معرفی کتابخانههای بزرگ جهان | کتابخانه ملی چین (National Library of China) درباره کتابخانه:کتابخانه ملی چین، واقع در منطقه هایدیان پکن، بزرگترین کتابخانه آسیا و یکی از بزرگترین کتابخانههای جهان است. پیشینهی آن، «کتابخانه امپراتوری پکن»، در ۹ سپتامبر ۱۹۰۹ توسط دولت سلسله چینگ تأسیس شد و پس از انقلاب شین های، در سال ۱۹۱۲ رسماً افتتاح گردید. ساختمان کنونی آن که در سال ۲۰۰۸ تکمیل شد، برندهی یک رقابت بینالمللی معماری و اثر شرکت آلمانی KSP Jürgen Engel Architekten است؛ طراحی سهبخشی این بنا (پایهی سنگی، بخش شیشهای مرکزی و حجم فلزی بالا) نمادِ گذشته، حال و آیندهی فرهنگ چین است. ویژگیهای شاخص: حجم مجموعه: بیش از ۴۱ میلیون قلم اثر (تا پایان ۲۰۲۰) در مساحتی حدود ۲۸۰ هزار متر مربع؛ شامل آثاری به بیش از ۱۲۰ زبان دنیا. گنجینه تاریخی: نگهداری تنها نسخهی کامل باقیمانده از دائرةالمعارف «سیکو چوانشو» (از تنها ۴ نسخهی تهیهشده در دوره چینگ)، همراه با هزاران قطعه استخوان و لاکپشت کندهکاریشده با خط باستانی چینی با قدمت بیش از ۳۰۰۰ سال. کتابخانه دیجیتال ملی چین: از سال ۲۰۱۱، طرح ملی ساخت شبکهی سراسری کتابخانه دیجیتال با محوریت این کتابخانه آغاز شده است. بر اساس گزارش رسمی شهرداری پکن، ظرفیت منابع دیجیتال کتابخانه تا پایان سال ۲۰۲۱ از ۲۴۹۷ ترابایت فراتر رفته بود. کتابخانه هوشمند: بر اساس گزارشهای IFLA و همکاریهای بینالمللی این کتابخانه با نهادهای مشابه در آسیا، چین در چند سال اخیر طرحهای دیجیتالسازی کتب کهن و فناوریهای هوشمند (از جمله اینترنت اشیا، برچسبگذاری RFID، و واقعیت افزوده/مجازی) را در کتابخانه ملی توسعه داده است. همکاری بینالمللی در دیجیتالسازی: طبق گزارش دانشگاه هاروارد، این کتابخانه یک پروژهی مشترک چندساله با کتابخانه دانشگاه هاروارد برای دیجیتالیسازی و دسترسی رایگان به یکی از بزرگترین مجموعههای کتب کمیاب چینی خارج از چین دارد. دسترسی و درگاههای دیجیتال وبسایت رسمی: nlc.cnhttps://t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_AC
عبدالمجید ارفعی؛ نخستین مترجم فارسی منشور کوروش از زبان بابلی نو عبدالمجید ارفعی (شهریور ۱۳۱۸–۱۴۰۴)، عیلامشناس برجسته، دههها از عمر خود را صرف خوانش متون میخی و ترجمه لوحهای تخت جمشید کرد. نام ارفعی بیش از هر چیز با ترجمه مستقیم استوانه کوروش پیوند خورده است. او نخستین پژوهشگری بود که متن این اثر را از زبان اصلی، یعنی بابلی نو، به فارسی ترجمه کرد؛ اثری که در جهان با عنوان «Cyrus Cylinder» شناخته میشود و به کوروش بزرگ نسبت داده شده است. عبدالمجید ارفعی، فرزند میرعبدالله ارفعی، در خانوادهای ریشهدار در خطه لارستان فارس پرورش یافت. او پس از تحصیل در دبیرستانهای منوچهری و البرز، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد. سپس با تشویق و راهنمایی استادانی همچون پرویز ناتل خانلری و عیلامشناس نامدار، ریچارد هلک، راهی ایالات متحده آمریکا شد و بیش از هشت سال در دانشگاه شیکاگو به مطالعه و پژوهش در حوزه زبانهای اکدی و عیلامی پرداخت. دانش گسترده او از تاریخ و فرهنگ میانرودان (بینالنهرین) باستان، به ترجمههایش عمق و دقتی کمنظیر میبخشید. ارفعی همچنین برای