لَا خَيْرَ بَعْدَكَ فِي الْحَيَاةِ وَإِنَّمَاأَبْكِي مَخَافَةَ أَنْ تَطُولَ حَيَاتِي
۵
نَفْسِي عَلَى زَفَرَاتِهَا مَحْبُوسَةٌيَا لَيْتَهَا خَرَجَتْ مَعَ الزَّفَرَاتِ
احرام و برابری انسانی
وقتی انسان‌ها لباس‌های خود را کنار می‌گذارند و وارد حریم احرام می‌شوند، یک تصویر زیبا شکل می‌گیرد:انسان‌ها با وجود تفاوت‌های فراوان، و به‌طور یکسان در برابر یک خدا قرار می‌گیرند.
البته برابری حقیقی در اسلام به‌معنای نفی همه تفاوت‌های اجتماعی نیست؛ بلکه به این معناست که هیچ امتیاز مادی و اجتماعی، انسان را از بندگی خدا بی‌نیاز نمی‌کند.
در برابر خدا همه بنده‌اند.
وقتی انسان‌ها لباس‌های خود را کنار می‌گذارند و وارد حریم احرام می‌شوند، یک تصویر زیبا شکل می‌گیرد:انسان‌ها با وجود تفاوت‌های فراوان، و به‌طور یکسان در برابر یک خدا قرار می‌گیرند.
البته برابری حقیقی در اسلام به‌معنای نفی همه تفاوت‌های اجتماعی نیست؛ بلکه به این معناست که هیچ امتیاز مادی و اجتماعی، انسان را از بندگی خدا بی‌نیاز نمی‌کند.
در برابر خدا همه بنده‌اند.
اولین حج‌گزاران یمنی‌ها بودند
یمنی‌ها اولین قومی بودند که دعوت حضرت ابراهیم(ع) برای حج خانه خدا را اجابت کردند.امام باقر(ع) یا امام صادق(ع):«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ أَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ، فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ! إِنِّي إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَحُجُّوا هَذَا الْبَيْتَ ... وَ كَانَ أَوَّلُ مَنْ أَجَابَهُ مِنْ أَهْلِ الْيَمَن»؛ابراهیم(ع) مردم را به حج دعوت کرد و فرمود: ای مردم! من ابراهیم خلیل الله هستم. خداوند به شما فرمان می‌دهد که حج این خانه (کعبه) را به‌جا آورید ... اولین کسانی که دعوت ابراهیم را اجابت کردند گروهی از یمنی‌ها بودند.
كافی، ج4، ص205
یمنی‌ها اولین قومی بودند که دعوت حضرت ابراهیم(ع) برای حج خانه خدا را اجابت کردند.امام باقر(ع) یا امام صادق(ع):«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ أَذَّنَ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ، فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ! إِنِّي إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَحُجُّوا هَذَا الْبَيْتَ ... وَ كَانَ أَوَّلُ مَنْ أَجَابَهُ مِنْ أَهْلِ الْيَمَن»؛ابراهیم(ع) مردم را به حج دعوت کرد و فرمود: ای مردم! من ابراهیم خلیل الله هستم. خداوند به شما فرمان می‌دهد که حج این خانه (کعبه) را به‌جا آورید ... اولین کسانی که دعوت ابراهیم را اجابت کردند گروهی از یمنی‌ها بودند.
كافی، ج4، ص205
۱یمنی‌ها به دست امیرالمؤمنین(ع) مسلمان شدند
پیامبر اکرم(ص) خالد بن ولید را به‌همراه جمعی از مسلمانان از جمله بَراء بن عازب برای دعوت مردم یمن به اسلام به آن سرزمین اعزام کرد. اما پس از شش‌ماه تلاش حتی یک نفر هم اسلام را نپذیرفت. این امر بر پیامبر(ص) ناخوش آمد و لذا امیرالمؤمنین علی(ع) را برای اعزام به یمن فراخواند و به او فرمود تا خالد و همراهانش را بازگرداند و البته فرمود اگر کسی از آنان مایل بود با علی(ع) بماند، مانع او نشود.
