِ تاریخ مد نظرتان را به صورت ناشناس برای ما ارسال نمایید:ble.ir/payamresanimbot?start=Ywbj0hdDHHUoNLbHN2VXaD5Btکانون خبر و رسانه دانشگاه علامهطباطبائی @atu_khabar_o_resane۲