بازگشت بخشی از گلنبشتههای تخت جمشید، که دههها پیش برای مطالعه به دانشگاه شیکاگو منتقل و به امانت سپرده شده بود، پیگیرانه کوشید. حاصل پژوهش و ترجمه او بر این آثار، کتاب سهجلدی گلنبشتههای باروی تختجمشید است که در سال ۱۳۸۷ از سوی انتشارات مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد. او در سال ۱۳۹۴ جایزه «سرو ایرانی» را در حوزه میراث فرهنگی، بهعنوان یک عمر کوشش فرهنگی، دریافت کرد. در خرداد ۱۴۰۱ نیز در پنجمین مراسم «تماشای خورشید» که از سوی کمیسیون ملی یونسکو در ایران و با مشارکت موزه ملی ایران برگزار شد، نشان «خورشید یونسکو» به همراه نشان ایکوم (کمیته ملی موزهها در ایران) به او اهدا شد. @nlai_irیادداشت علیاشرف صادقی به مناسبت زادروز بدیعالزمان فروزانفر؛استاد فروزانفر آنطور که من دیدمهمزمان با سالروز تولد بدیعالزمان فروزانفر، علیاشرف صادقی، در یادداشتی به یاد استادش پرداخته و از جایگاه علمی و تأثیر فروزانفر بر نسلهای بعدی پژوهشگران ادبیات فارسی نوشته است.فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است. البته یک بار در کلاس گفت: «من هر متن قدیمیای را که میخوانم، لغات مهمش را فیش میکنم.» با آنکه او متنهای مهمی مانند کلیات شمس، فیه ما فیه، معارف بهاء ولد، معارف برهانالدین محقق ترمذی، رساله قشیریه، مناقب اوحدالدین کرمانی و مصباحالارواح را تصحیح کرده و کتابهایی مانند شرح مثنوی (۳ جلد)، احادیث مثنوی، مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی، شرح احوال و آثار عطار، سخن و سخنوران، شرح حال مولانا و جز آن را نوشته و همه آنها در سطح بالای علمی است، با این همه او بیشتر یک شخصیت شفاهی بود.فروزانفر در داوری خود نسبت به اشخاص منصف بود و کمتر مشاهده شده بود که با حب و بغض نسبت به دیگران سخن بگوید. به علامه قزوینی فوقالعاده احترام میگذاشت. یک روز سر کلاس از مجلههای هفتگی انتقاد میکرد و میگفت: «مطالب این نشریات مبتذل است، آخر شرح حال مرحوم قزوینی را که چاپ نمیکنند!»فروزانفر به سبب داشتن حافظه بسیار نیرومند، اهل یادداشت و فیشبرداری منظم به سبک محققان امروز نبود و از او یادداشتهای مهمی مانند یادداشتهای قزوینی یا مینوی باقی نمانده است.بیشک اگر او چند سال دیگر زنده مانده بود، میتوانست آثار ماندنی دیگری از خود به جای بگذارد و لااقل شرح مثنوی خود را که تنها یکدهم مثنوی را در بر میگیرد تمام کند؛ هرچند شنیدم گفته بود: «من لُبّ مطلب راجع به مولوی و مثنوی را در این سه جلد گفتهام و چیز زیادی باقی نمانده است.» تأثیر فروزانفر از راه درسهای او در عده زیادی از شاگردان او باقی بوده و چند نسل از استادان ادبیات فارسی همه از شاگردان او بودهاند.ibna.ir/x6JTp
@ibna_official
روایت پژوهشگر دانشگاه تهران از ردپای اخترشناسان گمشده در یک کتاب هزارسالهپژوهشی از دکتر یونس کرامتی، پژوهشگر پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، با بررسی «زیج حاکمی کبیر» و مقایسه آن با دیگر منابع تاریخی، تصویری تازه از تاریخ رصدهای نجومی تا سده چهارم قمری ارائه کرده و نشان داده است که این اثر، علاوه بر ارزش نجومی، یکی از منابع مهم برای شناخت تاریخ علم و رصدگری در جهان اسلام به شمار میرود.
