گروه فهم به اطلاع می رساند نهمین مجله خردورزی با نگاه ویژه به مسئله فلسطین به چاپ رسید:از منظرهای مختلف میتوان به مسائل مرتبط با فلسطین اندیشید و درباره آن نوشت؛ اما آنچه بیش از همه احساس میشود، خلأ نگاه تخصصی از رشتههای گوناگون به این موضوع است. هر فرد میتواند با تکیه بر دانش و تخصص خود به تبیین ابعاد مختلف مسئله فلسطین کمک کند.در مسیر پیگیری این موضوع، با اساتید و پژوهشگران دغدغهمند گفتوگو کردیم و ایدههای خود را با آنها در میان گذاشتیم. نتیجه این تعاملات و تبادل نظرها، همراهی ارزشمند مجله «خردورزی» بود که زمینه انتشار شماره نهم این مجله را فراهم آورد. گروه پژوهشی «فهم» با همکاری در تدوین محورها و سرفصلها و معرفی نویسندگان، در این مهم نقش آفرینی کرده است.قدردانی ویژه خود را از تیم اجرایی مجله «خردورزی» و نیز از اساتید و نویسندگانی که از منظر تخصصی خویش به این موضوع مهم پرداختند، ابراز میکنیم. برای خانم ها «خادمیان» و «صابری» و «بحرینی» از اعضای گروه «فهم» که در این همکاری سهم ویژه داشتند، آرزوی توفیق روزافزون داریم.می توانید برای دریافت مجله به آیدی زیر در پیام رسان ایتا پیام دهید:@ErfanKhalilifarگروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir@fahmteam۱۱
یادداشتجنگ بدون مرز
به قلم منیره بحرینی از پژوهشگران گروه فهم در شماره نهم مجله خردورزی منتشر شد وقتی در لبنان هزاران پیجر همزمان منفجر شدند، دنیا متوجه شد که مرزهای جنگ دیگر محو شدهاند! این حادثه تلخ نشان داد که فناوریهای روزمرهمان - از گوشی گرفته تا لپتاپ - میتوانند به سلاح تبدیل شوند. حتی یک دختر ۹ ساله و پسر ۱۱ ساله نیز قربانی این عملیات شدند.این یادداشت، در تحلیلی عمیق نشان میدهد که چگونه «جنگ بدون مرز» وارد زندگی روزمرهمان شده است. افسران موساد خود اعتراف کردند: «جهان صحنۀ ماست و ما کارگردانی میکنیم»! آیا دیگر هیچ ابزاری امن نیست؟ چرا خط قرمزهای اخلاقی شکسته شد؟می توانید برای دریافت مجله خردورزی، به آیدی زیر در پیام رسان ایتا پیام دهید:@ErfanKhalilifarگروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir @fahmteam۱۲۱
گروه پژوهشی فهم به اطلاع میرساند:جلسه بهمن ماه این حلقه مطالعاتی پنجشنبه ۲۳ بهمن ساعت ۹ تا ۱۱ در "اتاق مجازی" گروه برگزار می شود.
در این جلسه، خانم انسیه حیدری مقاله «Technological Unemployment» را ارائه می دهند.شرکت برای عموم آزاد استلینک جلسات مجازی گروه:https://www.skyroom.online/ch/khanahouse/fahm
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir@fahmteam۸
انتشار مقاله جدید کارگروه اخلاق گروه فهم با عنوان:"A Conceptual Model for Trust in AI-based Psychotherapy Assistants"
در ژورنال معتبر بینالمللی AI and Ethics (انتشارات Springer Nature)
این پژوهش که با مدیریت و نویسندگی مسئول دکتر سعیده بابایی (مدیر کارگروه اخلاق گروه فهم) به انجام رسیده، به یکی از چالشهای حیاتی در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در حوزه سلامت روان، یعنی «اعتمادپذیری» دستیاران هوش مصنوعی میپردازد.این مقاله، تلاشی دیگر توسط گروه فهم در جهت توسعه هوش مصنوعی انسانمحور و قابلاعتماد است. لینک دسترسی به مقاله:https://link.springer.com/article/10.1007/s43681-026-01046-x?utm_source=rct_congratemailt&utm_medium=email&utm_campaign=oa_20260713&utm_content=10.1007%2Fs43681-026-01046-x#مقاله#کارگروه_اخلاق#اعتماد_پذیری
