ا
بازنمایی تصویر ایران در افکار بینالمللی در دانشکده مطالعات جهان
نشست تخصصی «تصویر ایران در افکار عمومی بینالمللی» در ادامه سلسلهبرنامههای علمی «هفتۀ پژوهشی برند ملی ایران» که به همت اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران و با حمایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد ایرانشناسی در روز سهشنبه ۲۵ آذرماه در دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد.
در این نشست، دکتر زینب رستگارپناه (سرپرست اداره کل امور زنان و خانواده خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) به تبیین تصویر جهانی از نقش و دستاوردهای زن ایرانی پرداخت. وی با بیان اینکه تصویر رسانهها و افکار عمومی کشورهای غربی از زن ایرانی، به میزان زیادی متأثر از گفتمان رقیب است، گفت در ارائه الگوی سوم مبتنی بر زن مسلمان فعال در جامعه به مخاطب بیرونی، کمکاری و تغافل شده است.
او تبیین و ارائه دقیق چهره زنان و دختران قهرمان حوزه ورزشی و یا بانوان برگزیده علمی را موجب تشویق و ترغیب زنان و دختران مسلمان و بهخصوص جوامع شیعی کشورهای همسایه دانست که به الگوی سوم زن که در قیاس با الگوی زن غربی و همچنین الگوی زن سنتی، شکل گرفته، متمایل شوند و نگاه دیگری به زنان ایرانی داشته باشند. به همین دلیل، کشورهای اسلامی، ظرفیت بیشتری برای پذیرش تصویر زن ایرانی دارند.
دکتر ابراهیم محسنی (عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران) سخنران دیگر در این نشست بود که به بررسی تصویر ایران در افکار عمومی جامعه آمریکا بر مبنای نظرسنجیهای معتبر مؤسساتی مانند گالوپ، ایپسوس و اکونومیست پرداخت.
او با نمایش روندهایی که نشانگر تثبیت تصویر منفی از ایران در جامعه آمریکا بود، بیان داشت که موضوع مقابله با جمهوری اسلامی و سیاست مهار ایران از معدود مسائلی است که اجماع دوحزبی بالایی در ساختار سیاست آمریکا دارد. به بیان وی، جامعه آمریکا اولاً به دلیل خاطره تجربه اشغال سفارت آمریکا و ثانیاً به دلیل فضاسازی پیرامون ماهیت تهدیدانگارانه از برنامه هستهای ایران که به تشدید ایرانهراسی انجامیده، نگرش مثبتی به ایران ندارد و حتی تجربه توافق برجام نیز تنها به میزان اندکی، نگرش آمریکاییان به ایران را ارتقا داده، ولی به طور کلی نگرش حدود ۸۰% جامعه آمریکا به ایران، منفی بوده است.
محسنی با تاکید بر این نکته که اسلامهراسی کاتالیزوری است که نگرش منفی به ایران را استحکام بخشیده، توضیح داد که ممانعتهای دستگاههای داخلی از ورود گردشگران آمریکایی ازجمله سیاستهایی است که مانع بهبود تصویر ایران در جامعه آمریکاست، زیرا ورود گردشگران و افزایش مراودات بین ملتها میتواند به مرور، مردم آمریکا را با واقعیت جامعه ایران آشناتر ساخته و چهره دیگری، فراتر از برساخت رسانههای غربی، برای آمریکاییها نمایان سازد.
دکتر رضا جهانبازی (مدیر مرکز پژوهشهای راهبردی بنیان) نیز در این نشست به ارائه تصویر کاربران کشورهای عربی در دو شبکه اجتماعی توییتر و فیسبوک از ایران از شهریور ۱۴۰۲ (پیش از آغاز جنگ غزه) تا تیر ۱۴۰۴ (پس از آتشبس ایران و اسرائیل) پرداخت.
به عقیده دکتر جهانبازی، دو نقطه عطف مهمی که طی دوره پژوهش انجام گرفته، موجب بهبود تصویر ایران شده، عملیات وعده صادق و مهمتر از آن حمله اسرائیل به ایران بوده است؛ به طوری که حمله اسرائیل سبب شد تا حمایت شدید و قابل توجهی از ایران در شبکههای اجتماعی عربزبان شکل بگیرد که علاوه بر حمایت ایران از فلسطین، از تصویر به غایت منفی اسرائیل در جهان عرب پس از جنگ غزه، نشأت میگیرد.
به گفته جهانبازی، سقوط حکومت سوریه، نقطه عطف مهم دیگری است که موجب سقوط و افول شدید تصویر ایران شده است؛ چراکه سقوط حکومت اسد، سبب شد تا ایران به عنوان مسبب وضعیت کنونی سوریه و مقصر نابسامانی این کشور دیده شود.
وی اشاره داشت که حمایت از مقاومت فلسطین، ظرفیت مهمی برای بهبود تصویر ایران در جهان عرب است که در صورت تبیین صحیحتر نوع مواجهه ایران با مسائل منطقه و شبههزدایی از انگاره مداخلهجویی ایران در امور داخلی کشورهای منطقه ازجمله لبنان و عراق، میتواند نگرش عمومی به ایران در کشورهای عربزبان را بهبود ببخشد.
