#معرفی_مقاله
اگر عاشورا را صرفاً یک نبرد نظامی بدانیم، سهم حضرت زینب(س) در این واقعه، به همراهی کاروان اسرا محدود میشود؛ اما اگر عاشورا را یک نهضت تاریخی برای حفظ و احیای حقیقت بدانیم، باید پرسید این حقیقت چگونه از حصار تبلیغات اموی عبور کرد و به حافظه امت اسلامی رسید؟ چگونه روایتی که دستگاه خلافت میکوشید آن را به نفع خود مصادره کند، به گفتمانی ماندگار در تاریخ اسلام تبدیل شد؟
بازسازی حقیقت عاشورا و مقابله با تحریف است. در این خوانش، هر واژه، هر ارجاع قرآنی و هر تقابل معنایی، بخشی از طرحی منسجم برای بازگرداندن مخاطب به حقیقت واقعه است.
یکی از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، تبیین نقش خطبه بهعنوان یک «کنش معناساز» است. مقاله نشان میدهد که حضرت زینب(س) در خطبههای کوفه و شام، صرفاً از ظلم سخن نمیگوید و با جابهجا کردن جایگاه «پیروز» و «شکستخورده»، منطق قدرت اموی را به چالش میکشد و تصویری تازه از نسبت حق و باطل ارائه میدهد. از این منظر، خطبه علاوه بر ابزار اعتراض، شیوهای برای ساختن مقاله «تحلیل نشانهـمعناشناختی خطبههای حضرت زینب(س)» با فاصله گرفتن از خوانشهای صرفاً تاریخی و ادبی، خطبههای بانوی کربلا را از منظر نشانهـمعناشناسی بررسی میکند.
نویسنده نشان میدهد که این خطبهها صرفاً گزارشی از یک مصیبت یا بیانی عاطفی در سوگ شهیدان نیستند، بلکه نظامی دقیق از نشانهها، تقابلهای معنایی و راهبردهای گفتمانی را شکل میدهند که هدف آن، افق فهم مخاطب و تثبیت معنای عاشوراست، معنایی که اگر در همان روزها صورتبندی نمیشد، چهبسا واقعه کربلا نیز در میان روایتهای رسمی خلافت به فراموشی سپرده میشد.
اهمیت دیگر این مقاله، توجه به نسبت میان زبان، معنا و کنش اجتماعی است. نویسنده نشان میدهد که چگونه حضرت زینب(س) با بهرهگیری از ظرفیتهای قرآن، بلاغت و زبان خطابه، فضایی را پدید میآورد که مخاطب از موقعیت یک شنونده منفعل خارج شده و در برابر حقیقت حادثه قرار میگیرد. از این رو، خطبه درکنار انتقال اطلاعات، دعوت به بازنگری در فهم، داوری و موضعگیری نسبت به تاریخ است.
جهت دانلود مقاله تحتعنوان « تحلیل نشانه معنا شناختی خطبه زینب کبری (س) در کوفه، براساس طرح واره تنشی» که توسط مهدی داوودآبادی فراهانی تحلیل و بررسی شده است اینجا کلیک کنید.
مجله اقلیما | #اقلیما_مجازیمجله تخصصی زن، جنسیت و جامعهeqlimamag.ir
@Eqlima_Mag
۴۱۷
۱۸:۴۳