گزارش روز در مورد افزایش قیمت نفت خام؛ بحران جنگ‌پردازی امریکادرنگی بر تحولات اقتصادی ایران در سه هفته گذشته بازار جهانی انرژی بار دیگر به یکی از مهمترین کانون‌های نگرانی اقتصاد جهانی تبدیل شد. قیمت نفت خام برنت در معاملات روز جمعه ۲۳ اکتبر، پس از افزایش ۳/۱۴ درصدی، با قیمت پایانی ۱۱۶ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه تسویه شد و به بالاترین سطح قیمت در ۵ سال اخیر رسید. نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۳ دلار و ۸۰ سنت، معادل ۳٫۸ درصد، در ۱۰۳ دلار و ۲۷ رسید. برنت در طول این دوران بیش از ۱۷ درصد و وست‌تگزاس اینترمدیت ۱۱٫۴ درصد افزایش قیمت داشتند. گزارش رویترز در ۲۳ اکتبر و گزارش خبرگزاری مهر در ۳۰ مهر این افزایش را در ارتباط با تشدید نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه، حمل‌ونقل دریایی و وضعیت زیرساخت‌های انرژی منطقه بررسی کرده‌اند. اهمیت این تحول برای ایران از آن جهت بیشتر است که کشور هم‌زمان با افزایش قیمت جهانی نفت، غرب را با محدودیت‌های جدی با بستن تنگه هرمز و کاهش صادرات و دسترسی به نفت و فرآورده‌های نفتی روبه‌رو کرده است. وضعیتی که «نفت گران‌تر مساوی فشار بیشتر به امریکا» را با اهرم قدرت بیشتری به طور کامل واضح‌تر و روشن‌تر کرده است. متن کامل یادداشت را در سایت بخوانید.#یادداشت_هفتگی#اقتصاد
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲
نقد نگاه اقتصاد رایج به تعارض میان اخلاق و ترجیحات دانیل هاسمن، مایکل مک فرسون ازآنجاکه اخلاقی‌بودن همان نوع‌دوستی نیست، پیچیدگی جدی‌تری مطرح می‌شود. توجه نوع‌دوستانه به اعضای خانواده با رفتارهای خونخوارانه علیه بقیه مردم دنیا سازگاری دارد. همچنین بسیاری از مردم محتاط‌بودن را به‌عنوان فضیلتی اخلاقی تلقی می‌کنند اگرچه این خصلت فقط به خود شخص توجه می‌کند. حتی نوع‌دوستی تعمیم‌یافته، جنبه‌های مهمی از اخلاقی‌بودن را نادیده می‌گیرد. التزام به حقوق مالکیت نه‌تنها کسانی را که می‌خواهند برای خودشان سرقت کنند محدود می‌کند، بلکه آنانی را هم که برای دیگران می‌خواهند سرقت کنند، محدود می‌کند. مردم تعهدات اخلاقی خود را بعضاً با ترجیحات خود درتعارض می‌بینند، خواه [این ترجیحات] مبتنی‌بر نفع‌شخصی باشد و خواه نوع‌دوستانه. کسانی که براساس اصول عمل می‌کنند ممکن است درحقیقت خودشان هم منتفع شوند، اما اگر آنان صادقانه توسط اصول اخلاقی برانگیخته شده باشند، آنگاه «وظیفه خود را انجام خواهند داد» حتی اگر برای شخص آن‌ها نفعی نداشته باشد. اقتصاددانان جریان غالب ترجیحات را به‌عنوان بدیل‌های رتبه‌بندی‌شده براساس تمام ملاحظات مرتبط ازجمله ملاحظات اخلاقی، درنظر می‌گیرند. بنابراین، طبق تعریف، بین تعهدات اخلاقی یک عامل اقتصادی و ترجیحات او نمی‌تواند تعارض وجود داشته باشد. تعهدات اخلاقی در تعیین ترجیحات نقش ایفا می‌کنند، نه اینکه بین ترجیح و انتخاب، میانجی‌گری کنند. اگر کسی تعهدات اخلاقی عامل اقتصادی را بر ترجیحات او تأثیرگذار بداند به‌جای اینکه آن را بدیلی در میان ترجیحات رتبه‌بندی‌شده فرض کند، نمی‌تواند ارضای ترجیحات را به‌مثابۀ رفاه شخصی نیز در نظر بگیرد، مگر اینکه بخواهد استدلال کند، نه اینکه صرفاً ادعا کند، که تعهدات اخلاقی مبتنی‌بر نفع‌شخصی‌اند. چنانچه کسی جلوتر نرود و رفاه را با ارضای ترجیحات یکی نداند، ممکن است معقول به‌نظر برسد که به‌صورت صوری مدلی برای عامل اقتصادی با تعهدات اخلاقی ارائه شود که اصول موضوعۀ نظریه اتنخاب عقلانی و نتیجتاً حداکثرسازی مطلوبیت را تأمین کند. اما چنانکه سن (1977) استدلال می‌کند، انجام‌ندادن چنین کاری بیشتر می‌تواند روشنگر باشد، زیرا در این صورت فرد می‌تواند ملاحظه کند که اخلاقی‌بودن چه نقشی را در محدودکردن انتخاب‌ها ممکن است داشته باشد و نیز می‌تواند مسائل خاص خودکنترلی و ضعف اراده را که وظایف اخلاقی ایجاد می‌کند، شناسایی کند.🧭 با مدل‌سازی‌نکردن کنش و ارزیابی اخلاقی به‌عنوان حداکثرسازی مطلوبیت، ممکن است فرد بتواند مستقیم‌تر و ساده‌تر به بررسی، ارزیابی و بعضاً بازبینی انگیزه‌ها یا دلایل انجام یک عمل بپردازد. شاید مفید باشد که فرض کنیم افراد بسته به اینکه آن‌ها مسائل را از منظر نفع‌شخصی، نوع‌دوستی، یا اخلاقی ملاحظه کنند، رتبه‌بندی‌های ترجیحات متفاوت یا مطلوبیت‌های متفاوتی دارند یا اینکه فرض شود افراد «فراترجیحات» دارند، یعنی ترجیحاتی دربارۀ آنچه ترجیحات آن‌ها باید باشد.
