اما دانشگاهیهای دولتگراها اثری ماندگار بر اذهان چندین نسل از رهبران و اقتصاددانان کشورهای درحالتوسعه گذاشتند و برداشت آنها از سیاست و اقتصاد را شکل دادند. برای فهم درست فجایع اقتصادی در کشورهای درحالتوسعه در نیمه دوم قرن بیستم باید این زمینههای فکری و تاریخی را هم در نظر داشت.
تعداد رهبران پرنفوذ جهان سوم که از دهه 1930 به این سو در دانشگاههای امریکا و بریتانیا تحصیل کردهاند حیرتآور است . من مطالعه منسجمی در این باره ندیدهام ولی از یک چیز اطمینان دارم: هرکسی که با تاریخ اقتصادی کشورهای درحالتوسعه آشنا باشد یا لفاظیهای وزارتخانهها و سازمانهای توسعهای این کشورها به گوشش خورده باشد شهادت خواهد داد که ایدههای متعفن کینزی و مارکسیستیِ برنامهریزی متمرکز تا مغز استخوان آنها نفوذ کردهاند.
در تحلیل نهایی، صورتبندی ایده «توسعه اقتصادی» به طور کامل متأثر از نگاهی بهشدت سوسیالیستی به اقتصاد است. شاخصهای تجمیعیِ اقتصاد کلان در نوشتهجات «توسعه اقتصادی» حضور پررنگی دارند و شیدایی غریبی نسبت به دولت و صنعت توسعه در آنها به چشم میآید. دولت و اهالی صنعت توسعه همچون لشکر عدالت تصویر میشوند که بناست با علم و قدرت مطلق خود اهداف مقدس توسعه را محقق سازند!》.
پ.ن: بخشی از کتاب استاندارد دستوری نوشته سیفالدین عموص و ترجمه بنده مخلص که گوش شیطان کر در آبان ۱۴۰۱ (ماه آینده) به بازار خواهد آمد. والله اعلم..نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۱۹۶
۱۵:۱۴
۱۹۳
۵:۰۳
دکتر رحمن قهرمانپور، متخصص روابط بینالملل در یادداشتی که برای فردای اقتصاد به نگارش درآورده است، به دو پیام ناخواستهای اشاره میکند که پوتین با تهدید استفاده از سلاح هستهای به جهان مخابره کرده است. در بخشی از این یادداشت آمده است: سلاح هستهای در ادبیات خلع سلاح و کنترل تسلیحاتی، سلاحی است برای استفاده نکردن. به عبارت سادهتر، قدرت سلاح هستهای در آن است که استفاده نشود، زیرا وسعت و شدت تخریب جنگ هستهای کاملا واضح و عیان است. درست است که در بازبینی استراتژی امنیت ملی روسیه در دو دهه اخیر، سطح و آستانه بهکارگیری سلاح هستهای کمتر شده، اما هنوز نشانههایی مبنی بر اینکه روسیه عزم جدی برای شکستن تابوی هستهای و استفاده از سلاح هستهای دارد دیده نمیشود. در مورد جنگ اوکراین نیز روسیه با وجود اینکه تاکنون تأکید داشته است امکان استفاده از سلاحهای هستهای وجود دارد، اما خود مقامات روسیه بهتر از هر کشور دیگری واقف هستند که اگر روسیه بخواهد تابوی استفاده از سلاحهای هستهای را بشکند، در واقع منافع این کشور نیز بهعنوان یک کشور هستهای آسیب خواهد دید و تعداد بیشتری از دولتها در جهان به سمت سلاحهای هستهای پیش خواهند رفت و در این صورت اصلیترین مزیت استراتژيک روسیه که همان دارا بودن سلاح نامتعارف است، کماهمیتتر خواهد شد.
