بازارسال شده از
دسته دوم
۱- تنها خبر صریح از عبدالصمد بن بشیر این است که عایشه و حفصه به پیامبر (ص) سم خورانده و آن دو عامل شهادت پیامبر (ص) بودند. [۱۵] سند خبر عیاشی در دست نیست. و البته در قرائات سیاری نیز سند افتادگی دارد. و احتمال دارد عیاشی روایت را از سیاری گرفته باشد که در اینصورت ضعف سیاری هم تردید را بیشتر میکند.
۲- خبر علی بن ابراهیم [۱۶] در ذیل آیهی «إِذْ أَسَرَّ النَّبِی إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ» [تحریم:۳] ممکن است صحیح باشد. لکن ایشان سند را ذکر نکرده است. علاوه بر اینکه این خبر تنها اشاره به نیّت آن فتنهگران بر قتل اشاره دارد، و گذشته از ضعف سندش برای اثبات وقوع قتل توسط آنها کافی نیست.
۳- اما خبر بیاضی [۱۷] خود متن کامل یک روایت نیست. بلکه چکیدهای از یک خبر است. و گویی چکیدهی همان گزارش تفسیر قمی است و سند مجزایی نیست. خصوصاً که میدانیم تفسیر قمی از مصادر بیاضی بوده است.
۴- خبر لدود در منابع عامه مبنی بر خوراندن اجباری دارو به رسول اکرم (ص) توسط آن فتنهگران، خصوصاً با وجود استنکاف خودِ فتنهگران از خوردن دارو گرچه احتمال دسیسه بر قتل را جدّاً تقویت میکند، اما کافی نیست. [۱۸] بله، جنایات خاندان سران سقیفه در حمله به بیت وحی، جنگ جمل و… از این جهت استبعادی باقی نمیگذارد. ولی این قضیهی قتل از جهت تاریخی با روایتی متشابه ثابت نمیشود.
بعضی در ردّ خبر گفتهاند: «ادعای این روایت آنقدر مهم و بزرگ است که اگر صحّت میداشت، باید روایات معتبری از ائمه (ع) دراینباره به دست ما میرسید.»
این نقد تمام نیست. زیرا فرضِ خبر عیاشی این است که آن دو، این عمل را به نحوی انجام دادند که دیگران نفهمند. بنابراین اگر خبر صحیح باشد، اهل بیت (ع) نمیتوانستند آن را به نحو عمومی آشکار سازند. زیرا در آنصورت با نبود شاهد، دشمنان، معصومین (ع) را متهم به دروغ مینمودند، و البته این عمل در برابر صاحبان قدرت خلاف تقیه میبود. بنابراین منعی ندارد که تنها این را به بعضی از اصحاب خاص گفته باشند. هرچند که ما اکنون دلیل کافی بر اثبات وقوع این مطلب نداریم و ضعف و نادر بودن خبر باقیمانده جدّاً تأمل برانگیز است.
نیز چنین اشکال کردند که: اگر آن دو قاتل بودند، امیرالمؤمنین که قطعاً به این مسأله آگاهتر بودند، چرا دستکم بعد از جنگ جمل که شرایط مجازات (هم از جهت قدرت حضرت، و هم قبول اجتماعی) فراهم بود نه تنها آن دو را مجازات نکردند، بلکه فرمودند: «لَهَا بَعْدُ حُرْمَتُهَا الْأُولَى»؟! [۱۹]
که این اشکال نیز تمام نیست. زیرا حضرت در برابر جنگ جمل نیز او را مجازات نکردند، و بر فرض صحّتِ گزارشِ علم الهیِ حضرت به جنایت آن دو زن، صِرف علم امام برای اجرای حدود در ظاهر کافی نبود.
انصاف آنکه اطلاعات ما در این مجال کافی نیست. و از دیگر سو، خبر سم یهودیه اسنادش بیشتر و قویتر است. والله العالم.
همچنین برخی مانند علامه مجلسی احتمال تأثیر هر دو سم را دادهاند. [۲۰]
خلاصهی مطالب
۱- در اصل شهادت رسول الله (ص) اشکالی نیست و مورد قبول عموم علما قرار گرفته است.2- در مورد علت شهادت، اسناد اخبار مسمومیت حضرت بهوسیلهی یهودیه بسیار قویتر از اخبار دسیسهی سران سقیفه است. و سند دسته دوم در منابع ذکر نشده است. ولی از نظر متنی بر اخبار سم یهودیه اشکالات بیشتری گرفتهاند، که برای نقدهای متنی بر هر دو دسته جوابهایی ارائه شده است.3- وجوهی که در ترجیح دسیسهی سران سقیفه ارائه شده، قطعی و کافی نیست.4- دلیل محکمی بر انکار اصل اخبار هیچیک از دو دسته در علت مسمومیت حضرت (ص) وجود ندارد و نیز ممکن است جمع دو دسته صحیح باشد.