مجموعه‌های ترجیحات چندگانه به‌طور کاملاً طبیعی به مدل‌سازی تعارض درونی ناشی از انتخاب‌های فردی همچون سیگارکشیدن یا نکشیدن و نیز انتخاب‌های صریحاً اخلاقی‌تر مانند کمک به خیریه می‌پردازد. برخی استدلال کرده‌اند که انتخاب‌های افراد اخلاق‌مدار در چنین مدل‌هایی بهتر نشان داده می‌شوند.🧩 به‌هرحال این دیدگاه نیز سؤالات دشواری را مطرح می‌کند، زیرا روشن نیست که در چارچوب ترجیح چندگانه چگونه می‌توان تبیین کرد که کدام رتبه‌بندی در کدام وضعیت مستولی خواهد شد. اگر این تعیین استیلای رتبه‌بندی، خودش معلول رتبه‌بندی سازگاری از ترجیحات در سطحی بالاتر باشد، بدان معنا خواهد بود که دوباره به نظریه مطلوبیت استاندارد بازگشته‌ایم.اگر کسی دلایل ناظر به‌لحاظ‌کردن دغدغه‌های اخلاقی به‌مثابۀ رقیب ترجیحات و نه «تعیین‌کننده» ترجیحات را جدی بگیرد، آنگاه دلیلی وجود دارد که برحسب مفهوم عقلانیت تعریف‌شده در نظریۀ مطلوبیت، بخشی از اخلاقیات را «غیرعقلانی» بدانیم.
اما درمقابل ممکن است کسی بپرسد که آیا نظریه مطلوبیت عقلانیت را به شیوه‌ای قابل قبول تعریف می‌کند یا خیر. اگر کسی بپذیرد که کنش عقلانی کنشی است که مبتنی‌بر دلایل خوب باشد، آنگاه به‌نظرمی‌رسد هیچ مبنا و اساسی برای تعارض بین عقلانیت و اخلاقی‌بودن وجود ندارد. هرچند این عبارت آخر در دفاع از عقلانی‌بودن اخلاق مبهم است، اما مهم است بدانیم که «غیرعقلانی‌بودن» تعهد اخلاقی بسیار متفاوت است از آنچه مردم عموماً غیرعقلانی می‌دانند. تعهد اخلاقی مانند توهم‌زدگی یا تناقض‌گویی نیست، چون [برخلاف آن‌ها] به دلایل و پاسخ‌های مربوط به استدلال‌ها بستگی دارد.تحلیل اقتصادی فلسفه اخلاق و سیاست عمومی، ص ۱۸۱-۱۸۵#زرورق
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:@habnastudy۲ آیا فایده‌انگاری معقول است؟ دانیل هاسمن، مایکل مک فرسون قوی‌ترین ایراد فایده‌انگاری این است که در برخی موارد به‌شدت با شهودات اخلاقی ما برخورد می‌کند. به‌عنوان مثال، فرض کنید شهادت دروغ یکی از شاهدان ضرب‌وجرح رودنی کینک در لس‌آنجلس، بتواند در اولین دادرسی برای مأموران پلیس متهم به خشونت، محکومیتی را قطعی کند. با درنظرگرفتن پیامدهای تألم‌آور تبرئه (آشوب‌های گسترده لس‌آنجلس در سال ۱۹۹۲) به‌نظر می‌رسد که فایده‌انگار چنین داوری کند که شاهد باید به شهادت دروغ ملتزم باشد. با وجود این، اکثر مردم بر این باورند که شهادت دروغ اخلاقاً غیرمجاز است. درمقابل این تعارض آشکار بین فایده‌انگاری و آنچه اکثر مردم به‌درستی یا نادرستی آن اعتقاد دارند، سه واکنش محتمل وجود دارد. نخست اینکه فایده‌انگاران می‌توانند استدلال کنند که این تعارض صرفاً ظاهری است. جان رالز در رساله مشهورش به نام «دو مفهوم از قواعد» بین مسائل مربوط به طراحی نهادها و مسائل مربوط به تحمیل هنجارهای آن‌ها تمایز قائل می‌شود. حتی اگر شهادت دروغ فایده را بیشینه کند، شهادت دروغ هم قانوناً و هم عرفاً ممنوع است. قوانین و سنت‌های جدید، به‌عنوان مثال مجازدانستن شهادت دروغ هرگاه خود شاهدان وجداناً اعتقاد دارند که فایده را بیشینه خواهد کرد، از سوی فایده‌انگاران یا هر شخص دیگری حمایت نخواهد شد. بنابراین شهادت دروغ باید در قانون و عرف ممنوع باشد، حتی در موردی مانند اینجا که التزام به شهادت دروغ ممکن است واقعاً فایده را بیشینه کند. رالز در اینجا از فایده‌انگاری قاعده‌نگر دفاع نمی‌کند. او تنها این نتیجۀ ضعیف‌تر را تصدیق می‌کند که شهادت دروغ باید غیرقانونی و اجتماعاً ممنوع باشد و استدلال او نمی‌تواند این احتمال را کنار بگذارد که ممکن است باز هم برای شاهدان اخلاقاً الزامی باشد که قانون را (مخفیانه) نقض کنند. فایده‌انگار زمینه‌های دیگری دارد تا تردید کند که آیا در چنین مواردی فایده‌انگاری کنش‌های اخلاقاً تنفرانگیز مانند شهادت دروغ را توصیه می‌کند یا خیر. هاردین (1988) تأکید می‌کند که نمونه‌هایی فرضی مانند مثال مذکور، معمولاً اطلاعاتی را پیش‌فرض می‌گیرد که احرازناپذیرند. این شاهد نمی‌تواند مطمئن باشد که شهادت