استفاده از سلاح هستهای یا تهدید به استفاده از آن، از دو زاویه قابل تحلیل است؛ از زاویه کنترل تسلیحاتی و از زاویه سیاسی. از زاویه کنترل تسلیحاتی روسیه اگر دست به سلاح هستهای ببرد بدین معناست که در حال تبدیل به دولتی است که نگران بقا و امنیت خود است، درحالیکه اصولا قدرتهای بزرگ و هستهای در ادبیات بینالملل، از مرحله بقا فراتر رفتهاند. بنابراین اگر روسیه به اراده خود، دست به سلاح هستهای ببرد، این پیام را به دنیا مخابره میکند که روسیه ضعیفتر شده و در آینده نیز ضعیفتر هم خواهد شد و در حال تبدیل شدن به یک قدرت معمولی در نظام بینالمللی است. در ادبیات سیاسی معنای استفاده از سلاح هستهای آن است که روسیه دیگر امیدی به بهبود روابط با غرب در سه تا چهار دهه آینده نخواهد داشت و درهای غرب به روی روسیه بسته خواهد شد. به نظر میرسد کماکان در دایره نخبگان روسیه، تعامل با غرب، یک اصل است. بنابراین اگر روسیه دست به سلاح هستهای ببرد، به این معناست که وضعیت اقتصادی روسیه از آنچه اکنون پیشبینی میشود، به مراتب بدتر خواهد بود و روسیه بدست خود به یک دولت متوسط در سطح بینالملل تبدیل خواهد شد و سلاح هستهای نخواهد توانست جایگاه او را ارتقا دهد، درحالیکه یکی از بنیانهای اصلی قدرت روسیه در نظام بینالملل، داشتن سلاحهای هستهای است. .نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۱۸۹
۹:۰۸
بازارسال شده از نوسان
بیانیه اقتصاددانان.pdf
۲.۳۴ مگابایت
در پی ضایعه تاسفباری که برای شادروان خانم مهسا امینی حین بازداشت به وقوع پیوست، موجی از اعتراضها در جامعه به راه افتاد که هنوز هم ادامه دارد. قبل از آن هم در آبان 98 حرکت گسترده دیگری به دنبال افزایش قیمت بنزین به وقوع پیوست و پیش از آن هم در دی 1396 اتفاقات مشابهی رخ داده بود.
سوال بسیار مهمی که در چنین مواقعی اهمیت بالا پیدا میکند آن است که چرا جامعه در چنین وضعیت ناپایدار و ملتهبی قرار گرفته و به انبار مواد محترقهای تبدیل شده که با جرقههایی مشتعل شده و آتش به سرعت در آن، گسترش پیدا میکند.
به نظر میرسد لازم است تحلیلی علمی و دقیق از چرایی التهاب موجود در جامعه ایرانی ارائه شود تا بتواند تلاشی سازنده و نه مخرب را برای عبور از این شرایط بحرانی نتیجه دهد. تلاشی که توقف بحران در آن، نه با غلبه یکی.نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۱
۱۶:۵۷
ابتدا اسرای لهستانی را به اردوگاههای کار اجباری میفرستاند. بعد نوبت به یهودیها رسید. زن و مرد در این اردوگاهها به کار طاقتفرسا میپرداختند و حداقل جیره غذایی را دریافت میکردند. وقتی بیمار و ناتوان میشدند به «حمام» فرستاده میشدند. در این حمامها گاز سمی استنشاق میکردند و ظرف چند دقیقه بدون صرف فشنگ جانمی دادند؛ سپس جنازهها را در کورهها میسوزاندند، «تمیز ترین» شکل کشتار!
چه کسی این سیستم «تمیز» را راهبری میکرد؟ آدولف آیشمن مهندس آلمانی که مامور طراحی سیستم «راهحل نهایی» (Final Solution) شدهبود.
