ترور علمی پیش از ترور فیزیکیمحسن اسلام زاده(مستندساز): شهید طهرانچی اعتقاد داشتند غربیها با ایران کاری را کردند که با گالیله کردند. چندماه قبل از شهادت در فضای علمی مقالات شهید طهرانچی را دستکاری میکردند و ایشان معتقد بود این ترور علمی مقدمه ترور فیزیکی ایشان است. شهید طهرانچی چند هفته پیش از شهادت:«بعد از اینکه ما در نانوفناوری، زیستفناوری و علوم شناختی در سال ۸۴ دستاوردهایمان را جدیتر کردیم، غربیها بسیار حساس شدند. آنها سریعاً یک خانمی که سردبیر اروپایی نیچر بود را به ایران فرستادند. او آمد، یک دوری زد و برگشت و دو مقاله نوشت. در واکاوی اینکه چرا ایران توسعه علمی پیدا کرده. این خانم آمده و بررسی کرده و در نیچر، در شماره ۴۳۵، در می۲۰۰۵، دو مقاله منتشر کرده است. عنوان مقاله اولش «ایران لانگ مارچ» یا «رژه بزرگ ایرانیان» است. سوتیتر مقاله میگوید مرجعیت علمی در ایران در حال بازسازی دوباره است، مگر اینکه با اغتشاش سیاسی یا تحریم جلوی آن گرفته شود.او در تحلیل اینکه چرا اینطور شده، میگوید آیتالله علی خامنهای به صورت مؤثر توسعه کشور را شارژ کرده و توسعه کشور را با توسعه علم در هم آمیخته است. جامعه آکادمیک کوچک ایران این پیام را با تمام وجود دریافت کرده و شعارش توسعه درونزا در همه ابعاد علم است. این موضوع در جامعه علمی ایران طنینانداز شده و آنها از تاریخ و دستاوردهای علمی خود آگاه هستند. در مقاله دیگری میگوید اینها میدانند که رهبری علم دنیا را یک روز داشتند و آیا به دنبال سودای دوباره رهبری علم جهانی هستند. میخواهم بگویم که دشمن هم اعتراف دارد که این دستاورد، دستاوردی است که در گفتمان، حمایت و راهبری آن منحصراً در شخص ایشان قرار گرفته است.» @Jahadfanavari۴۲۸۲
پایداری پیشرفت علمی کشور در پویایی آن استپایداری در پویا بودن است. اگر فکر کنیم به علمی دست یافتهایم و باید فقط به همان بسنده کنیم، بیتردید حذف خواهیم شد؛ اما اگر به توسعه آن فکر کنیم و با علوم دیگر هم آشنا شویم و در این مسیر حرکت کنیم، به موفقیت میرسیم.به علم میتوان دو مدل نگاه کرد: یک مدل حرف T فقط در یک زمینه عمیق شویم و بس یکی هم مدل دست با علوم مختلف آشنا باشیم، اما در یک رشته عمق بیشتری داشته باشیم. این باعث تواناییِ مانور بین علوم، که قدرت و ابتکار عمل را افزایش میدهد.قسمتی از گفتوگو پروفسور بهاروند، دانشمند برجسته حوزه سلولهای بنیادی با دانشپژوهان المپیاد سلولهای بنیادی @Jahadfanavari۳۱۳۱
غربگرایان ایرانی و درس های وارونه از چین/ سخنان تاریخی و شنیدهنشدهی دِنگ شیائُوپینگ در رابطه با رمز توسعه چین(رهبر اصلاحات چین) در سال ۱۹۸۸در سالهای که چین داشت تبدیل به یک ابر قدرت اقتصادی، فناوری و نظامی میشد در ایران نگاه به چین یک کشور دست سه و بنجل فروش بود.این نگاه غلط فرصت های فراوانی را برای همکاری های فناورانه با چین را از ما گرفت و در توهم همکاری با غرب پنجره فرصت های مهمی را از دست دادیم.اکنون که چین در صنایع مختلف و فناوری های برافکنی مانند هوش مصنوعی و رباتیک با عبور از اروپا در حال رقابت با آمریکاست و نگاه ها در جهان به سمت چین چرخیده، تا این حد که اروپا به فکر ایجاد توازن ارتباط بین چین و آمریکا افتاده، کسانی که تا دیروز ارتباط با چین را نماد عقب افتادگی میدانستند مفسران روند توسعه چین شده اند و راز موفقیت چین را در همزیستی با غرب و آمریکا میدانند. مائو را مسخره میکنند و دنگ ژیائوپینگ را قهرمان توسعه میدانند. مائوی که ملت جنگ زده و فقیر چین را به سمت کسب فناوری های کلیدی مانند هسته ای و فضای برد و هزینه آن را داد ملتی شکست ناپذیر از چین بسازد.فارغ از بحث های سیاسی، استقلال و روابط بین الملل، درکی از تاثیر فناوری های کلیدی در توسعه هم ندارند. چرا تصویر نخبگان ما تا این حد از واقعیت به دور است؟!دنگ ژیائوپینگ پاسخی کوتاه به این توهم میدهد: پیشرفت و شکوفایی و قدرتِ جهانیِ چین، به علّتِ دستیابی چین به بمب اتم، و پرتاب ماهواره در دههی ۱۹۶۰ [در زمان مائو] بوده است.آیا بدون برخورداری از فناوری های کلیدی حرکت در سایر حوزه های فناوری ممکن است؟بازنشر ویدیو از کانال چینفوسیوس#استقلال_فناوری
@Jahadfanavari۳۱۱۱۲
«برای فناوری ایرانی، زبان بسازیم»درباره کتابمجله «آورد» و خلایی که میتواند پر کند
