بله | کانال آینده

۲۷ مرداد

میلیاردها دلار سرمایه به هوش مصنوعی کشف دارو سرازیر شد

در صنعت کشف دارو، موج جدیدی از سرمایه‌گذاری‌های میلیارددلاری شکل گرفته است که تمرکز آن نه بر دارایی‌های دارویی منفرد، بلکه بر پلتفرم‌های یکپارچه از ابتدا تا انتها مبتنی بر مدل‌های هوش مصنوعی و قدرت محاسباتی است. شرکت‌های بزرگ داروسازی و سرمایه‌گذاران به‌طور فزاینده‌ای به سمت ساخت موتورهای طراحی عمومی حرکت می‌کنند که بتوانند پیچیدگی زیستی را مدل‌سازی کرده و درمان‌های برنامه‌پذیر را بر پایه پیش‌بینی و طراحی عقلانی پیش ببرند.

این روند با گسترش مجموعه داده‌های یکپارچه در حوزه‌هایی مانند ژنومیکس، ترانسکریپتومیکس، پروتئومیکس و متابولومیکس و همچنین ظهور گردش‌کارهای استدلالی هوش مصنوعی پشتیبانی می‌شود. شرکت‌هایی مانند Isomorphic Labs با جذب سرمایه‌های بزرگ و عقد همکاری‌های استراتژیک با غول‌های دارویی، در حال توسعه پلتفرم‌هایی هستند که جیب‌های اتصال پنهان پروتئین‌ها را پیش‌بینی می‌کنند و طراحی را فراتر از اهداف شناخته‌شده گسترش می‌دهند. همزمان، سامانه‌های چندعاملی و مدل‌های بنیادین زیستی برای بازاستفاده از دارو، کشف هدف جدید و طراحی آنتی‌بادی یا توالی‌های RNA به کار گرفته می‌شوند.

واقعیت میدانی نشان می‌دهد که با وجود سرازیر شدن میلیاردها دلار، هنوز تعداد محدودی از مولکول‌های طراحی‌شده با هوش مصنوعی به مرحله بالینی رسیده‌اند. این فاصله باعث شده برخی ناظران ارزش‌گذاری‌های فعلی را از اثبات بالینی جداشده بدانند و معتقد باشند سرمایه بیش از آنکه منتظر داده بالینی باشد، وعده محاسباتی را تعقیب می‌کند. در مقابل، سرمایه‌گذاران فعال در این حوزه تمایز را در توانایی حل مسائل دشوار، مالکیت نتایج کسب‌وکار، کیفیت داده اختصاصی و سرعت چرخه آزمایش می‌بینند.

در این فضا، همکاری‌های بزرگ میان شرکت‌های هوش مصنوعی و داروسازان سنتی، خرید استارتاپ‌های کوچک توسط بازیگران فناوری، و ساخت زیرساخت‌های استنتاج مشترک به الگوهای رایج تبدیل شده‌اند. کارشناسان هشدار می‌دهند که مولکول‌های طراحی‌شده مولد ممکن است تا چند سال آینده به بیماران نرسند، اما تأکید می‌کنند که پنجره نوآوری کنونی محدود است و تأخیر در ورود به این حوزه می‌تواند موقعیت رقابتی را از بین ببرد.

در مجموع، شرایط فعلی بیانگر آن است که صنعت داروسازی در حال انتقال از رویکرد سنتی مبتنی بر هدف و اندیکاسیون مشخص به سمت ساخت قابلیت‌های زیرساختی و مدل‌محور است. باور غالب این است که مهم‌ترین کاربرد بلندمدت هوش مصنوعی در این حوزه، بهبود سلامت انسان خواهد بود؛ هرچند مسیر از وعده محاسباتی تا تأیید بالینی همچنان طولانی و پرریسک باقی مانده است.