وقتی در ۱۹۴۵ متفقین «برلین» را محاصرهکردهبودند، «هیتلر» خودکشیکرد، اما هیتلر بهتنهایی جنایات خود را سازماندهی نمیکرد، جمعی از «نوابغ آلمان» با او همراهیمیکردند: «گوبلز»، «گورینگ»، «هیملر» و «آیشمن» نمونههایی از این «نوابغ مومن به پیشوا» بودند. بخشی از آنها در دادگاه جنایات جنگی نورنبرگ محاکمه شدند ولی تعدادی از آنها بهنقاط دور دنیا همچون آمریکای جنوبی گریختند و با هویت جعلی سالها بهزندگی مخفی ادامه دادند. «آیشمن» جزو آنان بود. او سالها پس از پایان جنگ دستگیرشد و به «اورشلیم» فرستاده شد.
پژوهشگران برجستهای به مطالعه پرونده آیشمن پرداختند؛ آنها کنجکاو بودند ببینند وضعیت روانی کسی که مرگ هزاران انسان بیگناه را مدیریت کرده چگونه است. یکی از معروفترین کسانی که پرونده آیشمن را بررسیکرد «هانا آرنت» بود. «هانا آرنت» (۱۹۷۵- ۱۹۰۶) دکترای فلسفه خود را در ۱۹۲۹ زیر نظر «کارل یاسپرز» روانپزشک و فیلسوف آلمانی در دانشگاه هایدلبرگ اخذ کرد. پس از به قدرت رسیدن نازیها مدتی توسط گشتاپو دستگیر شد ولی سپس به آمریکا گریخت. او اولین زن استاد در دانشگاه پرینستون بود.
«هانا آرنت» در زمان محاکمه آیشمن مقالاتی را برای مطبوعات مینوشت که بعدا در کتاب «آیشمن در اورشلیم» جمعآوری و منتشر شدند. نتیجه تحقیقات پژوهشگرانی برجسته در سطح آرنت این بود: آیشمن هیچگونه بیماری روانی نداشت. او نه نسبت به لهستانیها و نه نسبت به یهودیان هیچ خاطره بد یا کینهای نداشت.
آیشمن در تمام سالهای مدرسه و دانشگاه فردی منضبط، قانونمند، وظیفهشناس و «نمونه» بود! آیشمن هیچ سابقه شخصی از پرخاشگری و خشونت نداشت و در خانواده و دوستان بهعنوان فردی معاشرتی، مهربان و گرم شناختهمیشد! آیشمن اعتقاد داشت که به عنوان یک «تکنوکرات» به «وظایفش» عملکردهاست، «سیستمی» که در آن کار میکرد «ماموریتی» را به او محولکرده بود و او هم به بهترین نحو ماموریت را «مهندسی» کرده بود!
در جنایات بزرگ و نظاممند به دنبال شخصیتهای ضداجتماعی (Antisocial Personality) نگردید، شاگرد اولهایی با معدل بالا و نمره انضباط بیست بدنه ماشینهای سرکوب را میسازند و نوابغ خودشیفته (Narcissistic) این کارمندان شریف، وظیفهشناس و مطیع را به انجام وظیعه مکلف می سازند
جنایتهای سازمانیافته و کلان زمانی محقق میشوند که «جنایت» تبدیل به «وظیفه» شود! شعبده رهبران توتالیتر همچون «هیتلر»، «استالین» و «مائو» این است که جنایت را تبدیل به تکلیف میکنند!.نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۱۹۵
۶:۲۴
تحقیقاتی که باعث شده این سه اقتصاددان حوزه پولی و بانکی موفق به دریافت جایزه نوبل شوند، بهطور عمده درکی در زمینه نوع نگاه به بانک، نحوه مدیریت آن و همچنین نحوه اجتناب و مقابله با بحران بانکی ایجاد کردهاند.
