#یادداشت
تسلیحاتیسازی فضای مجازیضرورت بازنگری جدی در حکمرانی آمریکایی فضای مجازی
در جریان جنگهای تحمیلی اخیر، جبهه تروریست آمریکایی-صهیونی بهطور سیستماتیک از فضای مجازی بهعنوان یک سلاح راهبردی و همهجانبه علیه ایران بهرهبرداری کردند. این اقدامات که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود، نشاندهنده گذار به جنگ تمامعیار دیجیتال و استفاده از بستر فضای مجازی برای حملات گوناگون است.
در یادداشت پیشِرو تلاش شده است که شرایط جدید حاکم بر فضای مجازی با محوریت مسئله تسلیحاتی سازی از منظر حقوق بین الملل عمومی مورد تحلیل قرار گیرد.
" />
سجاد خلیلینژاد | پژوهشگر سپهرا
مطالعه متن کامل یادداشت در تارنمای مرکز رشد
#️⃣ #دفاع_مقدس_سوم#️⃣ #جنگ_سایبری

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #دفاع_مقدس_سوم#️⃣ #جنگ_سایبری
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۷۸۳
۶:۰۱
#یادداشت#پرونده_ویژه
«ستاد ساماندهی» یا «شورای عالی»؟مغایرتهای سند «ستاد ساماندهی فضای مجازی» با احکام رهبر شهید انقلاب
دستور تشکیل ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور با هدف ایجاد انسجام نهادی، همراستاسازی سیاستها، برنامهها و اقدامات توسط رئیس جمهور ابلاغ شد. این دستورالعمل، بار دیگر یادآور این موضوع مهم شد که دولت به جای تلاش برای اصلاح مسائل کشور با کمک ساختارهای موجود؛ به سمت ایجاد نهادهای جدید و موازی میرود؛ نهادهایی طی سال های گذشته با تدابیر رهبر شهید انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه ایجاد شده و تجربه خود را پس داده است.
هرچند سند مذکور ادعا کرده است که این ستاد برای پاسخ به معضل ساماندهی و راهبری فضای مجازی تشکیل شده است؛ اما در واقع نهادی موازی با شورای عالی فضای مجازی محسوب میشود که با احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی پیرامون وظایف و اختیارات شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی مغایرت های آشکار دارد. این مغایرتها سبب میشود که ستاد مذکور از مشروعیت و کارآمدی لازم در حکمرانی فضای مجازی برخوردار نباشد و بهجای بهبود وضعیت فعلی، سبب اختلالات بیشتری در نظام ساماندهی و راهبری فضای مجازی شود.
در ادامه، تلاش شده است مغایرتها و مخالفتهای اصلی سند ساماندهی فضای مجازی با احکام رهبر شهید انقلاب اسلامی رضوان الله تعالی علیه پیرامون وظایف و اختیارات شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی در هفت محور ارائه گردد.
" />
صالح بنیاسد | پژوهشگر سپهرا
مطالعه متن کامل یادداشت در تارنمای سپهرا
مطالعه متن کامل یادداشت در تارنمای خبرگزاری مهر
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۵.۸K
۱۰:۰۰
#یادداشت#پرونده_ویژه
واکاوی حقوقی ایجاد ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشوردرباره مغایرتهای مصوبه «ستاد ساماندهی فضای مجازی» با قوانین
ارتقا حکمرانی فضای مجازی یکی از تاکیدات رهبر شهید انقلاب از سالها پیش بود. ایشان نهایتا در سال ۱۳۹۰ شورای عالی فضای مجازی را با حکم مستقیم خود ایجاد کردند و ماموریتهای بسیار مهمی را به این شورا و مرکز ملی فضای مجازی که بازوی اجرایی این شورا است، تنفیذ کردند. در سالهای اخیر وضعیت فضای مجازی و توسعه شبکه ملی اطلاعات همواره یکی از مطالبات مهم ایشان از مسئولان بود. در سالهای اخیر مطالبات ایشان از مسئولان در این خصوص شدت بیشتری گرفت. در دیدار نوروزی سال ۱۴۰۰ ایشان صراحتا از وضعیت فضای مجازی انتقاد کردند. «دشمنان از فضای مجازی حداکثر استفاده را میکنند. متأسفانه در فضای مجازی کشور ما آن رعایتهای لازم با وجود آنهمه تأکیدی که داشتهام، صورت نمیگیرد و در یک جهاتی واقعاً «ول» است. باید کسانی که مسئول هستند حواسشان باشد.»