ما در ایران، بیش از آنچه گمان میکنیم فناوری توسعه دادهایم و کمتر از آنچه باید، درباره این توسعه اندیشیدهایم. موشک ساختهایم، دارو ساختهایم، سانتریفیوژ و پهپاد و توربین و کاتالیست ساختهایم؛ اما هنوز زبانِ بسندهای برای توضیح این نداریم که اینها چگونه توسعه داده شدهاند، چه انسانهایی در چه نظمی از دانش و اراده و سازمان پشت آنها ایستاده و این مصنوعات چه نسبتی با تاریخ و فرهنگ و آینده ما دارند. حاصل این توسعه دادن فناوری در قالب محصول به میدان آمده است، اما روایت از آن عقب افتاده است.این فاصله، خلأ کوچکی نیست. ملتی که میسازد اما نمیتواند تجربه ساختن خود را روایت و تفسیر کند، دیر یا زود معنای ساختههایش را از زبان دیگران خواهد شنید. آن وقت فناوری ایرانی یا به یک عدد در گزارشهای رسمی فروکاسته میشود، یا به موضوعی برای داوری کسانی بدل میشود که اساساً در جهانِ مسئلهها، اضطرارها و امکانهای ایران زیست نداشته اند. حتی با روایتی سیاسی از توسعه فناوریهایی همچون موشکی و هسته ای این تجربیات پرافتخار را تبدیل به منازعه ای سیاسی و دستمایه دخالت بیگانگان کرده اند. در چنین وضعی، دیگران نه فقط درباره کیفیت محصول ما، بلکه درباره معنای پیشرفت، عقلانیتِ سازنده و حتی امکان یا امتناعِ صنعتیشدن ایران سخن میگویند. از این منظر، انتشار نخستین شماره کتابمجله «آورد» اتفاقی درخور توجه است. این کتابمجله برای آغاز سراغ موضوعی آسان و بیحاشیه نرفته است. «موشک ایرانی؛ سلاح خدا و مردم» پدیده ای را در مرکز قرار داده که جزء سیاسیترین و امنیتیترین پرونده های توسعه فناوری در ایران است و یکی از روشنترین نمودهای تبدیل تهدید به توانمندی. بااینحال، پرسش محوری مجله نه درباره برد و دقت و وزن سرجنگی، بلکه این است که «فکر، فرهنگ و فنون ایرانی چگونه به پیشرفت در صنعت موشک بومی رسید؟» همین جابهجاییِ پرسش، نقطه عزیمت مهم «آورد» است.سرمقاله شماره نخست، برای گریز از تصور ابزارانگارانه از فناوری، واژه «فنون» را مطرح و از سه بُعد سخن میگوید: سختافزار، نرمافزار و نحوه تعامل انسان و ابزار. میتوان درباره دقت مفهومی این صورتبندی بیشتر گفتوگو کرد، اما شهود اصلی آن راهگشاست. هیچ فناوری مهمی صرفاً یک شیء نیست. موشک، فقط بدنه و پیشران و سامانه هدایت نیست؛ درون آن دکترین دفاعی، سازمان، شبکه تأمین، دانش ضمنی، تولید، آموزش، شیوه تصمیمگیری، تجربه شکست، ایثار و از خودگذشتگی و تلقی خاصی از نسبت قدرت و اخلاق رسوب کرده است. آنچه پرتاب میشود، تنها فلز و سوخت نیست؛ یک آرایش اجتماعی ـ فناورانه است که صورت مادی پیدا کرده است.از همین رو، فهم و روایت فناوری ایرانی را نمیتوان به مهندس سپرد و از او خواست صرفاً مشخصات فنی را توضیح دهد در مطالب منتشر شده در شماره اول این مجله، تلاش برای عبور از این چالش دیده میشود.جریان غربگرای توسعه در ایران طی دهههای گذشته توانسته در کنار کتاب و مقاله و برنامه سیاستی، چهره نیز بسازد. از مدیر کسبوکارهای فناوری محور تا اقتصاددان و دیپلماتهایی را چهره کرده که مدام در رسانه حاضر میشود و نسبت اقتصاد، سیاست و فناوری را از دریچهای معین توضیح میدهد: از مزیت نسبی و زنجیره ارزش جهانی تا سرمایهگذاری خارجی و لزوم پیوستن به نظم مسلط. آنها برای تفسیر توسعه زبان، تریبون، شبکه بازنشر و چهرههای شناختهشده دارند.در سوی دیگر، جریان دانشبنیانیِ دغدغهمند انقلاب، بیش از آنکه راوی داشته باشد، عامل داشته است. آدمهایی داشته که سازمان ساختهاند، فناوری توسعه داده اند، تحریم را دور زدهاند، نیرو تربیت کردهاند، اما بسیاری از آنان نه بهعنوان صاحبان یک اندیشه شناخته شدهاند و نه تجربهشان صورتبندی و بازنشر جدی شده است. برخی را تازه پس از شهادت، آن هم عمدتاً در قالب زندگینامهای عاطفی، شناختهایم. از مرام و مجاهدتشان گفتهایم، اما کمتر پرسیدهایم چگونه مسئله را میفهمیدند، چگونه تیم میساختند، با شکست چه میکردند و چه درکی از استقلال، همکاری خارجی و توانمندی فناورانه داشتند.مسئله این نیست که در برابر هر چهره، چهرهای متقابل بسازیم. مسئله این است که تجربههای پراکنده به ادبیات تبدیل شوند. در سیاست فناوری، کسی که بتواند تجربه را نامگذاری کند، اغلب میتواند جهت سیاست را نیز تعیین کند.#بخش_اول
@Jahadfanavari۳۷۴۱#بخش_دوم
علوم انسانی و دانشگاه ما نیز در این میان بیتقصیر نیستند. فناوری ایرانی بهندرت برای آنها یک واقعیت زنده و سزاوار نظریهپردازی بوده است. رسالهها و مقالههای بسیاری با شاخصها و چارچوبهای آماده درباره نظام ملی نوآوری، انتقال فناوری، کارآفرینی و سیاست صنعتی نوشته شده، اما تجربههای خاص ایران کمتر توانستهاند مسیر تولید مفهوم را معکوس کنند؛ یعنی بهجای آنکه فقط مصداق یک نظریه وارداتی باشند، خودشان پرسش تازه بسازند و نظریه موجود را جابهجا کنند. صنعت موشکی، هستهای، دارویی، زیستی یا فضایی ایران فقط موضوع روایت پیشرفت نیست؛ این پدیده ها میتوانند موضوع فکر اندیشمندان ما باشند تا صورت بندی جدیدی از توسعه فناوری در ایران ارائه دهند.