دروغ به محکومیت منجر خواهد شد یا اینکه دروغ‌بودن آن شهادت آشکار نخواهد شد. بنابراین بهترین کار این است که به قاعده شهادت صادقانه وفادار باشد. وقتی کسی نااطمینانی‌های اجتناب‌ناپذیر را در نظر بگیرد، نتیجه این خواهد شد که فایده‌انگاری در عمل شهادت دروغ را توصیه نمی‌کند. در پاسخ، بسیاری از مردم خواهند گفت که روایی یا ناروایی اخلاقی شهادت دروغ وابسته به آشکارشدن دروغ یا اطمینان از محکومیت نیست. ایراد شهودی کاملاً پاسخ داده نشده است. دومین پاسخ به تعارض آشکار بین فایده‌انگاری و شهود اخلاقی این است که اعتبار و نفوذ این «شهود» به چالش کشیده شود. فایده‌انگار می‌خواهد که مردم تحصیلکرده باشند تا شهودهای اخلاقی قوی داشته باشند تا در موقعیت‌های نوعی رفتارهای مطلوب را بهبود و ارتقا دهد. در کل خوب خواهد بود اگر مردم قویاً توسط چنین احساساتی به حرکت درآیند، اما شهودهای آنان قدرت مستقل آشکاری ندارد که بتواند در حل موارد دشوار کمک کند. حتی اگر اخلاقیاتی که اکثر مردم آموخته‌اند توسط فایده‌انگار طراحی شده باشد، افراد مؤدب باید احساس تنفر شدیدی نسبت به شهادت دروغ داشته و باید شهودی اخلاقی داشته باشند که شهادت دروغ نادرست است. در پاسخ، منتقد فایده‌انگاری می‌تواند سؤال کند که جدای از شهود، چه مبنایی برای اخلاقیات می‌تواند وجود داشته باشد. اگر مردم نمی‌توانند شهودهای خود را جدی بگیرند (هر چند عادی و غیرانتقادی نباشد) پس آنان هیچ مبنایی ندارند که براساس آن له یا علیه اصول اخلاقی استدلال کنند. از این رو به سومین پاسخ تعارض آشکار بین شهود و فایده‌انگاری می‌رسیم که عبارت است از نفی فایده‌انگاری. اگر چه فایده‌انگاری برای بسیاری از مردم نامطبوع است اما بدیهی است که مشکلات آن (به نظر ما) بزرگ‌تر از نظریات اخلاقی بدیل نیست.تحلیل اقتصادی فلسفه اخلاق و سیاست عمومی، ص ۲۰۸-۲۰۹#زرورق
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲
رصدنامه در جهان امروز، تحولات سیاسی و اقتصادی در گوشه‌ای از دنیا، می‌توانند بر معادلات و مناسبات دیگر کشورها نیز اثر بگذارند. رسانه‌های بین‌المللی هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به این تحولات نگاه می‌کنند و روایت خود را از آن‌ها ارائه می‌دهند. رصدنامه، تلاشی است برای مرور و بازخوانی این روایت‌ها؛ در هر قسمت، به سراغ گزارش‌ها و مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و نشریات مهم داخلی و بین‌المللی می‌رویم و مهمترین تحولات اقتصاد سیاسی بین‌الملل را از دریچه آن‌ها دنبال می‌کنیم. بازخوانی این گزارش‌ها به معنای تأیید صحت اخبار، پذیرش تحلیل‌ها یا مواضع این رسانه‌ها نیست و صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی و آشنایی با روایت‌های رسانه‌ای مختلف صورت می‌گیرد.به‌زودی، نخستین قسمت «رصدنامه» منتشر خواهد شد.#رصدنامه #اقتصاد_سیاسی
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲
عصر پساهرمز و شوک سنگین هزینه‌های اقتصاد امریکا در خلیج خوکهادرنگی بر تحولات اقتصادی ایران هزینه اقتصادی جنگ علیه ایران برای هر خانوار امریکایی به بیش از 2000 دلار رسیده است. در بازه ۱۵ تا ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶، یکی از مهمترین تحولات در پوشش اقتصادی جنگ ایران، انتقال بحث از هزینه‌های صرفاً نظامی به هزینه‌هایی بود که جنگ و اختلال در تجارت انرژی به بودجه دولت آمریکا، قدرت خرید خانوارهای آمریکایی، اقتصاد اروپا و قیمت‌های جهانی تحمیل می‌کند. انتشار برآورد تازه‌ای از هزینه نظامی آمریکا در خبرگزاری رویترز در ۲۸ اکتبر، گزارش آسوشیتدپرس درباره فشار افزایش قیمت سوخت و حمل‌ونقل بر خانوارها در ۲۴ اکتبر، و تحلیل مرکز پژوهش انرژی و هوای پاک در ۲۶ اکتبر درباره هزینه جهانی شوک نفتی تنگه هرمز، این تغییر را نشان می‌دهد. در رسانه‌های داخلی ایران نیز خبرگزاری تسنیم در ۱۵ و ۱۸ اکتبر به برآورد هزینه جنگ برای خانوارهای آمریکایی و آثار آن بر زندگی روزمره پرداخته و در ۲۰ اکتبر گزارشی درباره هزینه‌های مستقیم نظامی آمریکا منتشر شده است. متن کامل یادداشت را در سایت بخوانید.#یادداشت_هفتگی#اقتصاد