متاسفانه با وجود اهمیت راهبردی و استراتژیک شبکه ملی اطلاعات برای تامین امنیت کشور و توسعه اقتصاد دیجیتال و تاکیدات پی در پی رهبر شهید انقلاب، امروزه وضعیت مناسبی ندارد و ارادهای برای تکمیل آن وجود ندارد. مسئلهای که اگر به سرانجام رسیده بود، اکنون کیفیت خدمات داخلی، سطح دیگری داشت و فرصتی بیبدیل برای تأمین نیازهای مردم، توسعه کسبوکارهای ایرانی و جلب سرمایه اجتماعی عظیم با تکیه بر توان داخلی شکل میگرفت و امنیت اقتصادی در حوزه کسبوکارهای دیجیتال در شرایط جنگی به خطر نمیافتاد.
با این وجود دولت چهاردهم اخیرا مصوبه ای به منظور ایجاد ساختار برای حکمرانی فضای مجازی کشور تصویب کرده است که فارغ از تشخیص مسئله اصلی حکمرانی فضای مجازی، به نظر واجد ایرادات حقوقی مختلفی است.
" />
سجاد خلیلینژاد | پژوهشگر سپهرا
مطالعه متن کامل یادداشت در تارنمای سپهرا
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۲.۲K
۱۵:۳۴
#یادداشت#پرونده_ویژه
ستادی برای تغییر ریل حکمرانی فضای مجازی
مسئله نهادسازی در حکمرانی زمانی جدی میشود که مشکلاتی همچون تعدد مراجع تصمیم، عدم تمرکز در برنامهریزی و فقدان سازوکار یکپارچهکننده در اداره امور، نظام حکمرانی را به چالش بکشد. مسئلهای که بهدرستی در مقدمه مصوبه مربوط به شکلگیری ستاد ویژه ساماندهی و راهبری حکمرانی فضای مجازی کشور نیز به آن اشاره شده است.
اما سؤال اینجا است که آیا این مسئله پیشازاین مطرح نبوده است؟ حقیقت آن است که این مسئله چالشی قدیمی است که در سال ۱۳۹۰ با تشکیل شورای عالی فضای مجازی بر اساس طراحی مدبرانه رهبر شهید انقلاب اسلامی پاسخ داده شده است. ایشان این شورا را بهعنوان نقطه کانونی سیاستگذاری و مرکز ملی فضای مجازی را بهعنوان دبیرخانه، نهاد هماهنگکننده و ناظر بر اجرای سیاستهای این شورا تعیین کرده و تمامی دستگاهها را مکلف به همکاری همهجانبه با آنها نمودند؛ تدبیری که حتی در شوراهای مشابه نیز با این کم و کیف وجود نداشته است.
به نظر میرسد، دستور تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» توسط رئیسجمهور نیز فارغ از تمام ملاحظات و مشکلات حقوقی که به آن وارد است، در ظاهر چیزی جز پاسخی ناقص و پر اشکال به این دغدغه نیست. اما بههرحال این سؤال مطرح است که باوجود شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی، چرا رئیسجمهور دستور به تشکیل چنین نهادی داده است؟ نهادی که در اهداف، مأموریتها و حتی اعضا، همپوشانی زیادی با شورایعالی و مرکز ملی فضای مجازی دارد.