داشتن چنین درکی بسیار مهم است چرا که اولا عوامل اقتصادی یعنی خانوارها و بنگاههای برای مخارج خود عموما نیاز به نقدینگی و همینطور وامهای بانکی دارند و ماهیت این نیاز به گونهای است که میتواند شرایط اقتصادی را رقم بزند. ثانیا این وامها برای خرید داراییها مورد استفاده قرار میگیرند، وقتی بانکها دچار بحران میشوند و سقوط میکنند وامدهی بسیار محدود میشود و قیمتها برای اموال و سایر داراییها نیز سقوط میکند. این وضعیت میتواند به رکود سنگین اقتصادی و از دست رفتن مشاغل بیانجامد. بهطوریکه ریشه بسیاری از فروپاشیهای اقتصادی بحران مالی بوده است.
سوالات مهم در مورد بانکها این موارد است که اگر اثر ورشکستگی بانکها بر کل اقتصاد بسیار فلج کننده است، آیا این نمیتواند مجوزی برای مقابله یا حذف بانکها باشد؟ دلیل بیثباتی بانکها و نحوه مقابله با آن چیست؟ چرا عواقب بحران بانکی تا این حد ماندگار است؟ و اگر بانکها شکست میخورند، چرا نمیتوان بلافاصله بانکهای جدیدی ایجاد کرد تا اقتصاد بازیابی و از رکود خارج شود؟ منبع:برای اقتصاد.نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۱۹۵
۷:۱۳
در اروپا زنی مبتلا به نوع خاصی از سرطان بود و در آستانه مرگ قرار داشت. پزشكان معتقد بودند كه تنها يک نوع دارو ممكن است جان او را از مرگ نجات دهد و اين دارو نوعی راديوم بود كه توسط يک داروساز كه در همان شهر زندگی ميكرد به تازگی كشف شده بود. ساختن دارو براي داروساز گران تمام شده بود، ولی او دارو را به 10 برابر قيمت ساخت آن می فروخت.او مبلغ 400 دلار بابت راديوم می پرداخت، ولی مقدار كمی از آن را به قيمت 4000 دلاری فروخت.
هانس، شوهر اين زن بيمار؛ برای قرض كردن اين مبلغ به تمام كسانى كه می شناخت مراجعه كرد و از تمام راههای قانونی نيز اقدام نمود، ولی تنها مبلغ 2000 دلار را به دست آورد، يعني نصف قيمت دارو...!!
با اينحال به دارو ساز مراجعه كرد و به وی گفت كه همسرش در شرف مرگ است و تقاضا كرد كه دارو را به قيمت ارزانتر در اختيار او قرار دهد، يا به او فرصت دهد كه اين مبلغ را بعداً به وی بپردازد اما داروساز در جواب به اين تقاضا چنين گفت: نخير ، من دارو را كشف كرده ام قیمتش همینی گفتم ! بعد از اين هانس نا اميد می شود و به فكر می افتد كه در داروخانه را بشكند و دارو را برای همسرش بدزدد وگرنه باید نظاره گر مرگ همسرش باشد.
او بعد از دزدیدن دارو ؛ همسرش را نجات میدهد اما پلیس شهر او را دستگیر میکند
لارنس کلبرگ، روانشناس و نظریه پرداز بزرگ آمریکایی قرن بیستم، با طرح این داستان از مردم خواست به دو پرسش پاسخ دهند:
1- آيا سرقت دارو توسط هانس عمل درستی است يا خير ؟
2- آیا برای دزدی، هانس باید مجازات شود؟ چرا؟
داستان کلبرگ تمام بزرگان دنیا را به چالش کشاند. وی پس از طرح آن گفت از روی جوابی که می توانید به این سؤال بدهید، می توانم میزان هوش و شعور اجتماعی شما را تشخیص دهم و مهم ترین قسمت این سنجش، پاسخ به پرسش "چرا" در سؤال دوم بود. هرکس جواب متفاوتی می داد. حتّی سیاستمداران بزرگ دنیا به این سوال پاسخ دادند:
1 - آری، باید مجازات شود، دزدی زیر پا گذاشتن مقرّرات وگناه است.
2 - کار آن فرد درست نبوده، امّامجازات هم نشود. زیرافقیر بوده و چاره ای نداشته است.
