در مرکز مطالعات فضای مجازی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد
با حضور دکتر عباس آسوشه دکتر احسان کیانخواهدکتر عزیز نجفپور آقابیگلو
برخی محورهای کلیدی نشست علمی
حکمرانی سایبری در لایحه برنامه هفتم توسعه به رسمیت شناخته نشده است.حکمرانی سایبری که با حکمرانی سایبر یا حکمرانی فضای مجازی متفاوت است، یعنی روش اداره کشور در حال تغییر است. سایبر در حال شکلدهی به جهانْ زیست نوینی است که اقتضائات و الزامات خود را دارد و حکمرانی و ابزار و شیوه اداره این جهان متفاوت است. این حکمرانی همهی ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی را در بر میگیرد. به عبارت دیگر از هر حکمرانی مضافی همانند حکمرانی آب، حکمرانی پژوهش و حکمرانی فرهنگی که صحبت میشود، این حکمرانی با اقتضائات سایبر و مبتنی بر داده قابل تحقق است.
لایحه برنامه هفته توسعه به تحولات پر شتاب آینده واکنش مشخصی ندارد.هوش مصنوعی، کوانتوم، اینترنت اشیاء و فناوریهای نوظهور متنوع دیگر به شدت در حال گسترش و تغییرات مناسبات اجتماعی و هویتی است. اینکه روند توسعه و گسترش فناوریها در همهی مناسبات اجتماعی به درستی اکتشاف شود و مدل مواجهه و بکارگیری آن در طرحهای توسعه و پیشرفت کشور لحاظ شود، ضروری است.
زنجیرهی آمادگی لازم برای دستیابی به اهداف و برنامههای مشخص نشده است.آمادگی (Readiness) مجموعهای از قابلیتها، کیفیتها و توانمندیهایی است که به تحقق اهداف و برنامهها کمک میکند. برنامههای توسعهای نیز به تنظیم قابلیتهای متنوع و میزان تحقق هرکدام برای به نتیجه رسیدن اهداف کلان برنامه نیاز دارد. در این لایحه مجموعهی آمادگیها برای تحقق اهداف مشخص نشده است. برای تحقق هدف به مشخص شدن مقدمات با اولویتبندی نیاز است تا هدف بر اساس آنچه در برنامه تعیین شده محقق شود.
تعریف اهداف، روش اندازهگیری و اندازهی وضع موجود مشخص نشده است.برای عدم تفسیرپذیری و تحققپذیر کردن برنامه به تعریف شفاف و مشخصی اهداف، روش اندازهگیری و محاسبه وضع موجود نیاز است. این اقدام چند دستاورد دارد. اول اینکه هدف با کلمات مشخص و غیر مبهم و نسبت آن با برنامه تبیین میشود. دوم روش و شرایط اندازهگیری سنجهها و شاخصها لازم است مشخص شود. سوم براساس شاخصها وضع موجود نیز در ابتدای برنامه تعیین شود که در پایان برنامه میزان رشد و دلیل کندی یا تسریع مشخص شود.
در برنامهی هفتم توسعه سند راهبردی فضای مجازی استفاده نشده است.سند راهبردی جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی در هشتم شهریورماه ۱۴۰۱ ابلاغ شده است. در طول ده سال گذشته هم شورای عالی فضای مجازی نیز مصوباتی داشته است. اما برنامه نسبتی با این مصوبات و سند، برقرار نکرده است. برنامهی توسعه مجموعهای از اقدامات را ترسیم کرده اما پیوند دهندهی این محورها و اکتشاف نقاط مغفول با محوریت قرار دادن مصوبات شورای عالی و سند راهبردی قابل تحقق است.
معماری روابط سه قوه، مجمع تشخیص مصلحت نظام، هیئت نظارت و شوراهای عالی مشخص شود.کشور دارای سه شورای عالی و مجمع تشخیص مصلحت نظام است. اما معماری این چهار مجموعه در نسبت با سه قوه مشخص نیست. شورای نگهبان در تصویب طرحها و لوایح نظر هیئت نظارت مجمع را میگیرد. با این حال نیاز به ترسیم دقیق روابط قوا با سه شورای کلیدی و مجمع است. اینکه در تدوین برنامهها، تصویب، اجرا و نظارت به صورت رویهای قانونی نظر این شوراهای عالی دخالت داده شود و مصوبات و اسناد آنها محور تنظیم برنامهها و لوایح قرار بگیرد، شرط تحقق اهداف برنامهای است. این شوراها بهصورت تخصصی و خبرگانی موضوعات را بررسی میکنند اما مجلس و هیئت وزیران این توان تخصصی را ندارند.
فیلم نشست:
https://www.aparat.com/cyberstudiesفایل نشست:
https://ble.ir/cyberstudies/8487633702263864/1688836971722
فیلم نشست:
۸۳۰
۱۷:۲۰