استفاده از هنر یکی از ویژگی هایی است که میتواند «آورد» را متمایز کند. هنر میتواند شیوهای برای شناخت باشد؛ چیزهایی را آشکار کند که گزارش فنی و مقاله از دیدنشان عاجزند: ترس و امیدِ سازنده، تجربه زیسته، نسبت انسان با ابزار و معنایی که یک مصنوع در تخیل جمعی پیدا میکند.
یکی از مخاطبان طبیعی «آورد» باید زیستبوم دانشبنیان کشور باشد؛ اما نه فقط بهعنوان بازار فروش مجله یا منبع سوژه.زیست بوم دانش بنیان کشور را نمیتوان معادل نمونه غربی آن درنظر گرفت اگرچه در لایه سیاستگذاری و تاسیس این حوزه از نظریات و مدلهای غربی استفاده شده اما تلاشهای فناورانه ای که خارج از این نظریات و مدلها صورت گرفته است و همجنین اثرات فرهنگ ایرانی-اسلامی منجر به خلق پدیده ای شده که نمیتوان گفت معادل غربی اش است و برای نمایان کردن این تفاوت نیاز به روایتی متفاوت فراتر از گزارشهای مرسوم است.
هیچ زیستبومی صرفاً با تعدادی شرکت، صندوق و شتابدهنده صاحب هویت نمیشود. زیستبوم وقتی به یک اجتماع واقعی تبدیل میشود که اعضایش گذشتهای مشترک، زبانِ مشترک، الگوها و ضدالگوها، مناقشههای درونی و تصویری از آینده خود داشته باشند.بسیاری از جوانانی که امروز در یک شرکت دانشبنیان کار میکنند، خود را در امتداد یک تاریخ و در یک جبهه مشترک نمیبینند. «آورد» میتواند آیینه این زیستبوم باشد. میتواند نوعی زندگینامه جمعی برای «انسانِ سازنده ایرانی» بنویسد. در این صورت، فناوران تنها موضوع مجله نخواهند بود؛ خودشان نیز به همکاران آن بدل میشوند.
اینجا پرسشی اساسی وجود دارد: چه چیزی یک فناوری را «ایرانی» میکند؟ آیا مونتاژ در خاک ایران کافی است؟ مالکیت ایرانی شرکت؟ درصد ساخت داخل؟ نام یک دانشمند ایرانی؟ یا آنکه ایرانیبودن را باید در لایهای عمیقتر جستوجو کرد: در مسئلهای که از متن زندگی و نیاز کشور برخاسته، در قابلیتی که طی زمان انباشته شده، در معماریای که گلوگاههای وابستگی را شناخته، در نهادی که توان نگهداری و ارتقای فناوری را دارد، و در نسبتی که آن فناوری با نظم اجتماعی، ارزشها و اراده جامعه برقرار میکند؟اگر «آورد» این پرسش را در شمارههای مختلف پی بگیرد، بهتدریج میتواند میان «محصولِ ساختهشده در ایران» و «فناوری ایرانی» تمایز بگذارد.
«آورد» و امکانهای پیش روی ما «آورد» امکان مهمی گشوده است، اما برای پرکردن این خلأ باید از چند لغزش نیز دور بماند.
نخست آنکه به کتابچهای خوشساخت برای بازگویی افتخارات تبدیل نشود. روایتِ پیشرفت اگر پرسش دشوار نپرسد، خیلی زود به روابطعمومی نزدیک میشود؛ هرچند نثر خوب و طراحی چشمنواز داشته باشد. اعتماد مخاطب دقیقاً از جایی ساخته میشود که مجله نشان دهد توانمندی ایرانی آنقدر واقعی است که میتوان کاستیهایش را نیز دید.
دوم آنکه روایت باید دقیق و متعهد به زمینه باشد. در کنار روایت، ارائه تحلیل نیز امکان تبدیل تجربه به گزاره هایی قابل تکرار را بیشتر فراهم میکند. تصویری که از توسعه فناوری موشکی در ایران ساخته شده است اغلب با اشتباهاتی همراه است که در شماره اول مجله آورد نیز این اشتباه رایج تکرار گشته است. شاید عجیب باشد اما توسعه فناوریهای موشکی در ایران در دل جهادسازندگی به عنوان نهادی مردمی و برآمده از انقلاب آغاز گشت و پروژه ساخت موشک ایرانی در روزهای آخر جنگ به ثمر نشست و در ادامه با انحلال جهاد سازندگی آن فناوریها به سپاه منتقل شد.
سوم آنکه پیوستگی تاریخی را به خطی مستقیم تبدیل نکند. رفتن از منجنیق و زنبورک به موشک، برای گشودن تخیل تاریخی جذاب است؛ اما تاریخ فناوری مجموعهای از امتدادها و گسستهاست. قابلیتهایی از دست رفتهاند، تجربههایی فراموش شدهاند، دانشی از بیرون آمده و درون ایران دگرگون شده، و گاه نسل تازه مجبور شده چیزی را تقریباً از نو بیاموزد. دیدن این شکستگیها از عظمت مسیر کم نمیکند؛ برعکس، سازوکار واقعیِ آموختن را نشان میدهد.