#برندسازی_ملی #هفته_پژوهشی_برند_ملی_ایران #nationbranding
@IRnationbrand
نشست تخصصی «تصویر ایران در افکار عمومی بینالمللی» در ادامه سلسلهبرنامههای علمی «هفتۀ پژوهشی برند ملی ایران» که به همت اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران و با حمایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و بنیاد ایرانشناسی در روز سهشنبه ۲۵ آذرماه در دانشکدۀ مطالعات جهان دانشگاه تهران برگزار شد. در این نشست، دکتر زینب رستگارپناه (سرپرست اداره کل امور زنان و خانواده خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) به تبیین تصویر جهانی از نقش و دستاوردهای زن ایرانی پرداخت. وی با بیان اینکه تصویر رسانهها و افکار عمومی کشورهای غربی از زن ایرانی، به میزان زیادی متأثر از گفتمان رقیب است، گفت در ارائه الگوی سوم مبتنی بر زن مسلمان فعال در جامعه به مخاطب بیرونی، کمکاری و تغافل شده است. او تبیین و ارائه دقیق چهره زنان و دختران قهرمان حوزه ورزشی و یا بانوان برگزیده علمی را موجب تشویق و ترغیب زنان و دختران مسلمان و بهخصوص جوامع شیعی کشورهای همسایه دانست که به الگوی سوم زن که در قیاس با الگوی زن غربی و همچنین الگوی زن سنتی، شکل گرفته، متمایل شوند و نگاه دیگری به زنان ایرانی داشته باشند. به همین دلیل، کشورهای اسلامی، ظرفیت بیشتری برای پذیرش تصویر زن ایرانی دارند. دکتر ابراهیم محسنی (عضو هیئت علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران) سخنران دیگر در این نشست بود که به بررسی تصویر ایران در افکار عمومی جامعه آمریکا بر مبنای نظرسنجیهای معتبر مؤسساتی مانند گالوپ، ایپسوس و اکونومیست پرداخت. او با نمایش روندهایی که نشانگر تثبیت تصویر منفی از ایران در جامعه آمریکا بود، بیان داشت که موضوع مقابله با جمهوری اسلامی و سیاست مهار ایران از معدود مسائلی است که اجماع دوحزبی بالایی در ساختار سیاست آمریکا دارد. به بیان وی، جامعه آمریکا اولاً به دلیل خاطره تجربه اشغال سفارت آمریکا و ثانیاً به دلیل فضاسازی پیرامون ماهیت تهدیدانگارانه از برنامه هستهای ایران که به تشدید ایرانهراسی انجامیده، نگرش مثبتی به ایران ندارد و حتی تجربه توافق برجام نیز تنها به میزان اندکی، نگرش آمریکاییان به ایران را ارتقا داده، ولی به طور کلی نگرش حدود ۸۰% جامعه آمریکا به ایران، منفی بوده است. محسنی با تاکید بر این نکته که اسلامهراسی کاتالیزوری است که نگرش منفی به ایران را استحکام بخشیده، توضیح داد که ممانعتهای دستگاههای داخلی از ورود گردشگران آمریکایی ازجمله سیاستهایی است که مانع بهبود تصویر ایران در جامعه آمریکاست، زیرا ورود گردشگران و افزایش مراودات بین ملتها میتواند به مرور، مردم آمریکا را با واقعیت جامعه ایران آشناتر ساخته و چهره دیگری، فراتر از برساخت رسانههای غربی، برای آمریکاییها نمایان سازد. دکتر رضا جهانبازی (مدیر مرکز پژوهشهای راهبردی بنیان) نیز در این نشست به ارائه تصویر کاربران کشورهای عربی در دو شبکه اجتماعی توییتر و فیسبوک از ایران از شهریور ۱۴۰۲ (پیش از آغاز جنگ غزه) تا تیر ۱۴۰۴ (پس از آتشبس ایران و اسرائیل) پرداخت. به عقیده دکتر جهانبازی، دو نقطه عطف مهمی که طی دوره پژوهش انجام گرفته، موجب بهبود تصویر ایران شده، عملیات وعده صادق و مهمتر از آن حمله اسرائیل به ایران بوده است؛ به طوری که حمله اسرائیل سبب شد تا حمایت شدید و قابل توجهی از ایران در شبکههای اجتماعی عربزبان شکل بگیرد که علاوه بر حمایت ایران از فلسطین، از تصویر به غایت منفی اسرائیل در جهان عرب پس از جنگ غزه، نشأت میگیرد. به گفته جهانبازی، سقوط حکومت سوریه، نقطه عطف مهم دیگری است که موجب سقوط و افول شدید تصویر ایران شده است؛ چراکه سقوط حکومت اسد، سبب شد تا ایران به عنوان مسبب وضعیت کنونی سوریه و مقصر نابسامانی این کشور دیده شود. وی اشاره داشت که حمایت از مقاومت فلسطین، ظرفیت مهمی برای بهبود تصویر ایران در جهان عرب است که در صورت تبیین صحیحتر نوع مواجهه ایران با مسائل منطقه و شبههزدایی از انگاره مداخلهجویی ایران در امور داخلی کشورهای منطقه ازجمله لبنان و عراق، میتواند نگرش عمومی به ایران در کشورهای عربزبان را بهبود ببخشد.#برندسازی_ملی #هفته_پژوهشی_برند_ملی_ایران #nationbranding
@IRnationbrand
