دیدهبان | Didehban
از چپ میانه تا راست افراطی (بخش سوم) حزب حروت/لیکود (صهیونیست راستگرا): حروت، تأسیسشده در سال ۱۹۴۸ توسط مناخیم بگین از دل گروه شبهنظامی «ایرگون»،با عناصر لیبرالیسم اقتصادی و مدافع اسرائیل بزرگ (بدون امتیازدهی سرزمینی) بود. لیکود، به معنای یکپارچگی، در سال ۱۹۷۳ از ادغام حروت + حزب لیبرالها + گروهی از احزاب دیگر تشکیل شد. ایدئولوژی: محافظهکاری ملی، اقتصاد لیبرال، خطمشی امنیتی قوی؛ مخالف دولت فلسطینی، حفظ هویت ملی یهودی همراه رویکرد نظامی سختگیرانه. حامیان: یهودیان مزراحی (به ویژه مهاجران شمال آفریقا و خاورمیانه که احساس میکردند توسط ماپای از حقوقشان محروم شدهاند)، جوانان ملیگرای سکولار (بیتار)، و بعداً طبقهٔ متوسط اشکنازی در حال رشد. صهیونیستهای مذهبی نیز تا حدی با آن همسو بودند (گوش ایمونیم، جنبشی برای توسعه شهرکسازی در کرانه باختری در مراحل بعدی). جناحها: فوقملیگرا (حروت اصلی)، لیبرالهای بازار آزاد، ملیگرایان سکولار. رابطه با غیر یهودیان: از لحاظ تاریخی محتاط؛ عموماً اسرائیل را در درجه اول به عنوان دولت-ملت یهودی میبیند؛ از نظر تاریخی نسبت به دادن امتیاز برای صلح بدبین بوده است. با این حال لیکود مدرن تحت رهبری نتانیاهو مواضع مختلفی در قبال حقوق اقلیت عرب دارد (جذب عملگرایانه آرا، اگرچه ائتلاف اغلب از دادن امتیاز خودداری میکند). دشمنان/رقبا: حزب کارگر، چپها؛ فتح/فلسطینیها؛ برخی جریانهای سکولار که با امتیازات متحدان حریدی لیکود مخالفاند. نکات تاریخی: پیروزی تاریخی در انتخابات ۱۹۷۷: پایان سه دهه هژمونی چپها؛ معاهده صلح با مصر ۱۹۷۹؛ مخالفت با توافقات اسلو؛ عقبنشینی از غزه در ۲۰۰۵: بوسیلهٔ آریل شارون (رهبر وقت لیکود) اما با مخالفت شدید درونحزبی (به رهبری نتانیاهو) مواجه شد. در نتیجه، شارون از لیکود جدا شد و حزب «کادیما» را تأسیس کرد. #دیدهبان #شناخت #احزاب_سیاسی @didehbansut
از چپ میانه تا راست افراطی (بخش سوم) حزب حروت/لیکود (صهیونیست راستگرا): حروت، تأسیسشده در سال ۱۹۴۸ توسط مناخیم بگین از دل گروه شبهنظامی «ایرگون»،با عناصر لیبرالیسم اقتصادی و مدافع اسرائیل بزرگ (بدون امتیازدهی سرزمینی) بود. لیکود، به معنای یکپارچگی، در سال ۱۹۷۳ از ادغام حروت + حزب لیبرالها + گروهی از احزاب دیگر تشکیل شد. ایدئولوژی: محافظهکاری ملی، اقتصاد لیبرال، خطمشی امنیتی قوی؛ مخالف دولت فلسطینی، حفظ هویت ملی یهودی همراه رویکرد نظامی سختگیرانه. حامیان: یهودیان مزراحی (به ویژه مهاجران شمال آفریقا و خاورمیانه که احساس میکردند توسط ماپای از حقوقشان محروم شدهاند)، جوانان ملیگرای سکولار (بیتار)، و بعداً طبقهٔ متوسط اشکنازی در حال رشد. صهیونیستهای مذهبی نیز تا حدی با آن همسو بودند (گوش ایمونیم، جنبشی برای توسعه شهرکسازی در کرانه باختری در مراحل بعدی). جناحها: فوقملیگرا (حروت اصلی)، لیبرالهای بازار آزاد، ملیگرایان سکولار. رابطه با غیر یهودیان: از لحاظ تاریخی محتاط؛ عموماً اسرائیل را در درجه اول به عنوان دولت-ملت یهودی میبیند؛ از نظر تاریخی نسبت به دادن امتیاز برای صلح بدبین بوده است. با این حال لیکود مدرن تحت رهبری نتانیاهو مواضع مختلفی در قبال حقوق اقلیت عرب دارد (جذب عملگرایانه آرا، اگرچه ائتلاف اغلب از دادن امتیاز خودداری میکند). دشمنان/رقبا: حزب کارگر، چپها؛ فتح/فلسطینیها؛ برخی جریانهای سکولار که با امتیازات متحدان حریدی لیکود مخالفاند. نکات تاریخی: پیروزی تاریخی در انتخابات ۱۹۷۷: پایان سه دهه هژمونی چپها؛ معاهده صلح با مصر ۱۹۷۹؛ مخالفت با توافقات اسلو؛ عقبنشینی از غزه در ۲۰۰۵: بوسیلهٔ آریل شارون (رهبر وقت لیکود) اما با مخالفت شدید درونحزبی (به رهبری نتانیاهو) مواجه شد. در نتیجه، شارون از لیکود جدا شد و حزب «کادیما» را تأسیس کرد. #دیدهبان #شناخت #احزاب_سیاسی @didehbansut از چپ میانه تا راست افراطی (بخش چهارم) حزب مِرِتس:سال ۱۹۹۲ در آستانهٔ انتخابات از ائتلاف و سپس ادغام سه حزب تشکیل شد: «ماپام» (چپ سوسیالیست)، «راتس» (جنبش حقوق مدنی به رهبری شولامیت آلونی) و «شینویی» (لیبرال سکولار). مرتس در دههٔ ۱۹۹۰ میلادی دوران طلایی خود را سپری کرد و به عنوان متحد کلیدی حزب کارگر در دولتهای اسحاق رابین و ایهود باراک، و همچنین از حامیان اصلی سیاسی توافقات اسلو بود.
ایدئولوژی: مرتس نماینده سنتی و کلاسیکِ جریان «چپ صهیونیسم» محسوب میشود. از نظر سیاسی، اصلیترین حامی راهکار دو کشوری، پایان دادن به شهرکسازیها و مذاکره با فلسطینیان است. از نظر اجتماعی و اقتصادی، حامی سرسخت سکولاریسم (جدایی کامل دین از سیاست)، حقوق بشر، محیط زیست، حقوق LGBTQ و سیاستهای سوسیالدموکراتیک است.
حامیان: آرای این حزب عمدتاً از سوی طبقه متوسط و مرفه سکولار، روشنفکران، بخشی از رأیدهندگان عرب اسرائیلی چپگرا، دانشگاهیان و ساکنان مناطق شهری لیبرال مانند تلآویو و کیبوتصهای چپگرا تأمین میشود.
نکات تاریخی: با چرخش کلی جامعه اسرائیل به سمت احزاب راست و راست افراطی در دو دهه گذشته، پایگاه رأی مرتس به شدت افت کرد. این افول تا جایی پیش رفت که در انتخابات ۲۰۲۲ این حزب برای اولین بار در تاریخ خود نتوانست از حدنصاب انتخاباتی عبور کند و از ورود به کنست بازماند. به دنبال این شکست تاریخی مرتس، در سال ۲۰۲۴ ، یائیر گولان (رهبر حزب کارگر) و رهبران مرتس رسماً برای تشکیل یک حزب/ائتلاف جدید به نام «دموکراتها» (The Democrats) به توافق رسیدند و ادغام شدند. (بلوک انتخاباتی چپ)
دموکراتها: این ائتلاف نتیجهٔ توافق و ادغام دو حزب تاریخی و اصلی جناح چپ اسرائیل، یعنی «حزب کارگر» و «حزب مرتس» است. هدف اصلی از تشکیل «دموکراتها»، جلوگیری از نابودی کامل جریان «چپ صهیونیسم»، تجمیع آرای پراکندهٔ این طیف و ایجاد یک جبههٔ واحد و قدرتمندتر برای رقابت با احزاب راستگرا بود. آنها از مخالفان سرسخت دولت بنیامین نتانیاهو و ائتلاف راستگرای او هستند.#دیدهبان#شناخت#احزاب_سیاسی@didehbansut
۵