بله | کانال جهاد فناوری

#بخش_اول
انویدیا و TSMC با ساخت نخستین ویفر تراشه بلک‌ول (Blackwell) در آریزونا، گامی بزرگ در صنعت نیمه‌هادی آمریکا برداشتن.این حرکت، نشان می دهد که آمریکا تصمیم بر این دارد که به خود کفایی فناوری برسد و شرکت های تولید کننده فناوری های کلیدی را به داخل مرز های خود منتقل کند.
تولید تراشه‌های پیشرفته‌ی هوش مصنوعی در آمریکا تا پیش از این غیرممکن به نظر می‌رسید، اما TSMC توانست تنها در شش ماه، نخستین ویفر بلک‌ول را بسازد. این شرکت همچنین برنامه دارد تولید تراشه‌های ۲، ۳ و ۴ نانومتری و مدل A16 را نیز در آریزونا آغاز کند.
درگذشته شرکتهای آمریکایی مالکیت فناوریهای حوزه تراشه را در اختیار داشتند و تولید تراشه را در تایوان انجام میدادند باتوجه به ریسک بالای وابستگی به زیرساخت تولید تایوان و احتمال حمله چین آمریکا چندسالی است به دنبال راه اندازی زیرساختهای تولید تراشه در خاک‌خود است. قانون تراشه(CHIP Act) در سال ۲۰۲۲ با هدف کم شدن وابستگی به چین و تایوان تصویب شده است.
#جنگ_فناوری #نظم_جدید_جهانی#جهاد_فناوری‌نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

۱۸:۰۰

جهاد فناوری

#بخش_اول انویدیا و TSMC با ساخت نخستین ویفر تراشه بلک‌ول (Blackwell) در آریزونا، گامی بزرگ در صنعت نیمه‌هادی آمریکا برداشتن. این حرکت، نشان می دهد که آمریکا تصمیم بر این دارد که به خود کفایی فناوری برسد و شرکت های تولید کننده فناوری های کلیدی را به داخل مرز های خود منتقل کند. تولید تراشه‌های پیشرفته‌ی هوش مصنوعی در آمریکا تا پیش از این غیرممکن به نظر می‌رسید، اما TSMC توانست تنها در شش ماه، نخستین ویفر بلک‌ول را بسازد. این شرکت همچنین برنامه دارد تولید تراشه‌های ۲، ۳ و ۴ نانومتری و مدل A16 را نیز در آریزونا آغاز کند. درگذشته شرکتهای آمریکایی مالکیت فناوریهای حوزه تراشه را در اختیار داشتند و تولید تراشه را در تایوان انجام میدادند باتوجه به ریسک بالای وابستگی به زیرساخت تولید تایوان و احتمال حمله چین آمریکا چندسالی است به دنبال راه اندازی زیرساختهای تولید تراشه در خاک‌خود است. قانون تراشه(CHIP Act) در سال ۲۰۲۲ با هدف کم شدن وابستگی به چین و تایوان تصویب شده است. #جنگ_فناوری #نظم_جدید_جهانی #جهاد_فناوری ‌ نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

#بخش_دومبرخی از اعداد و ارقام کلیدی این قانون به شرح زیر است: 1. ۲۰ میلیارد دلار برای حمایت از ساخت و توسعه کارخانه‌های تولید نیمه‌هادی: این مبلغ به‌طور مستقیم برای تشویق شرکت‌ها به ساخت کارخانه‌های جدید تولید تراشه در ایالات متحده اختصاص یافته است. هدف این است که تولید تراشه‌های پیشرفته در خاک آمریکا افزایش یابد.
2. ۱۰ میلیارد دلار برای تحقیق و توسعه (R&D): این مبلغ به‌طور اختصاصی برای حمایت از پروژه‌های تحقیقاتی و نوآوری در زمینه‌ی فناوری‌های نیمه‌هادی، شامل طراحی و تولید تراشه‌های نسل جدید، در نظر گرفته شده است.
3. ۲۲ میلیارد دلار برای کمک به دولت‌های ایالتی و محلی: این کمک‌ها برای جذب و حمایت از شرکت‌ها در ایالت‌های مختلف جهت ایجاد کارخانه‌های جدید یا گسترش ظرفیت‌های تولیدی موجود خواهد بود. هدف این بخش تقویت زیرساخت‌های محلی و افزایش اشتغال است.
4. بسته‌های مالیاتی: این قانون شامل انواع مشوق‌های مالیاتی است که شرکت‌های تولیدکننده تراشه در ایالات متحده می‌توانند از آن‌ها بهره‌مند شوند. این مشوق‌ها می‌توانند شامل کسر مالیات برای سرمایه‌گذاری‌های جدید در تحقیق و تولید تراشه‌ها باشند.
5. حمایت از تأسیس مراکز تحقیقاتی: طبق این قانون، دولت آمریکا برنامه‌هایی برای ایجاد و تقویت مراکز تحقیقاتی تخصصی در زمینه نیمه‌هادی‌ها خواهد داشت، که هدف آن ارتقای فناوری‌های نوین و پیشرفته در این حوزه است.
#جنگ_فناوری #نظم_جدید_جهانی#جهاد_فناوری‌نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