3- زیر پا گذاشتن مقرّرات، به هر حال گناه است. فارغ از بیماری همسرش.
امّا هنگامی که از گاندی این سؤال را پرسیدند، پاسخ عجیبی داد.
اوگفت: کار آن شخص درست بوده ونباید مجازات شود، چرا؟ زیرا قانون از آسمان نیامده است.
ما انسان ها قانون را وضع می کنیم تا کنار هم راحت تر زندگی نماییم، اگر قانون منافی جان یک انسان بی گناه باشد، دیگر قانون نیست. جان انسان ها در اولویّت است و آن قانون باید عوض شود. گاندی گفت انسان بر قانون مقدّم است.
کلبرگ پس ازشنیدن سخنان گاندی گفت: بالاترین نمره ای که می توان به یک مغز داد، همین است. گاندی مغزششم (بالاترین سطح شعور اجتماعی) است..نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۲۰۱
۵:۲۱
نکته مهم این است که جهش نرخ ارز صرفا محدود به تخلیه اثرات شوک وارده نیست، بلکه بار فنر ارزی نیز به یکباره بر نرخ ارز تخلیه میشود. البته، تفکیک سهم شوک و سهم فنر ارزی در جهش نرخ ارز کار سادهای نیست، اما تردیدی وجود ندارد که هر دو عامل در این جهش موثر است.
وقتی یک شوک تلخ اجتماعی وارد میشود و احساسات مردم را جریحهدار میکند، طبیعی است که در پی آن ناآرامیهای اجتماعی ایجاد شود؛ اما معمولا شدت ناآرامیها بیشتر و فراگیرتر از ابعاد آن شوک تلخ اجتماعی است؛ چون مانند فنر ارزی، فنر جمعشده ناشی از افزایش شدید مشکلات اقتصادی مردم (نظیر کاهش مداوم قدرت خرید علیالخصوص در سالهای اخیر که نرخهای تورم بسیار بالا و کمرشکن بوده، افزایش شدید قیمت مسکن و اجارهبها، عدم تمکن مالی جوانان برای ازدواج و تشکیل خانواده و...) باز شده و دامنه و ابعاد ناآرامیهای اجتماعی را گستردهتر میکند.
در این شرایط، توان دولت برای کاهش دامنه ناآرامیها تابعی از سرمایه اجتماعی آن است که البته انباشت مشکلات اقتصادی و ناکارآمدیها در حوزه سیاستگذاری سبب شده است سرمایه اجتماعی در سطح پایینی قرار بگیرد.
اگر دولت محترم اصل وجودی ناآرامیهای اجتماعی اخیر را صرفا به تحریکات دشمنان خارجی (که البته سهم هم داشتهاند) نسبت دهد و نقشی برای متراکمشدن ناراحتیهای اقتصادی مردم که ریشه در ناکارآمدیهای داخلی دارد قائل نشود، به سختی میتوان انتظار داشت که مردم به تماس دولت پاسخ بدهند و این تماس با بوق اشغال مواجه نشود. در نتیجه، پایان ناآرامیها از دسترس دور میشود.
اما اگر پذیرفته شود که ناآرامیها ریشه در مشکلات هم دارد، آنگاه بهترین سیاست برای پایان ناآرامیها این است که فضایی برای گفتمان عمومی و مباحثه و مفاهمه میان عقلای جامعه از همه طیفها ایجاد شود. این گفتمان میتواند به توافقی فراگیر میان دولت و مردم منتج شود تا از یکسو به اصلاح ناکارآمدیها بینجامد و از سوی دیگر، ناآرامیهای اجتماعی را به سرمایه اجتماعی برای دولت مبدل کند..نشانی "اقتصادبازار" در شبکههای اجتماعی:
۲۲۷
۵:۰۴
۷۴
۸:۴۰
#صادرات_فولاد
۳۵
۱۲:۳۹