بَراء بن عازب که از جمله کسانی بود که با امیرالمؤمنین(ع) باقی ماند، می‌گوید: چون یمنی‌ها خبردار شدند که علی(ع) به یمن آمده است، سراغ او آمده و دور او را گرفتند. پس از آن‌که علی(ع) نماز صبح را با ما خواند، برخاست و پس از حمد و ثنای خداوند نامه پیامبر(ع) را برای مردم قرائت کرد و در همان روز کل قبیله هَمدان اسلام را پذیرفتند.علی(ع) خبر مسلمان‌شدن همدانی‌ها را که از قبایل مهم یمن بودند، طی نامه‌ای به اطلاع رسول الله(ص) رساند و چون حضرت نامه علی(ع) را خواند، بسی شکفته و شادمان شد و سجده شکر به‌جای آورد و پس از سجده نشست و فرمود: «سلام بر همدان، سلام بر همدان».
دیری نپایید که دیگر قبایل یمنی نیز به اسلام گرویدند.
ارشاد مفید، ج 1، ص 62بحار الانوار، ج 21، ص 363
پیامبر اکرم(ص) خالد بن ولید را به‌همراه جمعی از مسلمانان از جمله بَراء بن عازب برای دعوت مردم یمن به اسلام به آن سرزمین اعزام کرد. اما پس از شش‌ماه تلاش حتی یک نفر هم اسلام را نپذیرفت. این امر بر پیامبر(ص) ناخوش آمد و لذا امیرالمؤمنین علی(ع) را برای اعزام به یمن فراخواند و به او فرمود تا خالد و همراهانش را بازگرداند و البته فرمود اگر کسی از آنان مایل بود با علی(ع) بماند، مانع او نشود.
بَراء بن عازب که از جمله کسانی بود که با امیرالمؤمنین(ع) باقی ماند، می‌گوید: چون یمنی‌ها خبردار شدند که علی(ع) به یمن آمده است، سراغ او آمده و دور او را گرفتند. پس از آن‌که علی(ع) نماز صبح را با ما خواند، برخاست و پس از حمد و ثنای خداوند نامه پیامبر(ع) را برای مردم قرائت کرد و در همان روز کل قبیله هَمدان اسلام را پذیرفتند.علی(ع) خبر مسلمان‌شدن همدانی‌ها را که از قبایل مهم یمن بودند، طی نامه‌ای به اطلاع رسول الله(ص) رساند و چون حضرت نامه علی(ع) را خواند، بسی شکفته و شادمان شد و سجده شکر به‌جای آورد و پس از سجده نشست و فرمود: «سلام بر همدان، سلام بر همدان».
دیری نپایید که دیگر قبایل یمنی نیز به اسلام گرویدند.
ارشاد مفید، ج 1، ص 62بحار الانوار، ج 21، ص 363
۲یمن؛ اولویت نخست هجرت پیامبر اکرم(ص)
روزی رسول خدا(ص) در معیت عُيَينة بن حصين بن حذيفه از اسب‌های غزوه بدر سان می‌ديد. رسول خدا(ص) به او گفت: من اسبشناسترم از تو. عُيَينة گفت: من مردشناس‌ترم از تو. پيغمبر(ص) فرمود: چطور!؟ گفت: بهترین مردان آنانند كه تيغ بر دوش نهند و نيزهها را بر شانه اسب‌هاشان گذارند و اینان مردم نجدند.پيغمبر(ص) فرمود: «كَذَبْتَ بَلْ رِجَالُ أَهْلِ الْيَمَنِ أَفْضَلُ الْإِيمَانُ يَمَانِيٌّ وَ الْحِكْمَةُ يَمَانِيَّةٌ وَ لَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ .... وَ مَذْحِجُ أَكْثَرُ قَبِيلٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ»؛ راست نگفتی، بلکه مردان یمنی برترند، ایمان یمنی و حکمت یمنی است و اگر نبود هجرت من به مدینه (اگر مأمور به هجرت به مدینه نبودم) یمن را به‌عنوان وطن انتخاب می‌کردم و قبیله مَذحِج (قبیله مالک اشتر نخعی یمنی) بیش از همه به بهشت وارد می‌شوند.
