چه کارهایی در هنگام ولادت نوزاد مستحب است؟ غسل دادن نوزاد بعد از تولد نه فقط شستن نوزاد، بلکه غسل ترتیبی یا ارتماسی مانند غسل جنابت. امام صادق ع فرمود: غسل جمعه واجب است ... و غسل جنابت واجب است و غسل حائض وقتی پاک شد واجب است و غسل مستحاضه واجب است ... و غسل نُفَساء(زن زائو) واجب است، و غسل مولود واجب است، و غسل میت واجب است، و غسل زیارت واجب است، و غسل ورود به خانه خدا واجب است، و غسل نماز باران واجب است، و شب اول ماه رمضان مستحب است، و غسل شب 21 و 23 ماه رمضان سنت است و آنرا ترک مکن چرا که امید می رود یکی از این دو شب قدر باشد، و غسل عید فطر و عید قربان سنت است و دوست ندارم ترک شود، و غسل استخاره(طلب خیر) مستحب است. (به سند صحیح در کافی، تهذیب، من لا یحضره الفقیه) (وجوب در این روایت به معنای مستحب مؤکد است، چنانکه غسل جمعه و غسل زیارت و غسل ورود به بیت الله و غسل نماز باران را هم واجب دانسته و ما می دانیم مستحب است. ولی استحباب اینها بیش از مواردی است که سنت دانسته، و آنها بیش از مواردی است که مستحب دانسته است) اذان گفتن در گوش راست نوزاد و اقامه گفتن در گوش چپش که این کار موجب حفظ او از شیطان و جن (و آثار آنها مانند ترساندن بچه و دیوانگی) است. رسول خدا ص فرمود: كسى كه فرزندى برايش متولّد می شود بايد كه در گوش راستش اذان نماز و در گوش چپش اقامه بگويد، چرا كه اين مايه حفظ از شيطانِ رجیم است. (به سند موثق در کافی و تهذیب) در همه روایات اذان و اقامه آمده، و در روایت کتاب دعائم الإسلام آمده: پیامبر امر کرد پس از اذان و اقامه سوره حمد، آیةالکرسی، آیات آخر سوره حشر(چهار آیه ی آخر سوره، از "لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ ...)، سوره توحید و فلق و ناس خوانده شود. این کار ترجیحا پیش از قطع ناف نوزاد، مثلا توسط قابله یا شخصی که اطراف زائو است انجام شود. (کافی، تهذیب) و گر نه بلافاصله بعد از آن مثلا توسط پدر انجام شود (عیون اخبار الرضا ع، صحیفة الرضا ع، علل الشرایع، معانی الاخبار، امالی طوسی) خلاصه پیش از افتادن بند ناف بچه یا در روز اول تولد انجام شود. کام برداشتن یا تحنیکِ نوزاد (یعنی قبل از اینکه مادر او را شیر دهد، چیزی به کام نوزاد ساییدن) تحنیک کودک با 1- آب فرات و اگر نبود آب باران، 2- تربت سید الشهداء 3- خرما در روایت آمده: كام فرزندانتان را با آب فرات و با تربت قبر امام حسين ع برداريد و اگر نبود با آب آسمان. (کافی) امام صادق ع: كام فرزندانتان را با تربت امام حسين عليه السلام برداريد؛ چرا كه امان است (یعنی موجب ایمنی فرزند است، در دنیا و آخرت). (تهذیب، کامل الزیارات) امام صادق ع فرمود: گمان نمی كنم كه فردى كامش با آب فرات برداشته شود مگر اينكه ما اهل بيت را دوست می دارد (یا: شیعه ما می شود). (کافی، تهذیب، کامل الزیارات) اميرمؤمنان عليه السلام فرمود: «كام فرزندانتان را با خرما برداريد، که رسول خدا ص اينگونه با امام حسنین ع انجام داد. (به سند صحیح در کافی، تهذیب، خصال) در روایتی قطره چکاندن آب جاوشیر در بینی نوزاد هم آمده است. (البته این مطلب در یک روایت آمده است، که در مصادر معتبر آمده، ولی سندش معتبر نیست.) امام صادق ع فرمود: زمانى كه فرزندى برایت متولد شد، به اندازه يك عدس جاوشير بگير و آن را با آب مخلوط كن سپس در بينى مولود در سوراخ راست دو قطره و در سوراخ چپ يك قطره بچكان و