۱۸:۰۱

سوگیری‌های پنهان هوش مصنوعی ابزار القای ارزش‌های غربی

پژوهش جدید دانشگاه هاروارد یک حقیقت جالب و تا حدی نگران‌کننده را درباره‌ی هوش مصنوعی آشکار کرده است. ما معمولاً وقتی می‌گوییم مدل‌های زبانی بزرگ یا Large Language Models (LLMs) «شبیه انسان فکر می‌کنند»، هیچ‌وقت نمی‌پرسیم منظورمان دقیقاً کدام انسان‌هاست. در حالی‌که انسان‌ها در سراسر جهان از نظر فرهنگ، ارزش‌ها، اخلاق، احساسات و نحوه‌ی استدلال کاملاً متفاوت‌اند، اما هوش مصنوعی بر پایه‌ی داده‌هایی آموزش دیده که این تنوع را به‌هیچ‌وجه به‌طور کامل بازتاب نمی‌دهد.

هاروارد با مقایسه‌ی پاسخ‌های مدل GPT و داده‌های نظرسنجی بین‌المللی World Values Survey (WVS) که شامل بیش از ۹۴ هزار نفر از ۶۵ کشور جهان است، به یک نتیجه‌ی بسیار روشن رسید: مدل‌های هوش مصنوعی امروز، از نظر روان‌شناختی، ارزشی و شناختی شبیه گروهی بسیار خاص از انسان‌ها هستند؛ گروهی که در علوم رفتاری با اصطلاح معروف WEIRD شناخته می‌شوند:Western (غربی)، Educated (تحصیل‌کرده)، Industrialized (صنعتی‌شده)، Rich (ثروتمند) و Democratic (دموکراتیک).

به بیان ساده‌تر، GPT بیش از آنکه بازتاب‌دهنده‌ی دیدگاه کل بشریت باشد، بیشتر شبیه یک مهندس نرم‌افزار آمریکایی ۲۵ ساله فکر می‌کند تا یک فرد از آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین یا خاورمیانه. هرچه از جوامع WEIRD فاصله می‌گیریم، میزان شباهت پاسخ‌های GPT با نگرش و ارزش‌های مردم آن کشورها به‌سرعت کاهش می‌یابد. دلیل این موضوع روشن است: بخش عمده‌ی داده‌هایی که روی اینترنت وجود دارد—و مبنای آموزش LLMهاست—توسط همین جوامع تولید شده، آن هم به زبان انگلیسی. در نتیجه هر بار که از هوش مصنوعی درباره‌ی «انسان‌ها» سؤال می‌کنیم، در واقع داریم پاسخی می‌گیریم که بر اساس یک تصویر Western-centric (غرب‌محور) از جهان شکل گرفته است.

این سوگیری صرفاً یک موضوع نظری نیست؛ پیامدهای جدی دارد. اگر سیستم‌هایی که در حال ورود به سیاست‌گذاری، اقتصاد، آموزش، سلامت و رسانه هستند، تنها یک نسخه‌ی خاص از «انسان» را بازنمایی کنند، تصمیم‌گیری‌ها به‌طور ناخواسته جانبدارانه می‌شود. آنچه در هوش مصنوعی غایب است، صدای میلیاردها انسان است که در داده‌های آموزشی حضور کافی ندارند: ارزش‌های محلی، اخلاقیات منطقه‌ای و سبک‌های تفکر نسل‌های مختلف!

نکته اینجاست که در هوش مصنوعی فقط «Big Data» کافی نیست؛آنچه اهمیت واقعی دارد Right Data—داده‌ی درست، متنوع و نماینده‌ی واقعیت جهانی است.