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا رصدنامه در جهان امروز، تحولات سیاسی و اقتصادی در گوشه‌ای از دنیا، می‌توانند بر معادلات و مناسبات دیگر کشورها نیز اثر بگذارند. رسانه‌های بین‌المللی هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به این تحولات نگاه می‌کنند و روایت خود را از آن‌ها ارائه می‌دهند. رصدنامه، تلاشی است برای مرور و بازخوانی این روایت‌ها؛ در هر قسمت، به سراغ گزارش‌ها و مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و نشریات مهم داخلی و بین‌المللی می‌رویم و مهمترین تحولات اقتصاد سیاسی بین‌الملل را از دریچه آن‌ها دنبال می‌کنیم. بازخوانی این گزارش‌ها به معنای تأیید صحت اخبار، پذیرش تحلیل‌ها یا مواضع این رسانه‌ها نیست و صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی و آشنایی با روایت‌های رسانه‌ای مختلف صورت می‌گیرد. به‌زودی، نخستین قسمت «رصدنامه» منتشر خواهد شد. #رصدنامه #اقتصاد_سیاسی مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید: ایتا | بله | آپارات | سایت
رصدنامه در جهان امروز، تحولات سیاسی و اقتصادی در گوشه‌ای از دنیا، می‌توانند بر معادلات و مناسبات دیگر کشورها نیز اثر بگذارند. رسانه‌های بین‌المللی هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به این تحولات نگاه می‌کنند و روایت خود را از آن‌ها ارائه می‌دهند. رصدنامه، تلاشی است برای مرور و بازخوانی این روایت‌ها؛ در هر قسمت، به سراغ گزارش‌ها و مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و نشریات مهم داخلی و بین‌المللی می‌رویم و مهمترین تحولات اقتصاد سیاسی بین‌الملل را از دریچه آن‌ها دنبال می‌کنیم. بازخوانی این گزارش‌ها به معنای تأیید صحت اخبار، پذیرش تحلیل‌ها یا مواضع این رسانه‌ها نیست و صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی و آشنایی با روایت‌های رسانه‌ای مختلف صورت می‌گیرد. به‌زودی، نخستین قسمت «رصدنامه» منتشر خواهد شد. #رصدنامه #اقتصاد_سیاسی مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید: ایتا | بله | آپارات | سایترصدنامه - قسمت اول.mp3
۱۹:۵۱-۶.۸۲ مگابایت
رصدنامهروایتی شنیداری از بازتاب تحولات اقتصاد سیاسی بین‌الملل در رسانه‌های جهان قسمت اول ۱۹ دقیقه آنچه در این قسمت از «رصدنامه» مورد بررسی قرار می‌گیرد: تشدید درگیری‌ها در منطقه و سقوط بازارهای سهام خلیج فارس وضعیت بازارها در ایالات متحده اعتراضات اجتماعی فرانسه جنگ تجاری و تعرفه‌ای آمریکا روابط میان پوتین و ترامپ بحران تنگه هرمزپ.ن: محتوای این مجموعه صرفاً به مرور و بازتاب گزارش‌ها و مطالب منتشرشده در رسانه‌ها و نشریات داخلی و بین‌المللی، از جمله تسنیم، رویترز، بلومبرگ، الجزیره و اسپوتنیک اختصاص دارد. بازخوانی این گزارش‌ها به معنای تأیید صحت اخبار، پذیرش تحلیل‌ها یا مواضع رسانه‌های یادشده نیست و صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی و آشنایی با روایت‌های رسانه‌ای مختلف صورت می‌گیرد.#رصدنامه
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲ اقتصاد رفاه در برزخ دانیل هاسمن، مایکل مک فرسون اگر کسی سیاست‌ها را صرفاً براساس پیامدهای آن‌ها برای رفاه افراد بررسی کند و اگر رفاه را ارضای ترجیحات در نظر بگیرد و اگر امکان مقایسۀ میان‌فردی بهروزی و رفاه افراد مختلف را رد کند، آنگاه به نظر می‌رسد که درباره اینکه چه سیاست‌ها و نهادهایی بهترند، چیز کمی می‌تواند بگوید. اقتصاددانان رفاه متعارف دقیقاً در چنین وضعیتی قرار دارند. این اقتصاددانان در تلاش علیه این قیود خودساخته، روشی عملی برای ارزیابی (تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده) را به کار برده‌اند، اما این روش بر بنیان‌هایی متزلزل اتکا یافته است، دقیقاً به دلیل اینکه دستگاه ارزشیابی مبنایی اقتصاد هنجاری معاصر