بر کرانه آیهها #نکات_نگارشی_و_علامتگذاری (بقره/6) «کَفَروا»:در زبان عربی، کلماتی شبیه به این کلمه که صیغهٔ سوم افعال غایب یا مخاطب هستند و انواع گوناگونی از لحاظ زمان دارند، بنا بر دلایلی به حرف الف ختم میشوند؛ مانند «فعلوا»، «اَنکِحوا»، «تکفروا»، «یکونوا» و ...✓ قاعدۀ ثابت در اینگونه کلمات، #ناخوانا بودن الفِ بعد از واوِ آخر کلمه است که در مصاحف، با علامتگذاری گوناگون به نوعی نشان داده شده است.
✓ در ضبط #مصری روی حرف راء، حرکت ضمّه و روی این الف -که همواره ناخواناست- علامت #دایره_کوچک گذاشته شده که یکی از نشانههای ناخوانا بودن حروف است (همان علامت شبیه به صفر بر روی واو کلمه «اولئك» که در آیه 5 توضیح داده شد).
✓ در ضبط #هندی که شلوغترین و پرعلامتترین مصحف در میان مصاحف است، علاوه بر ضمه که روی راء گذاشته شده، یک علامت سکون هم بر روی حرف واو آمده، اما روی حرف الف ناخوانای آخر کلمه، هیچ علامتی نوشته نشده است.
✓ در ضبط #ترکی و #ایرانی ، حرکت ضمّه بر روی حرف واو نوشته شده است و علامتی روی راء و الف وجود ندارد.
✓ در ضبط #کم_علامت ، هیچ علامتی بر روی الف بهعنوان حرف ناخوانا گذاشته نشده است. برای آگاهی از منطق علامتگذاریِ «الف بعد از واو آخر کلمه»، روی عبارت «توضیح» ضربه بزنید.
اتوضیح
«ءَاَنذَرتَهُم»:به نظر برخی از صاحبنظران علم تجوید، حرف همزه، یکی از حروف سنگین برای تلفظ است؛ حتی گاهی در برخی قرائات، همزه، #تسهیل میشود یعنی در هنگام تلفظ، اندکی از تیزی و سنگینی آن گرفته میشود. در کلمۀ «ءَاَنذَرتَهُم» دو حرف همزه، بلافاصله در کنار هم قرار گرفتهاند که این موجب سنگینی بیشتر در تلفظ این حرف شده است، لذا در هنگام قرائت میبایست به این موضوع توجه داشته و مراقب از بین نرفتن صفت ذاتی حرف همزه -که اصطلاحا در تجوید به آن «#نَبر» گفته میشود- باشیم.✓ نکته: باید توجه داشته باشیم که در این کلمه، دو همزهای که در کنار هم آمدهاند هرچند به ابتدای کلماتی مانند «ءامنوا» شبیه هستند اما در «ءَاَنذرتهم»، هر دو حرف اول کلمه، #همزه است و هر دو با حرکت #فتحه تلفظ میشوند اما در کلمه «ءامنوا»، حرف دوم، با صدای الف مدی، تلفظ میشود.
کانال رسمی مرکز طبع و نشر قرآن کریم @moshaf_org۳:۳۹