زینب؛ ستون خیمهٔ جهاد چگونه الگوی زینبی، صبر، روایت و استقامت را به پشتوانهی پیروزی ملتها تبدیل کرد
رقیه السادات مؤمن استادیار گروه حقوق پردیس خواهران دانشگاه امام صادق علیه السلام و دکترای مطالعات زنان#یادداشت_اختصاصیدر گذر پرفراز و نشیب تاریخ، آنگاه که طوفانهای سهمگین جنگ، بنیاد سرزمینها را به لرزه درآورده و فریاد «هل من ناصر» از گلوی حقطلبان برخاسته است، همواره در کنار مردان پولادیناراده، سیمای تابناک زنانی نقش بسته است که اگر سلاح در دست نداشتند، اما سلاح ایمان و صبرشان، پشتوانهی پیروزیهای سترگ بوده است.
در فرهنگ دینی و حماسی ما، زن موجودی وابسته و در حاشیه نیست، بلکه «ستون خیمهی جهاد» است. اگر تاریخ کربلا را ورق بزنیم، در میان دشت خونرنگ نینوا، آنگاه که غبار تیرگی بر آسمان حق پاشیده شد، این زینب کبری (س) بود که با صلابت حیدری و منطق علوی، شکست ظاهری را به پیروزی جاویدان بدل کرد. او نه تنها پیامرسان خون شهیدان، که مدیریتکنندهی نهضتی بود که تا ابدیت امتداد یافت. این الگوی بیبدیل، به جهانیان آموخت که جهاد، تنها در میدان رزم با شمشیر نیست؛ بلکه «جهاد تبیین» و «دفاع از حریم ارزشها» در پسِ جبههها، نقشی است که اگر والاتر نباشد، فروتر نیست.
زنان در طول تاریخِ پرحماسهی این مرز و بوم، با اقتدا به زینب کبری سلام الله علیها، نشان دادند که چگونه میتوان در عین نثار عزیزترینهای خویش، شکوه ایمان را به تماشا گذاشت. مادری که با دستان خود، بند پوتینهای فرزندش را میبندد و او را به میدان کارزار میفرستد، در حقیقت در حالِ تربیت یک حماسهساز است. او با بدرقهی گرم و دعاهای شبانه، قلب مجاهد را استوار میدارد و اگر نبود آرامشِ خانهای که به دستانِ پرمهر زن اداره میشد، آیا مردانِ جبهه چنین بیباکانه به استقبال شهادت میرفتند؟
نقش اثرگذار زنان در جنگها، در دو ساحتِ «پشتیبانی» و «پرورش» متبلور است. در ساحت نخست، آنها همچو فرشتگانِ نجات در بیمارستانها و درمانگاهها، زخمهای عمیق را با مرهمِ عاطفه التیام میبخشیدند و با تهیه تدارکات جنگ قلب های رزمندگان را با سکینه مادری آرامش می دادند و در ساحت دوم، آنان معمارانِ روحیه و عزتنفسِ مبارزان بودند. زنی که در خانهی خویش، سنگرِ استقامت برپا میکند، در واقع سدی در برابر یأس و ناامیدی میسازد. این قدرتِ معنوی است که شکستناپذیری یک ملت را در برابرِ زر و زورِ دشمنان تضمین میکند.
حماسهی زنان، حماسهی پنهان است؛ حماسهای که در آن «اشک» با «شکوه» آمیخته شده است. در قاموس دین، زنی که در آتشِ جنگ، ایمانش را حفظ میکند و پرچمِ ایستادگی را برافراشته نگه میدارد، به مقام «مجاهد فی سبیلالله» نائل میآید. تاریخِ ما، آکنده از نامِ بانوانی است که اگر نامشان در صدرِ کتیبههای جنگی نیست، اما در لوحِ محفوظِ الهی، پاداشی جز پاداشِ رزمندگان ندارند.
آری، جنگ، میدانِ آزمونِ بزرگی است که در آن، شکوهِ زن، در «صبر» و «بصیرت» معنا میشود. اوست که در سختترین لحظات، با کلامی گرم و نگاهی استوار، به جانِ بیقرارِ جامعه، آرامش و امید میبخشد و همچون دژِ تسخیرناپذیرِ حق، در برابر هجمههای باطل، استوار میایستد. این است جلوهی زن در حماسهی دین؛ اسطورهای که سلاحش، توکل و زرهاش، عفت و پاکدامنی است.
مجله اقلیما | #اقلیما_مجازیمجله تخصصی زن، جنسیت و جامعهeqlimamag.ir @Eqlima_Mag