متن کامل خبر را در پیوند زیر بخوانید:https://news.ut.ac.ir/fa/news/55255
@UT_NEWSLINE
۱
در میان سطرهای «آخرین شاهدان»؛جنگ، پیش از آنکه آدمها را بکشد، کودکیشان را میکشد(ibna.ir/x6JTv)این شاید یکی از دردناکترین چیزهایی باشد که «آخرین شاهدان» به آدم یاد میدهد؛ اینکه کودکان از جنگ فقط بمب و گلوله و خانههای ویرانشده را به خاطر نمیسپارند. گاهی چیزی به این کوچکی در حافظهشان میماند؛ دستی که نبود، آغوشی که پیدا نمیشد، نیمکتی که جایی برای نشستن روی پای یک غریبه داشت.این کتاب، با تمام سادگی و روانی و البته دردمندیاش، با پختگی قابل ملاحظهای پاسخ این سوال است. پاسخی که میتواند صاف کوبیده شود در صورت تمام سیاستمدارانی که جنگ را نمادی از نجات میدانند! اما نمیدانند کودکی که جنگ، مادرش را از او دزدیده دیگر اهمیتی به شعارها نمیدهد. مثل «مارینا کاریانووا»ی چهار ساله که این روزها کارمند سینما و یکی از راویان کتابست اما فیلم زجرآلود زندگی کودکیاش هیچوقت از خاطرش نمیرود:«همیشه گرسنه بودم؛ اما بیش از آن، تشنه این بودم که کسی بغلم کند ... نوازشم کند ... آغوشِ باز کم پیدا میشد. دورتادور ما جنگ بود و همه غم و غصه داشتند. در خیابان قدم میزدم ... جلوتر از من، مادری بچههایش را راه میبرد. یکی را بغل گرفته بود؛ این را زمین میگذاشت؛ دیگری را بغل میگرفت. روی نیمکت کوچکی نشستند. بچه کوچکتر را روی پاهایش نشاند. من همینطور ایستاده بودم و تماشا میکردم ... پیش آنها رفتم و گفتم: «خاله جون، منم بشینم رو پاتون ...» تعجب کرده بود ... یک بار دیگر از او خواهش کردم: «خاله جون، خواهش میکنم ...»@ibna_official
۲
کتاب آخرین شاهدان مجموعهای از خاطرههای کوتاه و فشرده از کودکانی است که جنگ را در سنین بسیار کم تجربه کردهاند. هر بخش، صدای یک راوی است که از لحظهای خاص حرف میزند: وداع با پدر، گمکردن مادر، فرار از بمباران، زندگی در یتیمخانه، گرسنگی، دیدن مرگ و تلاش برای فهمیدن اتفاقی که بزرگترها نامش را جنگ گذاشتهاند. کنار هم قرار گرفتن این صداها، تصویری از جنگ میسازد که از آمار و گزارش فاصله دارد و به احساس، حافظه و زخمهای ماندگار نزدیک میشود. دغدغهی اصلی کتاب، نشاندادن جنگ از چشم کسانی است که کودکیشان پیش از آنکه کامل شکل بگیرد، زیر سایهی خشونت از هم پاشیده است.https://t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_AC
۳۱
درگذشت «یان یوست ویتکام»، نسخهشناس برجسته میراث مکتوب جهان اسلام
پروفسور یان یوست ویتکام (Jan Just Witkam)، استاد ممتاز دانشگاه لیدن، در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۴ شهریور ۱۴۰۵) درگذشت.
ویتکام متولد ۱۹۴۵ در شهر لیدن هلند بود. زبان عربی، فارسی و تاریخ خاورمیانه را در دانشگاه لیدن خواند، در سال ۱۹۷۲ مدرک کارشناسی ارشد گرفت و رساله دکتری خود را در سال ۱۹۸۹ درباره زندگی و آثار «ابنالاکفانی»، پزشک و دانشمند دوره ممالیک، نوشت.
تخصص او در حوزه نسخهشناسی اسلامی، وی را به مرجعی در مطالعات تاریخ کتاب و فرهنگ کتابت در جهان اسلام بدل کرده بود. برجستهترین میراث علمیاش تدوین مجموعه چندجلدی Inventory of the Oriental Manuscripts of the Library of the University of Leiden است؛ اثری که امروزه مرجع استاندارد دسترسی به نسخههای خطی عربی و فارسی کتابخانه لیدن به شمار میرود و راهگشای پژوهشگران بسیاری در سراسر جهان بوده است.
