لوگوی پیام رسان بلهدانلود «بله»
عکس پروفایل پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعی پ
۹۸۸ عضو

پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعی

کانال رسمی پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعی نشانی: ایران، تهران، خیابان حافظ، خیابان رودسر شرقی، شماره ۷، پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت؛ پژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعی تهران.۰۲۱۸۸۹۱۷۹۴۴ارتباط با ادمین:@fadaiyani
مشاهده در اپلیکیشن بلهمشاهده در وب بله
۲۰ تیر
thumbnail
undefined از «بعثت مردمی» تا «بعثت ساختارها»undefined امید رحمتی نسب
undefined شاید تکدر خاطر و ابهام ناشی از هم‌زمانی «غم فقدان #رهبر_شهید و تشییع پیکرهای مطهر شهدا» با «سوء‌عملکردها و ناکارآمدی‌های اجرایی»، برخی از دغدغه‌مندان را دچار نوعی دوگانگی کرده باشد؛ دوگانگی میان این پرسش که آیا اکنون زمان پرداختن به آسیب‌های مدیریتی در اداره مراسم است، یا زمان تبیین شکوه و عظمت رهبر عظیم‌الشأن انقلاب و پرهیز از تحت‌الشعاع قرار گرفتن این امر حیاتی با نکات فرعی؟!
undefinedاما مسئله اساسی اینجاست که ناراحتی ناشی از دست رفتن فرصت برگزاری هرچه شکوهمندتر این آیین (به معنای تجلی حضور مردمی و غلیان عواطف پاک، و نه صرفاً جلال رسانه‌ای که حقاً عظمتی جهانی را مخابره کرد)، باید به یک «فرصت راهبردی» تبدیل شود.
undefined اکنون که حضور مبعوث‌گونه و ۱۳۰ شبی مردم، تمامی الگوهای مرسوم جهان را در هم شکسته و مدلی نوین از ارادت استوار مردمی به یک نظام الهی و شخصیتی آسمانی را ارائه داده است، دقیقاً زمان آن است که ساختارهای معیوب حکمرانی نیز در طوفانی که این ملت به راه انداخته‌اند، بازتنظیم و دگرگون شوند.
undefinedیکی از کلیدی‌ترین آسیب‌های #نظام_حکمرانی کشور در سال‌های اخیر، در تمامی ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی، «عدم اتکای واقعی ساختار اداری به مردم» بوده است؛ عارضه‌ای که پدیدار شدن آن در عرصه‌های مختلف جلو چشم جامعه قرار دارد. امروز در اوج حضور و عزت مردم، بهترین زمان است که این الگوهای معیوب مدیریتی دانه به دانه شناسایی شده و موانع عزت‌مندی این ملت، با امتداد این طوفان الهی مردمی برداشته شوند.
undefined بنابراین، در کنار غم حماسی ناشی از فقدان آن یگانه دوران قدس‌الله نفسه‌الزکیه، لازم است خشم و ناراحتی ناشی از انباشت مشکلات اجرایی فروخورده نشود؛ بلکه با تکیه بر این بعثت مردمی، «بعثت ساختارها» نیز به‌طور جدی در دستور کار قرار گیرد.
undefinedموضوع، ضرورت اصلاح فوری نظام اداری و اجرایی مریضی است که سال‌هاست بر خلاف خواست این مردم غیور، الهی و میهن‌دوست بر پاشنه نادرست می‌چرخد.
undefined «مردم» نباید در پشت شعارها سانسور شوند. جمعیتی فراتر از حاضران در این تشییع را شاید نتوان برای معنای حقیقی واژه «مردم» یافت؛ مردمی که امروز زخمی سوءتدبیرهای مدیریتی هستند؛ تدابیری که نه به صورت استثنا، بلکه به عنوان یک «رویکرد نهادینه‌شده»، سال‌هاست در عرصه‌های مختلف بازتولید می‌شود. رویکردی که به نادیده‌انگاری ظرفیت‌های مردمی عادت کرده و بی اعتنایی به مردم داغدار و خسته از انتظار در مراسم اخیر، جدیدترین جفایی بود که به چشم آمد و قلب‌ها را سوزاند.
undefinedردپای این رویکرد ناکارآمد را می‌توان در مسائل کلان دیگر، از جمله در تضعیف «نهاد از نفس افتاده خانواده» نیز مشاهده کرد. آمار رسمی دست‌کم ۱۲ میلیون جوان مجرد بالای ۲۰ سال در کشور که امروز با بدیهی‌ترین نیازها نظیر مسکن و اشتغال روبرو هستند، گواه این مدعاست که نهادهای متولی، با وجود دسترسی به راهکارهای کارگشا، توان و اراده شایسته‌ای برای حل مسئله از خود نشان نداده‌اند.
undefined این آتش و گداختگی نباید فرو بنشیند؛ بلکه باید از ظرفیت این تحول روحی و اجتماعی برای آبدیده کردن، خالص‌سازی و اصلاح ساختارهای معیوب کشور بهره جست.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام
undefined۲