اگر می‌خواهیم هوش مصنوعی واقعاً «جهانی» باشد و نه فقط «غربی»، باید این پرسش را از خود بپرسیم:در مدل‌های زبانی ما چه دیدگاه‌هایی دیده نمی‌شوند؟چه فرهنگ‌هایی حذف شده‌اند؟کدام نظام‌های ارزشی در مرکز نشسته‌اند و کدام‌ها در حاشیه مانده‌اند؟
تا زمانی که ورودی مدل‌ها این‌گونه باشد، خروجی نیز تغییر نخواهد کرد؛ همان اصل ساده و صریح:WEIRD in → WEIRD out(اگر داده‌ی غربی وارد شود، خروجی هم غربی خواهد بود.)

تنوع‌بخشی به داده‌ها، استفاده از برچسب‌گذاران چندفرهنگی، طراحی بنچمارک‌های بین‌المللی، و بازنگری در فرآیندهای آموزش و ارزیابی LLMها ضروری است. تنها در این صورت می‌توانیم هوش مصنوعی‌ای بسازیم که نه فقط شبیه یک دسته‌ی خاص از انسان‌ها، بلکه شبیه انسانیتِ متنوع و چندصدایی جهان باشد.
منبع:Atari, M., Xue, M. J., Park, P. S., Blasi, D. E., & Henrich, J. (2023). Which Humans?Department of Human Evolutionary Biology, Harvard University.Available at: https://scholar.harvard.edu/sites/scholar.harvard.edu/files/henrich/files/which_humans_09222023.pdf

@Jahadfanavari

۱۲:۰۵

نجات آب با فناوری بومی

چندسالی است ایران به یکی از پیشرفته‌ترین مدل‌های آبیاری دنیا دست پیدا کرده است؛ آبیاری نوین زیرسطحیِ هوشمند که با ۶۰٪ صرفه‌جویی آب، ۵۰٪ کاهش کود، ۸۰٪ کاهش علف‌های هرز و افت شدید مصرف سم، یک انقلاب واقعی در کشاورزی به‌حساب می‌آید. نکته مهم اینجاست که این روش فقط «یک تکنیک آبیاری» نیست؛ یک فناوری کامل و پیچیده است شامل اتاق فرمان هوشمند، فیلتراسیون خودشو، لوله‌ها و لترال‌های زیرسطحی بلندمتراژ و اتوماسیون رادیویی. و مهم‌تر از همه اینکه کل این زنجیره فناوری در داخل کشور توسعه پیدا کرده؛ چیزی که معمولاً در طرح‌های فناورانه نقطۀ ضعف ماست، اما این‌بار فناوری‌های کلیدی—که همیشه مجبور به وارداتشان بودیم—در داخل توسعه یافته است.

این طرح به‌قدری مهم بود که رهبر انقلاب نیز در دیدار با نخبگان و فعالان کشاورزی (۱۰ بهمن ۱۴۰۱) صریحاً از آن نام بردند و خواستار گسترش و حمایت فوری از این الگوی بومی شدند. وزیر جهاد هم آن را «پیشرفته‌ترین طرح حوزه آبیاری دنیا» معرفی کرده و نتایج میدانی نیز موفقیت کامل آن را تأیید می‌کند. با وجود اینکه این طرحِ بومی و فناورانه توانسته در عمل بحران آب را کاهش دهد و بهره‌وری را به طرز چشمگیری بالا ببرد.

پرسش مهم این است که چرا الگوی موفقی که هم صرفه‌جویی واقعی ایجاد می‌کند و هم ظرفیت توسعه صنعتی دارد، در مقیاس ملی گسترش پیدا نمی‌کند؟ این درحالیست که کاهش شدید بارش‌ها در فصل پاییز موضوع بحران آب را به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های دولت تبدیل کرده است.

حمایت جدی از چنین راهکارهایی می‌تواند علاوه بر حفظ آب و افزایش تولید، به شکل‌گیری یک «زنجیره فناوری رقابتی» در کشور کمک کند و زمینه صادرات محصولات فناورانه در آینده را برای کشور به ارمغان آورد. مسیری که می‌تواند آینده کشاورزی و امنیت غذایی را در ایران متحول کند.

@Jahadfanavari

۱۷:۵۰

هوش مصنوعی در دادگاه: اتهام سنگین علیه ChatGPT به‌خاطر خودکشی و هذیان کاربران

شرکت OpenAI، سازنده ChatGPT، با هفت پرونده قضایی در آمریکا روبه‌رو شده که مدعی‌اند گفت‌وگو با این چت‌بات باعث بروز اختلالات روانی، هذیان‌گویی و حتی خودکشی در برخی کاربران شده است. در یکی از این پرونده‌ها، خانواده نوجوانی ۱۷ ساله ادعا کرده‌اند که پسرشان پس از گفت‌وگوهای طولانی با ChatGPT درباره ناامیدی و مرگ، اقدام به خودکشی کرده و هوش مصنوعی نه‌تنها او را منصرف نکرده، بلکه در مسیر تصمیمش تأیید و همراهی‌اش کرده است.