بسیار محدود است. مشکل اساسی که اصولاً بسیار تصدیق شده ولی عملاً اغلب نادیده گرفته شده است، این است که تفکیکی که هیکس و کالدور بین مسائل مربوط به کارایی و توزیع (بین اندازه کیک و نحوۀ تقسیم‌کردن آن) قائل شدند، به‌طورکلی نمی‌تواند تحقق یاید؛ چون نحوۀ توزیع می‌تواند تمایل به پرداخت را متأثر سازد و ازآنجاکه تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده ترجیحات را با آن می‌سنجد، راهی وجود ندارد که مسائل مربوط به ظرفیت ارضای ترجیحات را از مسائل توزیعی جدا کنیم. کسی نمی‌تواند سیاست‌ها، نهادها یا امور را فقط برحسب توفیق آن‌ها در ارضای ترجیحات افراد که قابلیت مقایسۀ بین‌شخصی را ندارند، ارزیابی کند؛ زیرا رفاه صرفاً ارضای ترجیحات نیست و ارزش‌هایی مانند آزادی، برابری و عدالت نیز حائز اهمیت هستند. تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده روش معتبر علمی یا روشی خالی‌ازارزش برای تصمیم‌گیری‌های اجتماعی نیست. حتی اگر کسی پیش‌فرض‌های اخلاقی آن را بپذیرد (اصل حداقل خیرخواهی و تعریف رفاه با ارضای ترجیحات) بازهم تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده به‌طور بالقوه منبعی گمراه‌کننده در باب اطلاعات مربوط به مزایا و معایب واقعی سیاست‌های بدیل است. به‌علاوه، توهم است که کسی فرض کند می‌تواند اطلاعات مربوط به «مزایا و معایب واقعی» سیاست‌ها را به صورتی مجزا از مسائل اخلاقی کلی‌تر دربارۀ انصاف به دست آورد. تمایل‌به‌پرداخت یا پذیرفتن خسارت در بهترین حالت شاخصی ناقص از ارضای ترجیحات است، شاخصی که توزیع فعلی را برتری می‌بخشد، و ارضای ترجیحات در بهترین حالت شاخصی ناقص از رفاه است. اینکه برندگان یک تغییر سیاست می‌توانند زیان‌دیدگان را جبران کنند (اما نمی‌کنند)، اثبات نمی‌کند که آن سیاست ظرفیت ارضای ترجیحات را افزایش داده است، چه رسد به اینکه رفاه را افزایش دهد؛ و البته اطلاعات مربوط به منافع خالص یک سیاست ابداً نشان نمی‌دهد که آن سیاست درست است.اما کسی ممکن است ایراد بگیرد که برای سنجش پیامدهای خوب دربرابر پیامدهای بد سیاست‌ها چه شاخص دیگری در اختیار داریم؟ اشتیاق هواداران سیاسی یا شکایت‌های مخالفان سیاسی یک سیاست نمی‌تواند شاخصی معتبر برای منافع خالص آن سیاست باشد. به‌علاوه، در وضعیت‌های مناسب، به نظر می‌رسد تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده می‌تواند اطلاعات مفیدی را برای تصمیم‌گیری در مسائل اجتماعی فراهم آورد. در وضعیت‌هایی که حامیان یک سیاست از مخالفان آن ثروتمندتر باشند، در جایی که پیامدها دیرپا، جدی و نامطمئن باشند، یا در جایی که انتخاب سیاست پرسش‌های اخلاقی دیگری (مانند مسائل مربوط به برابری) را مطرح کند، به‌کارگیری تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده حتی صرفاً به‌عنوان منبع اطلاعات، بسیار مناقشه‌پذیرتر خواهد بود. متأسفانه در مواردی دقیقاً با این ویژگی‌هاست (مواردی مانند تعیین اینکه چه محله‌ای باید برای احداث بزرگراه جدید تخریب شود، یا تصمیم‌گیری دربارۀ احداث سدی که گونه‌های درمعرض خطر نابودی را تهدید می‌کند) که سیاست‌گذاران اغلب رهنمودهای گمراه‌کنندۀ ناشی از تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده را دنبال می‌کنند. با محدودکردن استفاده از یافته‌های تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده، سیاست‌گذاران باید بررسی کنند که منافع خالص تا چه اندازه به توزیع موجود درآمد و ثروت بستگی دارد و آیا ممکن است ازطریق بازتوزیع ثروت منافع بیشتری به دست آورد یا خیر. 🧭 سیاست‌گذاران به اعداد و ارقام نیاز دارند و تجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده آن را فراهم می‌آورد. هرچند اعداد و ارقامی کهتجزیه‌وتحلیل هزینه‌فایده فراهم می‌آورد گاهی حاوی اطلاعات مفیدی است، اما غالباً گمراه‌کننده‌اند. هیچ جایگزینی برای ارزیابی عقلانی و هیچ منبع اطلاعاتی معتبر و یکسانی دربارۀ امکانات یا پیامدهای رفاهی گزینه‌های بدیل وجود ندارد.