۱۶۱

۱۸:۴۳

بازارسال شده از پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت
thumbnail
undefined فراخوان جذب پژوهشگر مقیم در پژوهشکده مطالعات راهبردی
پژوهشکده مطالعات راهبردی ذیل پژوهشگاه مطالعات امنیت و پیشرفت (دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)، در راستای تکمیل کادر پژوهشی خود، پژوهشگر تمام‌وقت جذب می‌کند.
undefinedحوزه‌های تخصصی مورد نیاز:
۱. کرسی «احزاب، گروه‏ها و جریان‏های سیاسی (فضای رقابت‏های سیاسی و مدیریت آن)»؛ تخصص مورد نیاز: جامعه‏شناسی سیاسی (ترجیحاً گرایش مسائل ایران)
۲. کرسی «سرمایه سیاسی و کیفیت حکم‏رانی (مشروعیت و کارآمدی دستگاه‏ها و نهادهای سیاسی- امنیتی در عرصه داخلی)»؛ تخصص مورد نیاز: جامعه‏شناسی سیاسی/ سیاست‏گذاری عمومی
undefinedشرایط پذیرش داوطلبان۱. دانش‌آموخته یا دانشجوی مقطع دکتری در یکی از رشته‌های علوم سیاسی، جامعه‌شناسی سیاسی، مطالعات ایران، اندیشه سیاسی و سیاستگذاری عمومی
۲. دارا بودن سابقه پژوهشی در ارتباط با یکی از حوزه‌های تخصصی مورد نیاز
۳. دارا بودن نگاه راهبردی به مسائل یکی از  حوزه‌‌های تخصصی مورد نیاز
۴. توانمندی در مسئله‌یابی، پردازش مسئله و نگارش گزارش‌های راهبردی و انجام طرح‌های پژوهشی مسئله‌محور
۵. تسلط مناسب به زبان انگلیسی برای فهم متون
undefined افراد دارای رزومه‌ مناسب، به مصاحبه دعوت خواهند شد و درصورت پذیرش نهایی، به‌عنوان پژوهشگر تمام‌وقت در پژوهشکده مطالعات راهبردی فعالیت خود را آغاز خواهند کرد.
undefined سوابق داوطلبانی بررسی خواهد شد که صرفا در قالب فرم زیر، تنظیم و تا ۵ مرداد ۱۴۰۵ به:@ras_sadeghi(در پیام‌رسان بله)و یا به@Ras_sadeghi (در تلگرام) ارسال شود.____________________‌‌
undefined @instituteofsds