این شکایات، OpenAI را متهم می‌کنند که بدون در نظر گرفتن خطرات روانی، مدل GPT-4o را منتشر کرده و در طراحی آن تدابیر محافظتی کافی برای کاربران آسیب‌پذیر در نظر نگرفته است. از سوی دیگر، کارشناسان هشدار می‌دهند که وقتی هوش مصنوعی نقش «دوست»، «مشاور» یا «همدم» انسان‌ها را برعهده می‌گیرد، کوچک‌ترین لغزش در پاسخ‌های احساسی یا تشویق‌آمیز می‌تواند فاجعه‌بار باشد. این پرونده‌ها می‌توانند آغازگر فصل تازه‌ای از مسئولیت‌پذیری حقوقی شرکت‌های سازنده هوش مصنوعی در برابر سلامت روان کاربران باشند.

منبع

@Jahadfanavari

۵:۰۳

جهاد فناوری

فناوری، نظم جدید حاکم بر جهان را مشخص می‌کند

جنگ تراشه‌ها؛ فناوری در میانه رقابت قدرت‌ها در سال‌های اخیر، اصطلاح «جنگ فناوری» به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگو در محافل سیاسی، دانشگاهی و رسانه‌ای جهان بدل شده است. در قلب این نبرد خاموش، صنعتی قرار دارد که کمتر دیده می‌شود اما بیش از هر زمان دیگری سرنوشت اقتصاد، امنیت و حتی حاکمیت کشورها را رقم می‌زند: صنعت نیمه‌هادی‌ها. این صنعت، ستون فقرات تمام فناوری‌های مدرن است؛ از گوشی‌های هوشمند و تجهیزات پزشکی گرفته تا سامانه‌های دفاعی و شبکه‌های ارتباطی. به همین دلیل، نیمه‌هادی‌ها نه یک کالای مصرفی، بلکه اکنون فناوری زیرساختی و استراتژیک محسوب می‌شوند.

نقطه حساس زنجیره؛ لیتوگرافی، گلوگاه جهانی فناوری در میانه این زنجیره پیچیده، دستگاهی وجود دارد که همه‌چیز به آن وابسته است: دستگاه لیتوگرافی. بدون آن، تولید تراشه‌های پیشرفته عملاً ناممکن است. نکته قابل تأمل اینجاست که تنها یک بازیگر در جهان توان ساخت این فناوری را دارد: شرکت ASML در هلند. سؤال اصلی اینجاست: چگونه ممکن است تنها یک شرکت در جهان به چنین فناوری حساسی دسترسی داشته باشد و دیگر قدرت‌های صنعتی جهان از ساخت آن بازمانده‌اند؟ منابع صنعتی و اسناد نشان می‌دهد این انحصار نه حاصل تصادف، بلکه نتیجه دهه‌ها سرمایه‌گذاری مشترک، انتقال کنترل‌شده دانش و تصمیمات سیاسی هماهنگ بوده است.

انحصار یا استراتژی؟ غرب چگونه فناوری را به ابزار قدرت تبدیل کرد ایالات متحده، اتحادیه اروپا و متحدانشان با محدودکردن صادرات دستگاه‌های لیتوگرافی، عملاً مسیر پیشرفت فناوری در برخی کشورها را مهار می‌کنند. از سوی دیگر، همین کشورها با تزریق سرمایه مالی، حمایت‌های حقوقی و امنیتی، از ASML حفاظت می‌کنند تا این «دروازه‌بان فناوری» جایگاه خود را از دست ندهد. هدف چیست؟ حفظ برتری تکنولوژیک و مدیریت وابستگی جهانی. تراشه‌ها امروز همان نقشی را دارند که نفت در قرن بیستم ایفا می‌کرد؛ ابزاری برای نفوذ، فشار و تعیین نظم جهانی. اگر رقبایی مانند چین به این فناوری دست یابند، توازن قدرت جهانی می‌تواند در زمانی کوتاه جابه‌جا شود.

