د
چگونه فضیلتمندانه بحث و فحص کنیم؟(بخش ۲ از ۴)۲۳ توصیه در باب گفتوگوی سازنده
تکرار میکنم: فضائل فکری پایهی تفکر انتقادیاند. با این حال، فضائل فکری در مورد چگونگی برقراریِ گفتوگوهای سازنده، ثمربخش و حقیقتمحور با همبحثتان (یعنی کسانی که با آنها گفتوگو میکنید) چندان راهی نمینمایند. فضایل فکری سراسر مربوط به هدایت درون به سوی هدفِ نیل به حقیقتاند. اما گفتوگو یک قدم از این فرا میرود، زیرا دیگران را در حقیقتجویی دخیل میکند. فضائل فکری ناظر به عملاند؛ گفتوگوها ناظر به تعامل. بنابراین منطقی است که کاربرد فضائل فکری در گفتوگوها محدودیتهایی داشته باشد. به همین دلیل، چند توصیه را گرد آوردهام که خودم (همراه با دیگر فیلسوفان، روانشناسان اجتماعی و غیره) آنها را در تسهیل تبادل ایدههای سازنده مفید یافتهام. گفتنی است که ترتیب خاصی در مورد این توصیهها وجود ندارد.
توصیهی ۱
به این نکته توجه کنید که همهی ما نسبت به دیدگاههای کنونیِ خود سوگیری داریم. زمانِ آن فرا رسیدهکه از فکر کردن به این موضوع به چشم نقص شخصیتی دست برداریم؛ این اگر نقص است، نقصی در طبیعت انسانی است. داشتن ذهنِ باز واقعاً سخت است و ما باید این را درک کنیم. بله، برای کاهش چنین سوگیریهایی تلاش کنید؛ اما به کسانی که از آن رنج میبرند به دیدهی تحقیر ننگرید.
توصیهی ۲
تأکیدتان بر توافق باشد. اغلب اوقات چنان روی اختلافات متمرکز میشویم که نمیتوانیم زمینههای مشترک را ببینیم.
توصیهی ۳
این نکته را صریحاً بپذیرید که شما و همبحثتان عضو یک تیم هستید و اهداف مشترکی دارید: دستیابی به درک بهتر مسئله و کشف گنجینههای حقیقت. این کار تلاش مشترک میطلبد. ما در مسیر مشترکی به سوی مقصد مشترکی در حرکتایم. ما کاوشگران سفر واحدیم.
توصیهی ۴
تمایل به آموختن از همبحثتان داشته باشید. هر فردی تجربیات، دیدگاهها و جهانبینیهای منحصربهفردی دارد که میتوانیم از آنها الهام بگیریم. با این هدف وارد گفتوگو نشوید که فقط بخواهید همبحثتان را متقاعد کنید یا او را همفکر خود سازید.
توصیهی ۵
وقتی که واقعاً چیزی را نمیدانید، رکوراست بگویید که «نمیدانم». زیباییای در پذیرش این نکته نهفته است که مسیرهای بیشتری برای کشف حقیقت وجود دارد و بدین سان گنجینههای بیشتری در انتظار شما است.
توصیهی ۶
قطعیت خود را غلاف کنید. خوب است (هرآینه خوب است!) که در برخی از مواقع آدمی مطمئن باشد، اما این موقعیتها نادرند. قطعیت میتواند به جزماندیشی بینجامد و باید از آن پرهیز کرد. بپذیرید که ممکن است اشتباه کنید.
توصیهی ۷
از سوگیریها خلاصی نداریم، اما میتوان بستر دادوستد فکری را عوض کرد تا سوگیریها کاهش یابند. محیطی خوشایند و محترمانه ایجاد کنید تا حقیقت و عشق در کانون توجه باشند.
توصیهی ۸
از دریچهی دیدِ دیگری به مسائل بنگرید. به تجربیات زندگیِ همبحثِ خود فکر کنید و خود را جای او بگذارید. این کار کمک میکند که به چشم انسان به او بنگرید، نه به چشم شیء یا دیو و حیوان.
توصیهی ۹
کلیشهها را کنار بگذارید. ما آدمیان عشقها، علایق، خواستهها و ارزشهای خود را داریم. هیچکس در کاریکاتور یا کلیشهای ازپیشتعریفشده جای نمیگیرد. ما ویژگیها، نقصها و مهارتهای منحصربهفرد خود را داریم. سعی کنید که کلیشههای پیشساخته از «جنس» آدمهایی که با آنها صحبت میکنید را آگاهانه بشکنید.
توصیهی ۱۰
غوطهور در دیگری شوید. روزانه خود را در محیطهایی خارج از اتاق پژواک غوطهور کنید. با افرادی دوست شوید که پیشینهها، جهانبینیها و تجربیات زندگیِ متفاوتی دارند. به مجموعهی متنوعی از پادکستها گوش دهید یا انواع مختلفی از ویدیوها را تماشا کنید، و مواردی از این دست.
توصیهی ۱۱
کاوش کنید نه افشاگری. از ابزارهای منطق، تجربیات جهانشمول و عشق/احترام راستین برای مسئلهکاوی استفاده کنید، به جای اینکه به دنبال افشای نقصها، شکافها یا ناسازگاریهای داخلی در باورهای همبحث خود باشید.
توصیهی ۱۲
از این ذهنیت خود را رها کنید که: بحث فکری از جنس «بازی» است. هیچ کسب «امتیازی» وجود ندارد. هیچ «برد»ی در میان نیست (تنها کسب الهام بیشتر وجود دارد که مبتنی بر همکاری است نه رقابت).
(پایان بخش ۲ از ۴)
https://ble.ir/k1samani_channel
۱۴:۲۵