۸

۱۸:۴۸

۲۲ تیر
thumbnail
undefined کالبدشکافی لایه‌های پنهان تاب‌آوری اجتماعی قطر در جنگ رمضانundefined پروانه بیاتی
undefinedبررسی‌های راهبردی نشان می‌دهد که قطر در #جنگ_ رمضان به عنوان یکی از منحصربه‌فردترین الگوهای پایداری در میان کشورهای منطقه و حوزه خلیج فارس ظاهر شده است. این کشور کوچک اما ثروتمند توانست با کسب امتیاز خیره‌کننده ۷۸.۹ در شاخص ایمنی جهانی وِکوور، رتبه نخست منطقه را در جذب شوک‌های اولیه بحران به خود اختصاص دهد.
undefinedاین موفقیت ساختاری، ریشه در چند لایه اساسی دارد؛ ابتدا در شاخص تاب‌آوری اجتماعی آلاینتس، قطر امتیاز ۵۴ را ثبت کرد که به طرز چشمگیری بالاتر از میانگین منطقه‌ای (که روی عدد ۴۲ متوقف شده بود) قرار داشت. در بُعد حکمرانی و کارآمدی نهادی، این کشور در شاخص اثربخشی دولت به امتیاز ۹۲.۱ و در کیفیت مقررات به ۸۸.۷ دست یافت که نشان‌دهنده یک #بوروکراسی_چابک، متمرکز و بدون لَختی در تصمیم‌گیری‌های اضطراری است.
undefined اعتماد نهادی ۸۱ درصدی مردم به حاکمیت، به عنوان یک سرمایه اجتماعی قوی، مأموریت دولت را در مدیریت بحران تسهیل کرد. از منظر مالی، وجود صندوق ثروت ملی با دارایی بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار به عنوان یک ضربه‌گیر اقتصادی-سیاسی فوق‌العاده عمل کرد و به دولت اجازه داد تا جریان خدمات عمومی باکیفیت را در اوج درگیری‌ها حفظ کند. علاوه بر این، پیشبرد چشم‌انداز ملی ۲۰۳۰ وابستگی این کشور را به درآمدهای هیدروکربنی به زیر ۴۵ درصد کاهش داده بود.
undefinedقطر با بهره‌گیری هوشمندانه از #قدرت_نرم رسانه‌ای خود یعنی شبکه الجزیره، توانست پیوست رسانه‌ای نبرد را مدیریت کرده، غرور ملی را تقویت و ائتلاف‌های حمایتی بین‌المللی ایجاد کند.

undefinedبا این حال، کارشناسان معتقدند این تاب‌آوری اجتماعی بالا، با دو پاشنه آشیل وجودی و بسیار خطرناک مواجه است که می‌تواند پایداری آن را به شدت شکننده کند.
undefinedپاشنه آشیل اول، وابستگی مطلق و ۹۹ درصدی این کشور به ایستگاه‌های آب‌شیرین‌کن متمرکز ساحلی است؛ به طوری که هرگونه حمله نامتقارن یا اختلال فنی در این تأسیسات، در کمتر از چند روز کشور را با بحران حاد آب آشامیدنی و در نتیجه انفجار اجتماعی روبرو می‌سازد.
undefinedپاشنه آشیل دوم، وابستگی ساختاری ۸۸ درصدی به نیروی کار مهاجر است. در شرایط #جنگ_رمضان، خطر خروج توده‌ای یا اعتصاب این کارگران خارجی می‌توانست زنجیره تأمین خدمات حیاتی و بوروکراسی روزمره را کاملاً فلج کند و گسل‌های پنهان طبقاتی- ملیتی را فعال سازد.
undefinedتحلیل نهایی نشان می‌دهد که #تاب‌آوری_اجتماعی در قطر، مدلی پویا اما تکنوکراتیک است. پایداری بلندمدت این کشور در مواجهه با جنگ‌های نوین، منوط به حل پارادوکس کنترل سیاسی مطلق در برابر نیاز به مشارکت مدنی ارگانیک و همچنین کاهش وابستگی به شریان‌های حیاتی خارجی است. حاکمیت قطر باید بتواند #سرمایه_اجتماعی خود را از یک وفاداری رفاهی مصرف‌کننده به یک پایداری درون‌زا تغییر دهد.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام
undefined۲