گروه افکارسنجی و ویژند ملی مرکز بررسیهای راهبردی روابط فرهنگی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی منتشر کرد:سومین شماره ماهنامۀ تخصصی ـ تحلیلی «ویژند ملی»
در این شماره میخوانید: قدرت معنایی ایران: از شکاف تصویری تا راهبردی برای سیاستگذاران کلان دکتر حسین سلیمی معماری گفتمان زن در جمهوری اسلامی ایران: تحلیل تهدیدات ادراکی و ارائۀ راهبردهای رفع آن دکتر زهرا راجی از آیین باستانی تا دارایی راهبردی: ظرفیتهای «شب یلدا» در روایتسازی و ارتقای برند ملی ایران دکتر محمدامین قاسمی پیربلوطی جایگاه مجلس شورای اسلامی در تقویت برند ملی ایران؛ از پراکندگی نهادی تا معماری حکمرانی فرهنگی دکتر ابوالفضل ولوی حکمرانی هوشمند داده و بازتعریف روایت ایران در عرصۀ بینالمللیدکتر ودود کرامتی تبیین مؤلفههای تمدنسازی نوین اسلامی در پیوند با برندسازی ملی ایرانحجتالاسلام والمسلمین دکتر علی خاکرنگین شرقشناسی و تصویر ایران در جهان: راهبردهایی برای بازسازی هویت فرهنگی و اعتماد ملی در عرصه بینالمللیدکتر یاسمین مبصری بازنمایی تصویر ایران در انتخابات پارلمانی ۲۰۲۵ عراق در بین کاربران شبکه های اجتماعی جهان عرب دکتر رضا جهانبازی آیندهنگری در دیپلماسی ورزشی: از کرسیهای بینالمللی تا روایتسازی ملیعلیرضا کاظمپور سرمایه پراکنده، برند متمرکز: راهبردهای حکمرانی برای بهرهگیری از ظرفیت ایرانیان خارج از کشوردکتر عزیزالله حاتم زاده فایل مجله را از اینجا دانلود کنید#برندسازی_ملی #ویژند_ملی #برند_ملی #nationbranding
@IRnationbrand
برنامه رادیویی جایگاه دیپلماسی اقتصادی در برندسازی ملی ایران ـ قسمت 1نخستین قسمت از برنامه «جایگاه دیپلماسی اقتصادی در برندسازی ملی ایران» با مشارکت «اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران» و «شبکۀ رادیویی اقتصاد» تولید و در تاریخ ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ منتشر شده است.در این برنامه، به این موضوع پرداخته شده است که «دیپلماسی اقتصادی». در دنیایی که کشورها بیش از هر زمان دیگری با هم رقابت میکنند، دیگر صرفاً قدرت نظامی یا سیاسی تعیینکننده نیست؛ بلکه این توانایی کشورها در گشودن بازارها، جذب سرمایه، توسعه صادرات و مدیریت هوشمند روابط اقتصادی خارجی است که آینده آنها را میسازد و سعی شده است در گفتگو با مهمانان برنامه، پاسخ این سؤالات دریافت شود که: دیپلماسی اقتصادی دقیقاً چیست؟ ایران در این میدان کجای بازی ایستاده؟ و مهمتر از همه، چگونه میتوان از ظرفیت دیپلماسی اقتصادی برای بهبود وضعیت معیشت و رشد اقتصادی کشور استفاده کرد؟جناب آقای دکتر #امیر_حسین_عرب_پور کارشناس و صاحبنظر حوزۀ دیپلماسی اقتصادی به عنوان مهمان در این برنامه حضور داشتند.
صوت برنامه در وبگاه «ایرانصدا»:https://radio.iranseda.ir/epgarchivePart/?VALID=TRUE&ch=19&e=153491599 ویدئوی برنامه:https://aparat.com/v/anjutgi#برند_ملی #برندسازی_ملی #دیپلماسی_اقتصادی #رادیو_اقتصاد #nationbranding
@irnationbrand
۴
پخش دومین قسمت از برنامه دیپلماسی اقتصادی از رادیو اقتصاد دومین قسمت از برنامه رادیویی «دیپلماسی اقتصادی» که روز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴ از شبکه رادیویی اقتصاد پخش شد، به «نسبت میان دیپلماسی اقتصادی و برندسازی ملی ایران» میپردازد. در این برنامه، با حضور دکتر #امیر_حسین_عرب_پور؛ کارشناس و صاحبنظر حوزه دیپلماسی اقتصادی و دکتر #رضا_توکلی؛ مدیر #اندیشکده_دیپلماسی_اقتصادی این پرسشها بررسی میشود:دیپلماسی اقتصادی چگونه میتواند تصویر ایران را در ذهن بازیگران بینالمللی ترمیم کند؟برند ملی فقط یک مفهوم فرهنگی است یا مستقیماً با صادرات، سرمایهگذاری، گردشگری و اعتماد اقتصادی گره خورده است؟و ایران چگونه میتواند از ظرفیتهای واقعی خود، روایت معتبر بسازد؟ این برنامه با مشارکت #اندیشکده_مطالعات_راهبردی_برندسازی_ملی_ایران و به تهیهکنندگی #فریدون_ماهر و سردبیری #ابوالفضل_ولوی و #حمید_عابدی تولید و پخش شده است. شنیدن نسخه صوتی در ایرانصدا:https://radio.iranseda.ir/epgarchivePart/?VALID=TRUE&ch=19&e=153516802 تماشای ویدئوی برنامه در آپارات:https://aparat.com/v/lcqw045#برند_ملی #برندسازی_ملی #دیپلماسی_اقتصادی #رادیو_اقتصاد #nationbranding
@irnationbrand
انا لله و انا الیه راجعون
شهید و شهادت از جملهی چیزهایی است که هویّت ملّی را برجسته میکند و رتبهی هویّت ملّی را بالا میبرد.