@mister_tahlilgar | آقاے تحلیلگر@baresie_fetnehaie_dirine_yahod | آرشیو
۱- تنها خبر صریح از عبدالصمد بن بشیر این است که عایشه و حفصه به پیامبر (ص) سم خورانده و آن دو عامل شهادت پیامبر (ص) بودند. [۱۵] سند خبر عیاشی در دست نیست. و البته در قرائات سیاری نیز سند افتادگی دارد. و احتمال دارد عیاشی روایت را از سیاری گرفته باشد که در اینصورت ضعف سیاری هم تردید را بیشتر میکند.
۲- خبر علی بن ابراهیم [۱۶] در ذیل آیهی «إِذْ أَسَرَّ النَّبِی إِلَى بَعْضِ أَزْوَاجِهِ» [تحریم:۳] ممکن است صحیح باشد. لکن ایشان سند را ذکر نکرده است. علاوه بر اینکه این خبر تنها اشاره به نیّت آن فتنهگران بر قتل اشاره دارد، و گذشته از ضعف سندش برای اثبات وقوع قتل توسط آنها کافی نیست.
۳- اما خبر بیاضی [۱۷] خود متن کامل یک روایت نیست. بلکه چکیدهای از یک خبر است. و گویی چکیدهی همان گزارش تفسیر قمی است و سند مجزایی نیست. خصوصاً که میدانیم تفسیر قمی از مصادر بیاضی بوده است.
۴- خبر لدود در منابع عامه مبنی بر خوراندن اجباری دارو به رسول اکرم (ص) توسط آن فتنهگران، خصوصاً با وجود استنکاف خودِ فتنهگران از خوردن دارو گرچه احتمال دسیسه بر قتل را جدّاً تقویت میکند، اما کافی نیست. [۱۸] بله، جنایات خاندان سران سقیفه در حمله به بیت وحی، جنگ جمل و… از این جهت استبعادی باقی نمیگذارد. ولی این قضیهی قتل از جهت تاریخی با روایتی متشابه ثابت نمیشود.
بعضی در ردّ خبر گفتهاند: «ادعای این روایت آنقدر مهم و بزرگ است که اگر صحّت میداشت، باید روایات معتبری از ائمه (ع) دراینباره به دست ما میرسید.»
این نقد تمام نیست. زیرا فرضِ خبر عیاشی این است که آن دو، این عمل را به نحوی انجام دادند که دیگران نفهمند. بنابراین اگر خبر صحیح باشد، اهل بیت (ع) نمیتوانستند آن را به نحو عمومی آشکار سازند. زیرا در آنصورت با نبود شاهد، دشمنان، معصومین (ع) را متهم به دروغ مینمودند، و البته این عمل در برابر صاحبان قدرت خلاف تقیه میبود. بنابراین منعی ندارد که تنها این را به بعضی از اصحاب خاص گفته باشند. هرچند که ما اکنون دلیل کافی بر اثبات وقوع این مطلب نداریم و ضعف و نادر بودن خبر باقیمانده جدّاً تأمل برانگیز است.
نیز چنین اشکال کردند که: اگر آن دو قاتل بودند، امیرالمؤمنین که قطعاً به این مسأله آگاهتر بودند، چرا دستکم بعد از جنگ جمل که شرایط مجازات (هم از جهت قدرت حضرت، و هم قبول اجتماعی) فراهم بود نه تنها آن دو را مجازات نکردند، بلکه فرمودند: «لَهَا بَعْدُ حُرْمَتُهَا الْأُولَى»؟! [۱۹]
که این اشکال نیز تمام نیست. زیرا حضرت در برابر جنگ جمل نیز او را مجازات نکردند، و بر فرض صحّتِ گزارشِ علم الهیِ حضرت به جنایت آن دو زن، صِرف علم امام برای اجرای حدود در ظاهر کافی نبود.
انصاف آنکه اطلاعات ما در این مجال کافی نیست. و از دیگر سو، خبر سم یهودیه اسنادش بیشتر و قویتر است. والله العالم.
همچنین برخی مانند علامه مجلسی احتمال تأثیر هر دو سم را دادهاند. [۲۰]
خلاصهی مطالب
۱- در اصل شهادت رسول الله (ص) اشکالی نیست و مورد قبول عموم علما قرار گرفته است.2- در مورد علت شهادت، اسناد اخبار مسمومیت حضرت بهوسیلهی یهودیه بسیار قویتر از اخبار دسیسهی سران سقیفه است. و سند دسته دوم در منابع ذکر نشده است. ولی از نظر متنی بر اخبار سم یهودیه اشکالات بیشتری گرفتهاند، که برای نقدهای متنی بر هر دو دسته جوابهایی ارائه شده است.3- وجوهی که در ترجیح دسیسهی سران سقیفه ارائه شده، قطعی و کافی نیست.4- دلیل محکمی بر انکار اصل اخبار هیچیک از دو دسته در علت مسمومیت حضرت (ص) وجود ندارد و نیز ممکن است جمع دو دسته صحیح باشد.
@mister_tahlilgar | آقاے تحلیلگر@baresie_fetnehaie_dirine_yahod | آرشیو
۲۰:۱۶