در پاسخ باید گفت که از یک سو، معمولاً دولتها شوراهای فراقوهای و فرادستگاهی را بهنوعی محدودکننده قدرت و اختیارات خود میدانند. حاکمیت برای ایجاد سازوکار هماهنگی در مسائل فراقوهای و ایجاد بازوهای تخصصی برای ایفای نقش سیاستگذاری کلان کشور که در قانون اساسی به رهبری سپرده شده است، بهسوی طراحی شوراها رفته است؛ اما از آنجا که تصمیم شوراها الزاماً مبتنی بر نظر و سلیقه دولتها نیست، دولتها سعی میکنند با طراحی سازوکار جایگزین، نفوذ نگاه و سلیقه خود در تصمیمگیریها را حفظ نماید. برایناساس، طراحی نهادهای جایگزین، نه دغدغه نظامبخشی به حکمرانی بلکه اغراضی سیاسی را دنبال میکند.
از سوی دیگر، دولت چهاردهم از مسیر طی شده برای تحقق وعده انتخاباتی خود مبنی بر بازگشایی سکوهای خارجی رضایت کافی ندارد. دولت در آذر ۱۴۰۳ با مبنا قراردادن رویکرد وفاق و طی فرآیندی کارشناسی با محوریت سران قوا، شورایعالی فضای مجازی، مرکز ملی و وزارت ارتباطات، به مصوبهای ۳۲ بندی در خصوص فیلترینگ رسید؛ اما به نظر میرسد دولت آن را تأمینکننده وعدههای خود نمیبیند و با مسکوت گذاشتن و عدم اجرای حتی یک بند، به دنبال نادیدهگرفتن شورا و تغییر مسیر تصمیم بوده است. عدم تشکیل جلسات شورای عالی در یک سال اخیر، کاهش نقش مرکز ملی در تصمیمات و سپردن تصمیمگیری به نهادهای غیرتخصصی در مواردی مانند اغتشاشات دی ۱۴۰۴، نشان از تلاش برای تغییر ریل حکمرانی فضای مجازی دارد.
نهایتاً بالاگرفتن مسئله اینترنت پرو و نارضایتی حاصل از آن در جامعه، پنجره فرصتی را ایجاد نمود که طراحی سیاسی برای تغییر ریل حکمرانی فضای مجازی نهادینه شود. طرحی که دانسته یا نادانسته، در تقابل با نص صریح احکام رهبر شهید انقلاب مبنی بر انحلال شوراهای موازی شورایعالی فضای مجازی، لزوم همکاری همهجانبه دستگاهها با مرکز ملی و تبدیلشدن این دو نهاد به نقطه کانونی سیاستگذاری و مدیریت فضای مجازی کشور است.
شتابزدگی در طراحی ستاد ساماندهی که منجر به تندادن به ایجاد نهادی ضعیف، بدون پشتوانه قانونی، با اشکالات متعدد حقوقی و اداری و دارای تعارضات جدی با قانون اساسی در ازای هموار شدن مسیر اتخاذ تصمیم متناسب با سلایق خود، سیاسی بودن این تصمیم و تلاش برای غنیمت شمردن این فرصت و انگیزه سیاسی در تغییر ریل نظام حکمرانی فضای مجازی را آَشکارتر میسازد.
در پایان، هرچند پیشبینی میشود در سناریویی شبیه به مواجهه با سازمان هوش مصنوعی، دولت با ایجاد ستادی موازی و تضعیف مرکز ملی فضای مجازی، در پی بیاثر کردن این نهاد باشد، اما باید توجه داشت که تشکیل این ستاد نهتنها نقش مرکز را نفی نمیکند، بلکه با افزایش تعارضات و پیچیدگیها، طی ایام پیشِرو بر ضرورت وجود آن نیز بیش از پیش صحه میگذارد.