مقاممعظمرهبری؛ ۱۴۰۱/۰۸/۰۸
@IRnationbrand
شهید و شهادت
از جملهی چیزهایی است که هویّت ملّی را برجسته میکند و رتبهی هویّت ملّی را بالا میبرد.مقاممعظمرهبری؛ ۱۴۰۱/۰۸/۰۸
@IRnationbrand
نبرد اصلی، بیرون از میدان جنگ است حمید عابدی | مدیر اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایراندر منازعات معاصر، سرنوشت کشورها صرفاً در میدانهای نظامی تعیین نمیشود. آنچه همزمان و گاه تعیینکنندهتر عمل میکند، نبرد بر سر «تصویر»، «روایت» و «اعتبار» است؛ نبردی که در آن، افکار عمومی جهانی و حتی برداشت شهروندان یک کشور از خودشان، به میدان اصلی تبدیل میشود. از این منظر، جنگها پیش از آنکه به فروپاشی فیزیکی منجر شوند، میتوانند به فرسایش هویتی و تجزیۀ اعتباری یک ملت بینجامند. در این واقعیت شکی نیست که اختلاف نظر درون جوامع، پدیدهای طبیعی و حتی ضروری است. هیچ ملت زندهای بدون تنوع دیدگاه، مطالبات و منازعه اجتماعی وجود ندارد. مسئله از جایی آغاز میشود که این اختلافها، بهویژه در شرایط بحرانی، به شکافهای حلنشدهای تبدیل شوند که امکان گفتوگو، میانجیگری و بازنمایی مشترک از «ما» را از بین میبرند.در چنین وضعیتی، روایت غالب یک کشور در رسانههای بینالمللی، نه حول توان مقاومت، عقلانیت راهبردی یا حق دفاع، بلکه حول «میزان همگرایی روایی حکومت و مردم» شکل میگیرد. واقعیت این است که در شرایط جنگی، جهان کمتر به جزئیات داخلی گوش میدهد و بیشتر به نشانههای انسجام یا گسست توجه میکند. کشوری که در روایت مسلط جهانی، بهعنوان جامعهای ازهمگسیخته بازنمایی شود، حتی در دفاع از خود نیز با بیاعتمادی، بدبینی و فشارهای مضاعف مواجه خواهد شد. در این نقطه، لازم است بر یک واقعیت ساده و غیراحساسی تأکید شود: هیچ اختلافی با حاکمیت، مجوز فروپاشی «خانه» نیست. بر این اساس، هیچ نارضایتیای (هرقدر عمیق)، ارزش آن را ندارد که «ایران» به پروژهای شکستخورده در افکار عمومی جهان تبدیل شود.این گزاره، نه دعوت به سکوت است و نه نفی اعتراض، اصلاح یا نقد، بلکه یادآور یک اولویت ارتباطی است: در لحظهای که موجودیت و امنیت یک کشور هدف قرار میگیرد، شکستن انسجام هویتی، عملاً انتقال ابتکار روایت غالب، به دست بازیگران خارجی است؛ بازیگرانی که هدفشان نه بهبود وضعیت، بلکه تضعیف ساختاری ایران است.واقعیت این است که ایران، در شرایط کنونی، صرفاً در موقعیت «دفاع» قرار ندارد. ایستادگی در برابر فشار نظامی و سیاسی ائتلافهای قدرتمند جهانی، همزمان یک فرصت نادر راهبردی برای ایران ایجاد کرده است: فرصتی برای بازتعریف تصویر آینده ایران در ذهن افکار عمومی جهان. اینکه این ایستادگی چگونه روایت شود (بهعنوان مقاومت یک ملت، یا نشانه فروپاشی داخلی)، مستقیماً به رفتار ارتباطی «ما» وابسته است. انسجام ملی؛ نه تأیید همهچیز، بلکه به معنای حفاظت از چیزی بزرگتر از همه اختلافهاست: «ایران». کشوری که از درون دچار گسست هویتی عمیق شود، دیر یا زود توان دفاع از روایت، منافع و حتی آیندۀ خود را از دست میدهد. در مقابل، ملتی که (حتی در اوج اختلاف) بر سر اصل «خانه» به توافق برسد، میتواند پس از عبور از بحران، مسیر اصلاح و بازسازی را با قدرت بیشتری طی کند.در نهایت، آنچه تاریخ ثبت میکند، فقط نتیجۀ جنگها نیست؛ بلکه نحوۀ ایستادن ملتها در لحظات سرنوشتساز است. امروز، پیش از هر چیز، مسئله این است که روایت آیندۀ ایران، توسط چه کسی و با چه تصویری نوشته شود: ما یا دیگران.#برند_ملی #روایت_ایران #nationbranding
@irnationbrand
۸۲ رهبر جدید سیاسی و تعالی تصویر ملی ایران در افق آینده حمید عابدی | مدیر اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران نظام جمهوری اسلامی ایران در یکی از حساسترین و تاریخیترین مقاطع حیات سیاسی خود، در آستانۀ تجلی ارادۀ ملی و نخبگانی برای معرفی رهبر جدید قرار دارد. این رویداد خطیر، فراتر از یک انتقال قدرت در ساختار حقوقی کشور، نقطۀ عطفی در بازتولید سرمایۀ اجتماعی و بازآفرینی «تصویر ملی ایران در افق آینده» در افکار عمومی جهانیان است. در جهان معاصر که ادراک کشورها از یکدیگر، اغلب بر پایه اطلاعات ناقص، روایتهای رسانهای و میانبُرهای شناختی شکل میگیرد، نقش رهبری سیاسی در صورتبندی این ادراک، بسیار تعیینکننده و گاه