@Jahadfanavari
علوم انسانی و دانشگاه ما نیز در این میان بیتقصیر نیستند. فناوری ایرانی بهندرت برای آنها یک واقعیت زنده و سزاوار نظریهپردازی بوده است. رسالهها و مقالههای بسیاری با شاخصها و چارچوبهای آماده درباره نظام ملی نوآوری، انتقال فناوری، کارآفرینی و سیاست صنعتی نوشته شده، اما تجربههای خاص ایران کمتر توانستهاند مسیر تولید مفهوم را معکوس کنند؛ یعنی بهجای آنکه فقط مصداق یک نظریه وارداتی باشند، خودشان پرسش تازه بسازند و نظریه موجود را جابهجا کنند. صنعت موشکی، هستهای، دارویی، زیستی یا فضایی ایران فقط موضوع روایت پیشرفت نیست؛ این پدیده ها میتوانند موضوع فکر اندیشمندان ما باشند تا صورت بندی جدیدی از توسعه فناوری در ایران ارائه دهند. استفاده از هنر یکی از ویژگی هایی است که میتواند «آورد» را متمایز کند. هنر میتواند شیوهای برای شناخت باشد؛ چیزهایی را آشکار کند که گزارش فنی و مقاله از دیدنشان عاجزند: ترس و امیدِ سازنده، تجربه زیسته، نسبت انسان با ابزار و معنایی که یک مصنوع در تخیل جمعی پیدا میکند. یکی از مخاطبان طبیعی «آورد» باید زیستبوم دانشبنیان کشور باشد؛ اما نه فقط بهعنوان بازار فروش مجله یا منبع سوژه.زیست بوم دانش بنیان کشور را نمیتوان معادل نمونه غربی آن درنظر گرفت اگرچه در لایه سیاستگذاری و تاسیس این حوزه از نظریات و مدلهای غربی استفاده شده اما تلاشهای فناورانه ای که خارج از این نظریات و مدلها صورت گرفته است و همجنین اثرات فرهنگ ایرانی-اسلامی منجر به خلق پدیده ای شده که نمیتوان گفت معادل غربی اش است و برای نمایان کردن این تفاوت نیاز به روایتی متفاوت فراتر از گزارشهای مرسوم است.هیچ زیستبومی صرفاً با تعدادی شرکت، صندوق و شتابدهنده صاحب هویت نمیشود. زیستبوم وقتی به یک اجتماع واقعی تبدیل میشود که اعضایش گذشتهای مشترک، زبانِ مشترک، الگوها و ضدالگوها، مناقشههای درونی و تصویری از آینده خود داشته باشند.بسیاری از جوانانی که امروز در یک شرکت دانشبنیان کار میکنند، خود را در امتداد یک تاریخ و در یک جبهه مشترک نمیبینند. «آورد» میتواند آیینه این زیستبوم باشد. میتواند نوعی زندگینامه جمعی برای «انسانِ سازنده ایرانی» بنویسد. در این صورت، فناوران تنها موضوع مجله نخواهند بود؛ خودشان نیز به همکاران آن بدل میشوند. اینجا پرسشی اساسی وجود دارد: چه چیزی یک فناوری را «ایرانی» میکند؟ آیا مونتاژ در خاک ایران کافی است؟ مالکیت ایرانی شرکت؟ درصد ساخت داخل؟ نام یک دانشمند ایرانی؟ یا آنکه ایرانیبودن را باید در لایهای عمیقتر جستوجو کرد: در مسئلهای که از متن زندگی و نیاز کشور برخاسته، در قابلیتی که طی زمان انباشته شده، در معماریای که گلوگاههای وابستگی را شناخته، در نهادی که توان نگهداری و ارتقای فناوری را دارد، و در نسبتی که آن فناوری با نظم اجتماعی، ارزشها و اراده جامعه برقرار میکند؟اگر «آورد» این پرسش را در شمارههای مختلف پی بگیرد، بهتدریج میتواند میان «محصولِ ساختهشده در ایران» و «فناوری ایرانی» تمایز بگذارد. «آورد» و امکانهای پیش روی ما «آورد» امکان مهمی گشوده است، اما برای پرکردن این خلأ باید از چند لغزش نیز دور بماند.نخست آنکه به کتابچهای خوشساخت برای بازگویی افتخارات تبدیل نشود. روایتِ پیشرفت اگر پرسش دشوار نپرسد، خیلی زود به روابطعمومی نزدیک میشود؛ هرچند نثر خوب و طراحی چشمنواز داشته باشد. اعتماد مخاطب دقیقاً از جایی ساخته میشود که مجله نشان دهد توانمندی ایرانی آنقدر واقعی است که میتوان کاستیهایش را نیز دید.دوم آنکه روایت باید دقیق و متعهد به زمینه باشد. در کنار روایت، ارائه تحلیل نیز امکان تبدیل تجربه به گزاره هایی قابل تکرار را بیشتر فراهم میکند. تصویری که از توسعه فناوری موشکی در ایران ساخته شده است اغلب با اشتباهاتی همراه است که در شماره اول مجله آورد نیز این اشتباه رایج تکرار گشته است. شاید عجیب باشد اما توسعه فناوریهای موشکی در ایران در دل جهادسازندگی به عنوان نهادی مردمی و برآمده از انقلاب آغاز گشت و پروژه ساخت موشک ایرانی در روزهای آخر جنگ به ثمر نشست و در ادامه با انحلال جهاد سازندگی آن فناوریها به سپاه منتقل شد.سوم آنکه پیوستگی تاریخی را به خطی مستقیم تبدیل نکند. رفتن از منجنیق و زنبورک به موشک، برای گشودن تخیل تاریخی جذاب است؛ اما تاریخ فناوری مجموعهای از امتدادها و گسستهاست. قابلیتهایی از دست رفتهاند، تجربههایی فراموش شدهاند، دانشی از بیرون آمده و درون ایران دگرگون شده، و گاه نسل تازه مجبور شده چیزی را تقریباً از نو بیاموزد. دیدن این شکستگیها از عظمت مسیر کم نمیکند؛ برعکس، سازوکار واقعیِ آموختن را نشان میدهد. @Jahadfanavari۱۷۱جهاد فناوری