پشت صحنه نظم قدیم؛ تقسیم کار جهانی یا مهندسی وابستگی؟ بر اساس نظریه تقسیم کار جهانی، هر کشور نقش مشخصی در زنجیره تولید جهانی بر عهده می‌گرفت: برخی تولیدکننده مواد اولیه، برخی مونتاژکار و برخی مالک فناوری. این ساختار، دهه‌ها به قدرت‌های غربی امکان داد تا جریان دانش، سرمایه و فناوری را تحت کنترل خود نگه دارند. اما این نظم قدیمی اکنون در حال فروپاشی است. جنگ‌های اقتصادی، رقابت نظامی و بحران‌های زنجیره تأمین باعث شده حتی طراحان همین نظم – آمریکا و اروپا – به سمت بازتولید داخلی فناوری‌ها و بازگرداندن صنایع به خاک خود حرکت کنند. چین نیز در مقابل، میلیاردها دلار برای توسعه فناوری‌های بومی سرمایه‌گذاری کرده است.

نظم جدید در راه است؛ چه کسی آینده را می‌سازد؟ آنچه امروز در جهان در حال وقوع است، فقط رقابت اقتصادی نیست؛ بلکه رقابت بر سر معماری آینده قدرت جهانی است. انحصار فناوری، تصمیمی آگاهانه بود؛ اما دوام آن دیگر تضمین‌شده نیست. اکنون پرسش اساسی این است: کدام کشور در این بزنگاه تاریخی، سرمایه‌گذاری در فناوری را جدی می‌گیرد؟ زیرا در نظم جدید جهانی، قدرت از دل آزمایشگاه‌ها، کارخانه‌های تراشه و زنجیره‌های ارزش فناورانه بیرون می‌آید، نه صرفاً میدان‌های نبرد یا معاهدات سیاسی. اگر اکنون غفلت کنیم از بازیگر ومعمار بودن در نظام جدید باز خواهیم ماند. #جنگ_فناوری #نظم_جدید_جهانی #جهاد_فناوری ‌ نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

جنگ تراشه.m4a

۰۱:۱۵:۴۸-۱۷.۷۳ مگابایت

جنگ‌تراشه؛ چرا تراشه و نیمه‌هادی‌ها برای کشورها مهم است؟

همانطور که در عصر صنعتی کشورها برای داشتن مواد اولیه، نیروی انسانی و ماشین آلات با یکدیگر مبارزه و رقابت میکردند، لشکر کشی می‌نمودند و کشورهای دیگر را به استعمار میگرفتند، یکی از مهمترین مناقشه های امروزی در مورد تراشه است. چیزی که شاید بتوان به آن جنگ تراشه اطلاق کرد.

این فایل صوتی قسمتی از پادکست داکس است که در رابطه با جنگ تراشه و صنعت تراشه و بازیگران و شرکت‌های اصلی این حوزه توضیحاتی ارائه می‌نماید.

@Jahadfanavari

۱۸:۵۵

اگر جهاد سازندگی هنوز استمرار داشت چه ماموریتی برای خود انتخاب می‌کرد؟

شهید حسینعلی عظیمی: «نگاه ما به حرکت فناوری نگاهی جهادی است. جهاد نهادی انقلابی بود و فرقش [نهاد انقلابی] با سایر نهادها این است که اولویت‌اش را نیاز روز انقلاب مشخص می‌کند... امام در آخرین پیامش به جهادگران می‌گوید اگر ایران را بر پایۀ استقلال واقعی پایه‌ریزی نکنیم، هیچ کاری نکرده‌ایم.»

به یاد پیام تاریخی امام خمینی(ره) در ۱۴ آذر ۱۳۶۷ خطاب به جهادگران، بعد از سال‌ها مجاهدت در جبهه‌های جنگ و سازندگی.

@Jahadfanavari

۲۰:۴۸

بازارسال شده از روایت پیشرفت ایران

آیندهٔ کشور به حضور جوانان در صحنهٔ علم نیاز دارد

بخشی از مطلب «خیزشِ جدید سرزمین دین و دانش» برگرفته از صحبت‌های شهید طهرانچی؛ منتشرشده در #شماره_سوم_سُـها

حرکت علمی جمهوری اسلامی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب، سه ویژگی داشته است: یکی آموزش، یکی تحقیق و سوم فعالیت‌های تجاری علم و مهندسی و اقتصاد دانش که شرکت‌های دانش‌بنیان را به‌وجود آورده است. این‌ها به معنی حضور ایران در یک دنیای چندقطبیِ فزاینده در علم و مهندسی است که پس از دهه‌ها رهبری علم توسط ایالات متحده آمریکا، اتحادیۀ اروپا و ژاپن رخ داده است. محور دورۀ اول رشد علمی، توسعۀ تحصیلات تکمیلی بود. آن دوره، مقاله‌محور و متصل به جریان جهانی دانش بود؛ زیرا خودمان هنوز شبکه نداشتیم.