تحلیل اقتصادی فلسفه اخلاق و سیاست عمومی، ص ۲۵۹-۲۶۲#زرورق
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲🟢 مثال نسل‌های همپوشان
دانیل هاسمن، مایکل مک فرسون
در اختلاف‌نظرهای ناظر به مقالۀ تأثیرگذار پل ساموئلسون دربارۀ نرخ‌های بهره در اقتصادی که در آن پس‌انداز تحت تأثیر نیاز برای تأمین مایحتاج دوران بازنشستگی است، نگرش به بازار محوریت دارد. مقالۀ ساموئلسن برخی نکات نظری را مطرح می‌کند که به‌خودی‌خود ممکن است فاقد هرگونه محتوای اخلاقی تلقی شوند.
وی نشان می‌دهد که در اقتصادی تهاتری از نوعی که اساس بسیاری از مدل‌های اقتصادی است، رقابت بازاری در فضای نسل‌های همپوشان ممکن است به ظهور الگوی غیرکارای مصرف بیش‌ازحد در دورۀ اول زندگی توأم با فقر در دوره‌های دوم و سوم زندگی منجر شود. به منظور چیره‌شدن بر این نقص بازار، اقتصاد به ساختاری نهادی نیاز دارد که مبتنی‌بر اعتماد باشد؛ این نهاد ضروری یا قراردادی اجتماعی است که در آن نسل‌های جوان‌تر وظیفۀ حمایت از مسن‌ترها را می‌پذیرند یا پول اعتباری است که ارزش آن از باور اعضای آن جامعه حاصل می‌شود.
بااین‌حال، چنانکه ابا لرنر اشاره می‌کند، الگوی پس‌انداز و مصرف که از این اعتماد منتج خواهد شد نیز به‌لحاظ اخلاقی مناقشه‌پذیر است. اگر کسی مقایسه‌های میان فردی را مجاز بداند، این الگوی پس‌انداز و مصرف در اقتصادی درحال‌رشد به مطلوبیت متوسط کمتری در هر دوره منجر می‌شود نسبت به الگویی که مصرف را در تمام دوره‌های زندگی برابر می‌کند. دو نکتۀ اول را ساموئلسن و نکتۀ سوم را لرنر ناظر به تصویر بسیار ساده‌شده و انتزاعی از اقتصاد مطرح کرده‌اند و کاربرد آن‌ها برای حل مسائل عملی نیازمند مطالعات بسیار دقیق خواهد بود.
این نظریه‌پردازی انتزاعی تجریدی را از سه جهت آموزنده می‌دانیم. نخست اینکه هرچند تمام نکات فوق می‌تواند به‌عنوان «اقتصاد اثباتی» تلقی شود، موضوع آن‌ها و نیز شیوۀ ارائه و بحث دربارۀ آن‌ها به ارتباط آن‌ها با موضوعات هنجاری بستگی دارد. خود ساموئلسن مفتون مدلش شده است، زیرا این مدل وضعیتی را نشان می‌دهد که در آن بازارهای کاملاً رقابتی ناکارا هستند. ازآنجاکه اکثر اقتصاددانانِ جریانِ غالب رقابت کامل را به‌عنوان یک ایدئال تلقی می‌کنند (با فرض ثبات سایر شرایط)، این نتیجه‌ای درخور توجه بود که بلافاصله واکنش ویلیام مکلینگ را به‌دنبال داشت.
