مجله اقلیما
تصویر
#معرفی_مقاله
خطبههای حضرت زینب(س) همواره بهعنوان یکی از نقاط اساسی و حساس پس از واقعه کربلا شناخته میشود؛ اما گاه از حرکتی که حضرت زینب(س) در خطبه خود انجام دادند آگاهی نداریم؛ چه از این لحاظ که دقیق آن خطبه را خوانده باشیم و چه از این جهت که بدانیم حضرت زینب(س) در آن بازه چه کردند.
شاید بخشی از این تحلیل را بتوان در بیانات مقام معظم رهبری درباره خطبه و شخصیت حضرت زینب(س) مشاهده کرد. در بیانات ایشان، فراتر از مسئله صبوری، بر شجاعت و رشادت حضرت زینب(س) تأکید میشود. از همین رو، خواندن درباره اینکه ایشان چگونه در مقابل ظلم ایستادند و بررسی این مسئله از نگاههای مختلف، میتواند جالب توجه باشد.
مقالاتی که در کشورهای خارجی و توسط پژوهشگران خارجی مطرح شدهاند نیز از جهتی میتوانند این مسئله را متفاوتتر کنند؛ زیرا آنان با نگاهی متفاوت به این موضوع میپردازند. در یکی از این مقالات، درباره دلالتهای «رفض» یا نفی ظالم که حضرت زینب(س) در سخنرانی خود مطرح کردهاند، بحث میشود.
این متن و این پژوهش بهدرستی ابعاد مختلف زبانشناختی و معنایی خطبه حضرت زینب(س) را مورد بررسی قرار میدهد و مسئله «رفض»، یعنی نفی و ایستادگی، را بهعنوان یک تحلیل زبانی و بلاغی در خطبه حضرت زینب(س) مطرح میکند و نشان میدهد که ایشان چگونه از طریق روش سلبی توانستند خطبهای اثرگذار و ماندگار داشته باشند.
یکی از نقاط مهمی که اهمیت دارد، میراثی است که حضرت زینب(س) پس از این سخنرانی از خود بهجا گذاشتهاند و بهعنوان یک مطالعه زبانی و بلاغی میتوان آن را مورد توجه قرار داد. از عبارتهایی که به کار بردهاند و آیاتی که در خطبه به کار گرفته شده است تا مسیری که پس از این خطبه شکل میگیرد، نهتنها جنبهای ایجابی، بلکه جنبهای سلبی دارد که به تعبیر نویسنده، با استفهامات انکاری مطرح شده است و همین مسئله این پژوهش را به پژوهشی خواندنی تبدیل میکند.
این پژوهش دریچهای جدید است؛ دریچهای برای اینکه بدانیم حضرت زینب(س) با استفاده از ابزارهای زبانی در این خطبه چگونه توانستند ظالم را بر سر جای خود بنشانند و ایستادگی خود را در مسیر مقاومت و ولایت نشان دهند.
این پژوهش، بهصورت کلی، همان دریچهای را پیش روی ما قرار میدهد که گاه به آن توجه نکردهایم؛ یعنی عبارات و اصطلاحات را در بستر مضامین قرار میدهد و توضیح میدهد که واقعه تاریخی کربلا چه تأثیراتی در زمان خود و پس از آن بر جای گذاشته است و اینکه واژه «رفض» در کلام حضرت زینب(س) چه بسامدها و پیامدهایی را در پی داشته است.
جهت دانلود مقاله تحتعنوان «دلالة الرفض في خطبة السيدة زينب (عليها السلام) في مجلس يزيد» اینجا کلیک کنید.
مجله اقلیما | #اقلیما_مجازیمجله تخصصی زن، جنسیت و جامعهeqlimamag.ir
@Eqlima_Mag
۱.۳K
۱۵:۴۲