بیبدیل است. از این منظر، رهبر سیاسی نه صرفاً یک کنشگر درونسیستمی، بلکه یکی از اصلیترین حاملان معنا، هویت و روایت ملی در سطح بینالمللی تلقی میشود؛ نقشی که در ادبیات ارتباطات راهبردی، از آن با استعارۀ «فانوس دریایی» یاد میشود. در قالب این استعاره، افکار عمومی بینالمللی را میتوان به سرنشینان یک کشتی تشبیه کرد که از دور در حال نزدیک شدن به یک بندر (یک کشور) هستند. در چنین شرایطی و از فاصلۀ بسیار دور، آنها فقط فانوس دریایی (رهبر سیاسی آن کشور) را میبینند و تا زمانی که به ساحل نزدیکتر نشدهاند، جز فانوس دریایی، همهچیز برای آنها تاریک و مبهم است. بر این اساس، هرچه فاصلۀ شناختی بین یک کشور با جامعۀ جهانی بیشتر باشد، پوشش خبری رسانهها و توجه افکار عمومی، بیشتر بر روی رهبر یا رهبران سیاسی آن کشور (به مثابه فانوس دریایی) متمرکز خواهد شد. این اثرگذاری بهحدی است که در دهههای اخیر، رسانههای بینالمللی و افکار عمومی جهانی، تصویر ملی کشورها را بهطور فزایندهای با تصویر رهبران سیاسی آنها همارز تلقی کردهاند. این همپوشانی ادراکی، بهویژه برای کشورهایی که در معرض مناقشات سیاسی، تحریمها یا روایتهای یکسویۀ رسانههای بینالمللی قرار دارند، تشدید میشود. با کاربست این منطق راهبردی در مختصات کنونی جمهوری اسلامی ایران ــ که تحت تأثیر کارزارهای نامتقارنِ رسانهای، با شکافِ شناختیِ عمیقی میان واقعیتهای داخلی و ادراک جهانی مواجه است ــ جایگاه رهبر آینده اهمیت مضاعفی مییابد. در این شرایط، رهبریِ جدید بهمثابه همان فانوس دریایی عمل خواهد کرد که رسالتِ خطیرِ عبور از این غبارِ شناختی و ارائۀ روایتی نوین از «تداوم تاریخی»، اقتدار، و عقلانیتِ مستقر در نظام حکمرانی ایران را بر عهده دارد. با این وجود، درخشش و بردِ نور این فانوس دریایی در عرصۀ جهانی، وابستگی مطلقی به منبع تغذیۀ داخلی آن دارد. هیچ رهبری نمیتواند بدون برخورداری از پشتوانۀ مستحکمِ هویتی و ملی در داخل، تصویر کاریزماتیک و مقتدری از خود در سطح بینالمللی ارائه دهد. از این رو، انتخاب قانونی و شرعی رهبر جدید توسط مجلس خبرگان، نیازمند یک «لبیک ملی» و همگرایی فراگیر است. حمایت یکپارچۀ داخلی از تمامی طیفهای سیاسی (فارغ از رقابتهای جناحی)، تنوعات قومی، گرایشهای مذهبی، و تکثرات زبانی از پهنۀ گستردۀ جغرافیای ایران، همان زیرساخت فولادینی است که این فانوس دریایی را در برابر طوفانهای بینالمللی مصون میدارد. این حمایت ملی، ابزار اصلی رهبر آینده برای خنثیسازی عملیات روانی دشمنان و ارتقای تصویر ایران به عنوان کشوری منسجم، پویا و شکستناپذیر خواهد بود. بر همین اساس، نخبگان، جریانهای سیاسی، رسانهها و نهادهای مرجعِ داخلی و ایرانیان خارج از کشور، رسالتی تاریخی بر عهده دارند تا با دفاع روانشناختی از آیندۀ هویتی کشور و ملت خود، افکار عمومی دنیا را به سمت درک این ضرورت راهبردی سوق دهند. با این حال، پیشنیازِ چنین اثربخشیِ گستردهای در افکار عمومی جهان، شکلگیریِ یک درکِ مشترک ملی است؛ ایرانیان باید به این یقین برسند که همگرایی و حمایت از رهبری جدید، صرفاً یک وظیفۀ اعتقادی یا سیاسی نیست، بلکه کلانروندی الزامی و حیاتی برای تضمینِ امنیت ملی، بسطِ قدرت چانهزنیِ ایران در معادلات جهانی و ساختنِ آیندهای روشن برای کشور به شمار میرود. اندیشکده مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران#برند_ملی #nationbranding
@irnationbrand
۱ «وطنوندی»؛ تأملی مفهومی بر ایستادگی انسان ایرانی در بزنگاههای تاریخیحمید عابدی | مدیر اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایراندر روزگاری که سایه سنگین جنگ بر سر ایران افتاده است، مرزبندیهای آشنای سیاسی و اجتماعی کارکرد خود را از دست میدهند و گسلهای تازهای در لایههای جامعه شکل میگیرد. این مرزهای جدید، دیگر بر اساس ادعاها یا تعلقات سیاسیِ روزمره تعریف نمیشوند؛ بلکه معیار اصلی در اینجا «ایستادن» است؛ ایستادن در لحظهای که حضور داشتن و ماندن، با هزینه و خطر همراه است. در دل همین تجربۀ زیسته و دشوار است که میتوان از تولد مفهومی تازه سخن گفت: «وطنوند». «وطنوند» مفهومی فراتر از تعریف حقوقی و مدنی «شهروند» است. «شهروندی» مفهومی حقوقی ـ اداری است که بیش از هر چیز به جغرافیا