۱۱۹

۱۴:۳۴

۲۳ تیر
thumbnail
undefinedاز روایت تشییع و انسجام تا روایت جنگ و اختلافundefinedعلیرضا محمدلو
undefinedدر روزهایی که تشییع میلیونی، تصویری روشن از انسجام ملی، همبستگی اجتماعی و پیوند عمیق مردم با هویت تاریخی و انقلابی‌شان به نمایش گذاشت، انتظار می‌رفت این سرمایه عظیم اجتماعی به مبنایی برای تقویت وحدت ملی و بازخوانی قدرت ایران تبدیل شود. اما آنچه به‌تدریج در فضای رسانه‌ای و سیاسی پررنگ شد، عبور از #روایت_تشییع و ورود به #روایت_جنگ بود؛ روایتی که خیلی زود، به جای تمرکز بر عناصر قدرت و همبستگی، در دوقطبی موافقان و مخالفان مذاکره و اختلافات داخلی متوقف شد.
undefinedمسأله اصلی این است: جنگ را روایت کنیم و به نقطه اختلاف برسیم، یا تشییع را روایت کنیم و به نقطه اتحاد؟ البته روشن است که روایت جنگ نیز اگر درست، هوشمندانه و ملی باشد، می‌تواند به انسجام، اقتدار و تصویر پیروزی منتهی شود؛ اما تجربه ما نشان می‌دهد که معمولا در روایت جنگ، خیلی زود در نقطه ضعف می‌ایستیم، دنبال مقصر می‌گردیم و به جای تقویت جبهه درونی، ناخواسته بر شکاف‌ها می‌افزاییم. این مسیر نه فقط گرهی از شرایط فعلی باز نمی‌کند، بلکه گره‌های تازه‌ای هم می‌سازد.
undefinedدر مقابل، روایت تشییع، حامل دلالت‌هایی است که نباید زیر سایه دوقطبی‌های سیاسی و رسانه‌ای پنهان شود. اهمیت این تشییع را دست‌کم در سه سطح می‌توان فهمید:
undefinedدلالت ملی و جامعه‌شناختیundefinedاین تشییع، پیش از هر چیز، یک نشانه روشن از زنده بودن پیوند ملت با #هویت_جمعی، با آرمان‌ها، و با ساخت سیاسی کشور است. حضور میلیونی مردم فقط یک واکنش احساسی نبود؛ یک پیام اجتماعی صریح بود مبنی بر اینکه جامعه ایران، در لحظات سرنوشت‌ساز، همچنان ظرفیت همگرایی، همدلی و وحدت حول امر ملی و انقلابی را دارد. از این منظر، تشییع یک عامل وحدت‌بخش است؛ یک لحظه فشرده از انسجام ملی که می‌تواند شکاف‌های روزمره را موقتا به حاشیه براند و «ما»یِ جمعی را دوباره احیا کند.
undefinedدلالت منطقه‌ای و راهبردیundefinedاین تشییع فقط در مرزهای ایران معنا پیدا نمی‌کند. بازتاب آن در منطقه و همراهی‌ها و همدلی‌هایی که در کشورهای پیرامونی دیده شد، نشان داد جمهوری اسلامی ایران همچنان از #عمق_راهبردی مؤثری برخوردار است. این حضور و این همدلی منطقه‌ای، تصویر روشنی از دامنه نفوذ معنوی، سیاسی و عاطفی ایران در محیط پیرامونی ارائه می‌دهد. به بیان دیگر، تشییع، صرفا بدرقه یک فرمانده یا یک چهره ملی نیست؛ بازنمایی یک شبکه گسترده از پیوندهای منطقه‌ای است که قدرت ایران را فقط در سطح سخت‌افزاری تعریف نمی‌کند، بلکه در لایه اجتماعی و تمدنی نیز نشان می‌دهد.
undefinedدلالت تمدنی و تاریخیundefinedاهمیت این واقعه، صرفا به اکنون محدود نمی‌شود. این تشییع، تکیه‌گاه هویتی و عقبه تاریخی یک ملت را نیز آشکار می‌کند. جامعه‌ای که برای شهید، مقاومت، وفاداری و فداکاری چنین منزلتی قائل است، در حقیقت دارد از حافظه تاریخی و بنیان تمدنی خود سخن می‌گوید. این صحنه‌ها، صرفا صحنه‌های سوگواری نیستند؛ صحنه‌های بازتولید هویت‌اند. در این سطح، تشییع به ما یادآوری می‌کند که ایران فقط یک جغرافیا نیست؛ یک تاریخ، یک حافظه، و یک سنت ریشه‌دار از ایستادگی و وفاداری است.
undefinedاز همین‌جاست که باید مراقب بود این دلالت‌های مهم، تحت‌الشعاع روایت جنگ قرار نگیرد؛ آن هم روایتی که خیلی زود به #دوقطبی‌سازی موافقان و مخالفان مذاکره فروکاسته می‌شود. تقلیل چنین حادثه بزرگی به مجادلات سیاسی روز، در واقع نادیده گرفتن همان ابعاد ملی، منطقه‌ای و تمدنی است که تشییع آشکار کرده است. این دوقطبی‌سازی نه تنها کمکی به فهم موقعیت نمی‌کند، بلکه سرمایه اجتماعیِ برآمده از این حضور عظیم را نیز فرسایش می‌دهد.
undefinedدشمن نیز دقیقا از همین تصویر می‌ترسد: از تصویر انسجام، از تصویر قدرت، از تصویر ملتی که در لحظه لازم، پشت آرمان، نظام و رهبری خود می‌ایستد. طبیعی است که تلاش کند با تکرار جنایت، با #عملیات_روانی، با جابه‌جا کردن اولویت‌ها و با دامن زدن به اختلافات داخلی، این سرمایه بزرگ را تضعیف کند؛ هم انگیزه خونخواهی را به انفعال بکشاند، هم هزینه ایستادگی را برجسته سازد، و هم اجازه ندهد قدرت‌نمایی ایران به صدر خبرها تبدیل شود. در لایه‌ای عمیق‌تر نیز می‌کوشد فرصت اتحاد ملی ذیل پرچم ولایت را از کشور بگیرد.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام

۸۳

۱۰:۴۱

thumbnail
undefined مدل دولت- شرکت و پایداری طبقاتی امارات در تلاطم‌های منطقه‌ایundefined پروانه بیاتی
undefinedامارات متحده عربی در جریان #جنگ_رمضان با کسب امتیاز ۷۷.۵ در شاخص ایمنی جهانی وِکوور، رتبه دوم منطقه را به دست آورد و الگوی متمایزی تحت عنوان «تاب‌آوری تکنوکراتیک و جهانی‌شده» را به نمایش گذاشت.
undefinedساختار سیاسی و اقتصادی امارات عملاً به یک «دولت-شرکت» بزرگ تبدیل شده است؛ سیستمی که مفهوم پایداری و #تاب‌آوری_اجتماعی را نه به عنوان یک ویژگی ارگانیک و درون‌جوش جامعه، بلکه به عنوان یک فرآیند مهندسی‌شده، فوق‌مدرن و مبتنی بر فناوری‌های نوین مدیریت می‌کند.
undefinedحکمرانی چابک، حذف بوروکراسی سنتی و سنگین، توسعه بی‌سابقه دولت الکترونیک و ادغام عمیق در زنجیره‌های ارزش و لجستیک جهانی، به همراه تکیه بر صندوق‌های ثروت ملی چندصد میلیارد دلاری، مؤلفه‌های اصلی بودند که تداوم عملکرد روزمره این کشور را در شرایط اضطراری جنگی تضمین کردند. تنوع اقتصادی در بخش‌های خدمات مالی، هوش مصنوعی و ترانزیت، به امارات این امکان را داد که شوک‌های فیزیکی نبرد را در لایه اقتصادی به سرعت جذب کند.
undefinedاما پشت این ویترین مدرن و مستحکم تکنوکراتیک، آسیب‌پذیری‌های اجتماعی و ساختاری بسیار عمیقی نهفته است که در جریان نبرد ۲۰۲۶ عیان شد. بزرگ‌ترین چالش، وابستگی ۸۸ درصدی به نیروی کار مهاجر است که باعث شده مفهوم تاب‌آوری اجتماعی در این کشور به یک «#پایداری_طبقاتی_ملیتی» کاملاً ناپایدار تبدیل شود.
undefinedآمارها نشان داد که در جریان برخی حملات موشکی نامتقارن، از میان ۲۳ غیرنظامی کشته‌شده، ۲۱ نفر از مقیمان و کارگران مهاجر خارجی بودند؛ امری که نشان می‌دهد بار فیزیکی و جانی بحران عملاً بر دوش کسانی است که هیچ سهمی در قرارداد اجتماعی و هویت ملی کشور ندارند و در صورت تشدید بحران، هیچ انگیزه‌ای برای ماندن و مقاومت ندارند.
undefinedاز سوی دیگر، تمرکز شدید زیرساخت‌های حیاتی، بنادر تجاری و نیروگاه‌های آب‌شیرین‌کن در امتداد نوار ساحلی باریک خلیج فارس، یک پاشنه آشیل وجودی ایجاد کرده است.
undefinedمسئله دیگر، رویکرد شدیداً امنیتی حاکمیت به فضای اطلاعاتی است؛ بازداشت افراد به اتهام انتشار تصاویر آسیب‌ها در فضای مجازی، اگرچه در کوتاه‌مدت ثبات ظاهری و روانی ایجاد کرد، اما در بلندمدت به فرسایش شدید اعتماد شناختی، شیوع شایعات زیرزمینی و بیگانگی نهادی منجر می‌شود.
undefinedامارات برای حفظ بقای خود نیازمند گذار از مدل مدیریت شرکتی به سمت یک مدل تاب‌آوری اجتماعی همه‌شمول با در نظر گرفتن حقوق مهاجران است.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام

