سلسه یادداشت
تفــــــرقــــــه، درمان ندارد!
انحــــــــــــلال دارد!
نسبت امامت با تفرقه!
پیشگیری: امامت و ولایت وقتی منعقد شود، حتماً مانع از تحقق تفرقه می شود. این معنای «امامتنا اماناً من الفُرقه» است. وجه آن روشن است. چون امامت، اختلاف های طبیعی و مصنوعی جامعه را «حل» و «مدیریت» می کند تا به تفرقه نیانجامد. در مباحث «اختلاف آری، تفرقه نه!» بیان شد که از سویی «بیّنات»، اختلاف های نظریِ طبیعی را حل می کند و امام، صاحب بیّنات است. از سوی دیگر اختلافها،«در بستره جامعه» با ابزار مباحثه و مناظره تا حکمیت ( شورای حل اختلاف) و... حل یا مدیریت می شود تا به تفرقه نیانجامد. از همین جا معلوم می شود آیاتی مثل «و اعتصموا بحبل الله جمیعا و لاتفرقوا» در این مقام و برای «پیشگیری» از تفرقه است.
دو تفرقه در نسبت با امامت:الف) تفرقه بر سر امامت:امامتی که منعقد نشود و سرپرستی سیاسی اجتماعی را تصاحب نکند،«اصلی اعتقادی» است که مثل هر اعتقادی، محل اختلاف نظری می شود و گاه اختلاف ها به تفرقه و نزاع هم می کشد. خود مساله امامت در بین مذاهب اسلامی نه تنها مورد اختلاف که در برهه هایی از تاریخ محل تفرقه و تنازع و حتی جنگ خونین شده است! این را نباید نقض «امامتنا امانا من الفرقه» پنداشت!
ب) تفرقه با امام:گاه همان «امامتِ منعقد شده» از سوی عده ای برتابیده نشده، مسأله شان در حد اختلاف نمی ماند. ابزار مناظره، مناشده ۱، مباهله و حتی حکمیت۲ برای مدیریت اختلاف افاقه نمی کند و کار به جدایی تن ها و جبهه بندی علیه هم می کشد. جبهه بندی ها وقتی به خشونت و شمشیر کشیدن می کشد در فرهنگ قرآنی «بغی» نام می گیرد. ناکثین، قاسطین و مارقین در مقابل امیرالمومنین(ع) نمونه هایی از «تفرقه با امام» بودند. اینجا باز دستور قرآن به مسلمانان، فقط دعوت به اتحاد و ترک تفرقه نیست. دستور آشکار به مسلمانانی که دو طرف این تفرقه نیستند این است که پس از دعوت اتحاد و اصلاح، همه با طرفی که کوتاه نمی آید و بغی می کند، بجنگند! «_اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند ميان آن دو را اصلاح دهيد و اگر [باز] يكى از آن دو بر ديگرى تعدى كرد با آن [طايفه اى] كه تعدى مى كند بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد پس اگر باز گشت ميان آنها را دادگرانه سازش دهيد و عدالت كنيد كه خدا دادگران را دوست مى دارد » (۹/ حجرات)
چنانچه می بینید:
• نظام ولایی با مجموعه ابزاری _که ذیل «مردم سالاری دینی» معنا می شود اول باید اجازه تفرقه شدن به اختلافات را ندهد. باز ماندن این راه ها باید مراقبت عمومی شود تا پیشگیری از تفرقه، واقعی باشد؛ نه کلیشه و شعار منابر و تریبون ها!
عده ای زود با اختلاف ها، معامله بغی نکنند و گره را کور نکنند!
• آنجا که علیه جامعه ولایی و ولیّ مقبولِ عامه مردم که نظام امت و امامت خوانده می شود گروهی بیشتر از اختلاف نظر رفته و شورش کرده و خشونت های خیابانی می آفرینند، دیگر عموم نباید تماشاگر و ساکت بمانند. باید علیه آنان وارد شوند تا تفرقه خونین، جمع شود( آیه ۹ حجرات). کاری که عموم ملت ایران بارها انجام داده اند.
....................... ۱. مناشده، قسم دادن به اظهار حقیقتی است مثل شهادت دادن بر ماجرای غدیر۲. امیرالمومنین(ع) طلحه و زبیر را قبل از شروع جنگ جمل به حکمیت کسانی دعوت کرد که نا با آنها خروج کرده و نه با علی(ع) در بیعت بودند!( نامه ۵۴)
• ادامه دارد...
بخش اول
بخش دوم
بخش چهارم
بخش پنجم
محسن قنبریان ۱۴۰۵/۵/۱۹
@m_ghanbarian
انحــــــــــــلال دارد!
ب) تفرقه با امام:گاه همان «امامتِ منعقد شده» از سوی عده ای برتابیده نشده، مسأله شان در حد اختلاف نمی ماند. ابزار مناظره، مناشده ۱، مباهله و حتی حکمیت۲ برای مدیریت اختلاف افاقه نمی کند و کار به جدایی تن ها و جبهه بندی علیه هم می کشد. جبهه بندی ها وقتی به خشونت و شمشیر کشیدن می کشد در فرهنگ قرآنی «بغی» نام می گیرد. ناکثین، قاسطین و مارقین در مقابل امیرالمومنین(ع) نمونه هایی از «تفرقه با امام» بودند. اینجا باز دستور قرآن به مسلمانان، فقط دعوت به اتحاد و ترک تفرقه نیست. دستور آشکار به مسلمانانی که دو طرف این تفرقه نیستند این است که پس از دعوت اتحاد و اصلاح، همه با طرفی که کوتاه نمی آید و بغی می کند، بجنگند! «_اگر دو طايفه از مؤمنان با هم بجنگند ميان آن دو را اصلاح دهيد و اگر [باز] يكى از آن دو بر ديگرى تعدى كرد با آن [طايفه اى] كه تعدى مى كند بجنگيد تا به فرمان خدا بازگردد پس اگر باز گشت ميان آنها را دادگرانه سازش دهيد و عدالت كنيد كه خدا دادگران را دوست مى دارد » (۹/ حجرات)
• نظام ولایی با مجموعه ابزاری _که ذیل «مردم سالاری دینی» معنا می شود اول باید اجازه تفرقه شدن به اختلافات را ندهد. باز ماندن این راه ها باید مراقبت عمومی شود تا پیشگیری از تفرقه، واقعی باشد؛ نه کلیشه و شعار منابر و تریبون ها!
عده ای زود با اختلاف ها، معامله بغی نکنند و گره را کور نکنند!
• آنجا که علیه جامعه ولایی و ولیّ مقبولِ عامه مردم که نظام امت و امامت خوانده می شود گروهی بیشتر از اختلاف نظر رفته و شورش کرده و خشونت های خیابانی می آفرینند، دیگر عموم نباید تماشاگر و ساکت بمانند. باید علیه آنان وارد شوند تا تفرقه خونین، جمع شود( آیه ۹ حجرات). کاری که عموم ملت ایران بارها انجام داده اند.
....................... ۱. مناشده، قسم دادن به اظهار حقیقتی است مثل شهادت دادن بر ماجرای غدیر۲. امیرالمومنین(ع) طلحه و زبیر را قبل از شروع جنگ جمل به حکمیت کسانی دعوت کرد که نا با آنها خروج کرده و نه با علی(ع) در بیعت بودند!( نامه ۵۴)
• ادامه دارد...
۸.۱K
۱۹:۰۵