دانش پرستاری
قسمت اول
سالانه 55000 مورد عقرب زدگی در ایران هست که متاسفانه مشکلاتی مانند استاتوس اپیلپتیکوس را در بر دارد .
1-اپیدمیولوژی عقرب گزیدگی چیست؟ عقربهای ایران متنوع هستند، نمیتوان یک پروتکل را برای تمام استان های کشور در نظر گرفت، به عنوان مثال، نوعی که در مناطق شمالی غربی شایع هست، خوش خیم است ، حتی نیاز به بستری ندارد. اما برعکس در مناطقی مثل خوزستان بوشهر جنوب استان فارس حتی تا محور دهلران و مهران در استان ایلام عقرب گادیوم را می بینیم . عقرب سیاه در تمامی مناطق مرکزی و جنوبی ایران وجود دارد عقرب دم سیاه در سیستان و بلوچستان هست که بسیار خطرناک است. عقرب گادیوم کمتر از کف دست آدم بزرگسال است، از خیلی از عقربهای دیگر کشور کوچکتر است. مهمترین ویژگی آن وجود خط زرد رنگ در ناحیه شکمی است و دم آن است. سمیت عقرب به اندازه آن نیست بلکه به اندازه بند آخر دم آنهاست، هرچه بزرگتر باشد سمیت بیشتری دارد. ( فقط یک خط زرد دارد )
2 - مدت زمان لازم برای مونیتورینگ گزش عقرب بدون علامت چقدر است؟ یک قانون مشخص برای تمام مناطق کشور نمی توان در نظر گرفت. در مناطق خراسان و شمال کشور 6 ساعت تحت نظر قرار می گیرد، اما در مناطق جنوبی حداقل 24 ساعت نیاز است . در مناطقی که عقرب های خطرناک دارند، گروه پرخظر که سن زیر 2 سال دارند تا 48 ساعت حتی بدون علائم بالینی تحت نظر قرار می گیرند.
3- آیا رنگ عقرب در تصمیم گیری درمان اهمیت دارد؟ در هیچ جای دنیا بر اساس رنگ عقرب نمی توان میزان و شدت بیماری را تعیین کرد و یا ارزیابی و درمان کرد. عقرب معمولی در شمال کشور به جنوب منتقل کرده اند و در گرمای آنجا سم غلظت بیشتری پیدا کرده و ضایعات شدید و کشندگی دارد. برعکس عقرب سیاه را از جنوب مثل ایلام به شمال کشور برده اند، کشندگی کمتر شده است. عقرب گادیوم سیاه رنگ نیست یک خط زرد رنگ دارد.
4- در مورد شک با اینکه عامل عقرب بوده یا خیر آیا مبنای درمان عقرب زدگی باید گذاشت یا نه؟ منظور از شک چیست؟ بر اساس نحوه گزش و یا زمان گزش می توان تشخیص داد. هیچ زنبوری در شب گزش انجام نمی دهد در حالیکه عقرب بیشتر در شب این کار را انجام می دهد، در طی روز هم اگر گزش عقرب باشد مشخصات خود را دارد . تنها چیزی که خیلی با گزش عقرب اشتباه می شود، عنکبوت بیوه سیاه است که فقط در اطراف مشهد و خراسان است، در سایر نواحی کشور دیده نمی شود. در نواحی شیوع عقرب گادیوم و عقرب دم سیاه عقرب زدگی تا علائم بالینی رخ نداده است نیازی به آنتی ونوم ندارد.
جناب دکتر حميد خسروجردی (متخصص کودکان و فلوشیپ سم شناسی)
پروتکل جهانی این است که درمان انجام نشود ولی مثل گزش مار کبری که در مناطق شیوع صبر نمی کنیم آنتی ونوم را تجویز می کنیم. بر اساس قیاس مشابه در مورد گادیوم و عقرب سیاه هم مسئله صدق می کند، اگر شرح حال منطبق با گزش عقرب وجود دارد باید درمان تجویز گردد، البته هیچ مقاله ای در این رابطه وجود ندارد.
سرم ضد عقرب ساخته شده در ایران از 6 نوع عقرب شایع در کشور ساخته شده، پوشش خوبی برای گادیوم دارد. اگر جواب نمی دهد بعلت تاخیر تزریق است. باید طی 2 ساعت اول تزریق شود . اثر بخشی آن کمتر از آنتی ونوم مار نیست. در سم مار ما فرصت زیادی داریم، چند ساعت بعد هم تزریق کنیم مشکلی نداریم، حتی در مار کبری 18 ساعت بعد هم تزریق می کنیم پوشش کافی می دهد. اما در گادیوم 2 ساعت اول باید تزریق شود. واژه as soon as possible در این مورد به کار می رود. هرچه دیرتر باشد اثر بخشی کمتری دارد. آنتی ونوم برای عقرب زرد هم در آن هست ولی گاهی نیاز به تزریق نمی بینیم.
اول باید ببینیم در چه مواردی نیاز دارد:
1 -حتما علامت دار باشد (وجود علائم سیستمیک چه بالینی و چه آزمایشگاهی) در اینصورت باید آنتی ونوم بگیرد.
2- در مناطقی که گادیوم و عقرب سیاه وجود دارد به محض اینکه شرح حال وجود گزش وجود دارد صبر نمی کنیم.
پس اندیکاسیون بر اساس 1- گستره جغرافیایی 2 - علائم بالینی است.