دورۀ دوم خیزش علمی، باید مبتنی بر حل مسئله و پژوهش‌محور باشد. مسائل امروز و آینده، با فناوری‌های زیستی-اجتماعی حل خواهند شد و دیگر گروه‌ها و دانشکده‌های جدا از هم و قدیمی، نمی‌توانند مسائل جامعه را حل کنند. تعریف و حل مسائل ساختار می‌خواهد و ساختارها باید جدید باشند تا خیزش دوم رخ بدهد؛ نمی‌توان با ساختارهای گذشته، خیزش جدیدی را رقم زد. دانشکده‌های موضوعی و فناوری که برای حل و پژوهش دسته‌جمعی مسئله‌محور راه‌اندازی شده‌اند، دقیقاً مطابق با خیزش دوم علمی هستند.

یک رکن مهم دیگر از این خیزش، شرکت‌های دانش‌بنیان هستند. خوشبختانه جریانی که رهبری در همه این سال‌ها برای شکوفا کردن جریان خودباوری علمی درون‌زا هدایت کرده‌اند، اکنون به مرحلۀ تبدیل علم به فناوری و محصول رسیده است. اگر بتوانیم اقتصادِ دانش خودمان را از طریق تغییر ساختاری دانشگاه و توسعۀ شرکت‌های دانش‌بنیان شکل بدهیم، دیگر لازم نیست و نباید به دنبال مقاله باشیم و آن را معیار مهمی قلمداد کنیم. برای همین هم می‌بینید که دیدار رهبری با اساتید چند سالی است که برگزار نمی‌شود، اما دیدار ایشان با فناوران، شرکت‌های دانش‌بنیان و نخبگان همچنان ادامه دارد.

وظیفه امروز ما در کشور، خیزش جدید علمی است. منحنی دوم رشد علمی ما، باید پیش از آن که منحنی نخست افت کند، آغاز بشود؛ فقط در این حالت است که هنوز منابع کافی شامل زمان، انرژی و پول برای دورۀ سرمایه‌گذاری وجود خواهد داشت. توصیۀ اصلی‌ من هم به جوان‌هاست؛ باید به این کشور افتخار کرد. جوان‌های این سرزمین باید بدانند این کشور بیش از چندین هزار سال سابقۀ تمدنی دارد و همواره علم در این کشور حرف جدی زده است و علم را دانشمندان این سرزمین و جوان‌هایی که در مکتب فکر، نظر و اندیشه زانو زده‌اند یافته‌اند. همان‌طوری که فردوسی معطل نماند که پول بگیرد و شاهنامه را بسراید، دانشمند باید نقش‌آفرین باشد. آیندۀ کشورمان به وجود جوان‌ها در صحنۀ علم نیازمند است.

#فتح_علم#خیزش_علمی #شهید_طهرانچی#روز_دانشجو #ایران_قوی

خرید شماره سوم مجله با تخفیف از طریق لینک زیر

https://ketabresan.net/w/zvCwa
خانه هنر و رسانه پیشرفت‌| راوی پیشرفت ایران @khaneh_pishraft

۱۹:۳۲

خوش آمدی به زمین ای شروع زیباییتو عطر یاسی و نرگس تویی که زهراییتو آن طلوع قشنگی که در کنار علیبرای ظلمت شب‌های مکه آمده‌ای

سالروز خجسته ولادت حضرت فاطمه‌ زهرا‌(س) و روز مادر مبارک.

@Jahadfanavari

۹:۰۵

صحبت های معاون علمی ستاد کل نیرو های مسلح در مورد نقش فناوری در جنگ ۱۲ روزه

در این جنگ ازمحل فناوری های آمریکایی لطمات زیادی خوردیم...

فناوری قدرت آفرین و اقتدار ایجاد می کند...

در اقتصاد هم اگر می‌خواهی قوی بشوی به علم نیاز داری به فناوری نیاز داری...

جهاد فناوری نگاهی نو به توسعه فناوری-------------------------------------------------------

@Jahadfanavari

۸:۱۸

ماجرای شیرین غنی‌سازی‌

داستان بیش از دو دهه تلاش و ایستادگی برای حفظ صنعت هسته‌ای ایران به روایت رهبر انقلاب‌

«ایران این همه نفت دارد؛ انرژی هسته‌ای را برای چه می‌خواهد...»‌جهاد فناوری نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

۱۸:۰۵

وقتی برق به گلوگاه توسعه تبدیل می‌شود!