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir@fahmteam۱۲۱ انتشار مقاله"GAN; A Promising Approach to Trustworthiness of AI"در ژورنال بینالمللی AI and Ethics (انتشارات Springer Nature) این مقاله حاصل همکاری بینرشتهای به سرپرستی دکتر سعیده بابایی (مسئول کارگروه اخلاق هوش مصنوعی گروه فهم) است. در این پژوهش، چارچوبی مبتنی بر شبکههای مولد تخاصمی (GAN) پیشنهاد شده که در آن یک «شبکه تمییزدهنده» به عنوان ناظر، سوگیریهای سیستم را شناسایی و اصلاح میکند تا بدون اتکای صرف به شفافیت، عدالت و اعتمادپذیری خروجیهای هوش مصنوعی تقویت شود.این پروژه، نمونهای عملی از مهارت و تجربه چندینساله "گروه پژوهشی فهم" در مدیریت طرحهای بینرشتهای و پل زدن میان علوم انسانی و حوزه تکنیکی هوش مصنوعی است.حفاظت از ارزشهای انسانی و اخلاقی در هوش مصنوعی نیازمند زبان مشترک میان مهندسان و متخصصان علوم انسانی است؛ مهارتی که «فهم» سالها در جهت آن کوشیده است.لینک دسترسی به مقاله:https://link.springer.com/article/10.1007/s43681-026-01023-4?utm_source=linkedin&utm_medium=social&utm_campaign=rh_publication_moment
#مقاله#کارگروه_اخلاق#ایران_پیشرو🇮🇷#دانش_امروز_تمدن_فردا🇮🇷
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir@fahmteam۴۲
گروه پژوهشی فهم به اطلاع میرساند:جلسه خرداد ماه این حلقه مطالعاتی پنجشنبه ۷ خرداد ساعت ۱۵ برگزار می شود و آقای جعفر صارمی مقاله «Power and AI: Nature and JustificationSeth Lazar – 2024» را ارائه می دهند.
شرکت برای عموم آزاد استلینک جلسات مجازی گروه:https://www.skyroom.online/ch/khanahouse/fahm
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir https://ble.ir/fahmteam https://eitaa.com/eitaa_fahmteam۷ انتشار مقالهشکاف مسئولیت در هوش مصنوعی: دفاعی از پاسخهای مبتنی بر بازآرایی نقشهای اجتماعی در نشریه فلسفه علم نویسندگان:دکتر زهرا زرگر، دکتر سعیده بابایی
مسئله «شکاف مسئولیت» نخستین بار حدود دو دهه پیش توسط ماتیاس و برای اشاره به چالشی اخلاقی در ارتباط با فناوریهای هوش مصنوعی معرفی شد. قابلیت یادگیری این فناوریها به آنها اجازه میدهد خارج از کنترل و پیشبینی طراحان و کاربران عمل کنند. ماتیاس معتقد است در چنین شرایطی، شروط لازم و کافی مسئولیتپذیری نه برای کاربران و نه طراحان برآورده نمیشود، و بر این اساس نمیتوان هیچ انسانی را مسئول دانست. در نتیجه، ما با شکاف مسئولیت مواجهیم. مسئله شکاف مسئولیت توجه محققان بسیاری را در حوزه اخلاق فناوری به خود جلب کرده و آثار متعددی در ارتباط با آن منتشر شده است. مجموع راهکارهای ارائهشده درباره شکاف مسئولیت، رویکردهای واگرا و متفاوتی دارند و زمینههای این تفاوت عمدتاً به مفروضات نظری و اساسی آنها بازمیگردد. در مقاله سه رویکرد اصلی نسبت به مسئله شکاف مسئولیت شامل انحلال مسئله، انتساب مسئولیت به هوش مصنوعی، و انتساب مسئولیت به عامل انسانی، مورد بررسی قرار گفتهاست. با تحلیل ابعاد اجتماعی و کارکردی مفهوم «مسئولیت» از تعبیری ترکیبی، زمینهمند و درجهمند از این مفهوم دفاع شده و بر این اساس، دو رویکرد نخست از آن جهت که بر تعبیر درستی از مسئله استوار نیستند، نقد می شوند. علاوهبراین، ادعا می شود چنان که در موارد مشابه پیدایش شکاف مسئولیت، «بازآرایی نقشهای اجتماعی» راهبرد کلی و انسان-محور برای حل مسئله است، در مورد شکاف مسئولیت ناشی از فناوریهای هوش مصنوعی نیز راه حل اساسی از این جنس است. در نهایت برخی چالشهای موجود در رویکرد سوم مورد بحث قرار میگیرد.لینک دسترسی به مقاله:https://philosophy.ihcs.ac.ir/article_11324.html
#مقاله#کارگروه_اخلاق#ایران_پیشرو🇮🇷
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir https://ble.ir/fahmteam https://eitaa.com/eitaa_fahmteam۶۱