در گوش راستش اذان و در گوش چپ اقامه بگو. اين كار را با مولود پيش از آن كه نافش را ببرند انجام بده. (کافی، تهذیب) پیچیدن نوزاد بعد از تولد در پارچه سفید و عدم پیچیدن آن در پارچه زرد در روایات آمده است هنگام تولد امام حسن و امام حسین ع پیامبر فرمود او را در پارچه سفید بپیچید، ولی نوزاد را در پارچه زرد پیچیدند و نزد ایشان آوردند آنرا کنار گذاشت و گفت: مگر به شما نگفته بودم او را در پارچه سفید بپیچید و رفتند پارچه سفیدی برای حضرت آوردند و بچه را در آن پیچید. (به سند معتبر در عیون اخبار الرضا ع، صحیفة الرضا ع، علل الشرایع، معانی الاخبار، امالی صدوق، امالی طوسی) پدر نوزاد پیش از اینکه از پسر یا دختر بودن نوزاد بپرسد، از سلامت نوزاد سوال کند، و اگر سالم بود خدا را شکر گوید امام سجاد ع اين گونه بودند كه هرگاه به ايشان مژده فرزند داده می شد، پيش از آن كه بپرسند دختر است يا پسر، می فرمود: «آيا مستوی الخلقه است؟ اگر جواب مثبت بود می فرمود: ستايش ويژه خداوندى است كه از من موجودى ناهنجار نيافريد(یا: اين فرزند را ناهنجار نيافريد).» (کافی، تهذیب، مکارم الاخلاق) زن زائو اولین چیزی که می خورد رطب باشد بهتر است "خرمای برنی" یا رطب(خرمای تازه) باشد، و اگر ایام رطب نیست، 7 خرما از خرمای مدینه و اگر نبود 7 خرمای شهرهای دیگر بخورد؛ که خوردن رطب یا خرما باعث بهبود سریع تر مادر و نیز بردبار شدن فرزند می شود. پيامبر خدا ص فرمود: رطب اوّلين چيزى باشد كه زن پس از زايمان می خورد چرا كه خداوند به مريم دختر عمران فرمود: «و اين تنه نخل را به طرف خود تكان ده تا رطب تازه اى بر تو فرو ريزد.»(مریم:25) سؤال شد: اگر زمان و فصل خرماى تازه نبود؟ پيامبر ص فرمود: هفت عدد خرما از خرماى مدينه و اگر خرماى مدينه هم نبود هفت عدد خرما از خرماى ديگر شهرهايتان بخورند. خداوند می فرمايد: به عزّت و جلالم و عظمت و بلندى منزلتم سوگند، زن تازه زاييده در روز زايمان خرما نمی خورد مگر اينكه فرزندش چه پسر باشد چه دختر بردبار خواهد بود.» (کافی، تهذیب) در برخی روایات خرمای برنی آمده، و آنرا باعث حلم(یا حکمت) و زکاوت فرزند دانسته است. (کافی، محاسن، تهذیب) همچنین مناسب است زائو در روز اول (بلکه روزهای اول) هم رطب یا خرما بخورد، و حتی پیش از ولادت در روزها یا ساعات آخر نیز چنین کند. نامگذاری فرزند بلکه مستحب است پیش از تولد نام فرزند را انتخاب کنید، و اگر نمی دانید دختر است یا پسر، از نام های مشترک بین دختر و پسر (مانند حمزة) استفاده کنید، و حتی فرزندان سقط شده را هم نام گذاری کنید(مانند حضرت محسن). امام علی ع: فرزند خود را نامگذارى كنيد و اگر ندانيد پسر است يا دختر، نامى بر آنها بگذاريد كه به مرد و زن هر دو اطلاق شود (مانند حشمت و نصرت و عزت و حمزة) زيرا حتی فرزندانى كه سقط شده اند و نام گذارىشان نكرده باشيد، چون روز قيامت شما را ملاقات كنند فرزند سقط شده به پدرش [به عنوان مؤاخذه] می گويد چرا مرا نامگذارى نكردى؟ و رسول خدا ص [فرزند فاطمه زهرا س را] پيش از آنكه زاده شود محسن نام گذاشت. (به سند معتبر در خصال، حدیث اربعمائة) مستحب است نام فرزند تا روز هفتم [اگر پسر است] محمد باشد، و سپس اگر خواستید آنرا تغییر دهید و اگر خواستید نگه دارید. یکی از حقوق فرزند بر والدین این است که برای او نام خوب انتخاب کنند. در این زمینه انشاءالله مطلبی جداگانه در کانال قرار خواهد گرفت.