" />
حسین زیبنده | پژوهشگر سپهرا
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۱.۴K
۴:۳۶
#برنامه_تلویزیونی
برنامه شیوه 
گفتگو با موضوع «ساماندهی فضای مجازی»
باحضور حسین زیبنده | پژوهشگر سپهرا
چهارشنبه؛ ۳۰/اردیبهشت/۱۴۰۵
ساعت ۲۱:۰۰
شبکهٔ چهار سیما
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۲۵۹
۹:۴۰
#یادداشت#پرونده_ویژه
شبکه ملی روی زمین، ستادهای موازی بر صدر!واکاوی مسئله دولت در ایجاد ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی
یکی از مهمترین اقدامات دولت چهاردهم در حکمرانی فضای مجازی، تصویب و ابلاغ حکم تشکیل «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» در روزهای اخیر است. در خصوص تشکیل و صلاحیتهای این ستاد نکات مختلفی مطرح شده است اما در این یادداشت میخواهیم یک گام عقبتر بیایم و اساساً مسئله پشت پرده تشکیل این ستاد را واکاوی کنیم. مسئله اولویتدار حکمرانی فضای مجازی کشور از منظر دولت چیست که پاسخ آن را در تشکیل ستاد ویژه ساماندهی جستوجو میکند؟
در متن مصوبه و نامه انتصاب رئیس ستاد، مسئله اصلی برای تشکیل ستاد، این موارد ذکر شده است: «انسجام نهادی و هم راستاسازی سیاستها»، «هماهنگی و تصمیمگیری یکپارچه در رفع تداخل وظایف»، «جلوگیری از موازیکاریها»، «پایانبخشی به چندصدایی در مدیریت فضای مجازی»، «ساماندهی و ارتقای کارآمدی دبیرخانه شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی» و جلوگیری از «پراکندگی تصمیمگیری، تعدد نهادهای مسئول و فقدان انسجام نهادی».
تحقیقات در حوزه مسئله شناسی حکمرانی فضای مجازی، نشان میدهد که دولت در مسئله شناسی این طرح مبتلا به خطای راهبردی شده است. طراحان این متن، ریشه بحرانهای کنونی را در تکثر ساختارها و پراکندگی تصمیمگیری جستجو کردهاند؛ گزارهای که فارغ از صحت آن، با چالشی بنیادین روبروست؛ چراکه ماهیت خود این ستاد، بزرگترین نقضکننده اهداف ادعایی آن و عامل تشدید تشتت ساختاری است.
تأسیس یک نهاد فرادست در بدنه قوه مجریه، نهتنها تداخل وظایف را رفع نمیکند، بلکه تعارضات نهادی را وارد فاز جدیدی میسازد. درحالیکه کشور از ساختارهای قانونی و بالادستی صریحی برخوردار است، خلق تشکیلات موازی با شورای عالی و مرکز ملی فضای مجازی، مصداق بارز بازتولید همان چندصدایی و موازیکاری است که در متن مصوبه بهعنوان «مسئله» ذکر شده است. درواقع، این مصوبه پیش از آنکه راهحل باشد، خود به بخشی از مسئله تبدیل شده است.
اولویت امروز حکمرانی فضای مجازی کشور، ساختار کلان یا فقدان نهاد صالح نیست. معماری این حوزه با وجود اسناد بالادستی مختلف و تقسیمکارهای صورت گرفته در مصوبات شورای عالی فضای مجازی کاملاً روشن است. چالش حقیقی از آنجا آغاز میشود که نهاد مجری برای تحقق خواستههای خود، به تضعیف نهاد سیاستگذار میپردازد. عدم اجرای مصوبات شورای عالی توسط دستگاههای اجرایی و حتی تعلل در تشکیل منظم جلسات این شورا، نشان میدهد مشکل اصلی در «ساختار حکمرانی» نیست، بلکه در «پایبند نبودن به ساختارهای موجود و کارآمدی ایشان» است.