برق دیگر فقط یک زیرساخت نیست؛ به گلوگاه توسعه اقتصادی و فناوری کشورها تبدیل شده است. رشد انفجاری مراکز داده، هوش مصنوعی و صنایع انرژی‌بر، تقاضا برای برق پایدار را به سطحی رسانده که بسیاری از شبکه‌های سنتی توان پاسخ‌گویی به آن را ندارند. در چنین شرایطی، جهان به‌دنبال راه‌حل‌هایی رفته است که هم قابل اتکا باشند و هم با الزام کربن‌زدایی هم‌خوانی داشته باشند.

یکی از جدی‌ترین این راه‌حل‌ها، راکتورهای مدولار کوچک هسته‌ای (SMR) هستند؛ نیروگاه‌هایی در مقیاس کوچک‌تر اما با نقشی بزرگ. مزیت اصلی این فناوری، تولید برق پیوسته و بدون انتشار گازهای گلخانه‌ای است؛ مزیتی که آن را به مکملی منطقی برای انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل می‌کند. در حالی که خورشیدی و بادی به شرایط جوی وابسته‌اند، SMRها می‌توانند ستون پایدار شبکه‌های هیبریدی آینده باشند.

این فناوری دیگر صرفاً یک ایده آینده‌نگرانه نیست. از پروژه CAREM در آرژانتین تا سرمایه‌گذاری‌های چندصد میلیون دلاری در آمریکا برای توسعه میکرو‌راکتورهای قابل‌حمل، نشانه‌ها حاکی از آن است که راکتورهای کوچک به‌تدریج وارد فاز اجرا شده‌اند. این راکتورها می‌توانند برق مراکز داده، صنایع انرژی‌بر، مناطق دورافتاده و حتی تأسیسات آب‌شیرین‌کن را تأمین کنند؛ جاهایی که امروز اغلب به دیزل‌ژنراتورهای پرهزینه و آلاینده وابسته‌اند.

برای ایران، که سال‌هاست با ناترازی تولید و مصرف برق و فشار فزاینده بر شبکه مواجه است، این فناوری یک «فرصت قابل تأمل» است. SMRها قرار نیست جای همه منابع انرژی را بگیرند، اما می‌توانند به افزایش تاب‌آوری شبکه، تفکیک مصرف صنعتی از خانگی و تأمین برق پایدار در نقاط حساس کمک کنند. برخورداری کشور از تجربه انسانی و دانشی در حوزه انرژی، زمینه‌ای فراهم کرده که ورود به این مسیر ناممکن نباشد.

با این حال، بهره‌گیری از این فرصت بدون تصمیم سیاستی روشن ممکن نیست. تعریف جایگاه SMR در اسناد انرژی، تدوین چارچوب‌های ایمنی و حقوقی متناسب، اجرای پروژه‌های پایلوت و ایجاد پیوند میان پژوهش، صنعت و سرمایه‌گذاری، پیش‌نیازهای ورود جدی به این فناوری هستند. اگر این مسیر با نگاه مرحله‌ای و واقع‌بینانه طی شود، راکتورهای مدولار کوچک می‌توانند به یکی از پاسخ‌های ایران به بحران مزمن برق و الزامات آینده انرژی تبدیل شوند.

جهاد فناوری نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

۸:۲۹

#بخش_اول

«ناترازی انرژی؛ هزینه بی‌مسئولیتی صنایع بزرگ»

چالش ناترازی انرژی در کشور، صرفاً یک مسئله فنی یا مقطعی نیست؛ بلکه حاصل سال‌ها تعلل در تصمیم‌گیری، اجرا نشدن قوانین و فقدان نگاه راهبردی به مصرف و تولید انرژی در بخش‌های کلیدی اقتصاد است. در این میان، نقش صنایع بزرگ و انرژی‌بر ـ به‌ویژه صنایع فولادی ـ نقشی جدی و پررنگ بوده و به‌عنوان یکی از عوامل مؤثر در تشدید وضعیت موجود قابل ارزیابی است.

انرژی، اعم از برق و گاز، لازمه تولید و پیش‌نیاز بدیهی رشد اقتصادی است. اختلال در تأمین پایدار آن، مستقیماً به کاهش بهره‌وری، توقف تولید، افزایش هزینه‌ها و تحمیل فشار به زندگی روزمره مردم منجر می‌شود. ازاین‌رو، کشوری که در تأمین انرژی مورد نیاز خود دچار مشکل باشد، ناگزیر در مسیر پیشرفت نیز با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد. با این حال، بررسی دقیق‌تر ناترازی انرژی در کشور نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از این بحران، نه ناشی از کمبود منابع، بلکه نتیجه بی‌توجهی به تکالیف قانونی و فناورانه مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی و ضعف در مدیریت مصرف است.