#بخش_دوم علوم انسانی و دانشگاه ما نیز در این میان بیتقصیر نیستند. فناوری ایرانی بهندرت برای آنها یک واقعیت زنده و سزاوار نظریهپردازی بوده است. رسالهها و مقالههای بسیاری با شاخصها و چارچوبهای آماده درباره نظام ملی نوآوری، انتقال فناوری، کارآفرینی و سیاست صنعتی نوشته شده، اما تجربههای خاص ایران کمتر توانستهاند مسیر تولید مفهوم را معکوس کنند؛ یعنی بهجای آنکه فقط مصداق یک نظریه وارداتی باشند، خودشان پرسش تازه بسازند و نظریه موجود را جابهجا کنند. صنعت موشکی، هستهای، دارویی، زیستی یا فضایی ایران فقط موضوع روایت پیشرفت نیست؛ این پدیده ها میتوانند موضوع فکر اندیشمندان ما باشند تا صورت بندی جدیدی از توسعه فناوری در ایران ارائه دهند. استفاده از هنر یکی از ویژگی هایی است که میتواند «آورد» را متمایز کند. هنر میتواند شیوهای برای شناخت باشد؛ چیزهایی را آشکار کند که گزارش فنی و مقاله از دیدنشان عاجزند: ترس و امیدِ سازنده، تجربه زیسته، نسبت انسان با ابزار و معنایی که یک مصنوع در تخیل جمعی پیدا میکند. یکی از مخاطبان طبیعی «آورد» باید زیستبوم دانشبنیان کشور باشد؛ اما نه فقط بهعنوان بازار فروش مجله یا منبع سوژه. زیست بوم دانش بنیان کشور را نمیتوان معادل نمونه غربی آن درنظر گرفت اگرچه در لایه سیاستگذاری و تاسیس این حوزه از نظریات و مدلهای غربی استفاده شده اما تلاشهای فناورانه ای که خارج از این نظریات و مدلها صورت گرفته است و همجنین اثرات فرهنگ ایرانی-اسلامی منجر به خلق پدیده ای شده که نمیتوان گفت معادل غربی اش است و برای نمایان کردن این تفاوت نیاز به روایتی متفاوت فراتر از گزارشهای مرسوم است. هیچ زیستبومی صرفاً با تعدادی شرکت، صندوق و شتابدهنده صاحب هویت نمیشود. زیستبوم وقتی به یک اجتماع واقعی تبدیل میشود که اعضایش گذشتهای مشترک، زبانِ مشترک، الگوها و ضدالگوها، مناقشههای درونی و تصویری از آینده خود داشته باشند. بسیاری از جوانانی که امروز در یک شرکت دانشبنیان کار میکنند، خود را در امتداد یک تاریخ و در یک جبهه مشترک نمیبینند. «آورد» میتواند آیینه این زیستبوم باشد. میتواند نوعی زندگینامه جمعی برای «انسانِ سازنده ایرانی» بنویسد. در این صورت، فناوران تنها موضوع مجله نخواهند بود؛ خودشان نیز به همکاران آن بدل میشوند. اینجا پرسشی اساسی وجود دارد: چه چیزی یک فناوری را «ایرانی» میکند؟ آیا مونتاژ در خاک ایران کافی است؟ مالکیت ایرانی شرکت؟ درصد ساخت داخل؟ نام یک دانشمند ایرانی؟ یا آنکه ایرانیبودن را باید در لایهای عمیقتر جستوجو کرد: در مسئلهای که از متن زندگی و نیاز کشور برخاسته، در قابلیتی که طی زمان انباشته شده، در معماریای که گلوگاههای وابستگی را شناخته، در نهادی که توان نگهداری و ارتقای فناوری را دارد، و در نسبتی که آن فناوری با نظم اجتماعی، ارزشها و اراده جامعه برقرار میکند؟ اگر «آورد» این پرسش را در شمارههای مختلف پی بگیرد، بهتدریج میتواند میان «محصولِ ساختهشده در ایران» و «فناوری ایرانی» تمایز بگذارد. «آورد» و امکانهای پیش روی ما «آورد» امکان مهمی گشوده است، اما برای پرکردن این خلأ باید از چند لغزش نیز دور بماند. نخست آنکه به کتابچهای خوشساخت برای بازگویی افتخارات تبدیل نشود. روایتِ پیشرفت اگر پرسش دشوار نپرسد، خیلی زود به روابطعمومی نزدیک میشود؛ هرچند نثر خوب و طراحی چشمنواز داشته باشد. اعتماد مخاطب دقیقاً از جایی ساخته میشود که مجله نشان دهد توانمندی ایرانی آنقدر واقعی است که میتوان کاستیهایش را نیز دید. دوم آنکه روایت باید دقیق و متعهد به زمینه باشد. در کنار روایت، ارائه تحلیل نیز امکان تبدیل تجربه به گزاره هایی قابل تکرار را بیشتر فراهم میکند. تصویری که از توسعه فناوری موشکی در ایران ساخته شده است اغلب با اشتباهاتی همراه است که در شماره اول مجله آورد نیز این اشتباه رایج تکرار گشته است. شاید عجیب باشد اما توسعه فناوریهای موشکی در ایران در دل جهادسازندگی به عنوان نهادی مردمی و برآمده از انقلاب آغاز گشت و پروژه ساخت موشک ایرانی در روزهای آخر جنگ به ثمر نشست و در ادامه با انحلال جهاد سازندگی آن فناوریها به سپاه منتقل شد. سوم آنکه پیوستگی تاریخی را به خطی مستقیم تبدیل نکند. رفتن از منجنیق و زنبورک به موشک، برای گشودن تخیل تاریخی جذاب است؛ اما تاریخ فناوری مجموعهای از امتدادها و گسستهاست. قابلیتهایی از دست رفتهاند، تجربههایی فراموش شدهاند، دانشی از بیرون آمده و درون ایران دگرگون شده، و گاه نسل تازه مجبور شده چیزی را تقریباً از نو بیاموزد. دیدن این شکستگیها از عظمت مسیر کم نمیکند؛ برعکس، سازوکار واقعیِ آموختن را نشان میدهد. @Jahadfanavari
