دیدهبان | Didehban
از چپ میانه تا راست افراطی (بخش دوم)
حزب ماپای: این حزب به عنوان حزب صهیونیست-سوسیالیست و چپ میانه، از ۱۹۴۸ مسلط بر رژیم بود و توسط دیوید بنگوریون با ادغام چندین گروه صهیونیست-کارگری تأسیس شد. در سال ۱۹۶۸ منحل شد و با ادغام چند گروه چپ دیگر، حزب کارگر را تشکیل داد. ایدئولوژی: سوسیال دموکراسی، دولت رفاه، عملگرایی. خطمشی اولیه: اقتصاد دولتی، جذب گستردهٔ مهاجران، سکولاریسم (اگرچه در ائتلاف حاکم با صهیونیستهای مذهبی متحد بود). حامیان: عمدتاً کیبوتصنشینهای اشکنازی، اعضای اتحادیههای کارگری (هیستادروت)، کارگران شهری؛ صهیونیستهای سکولار و مذهبی معتدل. جناحها: تندروها (حامیان رویکرد امنیتی-نظامی مانند بنگوریون) و میانهروها (حامیان دیپلماسی مانند موشه شارت) و در سالهای بعد، نزاع قدرت میان نسل قدیم (اشکول و مایر) و نسل جوان (دایان و پرز) بود که به انشعاب حزب «رافی» در ۱۹۶۵ انجامید.” رابطه با غیر یهودیان: رسماً از یک دولت یهودی حمایت میکرد (تأکید بر هویت یهودی اسرائیل) اما در مورد حقوق اقلیتها نیز عملگرا بود (بحثهای دولت همه شهروندانش در برابر دولت-ملت). بسیاری از رهبران ماپای در ابتدا از اعطای نمایندگی برابر به اعراب ناراحت بودند. نکات تاریخی: دولتهای اسرائیل در سالهای ابتدایی تحت رهبری بنگوریون، موشه شارت و لوی اشکول از این حزب تشکیل شد. پس از تشکیل «حزب کارگر» در سال ۱۹۶۸، مایر و پرز (از چهرههای سابق ماپای) این مسیر را ادامه دادند تا اینکه در سال ۱۹۷۷ قدرت را از دست داد و به اپوزیسیون رفت. اقدامات کلیدی: تأسیس نهادهای ملی، پروژههای مهاجرت (قانون بازگشت، ۱۹۵۰)، سیاستهای ملیسازی. #دیدهبان #شناخت #احزاب_سیاسی @didehbansut
حروت، تأسیسشده در سال ۱۹۴۸ توسط مناخیم بگین از دل گروه شبهنظامی «ایرگون»،با عناصر لیبرالیسم اقتصادی و مدافع اسرائیل بزرگ (بدون امتیازدهی سرزمینی) بود. لیکود، به معنای یکپارچگی، در سال ۱۹۷۳ از ادغام حروت + حزب لیبرالها + گروهی از احزاب دیگر تشکیل شد.
ایدئولوژی: محافظهکاری ملی، اقتصاد لیبرال، خطمشی امنیتی قوی؛ مخالف دولت فلسطینی، حفظ هویت ملی یهودی همراه رویکرد نظامی سختگیرانه.
حامیان: یهودیان مزراحی (به ویژه مهاجران شمال آفریقا و خاورمیانه که احساس میکردند توسط ماپای از حقوقشان محروم شدهاند)، جوانان ملیگرای سکولار (بیتار)، و بعداً طبقهٔ متوسط اشکنازی در حال رشد. صهیونیستهای مذهبی نیز تا حدی با آن همسو بودند (گوش ایمونیم، جنبشی برای توسعه شهرکسازی در کرانه باختری در مراحل بعدی).
جناحها: فوقملیگرا (حروت اصلی)، لیبرالهای بازار آزاد، ملیگرایان سکولار.
رابطه با غیر یهودیان: از لحاظ تاریخی محتاط؛ عموماً اسرائیل را در درجه اول به عنوان دولت-ملت یهودی میبیند؛ از نظر تاریخی نسبت به دادن امتیاز برای صلح بدبین بوده است. با این حال لیکود مدرن تحت رهبری نتانیاهو مواضع مختلفی در قبال حقوق اقلیت عرب دارد (جذب عملگرایانه آرا، اگرچه ائتلاف اغلب از دادن امتیاز خودداری میکند).
دشمنان/رقبا: حزب کارگر، چپها؛ فتح/فلسطینیها؛ برخی جریانهای سکولار که با امتیازات متحدان حریدی لیکود مخالفاند.
نکات تاریخی: پیروزی تاریخی در انتخابات ۱۹۷۷: پایان سه دهه هژمونی چپها؛ معاهده صلح با مصر ۱۹۷۹؛ مخالفت با توافقات اسلو؛ عقبنشینی از غزه در ۲۰۰۵: بوسیلهٔ آریل شارون (رهبر وقت لیکود) اما با مخالفت شدید درونحزبی (به رهبری نتانیاهو) مواجه شد. در نتیجه، شارون از لیکود جدا شد و حزب «کادیما» را تأسیس کرد.
#دیدهبان#شناخت#احزاب_سیاسی@didehbansut
۶۰۷
۷:۱۴