مهندسی و حقوق نفت و گاز
️مطلب شماره ۱۳۰️ سلسله مباحث داوری در صنعت نفت [بخش سوم] "چرا در ایران چند قانون داوری وجود دارد؟" وقتی میخواهیم در فضای داوری قدم بزنیم اولین سوالی که مطرح می شود این است که چرا ۲ قانون در حوزه داوری وجود دارد؟ و دامنه کاربرد هر کدام تا کجاست؟ قانون آیین دادرسی مدنی ، باب هفتم، داوری (مواد ۴۵۴ تا ۵۰۱) مصوب ۱۳۷۹/۰۱/۲۱ قانون داوری تجاری بین المللی، مصوب ۱۳۷۶/۰۶/۲۶ وقتی هر دو طرف یک قرارداد تجاری ایرانی باشند و شرط داوری در ماده حل و فصل اختلافات قید کرده باشند، اختلاف مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی باب هفتم داوری خواهد شد. گاها به این داوری ها که هر دو طرف ایرانی هستند و مفاد این قانون بر داوری حاکم است را "داوری داخلی" گویند. اما اگر حتی یکی از طرفین در زمان انعقاد موافقتنامه داوری، طبق قوانین ایران تابعیت ایرانی نداشته باشد و مقر داوری ایران باشد در این حالت داوری طبق قانون داوری تجاری بین المللی است. به طریق اولی وقتی طرفین یک قرارداد حین تنطیم موافقتنامه داوری مطابق با قوانین ایران تابعیت ایرانی نداشته باشند ولی مقر داوری خود را ایران قید کرده باشند قانون داوری تجاری بین المللی حاکم بر داوری خواهد بود. نکته مهمی که در نگاه اول افراد در مواجهه با قوانین فوق متصور میشوند این است که قانون داوری تجاری بین المللی برای دعاوی خارجی (به معنی خارج از ایران) است در حالیکه.هر دو قانون سرزمینی هستند (اصلا کشورها حق ندارند قوانین فراسرزمینی وضع کنند) و مقر داوری در هر دو قانون کشور ایران است. قطعه سوم پازل در نظام حقوقی داوری ایران را قانون الحاق دولت ج.ا.ا به کنوانسیون شناسایی و اجرای احکام داوری تنظیم شده در نیویورک (۱۳۳۷) تکمیل کرده است. مطابق با این کنوانسیون آرای داوری خارجه امکان شناسایی و اجرا در نظام قضایی ایران را دارد. بنابراین در قراردادهای نفتی که شرکت ملی نفت ایران منعقد مینماید اگر داوری شیوه جایگزین حل و فصل اختلاف در قرارداد درج شده باشد صورتیکه طرف مقابل شرکت ایرانی باشد قانون آیین دادرسی مدنی باب هفتم و در صورتیکه طرف مقابل شرکت خارجی باشد قانون داوری تجاری بین المللی بر داوری حاکم خواهد بود. بجز موارد فوق قوانینی را نیز داریم که سازمانهای داوری را در ایران تشکیل دادهاند و همچنین قواعد شکلی سازمانها که در مطلب بعدی به آن خواهیم پرداخت. ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکس
️مطلب شماره ۱۳۰️ سلسله مباحث داوری در صنعت نفت [بخش سوم] "چرا در ایران چند قانون داوری وجود دارد؟" وقتی میخواهیم در فضای داوری قدم بزنیم اولین سوالی که مطرح می شود این است که چرا ۲ قانون در حوزه داوری وجود دارد؟ و دامنه کاربرد هر کدام تا کجاست؟ قانون آیین دادرسی مدنی ، باب هفتم، داوری (مواد ۴۵۴ تا ۵۰۱) مصوب ۱۳۷۹/۰۱/۲۱ قانون داوری تجاری بین المللی، مصوب ۱۳۷۶/۰۶/۲۶ وقتی هر دو طرف یک قرارداد تجاری ایرانی باشند و شرط داوری در ماده حل و فصل اختلافات قید کرده باشند، اختلاف مطابق با قانون آیین دادرسی مدنی باب هفتم داوری خواهد شد. گاها به این داوری ها که هر دو طرف ایرانی هستند و مفاد این قانون بر داوری حاکم است را "داوری داخلی" گویند. اما اگر حتی یکی از طرفین در زمان انعقاد موافقتنامه داوری، طبق قوانین ایران تابعیت ایرانی نداشته باشد و مقر داوری ایران باشد در این حالت داوری طبق قانون داوری تجاری بین المللی است. به طریق اولی وقتی طرفین یک قرارداد حین تنطیم موافقتنامه داوری مطابق با قوانین ایران تابعیت ایرانی نداشته باشند ولی مقر داوری خود را ایران قید کرده باشند قانون داوری تجاری بین المللی حاکم بر داوری خواهد بود. نکته مهمی که در نگاه اول افراد در مواجهه با قوانین فوق متصور میشوند این است که قانون داوری تجاری بین المللی برای دعاوی خارجی (به معنی خارج از ایران) است در حالیکه.هر دو قانون سرزمینی هستند (اصلا کشورها حق ندارند قوانین فراسرزمینی وضع کنند) و مقر داوری در هر دو قانون کشور ایران است. قطعه سوم پازل در نظام حقوقی داوری ایران را قانون الحاق دولت ج.