قسمت شانزدهم: "بازگشت به ویرانهها؛ از شکوه معبد تا سقوط ایمان"یهودیان بعد از سالها اسارت در بابل، بالاخره به سرزمین مادری خودشون برگشتن. ولی چیزی که انتظارشون رو میکشید، نه سرزمین موعود بود و نه شکوه گذشته. أوْرَشَلیم فقط یه توده خاک و سنگ بود، و معبد اول، که روزی افتخار بنیاسرائیل بود، دیگه وجود خارجی نداشت. خداوند به لطف کوروش، پادشاه ایران، بهشون فرصت دوباره داد تا معبد دوم رو بسازن. این کار شروع شد، اما همون اولش معلوم بود که این معبد هرگز به پای معبد سلیمان نمیرسهوقتی بالاخره معبد دوم تموم شد، زمان زیادی نگذشته بود که دنیا زیر پای اسکندر مقدونی(یونانی) لرزید. تو سال ۳۳۳ پیش از میلاد، اسکندر، امپراتوری هخامنشی رو شکست داد و فرهنگ یونانی (هِلِنیسم) رو به همهجا آورد. یهودا هم از این تغییرات بینصیب نموند. بعضی از یهودیا عاشق این فرهنگ شدن، اسم بچههاشون رو یونانی گذاشتن و حتی ارزشهای یونانی رو پذیرفتن و گفتن شریعت موسی مال ۱۴۰۰ سال پیشه. اما مذهبیترها که دلشون هنوز پیش شریعت موسی بود، گفتن: «نه! اینجا جای یونانیگری نیست!» اختلافها دوباره بالا گرفت و جامعه یهودی دچار دو دستگی شد. این ماجراها ادامه داشت تا وقتی که آَنْتیوخوس چهارم، شاه سلوکی، در سال ۱۶۷ پیش از میلاد دست به یه کار عجیب زد. اون معبد اورشلیم رو به خدای یونانی زِئوس تقدیم کرد و حتی گفت باید برای زئوس خوک قربانی کنن! این توهین برای یهودیا غیرقابل تحمل بود. قیام مَکابیان شروع شد؛ شورشی که به رهبری یه خانواده مذهبی تونست سلوکیها رو شکست بده و استقلال موقتی برای یهودا به ارمغان بیاره. اما این استقلال هم دوامی نداشت. چون فساد و اختلافات داخلی دوباره جامعه یهودی رو از درون متلاشی کرد.سالها گذشت و در سال ۶۳ پیش از میلاد، ژنرال بومْپِه از امپراتوری روم وارد اورشلیم شد. رومیها اولش گفتن: «ما کاری به معبد و دین شما نداریم، فقط مالیات بدید.» اما کمکم فشارها بیشتر شد. مردم که قبلاً هم با اختلافات داخلی دستوپنجه نرم میکردن، حالا باید با دخالتهای رومیها هم کنار میاومدن.رومیها برای کنترل یهودا، هرود بزرگ رو شاه کردن. هرود برای اینکه دل یهودیا رو به دست بیاره، تصمیم گرفت معبد دوم رو بازسازی و حسابی باشکوه کنه. معبدی که ساخت، واقعاً دیدنی بود و جزو عجایب معماری زمان خودش محسوب میشد. ولی یهودیا که همیشه دنبال بهانه بودن، گفتن: «این معبد رو قبول نداریم، چون هرود خائنه!»تا سال ۶۶ میلادی، دیگه اوضاع کاملاً از دست رفته بود. مالیاتهای سنگین رومیها، فساد کاهنان و اختلافات بین فرقههای یهودی (مثل صدوقیان و فریسیان) باعث شد یه شورش بزرگ علیه روم شکل بگیره. این شورش در ابتدا موفقیتهایی داشت، اما مثل همیشه، اختلافات داخلی کار خودش رو کرد. تو همون زمانی که مردم با رومیها میجنگیدن، گروههای مختلف یهودی تو اورشلیم به جون هم افتاده بودن و حتی معبد دوم هم از این هرجومرج در امان نبود.محاصره اورشلیم توسط سپاه تیطُوس شروع شد. شهر درگیر گرسنگی، قحطی و اختلاف بود. معبد دوم، که روزی نماد ایمان یهودا بود، حالا در آستانه نابودی کامل قرار داشت.آیا یهودیان میتونستن معبد دوم رو نجات بدن؟ یا اینبار هم ناسپاسی و اختلاف، کار دستشون میداد؟ادامه در قسمت هفدهم...
[سید روح الله ستاره حیات]#تاریخ_یهود #یهود_شناسی
کانال رسمی طبیب جان @javaher_alhayat۱۸:۳۰