علوم انسانی و دانشگاه ما نیز در این میان بیتقصیر نیستند. فناوری ایرانی بهندرت برای آنها یک واقعیت زنده و سزاوار نظریهپردازی بوده است. رسالهها و مقالههای بسیاری با شاخصها و چارچوبهای آماده درباره نظام ملی نوآوری، انتقال فناوری، کارآفرینی و سیاست صنعتی نوشته شده، اما تجربههای خاص ایران کمتر توانستهاند مسیر تولید مفهوم را معکوس کنند؛ یعنی بهجای آنکه فقط مصداق یک نظریه وارداتی باشند، خودشان پرسش تازه بسازند و نظریه موجود را جابهجا کنند. صنعت موشکی، هستهای، دارویی، زیستی یا فضایی ایران فقط موضوع روایت پیشرفت نیست؛ این پدیده ها میتوانند موضوع فکر اندیشمندان ما باشند تا صورت بندی جدیدی از توسعه فناوری در ایران ارائه دهند. استفاده از هنر یکی از ویژگی هایی است که میتواند «آورد» را متمایز کند. هنر میتواند شیوهای برای شناخت باشد؛ چیزهایی را آشکار کند که گزارش فنی و مقاله از دیدنشان عاجزند: ترس و امیدِ سازنده، تجربه زیسته، نسبت انسان با ابزار و معنایی که یک مصنوع در تخیل جمعی پیدا میکند. یکی از مخاطبان طبیعی «آورد» باید زیستبوم دانشبنیان کشور باشد؛ اما نه فقط بهعنوان بازار فروش مجله یا منبع سوژه. زیست بوم دانش بنیان کشور را نمیتوان معادل نمونه غربی آن درنظر گرفت اگرچه در لایه سیاستگذاری و تاسیس این حوزه از نظریات و مدلهای غربی استفاده شده اما تلاشهای فناورانه ای که خارج از این نظریات و مدلها صورت گرفته است و همجنین اثرات فرهنگ ایرانی-اسلامی منجر به خلق پدیده ای شده که نمیتوان گفت معادل غربی اش است و برای نمایان کردن این تفاوت نیاز به روایتی متفاوت فراتر از گزارشهای مرسوم است. هیچ زیستبومی صرفاً با تعدادی شرکت، صندوق و شتابدهنده صاحب هویت نمیشود. زیستبوم وقتی به یک اجتماع واقعی تبدیل میشود که اعضایش گذشتهای مشترک، زبانِ مشترک، الگوها و ضدالگوها، مناقشههای درونی و تصویری از آینده خود داشته باشند. بسیاری از جوانانی که امروز در یک شرکت دانشبنیان کار میکنند، خود را در امتداد یک تاریخ و در یک جبهه مشترک نمیبینند. «آورد» میتواند آیینه این زیستبوم باشد. میتواند نوعی زندگینامه جمعی برای «انسانِ سازنده ایرانی» بنویسد. در این صورت، فناوران تنها موضوع مجله نخواهند بود؛ خودشان نیز به همکاران آن بدل میشوند. اینجا پرسشی اساسی وجود دارد: چه چیزی یک فناوری را «ایرانی» میکند؟ آیا مونتاژ در خاک ایران کافی است؟ مالکیت ایرانی شرکت؟ درصد ساخت داخل؟ نام یک دانشمند ایرانی؟ یا آنکه ایرانیبودن را باید در لایهای عمیقتر جستوجو کرد: در مسئلهای که از متن زندگی و نیاز کشور برخاسته، در قابلیتی که طی زمان انباشته شده، در معماریای که گلوگاههای وابستگی را شناخته، در نهادی که توان نگهداری و ارتقای فناوری را دارد، و در نسبتی که آن فناوری با نظم اجتماعی، ارزشها و اراده جامعه برقرار میکند؟ اگر «آورد» این پرسش را در شمارههای مختلف پی بگیرد، بهتدریج میتواند میان «محصولِ ساختهشده در ایران» و «فناوری ایرانی» تمایز بگذارد. «آورد» و امکانهای پیش روی ما «آورد» امکان مهمی گشوده است، اما برای پرکردن این خلأ باید از چند لغزش نیز دور بماند. نخست آنکه به کتابچهای خوشساخت برای بازگویی افتخارات تبدیل نشود. روایتِ پیشرفت اگر پرسش دشوار نپرسد، خیلی زود به روابطعمومی نزدیک میشود؛ هرچند نثر خوب و طراحی چشمنواز داشته باشد. اعتماد مخاطب دقیقاً از جایی ساخته میشود که مجله نشان دهد توانمندی ایرانی آنقدر واقعی است که میتوان کاستیهایش را نیز دید. دوم آنکه روایت باید دقیق و متعهد به زمینه باشد. در کنار روایت، ارائه تحلیل نیز امکان تبدیل تجربه به گزاره هایی قابل تکرار را بیشتر فراهم میکند. تصویری که از توسعه فناوری موشکی در ایران ساخته شده است اغلب با اشتباهاتی همراه است که در شماره اول مجله آورد نیز این اشتباه رایج تکرار گشته است. شاید عجیب باشد اما توسعه فناوریهای موشکی در ایران در دل جهادسازندگی به عنوان نهادی مردمی