و اوراق هویتی گره خورده است، اما «وطنوندی»، یک موقعیت اخلاقی و انتخابی آگاهانه برای پاسداری از موجودیت خانه است. وطنوند کسی است که در کوران بحرانها، وطن را ترک نمیکند؛ نه به لحاظ فیزیکی، نه در ذهن و نه در موضعگیریهایش. در شرایط جنگی اخیر، این تمایز بهطور عینی خود را نشان داده است. شکاف اصلی، دیگر میان موافقان و مخالفان یک نظام سیاسی نیست، بلکه میان کسانی است که حفظ موجودیت کشور را شرط هر نوع اصلاح و تغییر میدانند و کسانی که فروپاشی یا تضعیف آن را قابل توجیه، یا حتی مطلوب تلقی میکنند. «وطنوند» نامی است برای گروه نخست؛ کسانی که ایستادن را ــ با تمام هزینههایش ــ بر خروج، انفعال یا همنوایی با فشار خارجی ترجیح میدهند. وطنوندی به شغل، طبقه یا سبک زندگی خاصی محدود نیست. این مفهوم، طیفی از کنشها را در بر میگیرد: وطنوند، آن ایرانیِ مهاجری است که در اوج هشدارها و تهدیدها، مسیر بازگشت به کشورش را در پیش میگیرد، زیرا میداند هویتش بیرون از این جغرافیا معنای کامل خود را از دست میدهد. وطنوند، آن نیروی نظامی است که با آگاهی از خطرات جانی، در ایستگاههای پدافندی میایستد و مسئولیت دفاع از امنیت جمعی را میپذیرد. وطنوند، مردمی هستند که با وجود اضطرابهای شبانهروزی، جریان زندگی و حضور در عرصههای عمومی را حفظ میکنند تا نشان دهند جامعه ایرانی خالی از اراده و منفعل نیست. وطنوند همان پزشک، کارگر، معلم و دانشجویی است که کار روزمرهاش را در این شرایط ملتهب، به بخشی از مقاومتِ تابآورانه ملی تبدیل میکند...وجه مشترک همه این کنشها، نه قهرمانگرایی، بلکه پذیرش مسئولیت در لحظهای است که کنارهگیری آسانتر است. نکته مهم آن است که «وطنوندی» بههیچوجه نفیِ نقد یا انکار رنجهای انباشتهشده نیست. تفاوت در اینجاست که وطنوند، به این درک و بلوغ سیاسی رسیده است که نقد را در چارچوب «حفظ خانه» معنا میکند. از این منظر، هیچ اختلاف داخلی، نمیتواند توجیهکنندۀ استقبال از تهدید خارجی یا تخریب زیرساختهای کشور باشد؛ زیرا «اصلاح»، پیشفرضی به نام «بقا» دارد. اگر به حافظه تاریخی ایران و حتی دیگر ملتها رجوع کنیم، آنچه باقی مانده است، نام کسانی است که در لحظه خطر، موضع خود را روشن کردهاند. تاریخ، شهروندانِ بیوطن را ثبت نمیکند؛ بلکه وطنوندان را به یاد میسپارد؛ آنان که ایستادند، نه لزوماً آنان که حق داشتند. در این معنا، «وطنوند» یک واژۀ احساسی یا تبلیغاتی برای قهرمانسازیهای اغراقآمیز نیست؛ بلکه فراخوانی برای بازگشت به مسئولیتپذیری ملی در بستر فهم یک وضعیت خاص تاریخی است. واژهای برای نامگذاری شکافی که امروز، بیش از هر شکاف سیاسیِ متعارف، سرنوشتساز شده است: شکاف میان ایستادن و نایستادن. در این برهۀ حساس، هر فرد به فراخور جایگاه خود میتواند با طرح یک پرسش ساده، مسیرش را مشخص کند: «اگر این خانه آسیب ببیند، من کجای تاریخ ایستادهام؟» پاسخ به همین پرسش، مرز میان انفعال و پیوستن به جمع وطنوندان را روشن میکند.#برند_ملی #nationbranding #وطنوند
@irnationbrand
۱۴«امت ـ ملت»؛ چارچوبی تحلیلی برای فهم هویت ملی ایرانیان در شرایط بحران
حمید عابدی | مدیر اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران
یکی از خطاهای تحلیلی رایج در سیاستپژوهی معاصر، تقلیل مفهوم ملتها به دولتها و فروکاست هویت ملی به شاخصهای رضایت سیاسی، کارآمدی نهادی یا وفاداری رسمی است. این خطا، در شرایط عادی ممکن است پوشیده بماند، اما در لحظات بحران بهسرعت خود را نشان میدهد. جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دقیقاً چنین لحظهای بود؛ لحظهای که نشان داد رفتار ملت ایران را نمیتوان صرفاً با منطق دولت ـ ملت کلاسیک توضیح داد.
مطابق پیشبینیهای نظریۀ کلاسیک دولت ـ ملت، انتظار میرفت همزمانی تهدید خارجی با نارضایتیهای سیاسی داخلی در ایران، به کاهش انسجام ملی، تشدید مهاجرت و فعالشدن کنشهای واگرایانه منجر شود. بااینحال، دادههای تجربی نشان دادند که چنین الگویی بهطور کامل محقق نشد؛ چراکه نه موج مهاجرت گستردهای شکل گرفت، نه دیاسپورا بهصورت یکدست در موضع تخریبی قرار گرفت، و نه شکافهای سیاسی داخلی به فروپاشی میدان تعلق جمعی انجامید. این ناهمخوانی، نشانۀ یک خلأ مفهومی در چارچوبهای مسلط تحلیل ملت است.