دوم اینکه این مدل آشکارا به این موضوع مرتبط است که آیا تأمین اجتماعی را باید به‌عنوان برنامۀ پس‌انداز دانست یا به‌عنوان برنامۀ پرداخت انتقالی. بدون ادراک ارتباط هنجاری این مدل‌های انتزاعی، ممکن است فرد اوقات دشواری داشته باشد تا درک کند چرا ساموئلسن مدل خود را اینگونه ارائه کرده است و چرا لرنر و مکلینگ به او اعتراض می‌کنند. بااین‌حال، مدل ساموئلسن همچنین نشان می‌دهد که اقتصاددان تا چه حد باید در فهم و درک موضوعات هنجاری مشارکت کنند. ترسیم روشن تمایز بین برنامۀ پس‌انداز و پرداخت انتقالی و نیز تفکیک معیارهای مختلف بهینگی مستلزم صلاحیت فنی تخصصی است که اقتصاددانان در اختیار دارند.
سوم اینکه ساموئلسن درواقع در برجسته‌کردن نکات هنجاری در اینجا نسبتاً به انحراف رفته است و به‌راستی منتقدان او ابتدائاً اعتراضات خود را مستقیماً در قالب اصطلاحات اخلاقی صورت‌بندی نکرده‌اند بلکه درعوض آن‌ها را در ظاهر منازعات تحلیلی در آورده‌اند. به ادعای ما، اگر اقتصاددانان متناوباً به ابعاد هنجاری آثار خود اعتراف کنند، پیشرفت در هر دو حوزۀ هنجاری و اثباتی استمرار بیشتری خواهد داشت. یکی از امید‌های اصلی کتاب حاضر این است که مفاهیم و ابزار‌هایی را مهیا کند که انجام چنین کاری را تسهیل نماید.
تحلیل اقتصادی فلسفه اخلاق و سیاست عمومی، ص ۴۲۶-۴۲۷
#زرورق
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت
دانیل هاسمن، مایکل مک فرسون در اختلاف‌نظرهای ناظر به مقالۀ تأثیرگذار پل ساموئلسون دربارۀ نرخ‌های بهره در اقتصادی که در آن پس‌انداز تحت تأثیر نیاز برای تأمین مایحتاج دوران بازنشستگی است، نگرش به بازار محوریت دارد. مقالۀ ساموئلسن برخی نکات نظری را مطرح می‌کند که به‌خودی‌خود ممکن است فاقد هرگونه محتوای اخلاقی تلقی شوند. وی نشان می‌دهد که در اقتصادی تهاتری از نوعی که اساس بسیاری از مدل‌های اقتصادی است، رقابت بازاری در فضای نسل‌های همپوشان ممکن است به ظهور الگوی غیرکارای مصرف بیش‌ازحد در دورۀ اول زندگی توأم با فقر در دوره‌های دوم و سوم زندگی منجر شود. به منظور چیره‌شدن بر این نقص بازار، اقتصاد به ساختاری نهادی نیاز دارد که مبتنی‌بر اعتماد باشد؛ این نهاد ضروری یا قراردادی اجتماعی است که در آن نسل‌های جوان‌تر وظیفۀ حمایت از مسن‌ترها را می‌پذیرند یا پول اعتباری است که ارزش آن از باور اعضای آن جامعه حاصل می‌شود. بااین‌حال، چنانکه ابا لرنر اشاره می‌کند، الگوی پس‌انداز و مصرف که از این اعتماد منتج خواهد شد نیز به‌لحاظ اخلاقی مناقشه‌پذیر است. اگر کسی مقایسه‌های میان فردی را مجاز بداند، این الگوی پس‌انداز و مصرف در اقتصادی درحال‌رشد به مطلوبیت متوسط کمتری در هر دوره منجر می‌شود نسبت به الگویی که مصرف را در تمام دوره‌های زندگی برابر می‌کند. دو نکتۀ اول را ساموئلسن و نکتۀ سوم را لرنر ناظر به تصویر بسیار ساده‌شده و انتزاعی از اقتصاد مطرح کرده‌اند و کاربرد آن‌ها برای حل مسائل عملی نیازمند مطالعات بسیار دقیق خواهد بود.این نظریه‌پردازی انتزاعی تجریدی را از سه جهت آموزنده می‌دانیم. نخست اینکه هرچند تمام نکات فوق می‌تواند به‌عنوان «اقتصاد اثباتی» تلقی شود، موضوع آن‌ها و نیز شیوۀ ارائه و بحث دربارۀ آن‌ها به ارتباط آن‌ها با موضوعات هنجاری بستگی دارد. خود ساموئلسن مفتون مدلش شده است، زیرا این مدل وضعیتی را نشان می‌دهد که در آن بازارهای کاملاً رقابتی ناکارا هستند. ازآنجاکه اکثر اقتصاددانانِ جریانِ غالب رقابت کامل را به‌عنوان یک ایدئال تلقی می‌کنند (با فرض ثبات سایر شرایط)، این نتیجه‌ای درخور توجه بود که بلافاصله واکنش ویلیام مکلینگ را به‌دنبال داشت. دوم اینکه این مدل آشکارا به این موضوع مرتبط است که آیا تأمین اجتماعی را باید به‌عنوان برنامۀ پس‌انداز دانست یا به‌عنوان برنامۀ پرداخت انتقالی. بدون ادراک ارتباط هنجاری این مدل‌های انتزاعی، ممکن است فرد اوقات دشواری داشته باشد تا درک کند چرا