الأصول الستة عشر، ص 81بحار الأنوار، ج57، ص233كافی، ج8، ص70
روزی رسول خدا(ص) در معیت عُيَينة بن حصين بن حذيفه از اسب‌های غزوه بدر سان می‌ديد. رسول خدا(ص) به او گفت: من اسبشناسترم از تو. عُيَينة گفت: من مردشناس‌ترم از تو. پيغمبر(ص) فرمود: چطور!؟ گفت: بهترین مردان آنانند كه تيغ بر دوش نهند و نيزهها را بر شانه اسب‌هاشان گذارند و اینان مردم نجدند.پيغمبر(ص) فرمود: «كَذَبْتَ بَلْ رِجَالُ أَهْلِ الْيَمَنِ أَفْضَلُ الْإِيمَانُ يَمَانِيٌّ وَ الْحِكْمَةُ يَمَانِيَّةٌ وَ لَوْلَا الْهِجْرَةُ لَكُنْتُ امْرَأً مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ .... وَ مَذْحِجُ أَكْثَرُ قَبِيلٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ»؛ راست نگفتی، بلکه مردان یمنی برترند، ایمان یمنی و حکمت یمنی است و اگر نبود هجرت من به مدینه (اگر مأمور به هجرت به مدینه نبودم) یمن را به‌عنوان وطن انتخاب می‌کردم و قبیله مَذحِج (قبیله مالک اشتر نخعی یمنی) بیش از همه به بهشت وارد می‌شوند.
الأصول الستة عشر، ص 81بحار الأنوار، ج57، ص233كافی، ج8، ص70
۴آن‌که یمنی‌ها را دوست بدارد، مرا دوست داشته
امیرالمؤمنین(ع) از پیامبر اکرم(ص) روایت می‌کند که فرمود: «مَنْ أَحَبَّ أَهْلَ الْيَمَنِ فَقَدْ أَحَبَّنِي وَ مَنْ أَبْغَضَهُمْ فَقَدْ أَبْغَضَنِي»؛هر که یمنی‌ها را دوست بدارد، مرا دوست داشته و هر که با آنها کینه‌ورزی کند با من کینه‌ورزی کرده است.
كمال الدين و تمام النعمة، ج2، ص 541كنز الفوائد، ج2، ص154بحار الانوار ج 34، ص 333
امیرالمؤمنین(ع) از پیامبر اکرم(ص) روایت می‌کند که فرمود: «مَنْ أَحَبَّ أَهْلَ الْيَمَنِ فَقَدْ أَحَبَّنِي وَ مَنْ أَبْغَضَهُمْ فَقَدْ أَبْغَضَنِي»؛هر که یمنی‌ها را دوست بدارد، مرا دوست داشته و هر که با آنها کینه‌ورزی کند با من کینه‌ورزی کرده است.
كمال الدين و تمام النعمة، ج2، ص 541كنز الفوائد، ج2، ص154بحار الانوار ج 34، ص 333
۴۱
احرام و ترک تعلقات
احرام، فرصتی است تا وابستگی‌ها و تعلقات خود را بشناسد.
انسان با خود می‌گوید:«این لباس من است.»«این خانه من است.»«این جایگاه من است.»«این عنوان من است.»«این همسر من است.»
اما در حج، برای مدتی بسیاری از این نشانه‌ها و وابستگی‌ها کمرنگ می‌شوند.
و می‌آموزد که:من بزرگ‌تر و ارزشمندتر از لباس و عنوان و مال خود هستم؛ و حقیقت من در نسبت من با خداست.
احرام، فرصتی است تا وابستگی‌ها و تعلقات خود را بشناسد.
انسان با خود می‌گوید:«این لباس من است.»«این خانه من است.»«این جایگاه من است.»«این عنوان من است.»«این همسر من است.»
اما در حج، برای مدتی بسیاری از این نشانه‌ها و وابستگی‌ها کمرنگ می‌شوند.
و می‌آموزد که:من بزرگ‌تر و ارزشمندتر از لباس و عنوان و مال خود هستم؛ و حقیقت من در نسبت من با خداست.
اولین عملیات جابجایی ورودی چاه زمزم برای توسعه مطاف
۷