«خلاصه نشست معارفی برای روزهای جنگ»در نخستین جلسه از این نشست، به تدبر در آیات ۱ تا ۷ سوره مبارکه محمد(ص) پرداختیم؛ آیاتی درباره شناخت جبهه حق و باطل و وعدههای الهی برای ایستادگی در مسیر مقاومت. ۱. دو جبهه حق و باطل و دو نوع نصرت الهیخداوند درباره کفاری که علاوه بر کفر، مردم را از مسیر خدا بازمیدارند میفرماید:«أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ»یعنی خداوند اجازه نمیدهد تلاشهای جبهه باطل به نتیجه مطلوبشان برسد. در مقابل، درباره مؤمنانی که ایمان آورده و عمل صالح دارند، میفرماید:«کَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ»یعنی خداوند در جبهه خودی نیز وارد میشود و کاستیها و خطاها را جبران و وضعیت را اصلاح میکند.پس یکی از معارف مهم سوره، اعتماد به امدادهای غیبی خداوند در هر دو جبهه است؛ هم در جبهه دشمن و هم در جبهه خودی.
۲. نظام عالم در جهت حق استآیه سوم، ریشه این نصرت را توضیح میدهد:
«وَأَنَّ الَّذِینَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ»نظام عالم خنثی و راکد نیست؛ مانند رودخانهای است که به سمت دریای حق جریان دارد. کسی که در مسیر حق حرکت کند، جریان عالم او را یاری میکند و کسی که در مسیر باطل باشد، همین نظام در برابر او قرار میگیرد.
۳. نتیجه این معارف: ایستادگی و قتالپس از بیان این نصرتها، آیه چهارم با «فاء» تفریع میفرماید:
«فَإِذَا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقَابِ»یعنی با پشتوانه این وعدههای الهی، در برابر دشمن نترسید و محکم بایستید.در اینجا «الَّذِینَ کَفَرُوا» ناظر به کفارِ دشمن و کسانی است که در برابر جبهه حق ایستادهاند، نه هر فرد غیرمسلمانی.
۴. سنت ابتلا؛ یکی از مهمترین معارف پشتیبان جهاد؛ خداوند میفرماید:«وَلَوْ یَشَاءُ اللَّهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلَٰکِن لِّیَبْلُوَ بَعْضَکُم بِبَعْضٍ» خداوند میتوانست خودش دشمن را نابود کند، اما قرار است انسانها در میدان سختی و جهاد امتحان شوند.شناخت سنت ابتلا باعث میشود انسان در سختیهای جنگ زود جا نزند و مدام به دنبال راه فرار از امتحان نباشد. جامعهای که میخواهد در میدان جهاد صبور بماند، باید این معارف را بشناسد و با تواصی به صبر آن را در جامعه گسترش دهد.
۵. معرفت شهادت و اطمینان از بینتیجه نماندن خون شهدا ؛درباره شهدا میفرماید:«وَالَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَلَن یُضِلَّ أَعْمَالَهُمْ»شهادت به معنای بینتیجه ماندن تلاشهای شهید نیست. ممکن است شهیدی به ظاهر پیش از رسیدن به هدف از دنیا برود، اما خداوند میتواند آثار خون او را به گونهای دیگر به مقصد برساند و افراد بیشتری را با آن مسیر همراه کند.پس نباید تصور کرد که با شهادت یک مجاهد، پروژه و تلاش او متوقف شده است؛ خداوند اعمال شهدا را ضایع نمیکند و میتواند از شهادت آنان برای پیشبرد همان مسیر استفاده کند.از سوی دیگر، خود شهید نیز در بهترین وضعیت قرار دارد:«وَیُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَهَا لَهُمْ»بنابراین معرفت شهادت، هم برای تحمل فقدان شهید و هم برای صبر در مسیر جهاد ضروری است. ۶. «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ»؛ نصرت خدا شرط دارد .در ادامه سوره، مضمون نصرت دوباره تکرار میشود:«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ»این تکرار، تأکید بر وعده نصرت الهی است؛ اما یک نکته جدید نیز دارد: نصرت خداوند مشروط به ماندن در مسیر حق است.یعنی انسان نمیتواند از مسیر مقاومت و مجاهده دست بکشد و همچنان انتظار نصرت الهی داشته باشد. «إِن تَنصُرُوا اللَّهَ» یعنی شما در این مسیر بایستید، هزینههایش را بپذیرید و جا نزنید؛ آنگاه وعده نصرت الهی محقق میشود. ۷. نصرت مهم دیگری به نام «ثبات قدم»مهمترین نکته آیه هفتم:«وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» این است که خداوند فقط دشمن را شکست نمیدهد؛ بلکه مؤمنان را نیز در مسیر ثابتقدم میکند.یکی از شبهات امروز این است که اگر فشار جنگ و مشکلات اقتصادی ادامه پیدا کند، آیا مردم همچنان پای کار میمانند؟ پاسخ این آیه این است که حتی ثبات قدم مردم نیز میتواند موضوع نصرت الهی باشد.همانطور که خداوند میتواند با امدادهای غیبی، ضعف تجهیزات و کمبود امکانات را جبران کند، میتواند دلها را نیز همراه و انسانها را در مسیر ثابتقدم کند.
#نشست_مجازی_مادرانه#سلسله_نشست_تمدن_شناسی#مدارمادرانانقلابی "مادرانه"
وبگاه | بله | ایتا
۶۲