پدران سیگاری، فرزندان غیرسیگاری؛ شانس یا یک انتخاب؟بسیاری تصور میکنند که تقدیر ما در کدهای ژنتیکی والدینمان نوشته شده است و اگر پدری سیگاری است، فرزندش نیز ناگزیر به دنبال همان مسیر خواهد بود. درست است که علم میگوید مستعد بودن برای اعتیاد به نیکوتین میتواند ارثی باشد و محیط خانه، سیگار کشیدن را به عنوان یک «راهکار برای آرامش» به کودک آموزش دهد، اما ژنتیک هرگز «تقدیر» نیست، بلکه تنها «احتمال» است. در واقع، DNA ما میتواند درهای برخی اتاقها را باز کند، اما این ما هستیم که تصمیم میگیریم وارد آن اتاق شویم یا نه. در اینجا است که تفاوت میان «شانس» و «انتخاب» آشکار میشود. شانس، زمانی است که فرد در محیطی رشد میکند که الگوی جایگزینی برای مدیریت استرس دارد. اما «انتخاب»، زمانی اتفاق میافتد که فرزند، با نگاهی آگاهانه، رنج و آسیبهای پدرش را مشاهده میکند و به جای کپیبرداری، تصمیم میگیرد زنجیره این عادت را قطع کند. این لحظه، دقیقاً همان لحظهای است که «فردیت» متولد میشود؛ یعنی جایی که فرزند از یک «کپی بیاراده» به یک «من مستقل» تبدیل میشود و تصمیم میگیرد نسخهای سالمتر از پدرش باشد.بنابراین، غیرسیگاری بودن فرزند یک پدر سیگاری، لزوماً یک اتفاق تصادفی یا شانس نیست، بلکه در بسیاری از موارد، یک «پیروزی ارادی» است. پیروزی بر میل غریزی، پیروزی بر الگوهای تکرار شونده و تبدیل شدن به «اولین نسل آگاه» در یک خانواده. این یک موهبت است؛ موهبتی که از دل مشاهده رنج به دست آمده و به فرد میآموزد که میتوانست در همان خاک قدیمی ریشه زد، اما تصمیم گرفت به سمتی دیگر رشد کند و آسمانی متفاوت را لمس کند. از منظر علمی، اگرچه توالی DNA ما ثابت است، اما محیط و تصمیمات آگاهانه ما میتوانند تعیین کنند که کدام ژنها "فعال" یا "غیرفعال" شوند. به عبارت دیگر، حتی اگر تمایل ژنتیکی به نیکوتین از پدر به پسر منتقل شده باشد، اما مواجهه با آموزشهای صحیح، تقویت مهارتهای مقابلهای (Coping Skills) و تغییر محیطی، میتواند این ژنهای مستعد را در وضعیت "خاموش" نگه دارد. بنابراین، عدم تکرار اعتیاد در نسل جدید، نتیجهی تعامل پیچیدهی میان پلاستیسیتهی مغزی (Neuroplasticity) و ارادهی آگاهانه است که ثابت میکند ساختار بیولوژیکی، مانعی برای تغییر رفتار و رسیدن به سلامتی نیست.----------------------------------------بهرام جهانگیری | روانشناس بالینیhttps://ble.ir/bahramjahangiri/-8408172230967466980/1784663994187#سلامتی #ارث_ژنتیک #اعتیاد_به_سیگار#شکستن_زنجیره۲۱۱