آیا نیاز به بررسی ایجاد حساسیت دارد یا نه؟ به طور مطلق نه فقط در درماتیت آتوپیک آسم و آلرژی ویا سابقه حساسیت در موارد تزریق آنتی ونوم اسبی داشته باشد (چه از نوع ماری وچه از نوع عقرب) باید تست شود. در بقیه موارد کنتراورسی وجود دارد. میزان تزریق در نیمه شمالی کشور 1 ویال است و بیمار را تحت نظر می گیریم و اگر علایم 6 ساعت بعد ادامه یافت یا پیشرفت کرد، نوبت بعدی را تزریق می کنیم و در نیمه جنوبی نه به خاطر نوع عقرب بلکه به علت گرمای هوا که باعث بیشتر شدن سم عقرب می شود، از ابتدا 2 ویال آنتی ونوم شروع می کنیم. بروز عکس العمل به آنتی ونوم عقرب مثل مار است ابتدا قطع می کنیم بعد دوباره آهسته آهسته تزریق می کنیم، نه اینکه کامل قطع کنیم. استفاده از آنتی هیستامین و رانیتیدین در همه موارد بروز آنافیلاکسی و آلرژی به طور توام توصیه می شود.
روش انجام تست : آنتی ونوم را 10 برابر رقیق کرده 0.2cc از محلول حاصله را subcutaneous تزریق می کنیم، بعد 30 دقیقه مشاهده می کنیم بعد تزریق می کنیم.
حداکثر دوز را نمی دانم، به طور معمول به 2 ویال جواب می دهد، اگر به 2 ویال جواب نداد، شک اولیه ما این است که آنتی ونوم دیر تزریق شده است و سم آثار نکروز ایجاد کرده است و علائم ناشی از نکروز و رابدومیولیز ایجاد شده است و یا دچار renal failure می باشد. از نظر کتابی 2 ویال می دهیم اگر تا 6 ساعت بعد علایم کاهش پیدا نکرد و شدت پیدا کرد می توان تزریق مجدد کرد. چون نیمه عمر آنتی ونوم 5 - 6 ساعت می باشد باید یک نیمه عمر صبر کنیم بعد دوباره بدهیم.
ما انتظار داریم وقتی آنتی ونوم استفاده کنیم در نیمه عمر تزریق مجدد داشته باشیم، عملا 3 نیمه عمر آنتی ونوم در بدن بیمار است. از نظر سم شناسی هر مسمومیتی که 3 نیمه عمر طی کند، دیگر توکسیک نیست می خواهد سم مار باشد یا حتی دارو.
از نظر منطقی 3 ویال بیشتر نیاز ندارد. اگر مار یا عقرب بیوه سیاه گزش ایجاد کند پس از 12 -10 ساعت سم خودش در بدن متابولیسم می شود و از بین می رود. در همه مسمومیت ها مثل 50 تا قرص ایمیپیرامین بخورد اگر 3 نیمه عمر طی کرد می توان بیمار را مرخص کرد.
۱.۲K
۱۱:۲۰
مدیرکل محیط زیست شهرداری تهران:موشهای عامل انتقال هانتاویروس، موشهای پاسفید یا آهویی هستند که با موشهای شهری متفاوتاند.
#اطلاع_رسانی_کنید
۱.۵K
۱۷:۰۵
پاسخ
۹۷۲
۱۱:۴۶
احمد نجاتیان، رییس سازمان نظام پرستاری کشور :
#اطلاع_رسانی_کنید
۱.۱K
۱۴:۱۲
میدانم که نباید بیدار بمانم، اما بهخاطر بیخوابی خوابم نبرد، تصمیم گرفتم این کیس را برای اعضای کانال طب اطفال بنویسم، شاید پزشکان تازهکار از چنین اشتباههایی دوری کنند.
زمانی که پزشک کشیک اورژانس بودم، یک جوان بیستساله مراجعه کرد که فقط تب بالا (High-grade fever) داشت، آن هم کمتر از یک هفته.
به یکی از بیمارستانهای معروف مراجعه کرده بود؛ به او فقط آپوتل داده بودند و مرخصش کرده بودند، تا اینکه به اینجا آمد.آن زمان رزیدنت باهوشی کنارم بود که برایش CBC درخواست کرد؛ همین آزمایش ساده نشان داد پانسایتوپنی دارد.
بعد از اینکه برایش Blood film فرستادیم، حال بیمار سحرگاه بدتر شد و در حالی که در حال احیا بودیم، متأسفانه فوت کرد.
بیمار طی چند ساعت به علت DIC جان باخت.
آن زمان با متخصص هماتولوژی تماس گرفتم و فقط نتیجه Blood film را پرسیدم تا بدانم برایش گزارش تنظیم کنم یا نه؛ چون مشکوک به M3 بود.
نتیجه آمد: AML M3.
تصورش را بکنید؛ بیماری با تب مراجعه کرده، فقط اپوتل گرفته و مرخص شده، و بعد فوت کرده است!
درس بگیریم:
تب یک علامت هشدار (Alarm sign) است، مخصوصاً وقتی علت واضحی برای آن وجود ندارد.
یک CBC ساده میتوانست جانش را نجات دهد. اگر سه روز زودتر انجام شده بود، درمان مخصوص M3 (APL) را میگرفت و احتمالاً زنده میماند.
از بیماران خسته نشوید. آنها را در آغوش بگیرید، به حرفهایشان گوش بدهید و هر چیزی را که میگویند جدی بگیرید.
اورژانس یا مطب را مثل اداره راهنماییورانندگی یا سوپرمارکت اداره نکنید، هرگز.
۹۲۴
۱۴:۲۷
بازارسال شده از نسخه خوانی و معرفی انواع دارو ها (رایگان)
شناخت داروهای پر تکرار در یادگیری نسخه خوانی داروخانه جلسه (اول)
۴۶
۱۰:۴۵
بازارسال شده از نسخه خوانی و معرفی انواع دارو ها (رایگان)
از زیبایی های علم
۴۵
۶:۴۶
۱.۵K
۱۳:۵۲