این روزها همهٔ ما خواهناخواه وقت زیادی را در شبکههای تلویزیونی و فضای مجازی صرف پیگیری اخبار میکنیم. این کار تا حدی طبیعی و گریزناپذیر است ولی دریافت بیش از حد اخبار و قرار گرفتن در معرض اطلاعات و دادههای فراوان، تکراری، متنوع و گاه متناقض نهتنها کمکی به درک بهتر از دنیای پیرامون ما نمیکند، بلکه میتواند تصویری از دنیا در ذهن ما بسازد که تفاوت زیادی با دنیای واقعی دارد.
نسیم طالب در کتاب پادشکننده بحث مفصلی دراینباره دارد. او دادهها و اطلاعاتی را که دریافت میکنیم به دو بخش سیگنال (اطلاعات درست، مفید و بامعنی) و نویز (اطلاعات نادرست، ناقص، تکراری یا گمراهکننده) تقسیم میکند. برای تعیین میزان نویزی که اطلاعات درست (سیگنال) را آلوده میکند از پارامتری بهنام نسبت سیگنال به نویز (S/N یا SNR) استفاده میشود. وقتی شما در محیط شلوغی با فردی گفتوگو میکنید، صدای او سیگنال و صداهای محیط نویز اند. دستگاه شنوایی شما همانند یک فیلتر عمل میکند و صداهای زمینه را حذف میکند، طوری که در شلوغی یک مهمانی قادرید صداهای مزاحم را نشنوید و متوجه حرفهای طرف مقابل خود بشوید. اما اگر شلوغی از یک حد آستانه بیشتر شود (بهعبارت دیگر نسبت سیگنال به نویز از حدی کمتر شود) اثر مخرب نویز بیش از آن خواهد بود که بتوانید حرفهای او را تشخیص دهید.
در مورد اخبار روزانه یک راه کاهش نویز (افزایش سیگنال به نویز) مراجعهٔ کمتر به اخبار است.
ذهن انسان بهطور طبیعی قصهپرداز است و ناخودآگاه با استفاده از اطلاعات دریافتی داستانی از وقایع دنیای واقعی میسازد. اخبار در بازههای زمانی کوتاه افتوخیز زیادی دارند و شما با دریافت هر خبر یا اطلاعاتی داستان و تصویری در ذهن خود میسازید. تغییر مدام این تصویر ذهن را خسته و فرسوده میکند و پس از مدتی عاجز از درک واقعیت. با این کار نقشهای از دنیا در ذهنمان میسازیم که ربطی به دنیای واقعی ندارد و بهاینترتیب توان تحلیل و پیشبینی درست را نیز از دست میدهیم.
البته قرار نیست خود را بهکلی از اخبار دور نگه داریم ولی دریافت چه میزان از اخبار و اطلاعات کافی است؟ معیار نسیم طالب این است که فقط به سیگنالهای مهم و حیاتی توجه کنید. خب، از کجا بفهمیم کدام سیگنال مهم است؟ پاسخش این است که ذهن سالم که آلوده به انبوه اطلاعات نشده، خودش سیگنالهای حیاتی را تشخیص میدهد، بنابراین بهتر است دریافت اطلاعات را در حداقل ممکن نگه دارید. برای این روزها احتمالاً روزی یک بار چک کردن خبرها کفایت میکند. چک کردن اخبار در هر ساعت و هر دقیقه چیزی به درک شما از واقعیت اضافه نمیکند.
در پایان جملهای از کتاب پادشکننده را از متن اصلی نقل میکنم تا حلاوت آن در ترجمه از بین نرود:People are still under the illusion that “science” means more data.
https://ble.ir/k1samani_channel
۱۸:۴۸