ناترازی انرژی در کشور پدیده‌ای تازه نیست، بلکه پیامد سال‌ها اهمال در اجرای قوانین و فقدان سرمایه‌گذاری هدفمند در زیرساخت‌های تأمین انرژی به شمار می‌رود. در این میان، صنایع بزرگ به دلیل سهم بالای خود در مصرف برق، نقش ویژه‌ای در این معادله دارند. صنایع فولادی، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان برق کشور، نمونه‌ای روشن از این وضعیت هستند؛ صنایعی که از یک‌سو از یارانه‌های گسترده انرژی بهره‌مند شده‌اند و از سوی دیگر، در انجام مسئولیت‌های قانونی خود برای کاهش فشار بر شبکه برق، عملکردی افتضاح و تأسف‌برانگیز از خود نشان داده‌اند.

بر اساس آمار موجود، صنایع کشور روزانه حدود ۱۵ هزار مگاوات برق مصرف می‌کنند که بیش از یک‌سوم این میزان، یعنی حدود ۵.۵ هزار مگاوات، به صنایع فولادی اختصاص دارد. هرچند بخشی از این مصرف از طریق نیروگاه‌های احداث‌شده توسط خود این صنایع تأمین می‌شود، اما مسئله اصلی در جای دیگری قرار دارد.

مطابق ماده چهارم قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، صنایع بزرگ موظف بودند تا پایان سال ۱۴۰۴ نسبت به احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه اقدام کنند. با این حال، به گفته مدیرعامل شرکت مدیریت شبکه برق، تاکنون تنها حدود ۲ هزار مگاوات از این تعهد به بهره‌برداری رسیده است. این فاصله معنادار میان تکلیف قانونی و عملکرد واقعی، یکی از عوامل اصلی تشدید ناترازی برق در کشور محسوب می‌شود.

در شرایطی که کشور با کسری حدود ۲۲ هزار مگاوات برق مواجه است، روشن است که اجرای کامل این قانون می‌توانست بخش قابل توجهی، نزدیک به نیمی از کسری برق کشور را جبران کند. عدم پایبندی صنایع بزرگ به تعهدات قانونی خود، نه‌تنها به افزایش آسیب‌پذیری شبکه برق منجر شده، بلکه هزینه این کم‌کاری را به‌طور مستقیم به مردم و سایر بخش‌های اقتصادی تحمیل کرده است.

با این حال، مسئله به عدم اجرای قوانین محدود نمی‌شود. موضوعی که حتی از عمل نکردن به تکالیف قانونی در احداث نیروگاه‌ها نیز اساسی‌تر به نظر می‌رسد، بی‌توجهی به تحقیق و توسعه، استفاده از فناوری‌های روز و بومی‌سازی فناوری‌های نوین در صنایع بزرگ است. این در حالی است که رهبر انقلاب در دیدار با تولیدکنندگان در سال ۱۴۰۱، به‌صراحت بر ضرورت دانش‌بنیان شدن صنایع بزرگ تأکید کرده‌اند.

در صنایع فولادی، نمونه‌های روشنی از اتلاف انرژی ناشی از ضعف فناوری و نبود نگاه توسعه‌محور مشاهده می‌شود. برای مثال، در فرآیند تولید فولاد، پس از خروج فولاد گداخته از کوره و پیش از ورود به دستگاه نورد، این ماده چندین بار سرد و مجدداً گرم می‌شود؛ فرآیندی که منجر به اتلاف قابل توجه انرژی می‌گردد. در مقابل، فناوری «شارژ داغ» این امکان را فراهم می‌کند که فولاد گداخته بدون طی این مراحل تکراری، مستقیماً وارد نورد گرم شود.

به‌کارگیری این فناوری می‌تواند صرفه‌جویی قابل توجهی در مصرف انرژی به همراه داشته باشد؛ به‌طوری‌که حدود ۸۰۰ کیلووات کاهش مصرف برق و افزایش سرعت نورد تا ۲۲ متر بر ثانیه از جمله مزایای آن عنوان شده است. اگرچه یکی از شرکت‌های داخلی موفق به بومی‌سازی این فناوری شده، اما استفاده محدود از آن در سطح صنعت فولاد، نشان‌دهنده ضعف جدی در سیاست‌گذاری تحقیق و توسعه و نبود عزم و اراده جدی برای ارتقای بهره‌وری است. این در حالی است که فناوری شارژ داغ تنها یکی از ده‌ها ظرفیت فناورانه موجود در زنجیره تولید فولاد به شمار می‌رود.
جهاد فناوری نگاهی نو به توسعه فناوری در ایران

@Jahadfanavari

۹:۳۰