و برآمده از انقلاب آغاز گشت و پروژه ساخت موشک ایرانی در روزهای آخر جنگ به ثمر نشست و در ادامه با انحلال جهاد سازندگی آن فناوریها به سپاه منتقل شد. سوم آنکه پیوستگی تاریخی را به خطی مستقیم تبدیل نکند. رفتن از منجنیق و زنبورک به موشک، برای گشودن تخیل تاریخی جذاب است؛ اما تاریخ فناوری مجموعهای از امتدادها و گسستهاست. قابلیتهایی از دست رفتهاند، تجربههایی فراموش شدهاند، دانشی از بیرون آمده و درون ایران دگرگون شده، و گاه نسل تازه مجبور شده چیزی را تقریباً از نو بیاموزد. دیدن این شکستگیها از عظمت مسیر کم نمیکند؛ برعکس، سازوکار واقعیِ آموختن را نشان میدهد. @Jahadfanavari و شاید مهمترین آزمون «آورد» پس از موشک آغاز شود. موشک بهسبب جنگ، امنیت، حماسه و تصویر قدرتمندش، خود واجد کشش روایی است. اما آیا میتواندرباره بذر، واکسن، کاتالیست، سامانه کنترل صنعتی، پیامرسان، توربین، ابزار دقیق یا تجهیزات آزمایشگاهی نیز داستانی به همین اندازه زنده و درعینحال عمیق ساخت؟ «آورد» را باید خواند؛ نه از سر تعارف با یک محصول فرهنگی تازه و نه فقط بهخاطر علاقه به صنعت موشکی. باید خواند چون میتواند امکانی باشد برای اینکه بتوانیم درباره آن چه خود ساختهایم، با زبان خودمان و درعینحال دقیق و پرسشگر سخن بگوییم. در این صورت آورد مجموعهای از مطالب درباره یک فن نخواهد بود؛ فصلی از خودشناسی فناورانه ایرانیان خواهد شد.برای تهیه شماره نخست به لینک زیر مراجعه نمایید:https://pbshop.ir/__p-p-734.aspx
@Jahadfanavari۲۳۱
هستهای؛ پیشران پیشرفت تکنولوژیک کشورآقای خامنهای، رهبر شهید عزیز ما خدا رحمتش کنه هستهای را به عنوان این نگاه میکرد که میتواند توانمندیای ایجاد کنه که فاصله ما با استعمارگر را کم بکنه، که ما بعداً کاسه گداییمون را جلو اونها دراز نکنیم. تو صحبتهای ایشون این را صراحتاً میبینید. ایشون میگفت که این هستهای سرریز تکنولوژیهایی داره که وابستگی تو را در حوزههای دیگه کم میکنه.حالا نگاه بکنید؛ همین تفکری که، همیشه میگفت هستهای بده، مقاله مینویسه. همین ذهن کورتکسپرور یا امثالش: ایرانیها عجب اشتباهی کردن! ایرانیها بین مسئله زعفران و هستهای، هستهای را انتخاب کردن. بین مسئله سخت و آسان، همیشه سراغ مسئله سخت رفتن. تو میتونستی زعفران صادر کنی! دقیقاً تفکر انفیریوریتی (حقارت) است! میگه آقا ببین، مزیت تو زعفرونه، سطح خودت را ببین، چرا میری سراغ هستهای؟ هستهای مال تو نیست، هستهای مال اربابه.ویدئوی کامل گفتگو با دکتر ابوالحسنی، عضو هیئت علمی دانشگاه شریف با رسانه «کف دانشگاه#امام_استقلال #امام_پیشرفت#استقلال_فناوری
@Jahadfanavari۴۱۴۲۱۴۱
کوچک، پراکنده و پایدار/تأملی در باب اهمیت و نقش صنایع کوچک و متوسط در پایداری صنعتییکی از شاخصهای مهمی که در زمان وقوع بحرانها مورد توجه کارشناسان و مسئولان قرار میگیرد، «پایداری یا تابآوری» است؛ مفهومی که از پایداری فرهنگی و اجتماعی گرفته تا پایداری اقتصادی و صنعتی را شامل میشود. در این میان، پایداری صنعتی نقش مهمی در حفظ پایداری اقتصادی دارد. از اینرو، بررسی نسبت میان «پایداری صنعتی»، «پدافند غیرعامل» و «صنایع کوچک و متوسط» اهمیت پیدا میکند.صنایع کوچک و متوسط در مقایسه با صنایع بزرگ ویژگیهای متفاوتی دارند. نقطه اتصال این صنایع با پدافند غیرعامل و پایداری کشور، در «غیرمتمرکز بودن» آنهاست. در مواجهه با خطراتی (مانند جنگ، بلایای طبیعی مثل سیل و زلزله، یا خرابکاریهای صنعتی)، مزیت صنایع کوچک و متوسط نسبت به صنایع بزرگ، پراکندگی آنها در جغرافیای وسیعی از کشور است. این ویژگی باعث میشود که کشور به یک یا چند مجموعه محدود وابسته نباشد و در صورت آسیب دیدن بخشی از واحدها، سایر مجموعهها به کار خود ادامه دهند و پایداری سیستم حفظ شود. تجربه زلزله ۲۰۱۱ ژاپن نمونه بارز خطرات تمرکز است؛ جایی که توقف فعالیت تنها یک مجتمع متمرکز تولید تراشه (کارخانه رنساس)، خطوط تولید خودروسازان بزرگ جهان را ماهها با بحران مواجه کرد. در مقابل، آلمان در اواخر جنگ جهانی دوم با توزیع تولید قطعات حیاتی در صدها کارگاه کوچک و پراکنده، توانست تابآوری صنعتی خود را در برابر بمبارانها حفظ کند؛ به صورتی که تا واپسین لحظات جنگ، چرخ تولید صنعتی آلمان از حرکت نایستاد.