در لایهای عمیقتر، فضای مجازی کشور از عارضه ملموس «*ترک فعل*» مسئولان در اجرای تکالیف قانونی رنج میبرد. مهمترین مأموریت دولت در این عرصه، توسعه جامع شبکه ملی اطلاعات بوده است؛ طرحی راهبردی که در صورت پیشرفت مطلوب، امروزه تابآوری زیرساختی کشور را ارتقا میداد و پایداری اقتصاد دیجیتال را حتی در شرایط بحرانی تضمین میکرد. بااینحال، کارنامه کنونی نشاندهنده اراده جدی ناظر بر پیشبرد این تکالیف ملی وجود ندارد. شرایط کنونی، یادآور دغدغههای رهبر شهید انقلاب در دیدار نوروزی سال ۱۴۰۰ است که فرمودند: «متأسفانه در فضای مجازی کشور ما آن رعایتهای لازم با وجود آنهمه تأکید صورت نمیگیرد و در یک جهاتی واقعاً ول است. باید کسانی که مسئول هستند حواسشان باشد.» ردپای این نبود اراده برای حکمرانی اصولی فضای مجازی تنها به شبکه ملی اطلاعات محدود نمیشود، بلکه در عدم اراده دولت برای تدوین و پیگیری لوایح قانونی بنیادین نیز مشهود است. خلأهای قانونی مختلف در حوزههای مختلف حکمرانی فضای مجازی نظیر مقابله با اخبار جعلی، حفاظت از دادهها و حریم خصوصی کاربران، و تعیین نظام مسئولیت پلتفرمها سالهاست که مورد مطالبه کارشناسان است، اما همچنان بلاتکلیف ماندهاند.
در پایان میتوان گفت که بزرگترین اشکال مصوبه اخیر دولت، تشخیص نادرست و انحرافی مسئله اصلی حکمرانی فضای مجازی است. هنگامیکه صورتمسئله بهاشتباه «نقص ساختار» تعریف شود، طبیعی است که پاسخ نهایی، چیزی جز یک ساختار موازی و تضعیفکننده اصل تفکیک قوا نخواهد بود. حکمرانی کارآمد در فضای مجازی، از مسیر خلق ساختارهای جدید نمیگذرد، بلکه نیازمند بازگشت به ریل قانون، اجرای مصوبات اسناد بالادستی و مسئولیتپذیری در قبال وظایف بر زمین مانده است.
" />
سجاد خلیلینژاد | پژوهشگر سپهرا
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #ستاد_ساماندهی_فضای_مجازی#️⃣ #شواری_عالی_فضای_مجازی
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۲۷۴
۱۰:۱۵
#محتوای_تصویری
زیرساخت حضور مردم در پیامرسانهای داخلی چیست و چرا روی زمین مانده؟
حسین زیبنده | پژوهشگر سپهرا
برنامه شیوه؛ شبکه چهار سیما
مشاهده نسخه کامل این برنامه در تلوبیون
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۳.۸K
۱۳:۴۰
بازارسال شده از مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)
۴۳
۵:۵۵
#همایش
هماندیشی مرزبانی دیجیتال 
پنل پنجم با موضوع «شبکه ملی اطلاعات؛ زیرساخت حاکمیتی مرزبانی دیجیتال»
باحضور: سیدامیررضا برقعی | پژوهشگر سپهراحسین زیبنده | پژوهشگر سپهرا
یکشنبه؛ ۲۴/خرداد/۱۴۰۵
ساعت ۱۴:۰۰ الی ۱۶:۳۰
حضور در جلسه از طریق:panel.soore.ac.ir/join/65rfjryor1
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #شبکه_ملی_اطلاعات
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۱۷۰
۱۴:۲۲
#گزارش_نشست
نشست تخصصی «هماندیشی مرزبانی دیجیتال» با موضوع حکمرانی، قلمرو و مرز فضای مجازی با ارائه آقایان حسین زیبنده و سیدامیررضا برقعی برگزار شد. در این نشست، ابعاد نظری مفهوم مرزبانی سایبری و نسبت آن با حاکمیت ملی و حکمرانی در عصر دیجیتال مورد بررسی قرار گرفت.
مطالعه متن کامل گزارش نشست در تارنمای سپهرا
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #قلمرو_و_مرز_فضای_مجازی

┄═✾ کانال سپهرا ✾═┄ 

سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
کانال بله | ایتا
سایت cpolicy.ir
#️⃣ #حکمرانی_فضای_مجازی#️⃣ #قلمرو_و_مرز_فضای_مجازی
سپهرا؛هسته خط مشی فضای مجازیمرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام
۱۷۸
۱۴:۰۷