ساموئلسن مدل خود را اینگونه ارائه کرده است و چرا لرنر و مکلینگ به او اعتراض می‌کنند. بااین‌حال، مدل ساموئلسن همچنین نشان می‌دهد که اقتصاددان تا چه حد باید در فهم و درک موضوعات هنجاری مشارکت کنند. ترسیم روشن تمایز بین برنامۀ پس‌انداز و پرداخت انتقالی و نیز تفکیک معیارهای مختلف بهینگی مستلزم صلاحیت فنی تخصصی است که اقتصاددانان در اختیار دارند. سوم اینکه ساموئلسن درواقع در برجسته‌کردن نکات هنجاری در اینجا نسبتاً به انحراف رفته است و به‌راستی منتقدان او ابتدائاً اعتراضات خود را مستقیماً در قالب اصطلاحات اخلاقی صورت‌بندی نکرده‌اند بلکه درعوض آن‌ها را در ظاهر منازعات تحلیلی در آورده‌اند. به ادعای ما، اگر اقتصاددانان متناوباً به ابعاد هنجاری آثار خود اعتراف کنند، پیشرفت در هر دو حوزۀ هنجاری و اثباتی استمرار بیشتری خواهد داشت. یکی از امید‌های اصلی کتاب حاضر این است که مفاهیم و ابزار‌هایی را مهیا کند که انجام چنین کاری را تسهیل نماید.تحلیل اقتصادی فلسفه اخلاق و سیاست عمومی، ص ۴۲۶-۴۲۷ #زرورق
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۲
#معرفی_کتاب
اسناد لانه جاسوسی آمریکا ناشر: مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی
اسناد لانه جاسوسی که در واقع اسناد بدست آمده از سفارت آمریکا در ایران بعد از ماجرای تسخیر سفارت توسط دانشجویان پیرو خط امام است، یکی از مهمترین مجموعه‌های سندی پیرامون حضور و نفوذ آمریکایی‌ها در ایران است. دانشجویان با در کنار هم قرار دادن کاغذهای رشته رشته شده توانستند اسناد محرمانه و سری سفارت آمریکا را بازیابی کرده و این مجموعه ارزشمند را در اختیار عموم مردم قرار دهند.
رهبر انقلاب در سخنرانی‌های متعدد با تشویق جوانان به خواندن اسناد و در پاسخ به این سوال که چرا مطالعه اسناد لانه جاسوسی مهم است، فرمودند: «جوان‌های عزیز! اسناد درس‌آموز لانه جاسوسی را بگیرید و بخوانید، دانشجویانی که آنجا را گرفتند و فهمیدند که لانه جاسوسی است با زحمت زیاد آن را استحصال کردند؛ این‌ها نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها در هنگام اوج نهضت و پیروزی انقلاب، دائم درحال توطئه علیه جمهوری اسلامی بوده‌اند؛ آمریکا این است».
اسناد به‌دست آمده از سفارت آمریکا در یک مجموعه یازده جلدی به چاپ رسیده است که مطالعه آن برای عموم مردم و علاقمندان می‌تواند بسیار مفید و راهگشا باشد.
برای دانلود رایگان کتاب کلیک کنید.
مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت
اسناد لانه جاسوسی آمریکا ناشر: مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی اسناد لانه جاسوسی که در واقع اسناد بدست آمده از سفارت آمریکا در ایران بعد از ماجرای تسخیر سفارت توسط دانشجویان پیرو خط امام است، یکی از مهمترین مجموعه‌های سندی پیرامون حضور و نفوذ آمریکایی‌ها در ایران است. دانشجویان با در کنار هم قرار دادن کاغذهای رشته رشته شده توانستند اسناد محرمانه و سری سفارت آمریکا را بازیابی کرده و این مجموعه ارزشمند را در اختیار عموم مردم قرار دهند. رهبر انقلاب در سخنرانی‌های متعدد با تشویق جوانان به خواندن اسناد و در پاسخ به این سوال که چرا مطالعه اسناد لانه جاسوسی مهم است، فرمودند: «جوان‌های عزیز! اسناد درس‌آموز لانه جاسوسی را بگیرید و بخوانید، دانشجویانی که آنجا را گرفتند و فهمیدند که لانه جاسوسی است با زحمت زیاد آن را استحصال کردند؛ این‌ها نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها در هنگام اوج نهضت و پیروزی انقلاب، دائم درحال توطئه علیه جمهوری اسلامی بوده‌اند؛ آمریکا این است».اسناد به‌دست آمده از سفارت آمریکا در یک مجموعه یازده جلدی به چاپ رسیده است که مطالعه آن برای عموم مردم و علاقمندان می‌تواند بسیار مفید و راهگشا باشد. برای دانلود رایگان کتاب کلیک کنید. مرکز پژوهش‌های اقتصادی حبنا را دنبال کنید:ایتا | بله | آپارات | سایت۱