«امروز نوبت ما است، امروز نوبت اسلام است. وَ تِلکَ الاَیّامُ نُداوِلُها بَینَ النّاس؛ امروز نوبت مسلمین است که با همّت خود، تمدّن نوین اسلامی را شالودهریزی کنند. همچنانکه اروپاییها آنروز از دانش مسلمین استفاده کردند، از تجربهی مسلمین استفاده کردند، از فلسفهی مسلمین استفاده کردند، ما امروز از دانش جهان استفاده میکنیم، از ابزارهای موجود جهانی استفاده میکنیم برای برپا کردن تمدّن اسلامی، منتها با روح اسلامی و با روح معنویّت. این وظیفهی امروز ما است.»رهبر شهید ۱۳۹۴/۱۰/۸ «این روزها خیلیها نگاهی تمدّنی را با چشم دوختن به افقهای دور دست تجربه میکنند و برای خود تصویری نه موهوم بلکه متکی به واقعیات حال و آینده خلق میکنند. این خصوصیتی است که تا اندکی پیش از این در عدّهی کمی که رهبر شهید در رأس آن قرار داشتند، دیده میشد.»امام سیّدمجتبی حسینی خامنهای ۱۴۰۵/۱/۲۰ ضمن گرامیداشت یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای و با استعانت از روح بلند آن مجاهد شهید، اکنون که جهان آماده شنیدن حقیقت است، گروه «فهم» با الهام از این رهنمودها، خود را متعهد به ادامه مسیر دانسته و میکوشد با پژوهش، ترویج علم، تربیت نسل اندیشهورز و مشارکت در حل مسائل کشور، سهمی هرچند کوچک در تحقق این آرمان بلند ایفا کند. امید آنکه تلاشهای ما گامی در امتداد راهی باشد که رهبر شهید بر آن تأکید داشتند و سرمایهای برای آینده فراهم آورد.#تمدن_اسلامی#ایران_پیشرو🇮🇷
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir https://ble.ir/fahmteam https://eitaa.com/eitaa_fahmteam۸۱۱
گروه پژوهشی فهم به اطلاع میرساند:جلسه مرداد ماه این حلقه مطالعاتی پنجشنبه ۱مرداد ساعت ۱۵ برگزار می شود و خانم مونا ریحانی مقاله «The computer says no: how automated decision systems affectworkers’ role perceptions in socio-technical systems» را ارائه می دهند.
شرکت برای عموم آزاد استلینک جلسات مجازی گروه:https://www.skyroom.online/ch/khanahouse/fahm
گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir https://ble.ir/fahmteam https://eitaa.com/eitaa_fahmteam۱
خودمختاری در سیستمهای هوشمند مبتنی بر یادگیری عمیق تأملی در شفافیت و دسترسپذیری شناختی سازوکار تولید خروجی هوش مصنوعی با افزایش روزافزون پیچیدگی مدلهای مبتنی بر یادگیری عمیق، نسبت دادن مفاهیمی مانند خودمختاری، خلاقیت و عاملیت به آنها نیز فراگیرتر میشود. با این حال، ابهام در سازوکارهای درونی شبکههای عصبی، بیش از آن که نشانه ظهور اراده مستقل در ماشین باشد، بازتابی از پیچیدگی محاسباتی این سامانهها و محدودیت فهم انسان از فرآیندهای درونی آنهاست. شبکههای عصبی عمیق مسیر تصمیمگیری خود را از طریق میلیونها پارامتر و لایه پنهان شکل میدهند. همین ویژگی، امکان بازسازی ساده رابطه میان ورودی و خروجی را از میان میبرد، اما این وضعیت به معنای شکلگیری اراده یا عاملیت مستقل در هوش مصنوعی نیست. توانایی تولید متن، تصویر یا ایدههای ظاهراً بدیع نیز لزوماً معادل خلاقیت نیست. آن چه امروز از مدلهای هوش مصنوعی مشاهده میشود، بازترکیب بسیار پیچیده الگوهای آموختهشده در دادههای آموزشی است و نمیتوان آن را آفرینش آگاهانه مبتنی بر نیت، معنا یا خودآگاهی دانست. به باور بسیاری از کارشناسان، چالش اصلی عصر هوش مصنوعی، خودمختار شدن ماشینها نیست. مسئله اساسی، خطای انسان در تفسیر خروجیهای الگوریتمی و نسبت دادن مفاهیمی چون خلاقیت، اراده و مسئولیت اخلاقی به سامانههایی محسوب میشود که همچنان در چارچوب اهداف، دادهها و محدودیتهای تعیینشده توسط انسان عمل میکنند. بر همین اساس، میتوان نتیجه گرفت تا زمانی که خودمختاری و خلاقیت با مفاهیمی مانند نیت، معنا و مسئولیت اخلاقی تعریف میشوند، آن چه در هوش مصنوعی مشاهده میکنیم بیش از آن که ظهور یک فاعل مستقل باشد، بازتابی پیچیده از دانش، فرهنگ و محدودیتهای خود انسان است. متن کامل را با در زاویه بخوانید.گروه پژوهشی فلسفه و اخلاق هوشمصنوعی Fahmteam.ir https://ble.ir/fahmteam https://eitaa.com/eitaa_fahmteam۷