بله | کانال اداره کل پژوهش های اسلامی صدا و سیما

۱۵ مرداد

#یادداشت | مواسات مهم‌ترین ره‌آورد تمدنی اربعین

#عبداله_جلالی؛ پژوهشگر ارشد اداره کل پژوهش‌های اسلامی رسانه
در جنگ‌های کلاسیک، سرزمین‌ها اشغال می‌شوند؛ اما در جنگ شناختی، حافظه ملت‌ها. دشمن می‌کوشد گذشته را از یادها ببرد، هویت را دگرگون کند و آینده را بی‌امید نشان دهد. از همین رو، بزرگ‌ترین پیروزی برای او، نه تصرف یک شهر، بلکه فراموش شدن یک حقیقت است.
یزید نیز دقیقاً همین پروژه را دنبال می‌کرد. گمان می‌کرد با شهادت سیدالشهدا علیه‌السلام، اسارت خاندان پیامبر و نمایش پیروزی در شام، پرونده عاشورا برای همیشه بسته خواهد شد. اما حضرت زینب سلام‌الله‌علیها، با خطبه‌ای که هنوز پس از قرن‌ها طنین‌انداز است، بنیان این پروژه را فرو ریخت:«فَوَاللَّهِ لَا تَمْحُو ذِكْرَنَا...»این جمله، نخستین بیانیه شکست جنگ شناختی در تاریخ اسلام بود.امروز، راهپیمایی #اربعین ادامه همان خطبه است. میلیون‌ها انسان از ده‌ها کشور، با زبان‌ها، قومیت‌ها و فرهنگ‌های گوناگون، صدها کیلومتر پیاده‌روی می‌کنند تا عملاً اعلام کنند که پیش‌بینی زینب کبری تحقق یافته است؛ نه تنها نام حسین علیه‌السلام محو نشد، بلکه هر سال جهانی‌تر شد.و هنگامی که این سیل انسانی، هم‌صدا می‌گوید:«أبداً والله يا زهراء ما ننسى حسيناً»در حقیقت پاسخ تاریخی امت به ندای زینب است؛ آن حضرت وعده داد «ذکر ما محو نمی‌شود» و امت در اربعین شهادت می‌دهد «هرگز حسین را فراموش نخواهیم کرد.»
اما ره‌آورد راهبردی اربعین فقط حفظ یک خاطره تاریخی نیست. اربعین، کانون بازتولید سه سرمایه تمدنی شیعه است: حافظه، هویت و همبستگی.شیعه با دو بال به سوی آینده حرکت کرده است؛ بال سرخ عاشورا و بال سبز انتظار. عاشورا، فرهنگ ایثار، مقاومت و خونخواهی حق را زنده نگه می‌دارد و انتظار، امید به تحقق عدالت جهانی را. اربعین، محل اتصال این دو بال است؛ جایی که گذشته الهام‌بخش آینده می‌شود و انتظار از یک آرزو، به یک مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌شود.
در این میان، مواسات مهم‌ترین دستاورد اربعین است. میلیون‌ها زائر، تنها راه نمی‌روند؛ بلکه جامعه‌ای را تمرین می‌کنند که در آن «من» جای خود را به «ما» می‌دهد. موکب‌ها فقط ایستگاه‌های پذیرایی نیستند؛ آوردگاه های تمدن اسلامی‌اند. در آنها نژاد، ملیت، زبان و طبقه اجتماعی رنگ می‌بازد و اخوت ایمانی به سرمایه اجتماعی تبدیل می‌شود. این همان سرمایه‌ای است که هیچ عملیات روانی و هیچ بمباران رسانه‌ای قادر به تولید یا تخریب کامل آن نیست.
از این منظر، اربعین یک ابررسانه زنده است؛ رسانه‌ای که پیام خود را نه با استودیو و دوربین، بلکه با رفتار، ایثار، خدمت و مواسات مخابره می‌کند. هر قدم زائر، هر جرعه آب، هر خدمت بی‌نام، روایتی است که ذهن‌ها را در برابر روایت‌های تحریف‌شده واکسینه می‌کند.
در روزگاری که ملت ایران، داغ قائد شهید، فرماندهان شهید و امت شهید مقاومت را بر دل دارد، اربعین معنای تازه‌ای نیز پیدا می‌کند. خونخواهی شهید، صرفاً انتقام نیست؛ ادامه دادن راه اوست. اگر قائد شهید و فرماندهان شهید، امنیت و عزت امت را با خون خود حفظ کردند، میلیون‌ها زائر اربعین با مواسات، وحدت و ایستادگی، از همان آرمان پاسداری می‌کنند. خونخواهی حقیقی، حفظ جبهه حق و ناکام گذاشتن پروژه فراموشی دشمن است.
از این رو، رسانه ملی باید اربعین را صرفاً به عنوان بزرگ‌ترین اجتماع مذهبی جهان روایت نکند؛ بلکه آن را به عنوان بزرگ‌ترین رزمایش شناختی جهان اسلام بازخوانی کند؛ رزمایشی که در آن میلیون‌ها انسان، بدون اجبار و سازمان‌دهی رسمی، حافظه عاشورا را بازتولید، هویت انتظار را تقویت و فرهنگ مواسات را تمرین می‌کنند.
اگر عاشورا، آغاز نهضت بود، اربعین تضمین بقای آن است؛ و اگر «لا تمحو ذکرنا» راهبرد حضرت زینب سلام‌الله‌علیها بود، «أبداً والله يا زهراء ما ننسى حسيناً» بیعت سالانه میلیون‌ها عاشق با این راهبرد است. در این بیعت، خون سرخ عاشورا با افق سبز انتظار پیوند می‌خورد و مواسات، به مؤثرترین سلاح شیعه در برابر جنگ شناختی و به مهم‌ترین ره‌آورد تمدنی اربعین تبدیل می‌شود.

#سازمان_صداوسیما🇮🇷#اداره_کل_پژوهش‌های_اسلامی#رسانه_ملی

آدرس کانال‌های ماایتا | بله | ویراستی

وبگاه