فرضیۀ «امت ـ ملت» دقیقاً در پاسخ به همین خلأ، صورتبندی میشود و نقطۀ عزیمت آن، تقدم امت بر دولت است. «امت» در این معنا، نه یک مقولۀ ایدئولوژیک یا دینی، بلکه شبکهای تاریخی از پیوندهای معنایی، فرهنگی و حافظهای است که پیش از شکلگیری دولتهای مدرن پدید آمده، مستقل از آنها تداوم مییابد و پس از تغییر یا زوال آنها نیز میتواند باقی بماند. بر این اساس، «ملت» نه یک جوهر ثابت، بلکه تجلی تاریخی، تمدنی و صورتبندی زمانی و مکانی امت در قالبهای معیّن اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. در این ساختار، «دولت» نیز نه خالق امت است و نه شرط وجود ملت؛ بلکه صرفاً یکی از اشکال تاریخیِ ساماندهیِ سیاسی ملت در یک مقطع زمانی معیّن بهشمار میرود.
دلالت کلیدی این چارچوب آن است که وفاداری ملی را نباید با رضایت سیاسی یکی گرفت. کنشهای امتمحور میتوانند همزمان با نارضایتی از دولتها شکل گیرند و حتی در غیاب بسیج نهادی نیز فعال شوند. این نکته برای تحلیل امنیت ملی و تابآوری اجتماعی اهمیت بنیادین دارد؛ زیرا نشان میدهد که انسجام ملی در ایران، بیش از آنکه محصول اجماع سیاسی باشد، متکی بر لایههای پیشاسیاسی هویتی است.
چارچوب امت ـ ملت، همچنین فهم سیاستگذاران از دیاسپورا را به چالش میکشد. منطق ، فرضیۀ امت ـ ملت، میدان تعلق را در گسترۀ وسیعتری از مرزهای سرزمینی و تابعیت قومی یا حقوقی تعریف میکند. در این چارچوب، دیاسپورای ایرانی، تنها یکی از لایههای امت است، نه مرز نهایی آن. امت میتواند جغرافیای فرهنگی، زبانی، گفتمانی و حتی انسانیِ گستردهتری را در برگیرد که در آن، کنشهای همدلانه و حمایتی میتوانند از سوی افرادی شکل گیرند که نه تابعیت ایرانی دارند و نه لزوماً در افق سیاسی ایران تعریف میشوند. حمایتهای نمادین و اجتماعی برخی غیرایرانیان در کشورهای مختلف (حتی در جوامعی که دولتهایشان در تقابل یا تعارض با ایران قرار دارند)، در همین منطق قابل تبیین است. این کنشها، نه نشانۀ همسویی سیاسی با نظام حکمرانی ایران، بلکه بیان نوعی اتصال به کلیت تاریخی، تمدنی و گفتمانی «ایران» بهمثابۀ یک واحد معنایی در لحظۀ تهدید است. نکتۀ مهم دیگر در فهم فرضیۀ امت ـ ملت، نحوۀ نسبت آن با نظم منطقهای و بینالمللی است. در این چارچوب، امت، سطحی از هویت و معناست که بر رفتار ملی اثر میگذارد و به هیچ وجه جایگزین دولت نمیشود و داعیۀ فرمانروایی سیاسی بر فراتر از مرزها ندارد. بهطور مشخص، کنش امتمحور، بهجای گسترش قلمرو یا صدور نظم سیاسی، بر حفظ کلیت و انسجام درونی و مقاومت معنایی در برابر تهدید تمرکز دارد. این نوع کنش، نه لزوماً تهاجمی است و نه بیثباتساز؛ بلکه اغلب کارکردی تدافعی، بازدارنده و هویتمحور دارد.
در نهایت، جنگ اخیر، نشان داد که ایران را نباید فقط بهعنوان یک دولت، بلکه بهعنوان یک «کلیت تاریخی ـ تمدنی فعال» فهم کرد. امت ـ ملت، نام تحلیلی این کلیت است؛ مفهومی که میکوشد نشان دهد قدرت هویتی یک ملت میتواند بدون عبور از منطق دولت ـ ملت و بدون برهمزدن نظم سیاسی موجود فعال شود. این چارچوب، نه جایگزین سیاست خارجی است و نه دستورالعمل ژئوپلیتیک؛ بلکه ابزاری تحلیلی برای فهم منطق واکنشهای ملی در جهان پرتنش معاصر است. از این رو، تحلیل رفتار ملی ایران، بدون توجه به منطق امت ـ ملت، به خطای پیشبینی و خطای سیاستگذاری میانجامد. سیاستهایی که انسجام ملی را صرفاً از مسیر رضایت سیاسی یا کنترل نهادی دنبال میکنند، ظرفیتهای واقعی تابآوری اجتماعی را نادیده میگیرند و حتی ممکن است به تضعیف آنها بینجامند.