در حوزه مطالعات فارسی، فهرستنگاری دقیق او از نسخههای فارسی لیدن در سال ۲۰۰۲ و راهاندازی «فهرست آنلاین نسخههای شرقی»، گامی بلند در تسهیل مطالعات ایرانشناسی بود. ارجاع مکرر نسخهپژوهان به این فهرستها، گواهی بر دقت علمی و جامعیت آثار اوست.
ویتکام به واسطه مطالعات عمیق بر روی متون کلاسیک فارسی – از جمله نسخههای نفیس «اسکندرنامه» نظامی گنجوی – پیوندی ناگسستنی با فرهنگ و ادبیات ایران داشت.
با درگذشت او، جامعه علمی نسخهشناسی یکی از دقیقترین راویان تاریخ کتابت را از دست داد. یادش گرامی و روانش شاد باد.
https://t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_AC
پروفسور یان یوست ویتکام (Jan Just Witkam)، استاد ممتاز دانشگاه لیدن، در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۴ شهریور ۱۴۰۵) درگذشت. ویتکام متولد ۱۹۴۵ در شهر لیدن هلند بود. زبان عربی، فارسی و تاریخ خاورمیانه را در دانشگاه لیدن خواند، در سال ۱۹۷۲ مدرک کارشناسی ارشد گرفت و رساله دکتری خود را در سال ۱۹۸۹ درباره زندگی و آثار «ابنالاکفانی»، پزشک و دانشمند دوره ممالیک، نوشت. تخصص او در حوزه نسخهشناسی اسلامی، وی را به مرجعی در مطالعات تاریخ کتاب و فرهنگ کتابت در جهان اسلام بدل کرده بود. برجستهترین میراث علمیاش تدوین مجموعه چندجلدی Inventory of the Oriental Manuscripts of the Library of the University of Leiden است؛ اثری که امروزه مرجع استاندارد دسترسی به نسخههای خطی عربی و فارسی کتابخانه لیدن به شمار میرود و راهگشای پژوهشگران بسیاری در سراسر جهان بوده است. در حوزه مطالعات فارسی، فهرستنگاری دقیق او از نسخههای فارسی لیدن در سال ۲۰۰۲ و راهاندازی «فهرست آنلاین نسخههای شرقی»، گامی بلند در تسهیل مطالعات ایرانشناسی بود. ارجاع مکرر نسخهپژوهان به این فهرستها، گواهی بر دقت علمی و جامعیت آثار اوست. ویتکام به واسطه مطالعات عمیق بر روی متون کلاسیک فارسی – از جمله نسخههای نفیس «اسکندرنامه» نظامی گنجوی – پیوندی ناگسستنی با فرهنگ و ادبیات ایران داشت.با درگذشت او، جامعه علمی نسخهشناسی یکی از دقیقترین راویان تاریخ کتابت را از دست داد. یادش گرامی و روانش شاد باد.
https://t.me/UT_Central_Libraryble.ir/Library_UT_AC
علی دهباشی در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛جواد مجابی وارث همشهری خود، عبید زاکانی بودعلی دهباشی با اشاره به همشهری بودن عبید زاکانی و جواد مجابی، او را وارث معنوی و قلمی به حق عبید در حوزه طنز خواند.طنزپردازی یکی از وجوه بسیار مهم شخصیت مجابی بود که متأسفانه کمتر به آن پرداخته شده است. اگر بخواهم با یک عبارت ایشان را توصیف کنم، باید بگویم او وارث معنوی و قلمی عبید زاکانی بود. طنز او، طنزی هوشمندانه و ریشهدار بود که از دل شناخت عمیق جامعه و ادبیات بیرون میآمد.او روزنامهنگاری بود که استانداردهای حرفهای را با ظرافت ادبی ترکیب میکرد. از روزنامه اطلاعات تا سایر نشریات ادبی، قلم او همواره وجههای روشن داشت. او مدتی نیز سردبی مجله دنیای سخن بود.ibna.ir/x6JW6
@ibna_official
اولین مجمع عمومی و انتخابات شورای مرکزی شبکه کتابخانههای دانشگاهی و پژوهشی برگزار شد. کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران به عنوان یکی از اعضای شورای مرکزی شبکه کتابخانه های دانشگاهی انتخاب شد. http://irandoc.ac.ir//node/6771