ا.ا به کنوانسیون شناسایی و اجرای احکام داوری تنظیم شده در نیویورک (۱۳۳۷) تکمیل کرده است. مطابق با این کنوانسیون آرای داوری خارجه امکان شناسایی و اجرا در نظام قضایی ایران را دارد. بنابراین در قراردادهای نفتی که شرکت ملی نفت ایران منعقد مینماید اگر داوری شیوه جایگزین حل و فصل اختلاف در قرارداد درج شده باشد صورتیکه طرف مقابل شرکت ایرانی باشد قانون آیین دادرسی مدنی باب هفتم و در صورتیکه طرف مقابل شرکت خارجی باشد قانون داوری تجاری بین المللی بر داوری حاکم خواهد بود. بجز موارد فوق قوانینی را نیز داریم که سازمانهای داوری را در ایران تشکیل دادهاند و همچنین قواعد شکلی سازمانها که در مطلب بعدی به آن خواهیم پرداخت. ️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس 🟠 وبسایت پترولکس️مطلب شماره ۱۳۸️سلسله مباحث داوری در صنعت نفت[بخش چهارم]
"شرط حل و فصل اختلاف"
توافق میان طرفین یک قرارداد برای رجوع به داوری در صورت بروز اختلاف دو شکل دارد:۱- در قالب یک بند قراردادی (Dispute Resolution Article) ۲- در قالب موافقتنامه داوری (Arbitration Agreement)
در هر قالبی شروط حل و فصل اختلاف میتواند ساده یا پلکانی باشد:
ساده به این معنی که برای آمده است در صورت بروز تمامی اختلاف (یا تخصیص خورده باشد و صرفا بخشی از اختلافات مثلا ماهوی یا اختلاف در تفسیر یا اجرا) به داوری سازمانی مثلا مرکز داوری اتاق ایران یا داوری موردی "Ad-hoc" رجوع خواهند نمود.پلکانی اما شیوه حل و فصل اختلاف را قدم به قدم تعریف میکند: مذاکره: معمولا ابتدا مذاکره میکنند و طرفی که به اختلاف برخورده است از طرف مقام ارشد سازمان مقابل دعوت به مذاکره میکند. [البته مذاکرهای موفق است که مقید به زمان باشد و استراتژی مذاکره از پیش تدوین و خطوط قرمز معین شده باشد] میانجیگری یا سازش: پس از مذاکره معمولا از شیوه میانجیگری یا سازش برای حل و فصل اختلاف بهره میبرند. در سازش طرفین خود به صلح و سازش میرسند اما در میانجیگری یک شخص ثالث به نام میانجی در حل و فصل اختلاف ایفای نقش میکند. نقطه افتراق شیوه سازش و میانجیگری با شیوه داوری در این است که نتیجه سازش و میانجیگری نظر به نتیجه همکاری آتی دارد (Result Oriented) است، منتهی در رای داوری در نهایت حق با یکی از طرفین است. ضمن اینکه نتیجه میانجیگری و سازش الزام آور نیست مگر اینکه طرفین توافق کنند پس از اتمام فرآیند یک Settlement Agreement داشته باشند، کما اینکه رای داوری الزام آور و قطعی است.ضمن اینکه هر یک از طرفین در هر مرحله از میانجیگری و سازش میتوانند از ادامه فرآیند منصرف شوند(withdraw) اما داوری این چنین نیست.پس در جمعبندی این بخش باید گفت که آغاز، ادامه و رای (حدوثاً، بقاً و نتیجتاً) سازش و میانجیگری با توافق و رضایت طرفین پیش میرود.ضمن اینکه این گام از حل و فصل اختلاف نیز بایستی مانند گام مذاکره مقید به زمان باشد. کارشناس مستقل:مراد از این کارشناس، کارشناس رسمی دادگستری نیست و هر فرد خبره حوزه اختلاف میتواند به عنوان کارشناس مرضی الطرفین انتخاب شود و بیشتر در مواردی که اختلاف به اصطلاح Factual است. برای مثال اختلاف بر سر مشخصات فنی لولههای جداری مطابق با استاندارد.طبعا هزینه حل و فصل اختلاف توسط کارشناسی یکی از دلایل ترغیب طرفین به حل و فصل اختلاف از طریق این شیوه است. داوری:در نهایت درصورتی که اختلاف در گامهای قبلی حل نشد و مدت مقرر برای هر مرحله نیز منقضی شد طرفین میتوانند به داوری رجوع کنند. رای داوری قطعی و الزام آور (Final and Binding) است. پس بنابراین در شروط پلکانی طرفین توافق میکنند که شیوههای متعددی را برای حل و فصل اختلافشان طی کنند.
️در مطلب بعدی میخواهیم در خصوص عناصر شرط حل و فصل اختلاف صحبت کنیم. توصیه میکنم ابتدا سه مطالب قبلی را مطالعه بفرمایید.️ کانال بله مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس کانال تلگرامی مهندسی و حقوق نفت و گاز|پترولکس🟠 وبسایت پترولکس