#جنگ_رمضان#دیدگاه_تخصصی 705#حکمرانی_و_فناوری
معماری همبستگی در سایه بحران؛ راهکاری برای تبدیل نقدینگی راکد به سپر معیشتی جنگ
مصطفی انواری، پژوهشگر سیاستگذاری عمومی و حکمرانی رفتاری و پژوهشگر مهمان گروه حکمرانی و فناوری اندیشکده حکمرانی شریف در یادداشتی نوشته است:
اقتصاد جنگ و مسئله تابآوری روانی-معیشتیجنگ تنها نبرد ارادهها در خطمقدم جبهه نیست؛ بلکه آزمونی بزرگ برای «استقامت اقتصادی» و «انسجام اجتماعی» در پشت جبهه است. در تحلیل سیاستگذاری عمومی، یکی از حیاتیترین مؤلفههای پایداری ملی در شرایط بحران، مفهوم تابآوری اجتماعی است. تابآوری تنها بهمعنای تحمل سختی نیست، بلکه بهمعنای توانایی جامعه در جذب شوکهای اقتصادی و حفظ کارکردهای اساسی خود بدون فروپاشی روانی و ساختاری است.
مسئله: تناقض میان «قفل نقدینگی» و «فقر نقدینگی»پاسخگویی به این بحران صرفاً از طریق منابع محدود بودجه دولتی در شرایط جنگی، نه ممکن است و نه مطلوب. اما یک تناقض بزرگ در ساختار اقتصادی جامعه در شرایط بحرانی شکل میگیرد.• تقاضای فوری و حیاتی برای نقدینگی خُرد• عرضه نقدینگی راکد و کلانایده محوری این یادداشت، بازتوزیع داوطلبانه و هدفمند نقدینگی راکد در قالب قرضالحسنه برای پوشش آسیبهای مقطعی معیشتی است. این طرح از مرز «کمک بلاعوض خیریه» فراتر رفته و با تکیه بر بازپرداخت، کرامت دریافتکننده و انگیزه مشارکتکننده را توأمان حفظ میکند.
مدل پیشنهادی: پویش ملی قرضالحسنه مردمی با ضمانت دولتی برای عملیاتیسازی این ایده، باید بر دو چالش اصلی سیاستی فائق آمد: ۱. بیاعتمادی به واسطههای دولتی و ۲. ریسک نکول (عدم بازپرداخت).• حلقه واسط اعتماد: میانجیگری نهادهای مردمی و مذهبی• ضمانت هوشمند: استفاده از ظرفیت یارانه نقدیسازوکار پیشنهادی چنین است که یارانه نقدی ماهیانه فرد قرضگیرنده (یا کالابرگ) بهعنوان پشتوانه بازپرداخت اقساط تعریف میگردد. در صورت نکول، دولت موظف است قسط معوق را از محل یارانه فرد به حساب قرضدهنده (یا صندوق ضمانت محلی) واریز کند. سپس رابطه حقوقی بین دولت و قرضگیرنده به تنهایی ادامه مییابد. درنتیجه ریسک قرضدهنده (شهروند متمول) تقریباً صفر میشود و فرآیند وامدهی بدون بروکراسی سنگین بانکی و بدون بهره صورت میپذیرد.
ابعاد راهبردی: فراتر از یک تسکین اقتصادی موقتاین طرح، اگرچه در ظاهر یک ابزار مالی خُرد است، اما از منظر حکمرانی بحران و سیاستگذاری عمومی واجد چندین کارکرد راهبردی عمیق است.• تقویت همبستگی میانطبقاتی• مدیریت انتظارات تورمی• حفظ شأن حاکمیت رفاهی• پیشگیری از موج نارضایتی سیاسی
متن کامل یادداشت را در سایت اندیشکده بخوانید.
اندیشکده حکمرانی شریف| سایت | | کانال تلگرام | | کانال بله | | اینستاگرام |
معماری همبستگی در سایه بحران؛ راهکاری برای تبدیل نقدینگی راکد به سپر معیشتی جنگ مصطفی انواری، پژوهشگر سیاستگذاری عمومی و حکمرانی رفتاری و پژوهشگر مهمان گروه حکمرانی و فناوری اندیشکده حکمرانی شریف در یادداشتی نوشته است: اقتصاد جنگ و مسئله تابآوری روانی-معیشتیجنگ تنها نبرد ارادهها در خطمقدم جبهه نیست؛ بلکه آزمونی بزرگ برای «استقامت اقتصادی» و «انسجام اجتماعی» در پشت جبهه است. در تحلیل سیاستگذاری عمومی، یکی از حیاتیترین مؤلفههای پایداری ملی در شرایط بحران، مفهوم تابآوری اجتماعی است. تابآوری تنها بهمعنای تحمل سختی نیست، بلکه بهمعنای توانایی جامعه در جذب شوکهای اقتصادی و حفظ کارکردهای اساسی خود بدون فروپاشی روانی و ساختاری است. مسئله: تناقض میان «قفل نقدینگی» و «فقر نقدینگی»پاسخگویی به این بحران صرفاً از طریق منابع محدود بودجه دولتی در شرایط جنگی، نه ممکن است و نه مطلوب. اما یک تناقض بزرگ در ساختار اقتصادی جامعه در شرایط بحرانی شکل میگیرد.• تقاضای فوری و حیاتی برای نقدینگی خُرد• عرضه نقدینگی راکد و کلانایده محوری این یادداشت، بازتوزیع داوطلبانه و هدفمند نقدینگی راکد در قالب قرضالحسنه برای پوشش آسیبهای مقطعی معیشتی است. این طرح از مرز «کمک بلاعوض خیریه» فراتر رفته و با تکیه بر بازپرداخت، کرامت دریافتکننده و انگیزه مشارکتکننده را توأمان حفظ میکند. مدل پیشنهادی: پویش ملی قرضالحسنه مردمی با ضمانت دولتی برای عملیاتیسازی این ایده، باید بر دو چالش اصلی سیاستی فائق آمد: ۱. بیاعتمادی به واسطههای دولتی و ۲. ریسک نکول (عدم بازپرداخت).• حلقه واسط اعتماد: میانجیگری نهادهای مردمی و مذهبی• ضمانت هوشمند: استفاده از ظرفیت یارانه نقدیسازوکار پیشنهادی چنین است که یارانه نقدی ماهیانه فرد قرضگیرنده (یا کالابرگ) بهعنوان پشتوانه بازپرداخت اقساط تعریف میگردد. در صورت نکول، دولت موظف است قسط معوق را از محل یارانه فرد به حساب قرضدهنده (یا صندوق ضمانت محلی) واریز کند. سپس رابطه حقوقی بین دولت و قرضگیرنده به تنهایی ادامه مییابد. درنتیجه ریسک قرضدهنده (شهروند متمول) تقریباً صفر میشود و فرآیند وامدهی بدون بروکراسی سنگین بانکی و بدون بهره صورت میپذیرد. ابعاد راهبردی: فراتر از یک تسکین اقتصادی موقتاین طرح، اگرچه در ظاهر یک ابزار مالی خُرد است، اما از منظر حکمرانی بحران و سیاستگذاری عمومی واجد چندین کارکرد راهبردی عمیق است.• تقویت همبستگی میانطبقاتی• مدیریت انتظارات تورمی• حفظ شأن حاکمیت رفاهی• پیشگیری از موج نارضایتی سیاسی متن کامل یادداشت را در سایت اندیشکده بخوانید. اندیشکده حکمرانی شریف| سایت | | کانال تلگرام | | کانال بله | | اینستاگرام |۳۲۱