#امت_ملت #هویت_ملی #ایران
@irnationbrand
حمید عابدی | مدیر اندیشکدۀ مطالعات راهبردی برندسازی ملی ایران یکی از خطاهای تحلیلی رایج در سیاستپژوهی معاصر، تقلیل مفهوم ملتها به دولتها و فروکاست هویت ملی به شاخصهای رضایت سیاسی، کارآمدی نهادی یا وفاداری رسمی است. این خطا، در شرایط عادی ممکن است پوشیده بماند، اما در لحظات بحران بهسرعت خود را نشان میدهد. جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دقیقاً چنین لحظهای بود؛ لحظهای که نشان داد رفتار ملت ایران را نمیتوان صرفاً با منطق دولت ـ ملت کلاسیک توضیح داد. مطابق پیشبینیهای نظریۀ کلاسیک دولت ـ ملت، انتظار میرفت همزمانی تهدید خارجی با نارضایتیهای سیاسی داخلی در ایران، به کاهش انسجام ملی، تشدید مهاجرت و فعالشدن کنشهای واگرایانه منجر شود. بااینحال، دادههای تجربی نشان دادند که چنین الگویی بهطور کامل محقق نشد؛ چراکه نه موج مهاجرت گستردهای شکل گرفت، نه دیاسپورا بهصورت یکدست در موضع تخریبی قرار گرفت، و نه شکافهای سیاسی داخلی به فروپاشی میدان تعلق جمعی انجامید. این ناهمخوانی، نشانۀ یک خلأ مفهومی در چارچوبهای مسلط تحلیل ملت است. فرضیۀ «امت ـ ملت» دقیقاً در پاسخ به همین خلأ، صورتبندی میشود و نقطۀ عزیمت آن، تقدم امت بر دولت است. «امت» در این معنا، نه یک مقولۀ ایدئولوژیک یا دینی، بلکه شبکهای تاریخی از پیوندهای معنایی، فرهنگی و حافظهای است که پیش از شکلگیری دولتهای مدرن پدید آمده، مستقل از آنها تداوم مییابد و پس از تغییر یا زوال آنها نیز میتواند باقی بماند. بر این اساس، «ملت» نه یک جوهر ثابت، بلکه تجلی تاریخی، تمدنی و صورتبندی زمانی و مکانی امت در قالبهای معیّن اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. در این ساختار، «دولت» نیز نه خالق امت است و نه شرط وجود ملت؛ بلکه صرفاً یکی از اشکال تاریخیِ ساماندهیِ سیاسی ملت در یک مقطع زمانی معیّن بهشمار میرود. دلالت کلیدی این چارچوب آن است که وفاداری ملی را نباید با رضایت سیاسی یکی گرفت. کنشهای امتمحور میتوانند همزمان با نارضایتی از دولتها شکل گیرند و حتی در غیاب بسیج نهادی نیز فعال شوند. این نکته برای تحلیل امنیت ملی و تابآوری اجتماعی اهمیت بنیادین دارد؛ زیرا نشان میدهد که انسجام ملی در ایران، بیش از آنکه محصول اجماع سیاسی باشد، متکی بر لایههای پیشاسیاسی هویتی است. چارچوب امت ـ ملت، همچنین فهم سیاستگذاران از دیاسپورا را به چالش میکشد. منطق ، فرضیۀ امت ـ ملت، میدان تعلق را در گسترۀ وسیعتری از مرزهای سرزمینی و تابعیت قومی یا حقوقی تعریف میکند. در این چارچوب، دیاسپورای ایرانی، تنها یکی از لایههای امت است، نه مرز نهایی آن. امت میتواند جغرافیای فرهنگی، زبانی، گفتمانی و حتی انسانیِ گستردهتری را در برگیرد که در آن، کنشهای همدلانه و حمایتی میتوانند از سوی افرادی شکل گیرند که نه تابعیت ایرانی دارند و نه لزوماً در افق سیاسی ایران تعریف میشوند. حمایتهای نمادین و اجتماعی برخی غیرایرانیان در کشورهای مختلف (حتی در جوامعی که دولتهایشان در تقابل یا تعارض با ایران قرار دارند)، در همین منطق قابل تبیین است. این کنشها، نه نشانۀ همسویی سیاسی با نظام حکمرانی ایران، بلکه بیان نوعی اتصال به کلیت تاریخی، تمدنی و گفتمانی «ایران» بهمثابۀ یک واحد معنایی در لحظۀ تهدید است. نکتۀ مهم دیگر در فهم فرضیۀ امت ـ ملت، نحوۀ نسبت آن با نظم منطقهای و بینالمللی است. در این چارچوب، امت، سطحی از هویت و معناست که بر رفتار ملی اثر میگذارد و به هیچ وجه جایگزین دولت نمیشود و داعیۀ فرمانروایی سیاسی بر فراتر از مرزها ندارد. بهطور مشخص، کنش امتمحور، بهجای گسترش قلمرو یا صدور نظم سیاسی، بر حفظ کلیت و انسجام درونی و مقاومت معنایی در برابر تهدید تمرکز دارد. این نوع کنش، نه لزوماً تهاجمی است و نه بیثباتساز؛ بلکه اغلب کارکردی تدافعی، بازدارنده و هویتمحور دارد. در نهایت، جنگ اخیر، نشان داد که ایران را نباید فقط بهعنوان یک دولت، بلکه بهعنوان یک «کلیت تاریخی ـ تمدنی فعال» فهم کرد. امت ـ ملت، نام تحلیلی این کلیت است؛ مفهومی که میکوشد نشان دهد قدرت هویتی یک ملت میتواند بدون عبور از منطق دولت ـ ملت و بدون برهمزدن نظم سیاسی موجود فعال شود. این چارچوب، نه جایگزین سیاست خارجی است و نه دستورالعمل ژئوپلیتیک؛ بلکه ابزاری تحلیلی برای فهم منطق واکنشهای ملی در جهان پرتنش معاصر است. از این رو، تحلیل رفتار ملی ایران، بدون توجه به منطق امت ـ ملت، به خطای پیشبینی و خطای سیاستگذاری میانجامد. سیاستهایی که انسجام ملی را صرفاً از مسیر رضایت سیاسی یا کنترل نهادی دنبال میکنند، ظرفیتهای واقعی تابآوری اجتماعی را نادیده میگیرند و حتی ممکن است به تضعیف آنها بینجامند.#امت_ملت #هویت_ملی #ایران
@irnationbrand
۹۱