البته این پراکندهسازی باید همراه با منطق و برنامهریزی باشد. اگر پراکندهسازی بدون توجه به زنجیره تأمین و دسترسی به مواد اولیه انجام شود، هزینهها و مشکلات مضاعفی برای کشور ایجاد میکند. بنابراین، باید میان الزامات پدافند غیرعامل و سایر شاخصها و متغیرهای مدیریت و توسعه صنعتی توازن برقرار شود.اولویتبندی این متغیرها و شاخصها برای هر کشوری متفاوت است. در کشوری که در طول تاریخ همواره در معرض تهدیدات طبیعی و غیرطبیعی بوده، شاخص پدافند غیرعامل و حفظ پایداری صنعتی باید به عنوان یکی از الزامات توسعه در نظر گرفته شود. این شاخصها باید بهویژه در بخشهایی از صنعت که نقش گلوگاهی دارند یا کالای نهایی مورد نیاز مردم و بخش دفاعی را تأمین میکنند، با حساسیت بیشتری رعایت شوند تا کشور در مواقع بحران دچار اختلال در تولید نشود.در نتیجه، پراکندهسازی علاوه بر ارتقای امنیت و پدافند غیرعامل، عامل افزایش پایداری اقتصادی و صنعتی کشور میشود.بازنشر از کانال نصیران تولید#صنایع_کوچک_و_متوسط #پایداری_اقتصادی
@Jahadfanavari۷۱
درسی که امارات از جنگ میان آمریکا و ایران گرفت ولی مدیرانمان نگرفتند/بازنگری امارات در معماری زیرساخت هوش مصنوعیپروژه بزرگ دیتاسنتر هوش مصنوعی ۵ گیگاواتی امارات که قرار بود در قالب پردیسی به وسعت حدود ۲۶ کیلومتر مربع در ابوظبی ساخته شود، اما در پی جنگ میان آمریکا و ایران احتمالاً به شبکهای از چند دیتاسنتر در نقاط مختلف این کشور تبدیل خواهد شد. پ.ن: نکته قابلتوجه اینجاست که امارات، با وجود وسعت سرزمینی بسیار کمتر از ایران بهطوریکه مساحت ایران بیش از ۲۰ برابر امارات است و با جغرافیایی عمدتاً بیابانی و تنوع جغرافیایی محدودتر، پس از تجربه جنگ در حال بازنگری در پروژههای بزرگ و معماری زیرساختهای خود است؛ اما در مقابل، ایران کماکان نهتنها در پروژههای متمرکز خود بازنگری نکرده، بلکه همچنان به سمت ایجاد پروژههای متمرکز بزرگی مانند نیروگاه خورشیدی ۵ هزار مگاواتی در اصفهان حرکت میکند؛ آن هم در شرایطی که غیرمتمرکزسازی این پروژهها، هزینه تأسیس کمتر و بهرهوری بالاتری را به همراه دارد. @Jahadfanavari۲۸۶۳۴۲۱
دیپلماسی فناوری، واجبِ مغفولِ روابطِ خارجیِ ما/مقایسه بین جایگاه فناوری در دیپلماسی ایران و سایر کشور هاامروزه همکاریهای فناوری به عنصری مهم در تعاملات بینالمللی در کنار روابط اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در نشست اخیر بریکس در دهلی پیشنهاد داده است که سکوی مشترکی بین اعضای بریکس تأسیس شود که کارویژه آن هدایت سرمایههای خصوصی به سوی فناوری باشد. او از تمایل کشورش به همکاری با سایر اعضا در زمینههای هوشمصنوعی، سامانههای خودران، سکوهای دیجیتال و ابزارهای مالی نوین خبر داد.در همین اجلاس، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، گفت که کشورش رهبری ایجاد «منطقه متنباز هوش مصنوعی» برای کشورهای بریکس را بر عهده میگیرد. او وعده حمایت از همکاری در توسعه و کاربرد مدلهای زبانی بزرگ را داد. پیشنهادی که شامل ایجاد پژوهش و آموزش تخصصی در حوزه هوش مصنوعی برای اعضا بریکس با هدف ایجاد یک اکوسیستم باز برای هوش مصنوعی نیز میشود.علیرغم این اهمیت روزافزون دیپلماسی فناوری، متأسفانه صحبتی از رئیسجمهورمان در همین اجلاس درباره فناوری شنیده نشد. با وجود توفیقات فراوان فناوری بومی ایرانی در مواجهه با مدعیترین تولیدکننده فناوریهای نظامی جهان، آمریکا، و بروز توانمندی فنی داخلی در بازسازی ظرفیتهای آسیبدیده در دو جنگ اخیر، ولیکن در دیدارها و سفرهای متصدیان روابط خارجی کشورمان اثری از حضور فناوران دیده نمیشود.غمانگیز آنجاست که رهبر حکیمِ شهید انقلاب اسلامی در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری آقای دکتر پزشکیان به همین مطلب اشاره کرده و فرموده بودند:در مقابل امواج و حوادث جهانی و بخصوص منطقهای، برخورد کشور، برخورد فعّال باشد، برخورد اثرگذار باشد، نه برخورد منفعل. مسائل گوناگونی چه از لحاظ سیاسی، چه از لحاظ علمی، چه از لحاظ پیشرفتها و ابتکارات فوقالعاده و عجیب علمی فرض کنید مثل هوش مصنوعی در دنیا اتّفاق میافتد؛ با این، فعّال برخورد کنید، منفعل برخورد نکنید؛ اثرگذار برخورد کنید. غفلت و تغافل از آنچه در دنیا پیش میآید، در منطقه پیش میآید، جایز نیست. هر حادثهای پیش میآید، ما یک موضعی در قبال آن داریم؛ این موضع را صریح، روشن، با قوّت و متانت ابراز کنیم تا دنیا بشناسد و بفهمد که ایران اسلامی در این قضیّه چه میگوید.
#سیاست_و_فناوری #دیپلماسی_فناوری
@Jahadfanavari۱۷۳۲۲