۱۲۳

۱۴:۰۵

۲۵ تیر
thumbnail
undefinedتشییع امام شهید؛ آیین سوگ یا هندسه قدرت و فرایند بازتولید جمهوریتundefinedعلیرضامحمدلو
undefinedبرخی رخدادها در حیات یک ملت، تنها یک مراسم نیستند؛ به لحظه‌ای تاریخی بدل می‌شوند که در آن جامعه، خود را از نو می‌شناسد و نسبتش را با امر عمومی بازسازی می‌کند. تشییع امام شهید در ایران، از همین جنس بود؛ رخدادی که از مرز یک سوگواری عظیم عبور کرد و به فرایندی اجتماعی، معنایی و نمادین تبدیل شد. اهمیت این تشییع در آن بود که توانست در متن اندوه، نوعی انسجام عمومی پدید آورد و از دل سوگ، #ظرفیت_بازدارندگی_امنیتی بیافریند.
undefinedاگر بخواهیم این پدیده را در افقی نظری بفهمیم، می‌توان به ایده «#خروش_جمعی» در اندیشه امیل دورکیم اشاره کرد؛ لحظه‌ای که جامعه در یک مناسک فراگیر، از پراکندگی روزمره فاصله می‌گیرد و خود را به صورت یک کل زنده تجربه می‌کند. #تشییع_امام_شهید دقیقاً چنین کیفیتی داشت: مردم فقط در یک مراسم حاضر نشدند، بلکه در یک تجربه مشترک، دوباره به «ما» تبدیل شدند.
undefinedرویدادسازی: از جغرافیای سوگ تا ملت بَر پا
undefinedنخستین محور این فرایند، رویدادسازی بود. تشییع در یک شهر و یک روز خلاصه نشد، بلکه در امتداد چندین روز و در پهنه چند شهر بزرگ، به یک آیین فراگیر بدل شد. همین تداوم زمانی و گستردگی جغرافیایی، آن را از سطح یک خبر به سطح یک تجربه ملی ارتقا داد. جامعه فقط ناظر واقعه نبود؛ خودِ واقعه شد.
undefinedاهمیت رویدادسازی در این بود که سوگ را از خلوت احساسات فردی بیرون آورد و به عرصه عمومی کشاند. این حضور گسترده، پیش از هر چیز، خود جامعه را متوجه قدرت درونی‌اش کرد؛ و همین #خودآگاهی_جمعی، یکی از سرچشمه‌های مهم بازدارندگی است.
undefinedمعناسازی: عبور از اندوه با توسل به چشم انداز
undefinedمحور دوم، معناسازی بود. هیچ تجمع بزرگی بدون افق معنایی پایدار نمی‌ماند. آنچه به این تشییع جهت داد، عنوان «خونخواهی امام شهید» بود؛ مفهومی که اجازه نداد جامعه در بهت و اندوه متوقف شود. این تعبیر، سوگ را از حالت انفعال خارج کرد و به آن سمت‌وسوی کنش داد.
undefinedدر اینجا، فقدان تنها یک مصیبت تلقی نشد، بلکه به عهدی برای استمرار راه تبدیل شد. جامعه، در پرتو این معنا، از وضعیت تراژیک به وضعیت فعال گذر کرد. «#خونخواهی» در این متن، بیش از آنکه صرفاً یک شعار باشد، سازوکاری برای مهار شوک و تبدیل آن به اراده عمومی بود. به همین دلیل، تشییع نه پایان یک حیات، بلکه آغاز مرحله‌ای تازه از حضور اجتماعی شد.
undefinedنمادسازی: وقتی معنا در تصویر می‌ایستد
undefinedمحور سوم، #نمادسازی بود. جامعه برای تثبیت احساسات و جهت‌دهی به کنش جمعی، ناگزیر از فشرده‌سازی معنا در نشانه‌هاست. نمادها، معانی بزرگ را قابل رؤیت و قابل تکرار می‌کنند و به #حافظه_جمعی شکل می‌دهند.
undefinedالف) «باید برخاست»undefinedاین عبارت، مهم‌ترین فراخوان نمادین این واقعه بود. هم از عمق سوگ خبر می‌داد و هم ایستادن در سوگ را برنمی‌تابید. «#باید_برخاست» جامعه را از نشستن بر ویرانه فقدان، به ایستادن در افق مسئولیت فرا می‌خواند. این جمله کوتاه، اندوه را به حرکت پیوند زد.
undefinedب) مشت گره‌کردهundefinedنماد مشت گره‌کرده، صورت فشرده اراده جمعی بود. در لحظات بحرانی، جامعه نیازمند تصویری است که عزم عمومی را در خود متراکم کند. مشت گره‌کرده، نشانه پراکندگی‌زدایی از احساسات و تبدیل آن‌ها به صلابت مشترک بود؛ تصویری که عاطفه را به استحکام بدل می‌کرد.
undefinedج) پرچم‌های سرخundefinedبرافراشتگی گسترده پرچم‌های سرخ نیز کارکردی کانون‌ساز داشت. این پرچم‌ها، هم بار تاریخی داشتند و هم توان بسیج عاطفی. آن‌ها توجه‌ها را متمرکز، ذهن‌ها را هم‌جهت و احساسات را در یک افق مشترک منسجم می‌کردند. در متن حادثه، این نمادها مانع از پراکندگی روانی جامعه شدند و به آن وحدت بصری و معنایی بخشیدند.
undefinedاز سوگ ملی تا بازدارندگی اجتماعیبرآیند این سه فرایند، یعنی رویدادسازی، معناسازی و نمادسازی، به #بازتولید_جمهوریت انجامید؛ نه فقط در معنای حقوقی، بلکه در معنای حضور زنده مردم در صحنه عمومی. ملت، در این تشییع، بار دیگر خود را به عنوان کنشگر اصلی میدان آشکار کرد.
undefinedاز همین‌جا، بازدارندگی امنیتی نیز شکل گرفت. بازدارندگی فقط بر ابزار سخت استوار نیست؛ بر ادراک انسجام، آمادگی و قدرت اجتماعی نیز تکیه دارد. جامعه‌ای که می‌تواند در لحظه فقدان، به سرعت از اندوه عبور کند، معنا بیافریند و در نمادها به وحدت برسد، در حقیقت یک سپر امنیتی درونی پدید آورده است. تشییع امام شهید، از این منظر، صرفاً آیین وداع نبود؛ نمایش فشرده قدرت اجتماعی ملتی بود که می‌داند چگونه از دل سوگ، اقتدار بسازد.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام

۱۰۴

۶:۱۴

۲۶ تیر
thumbnail
undefinedدوگانه‌سازی‌های تضعیف انسجام ملیundefinedسجاد لطفی
undefinedپس از انتشار پیام رهبری به مناسبت تشییع و تدفین آقای شهید ایران در مورخ 18 تیر 1405 جریانی در کشور سعی نموده با دوگانه‌سازی‌های مرسوم به خنثی‌سازی دکترین یاد شده اقدام نماید. دلایلی را که ذکر می‌کنند عبارتند از حفظ آرامش، وارد نشدن به جنگی بی‌پایان، اتمام چرخه خشونت، و ... . آن‌ها همچنین موضوع انتقام را به رابطه‌ای خانوادگی (پدر و فرزندی) تقلیل داده در نتیجه آن را امری شخصی می‌کنند؛ می‌گویند: رهبری مطالبه انتقام پدر خود را دارد پس بهتر است بخشش به خرج دهد!
undefinedنکته حائز اهمیت ایجاد پیوند بین مقطع کنونی با #اغتشاشات دی‌ماه است؛ راهبردی بسیار خطرناک که دشمن زخم‌خورده و رسانه‌های صهیونی سخت به دنبال آن بوده و هستند و این #دوگانه‌سازی‌ها، فرصتی استثنایی را به آنان هدیه می‌دهد تا مقاصد شوم خود را پیگیری و ماجرای دی‌ماه را مجددا زنده نمایند.
undefinedالبته این دوگان‌سازی‌ها به نظر می‌رسد در قالب یک پویش دارد دنبال می‌شود و هر بخش را فرد یا افرادی عهده‌دار شده‌اند؛ بخشی از ماموریت را رییس جمهور اسبق با سخنرانی پیرامون صلح پیش می‌برد و بخشی دیگر را یک گروه با انتشار نتایج یک نظرسنجیِ به ظاهر محرمانه با تفسیر سلیقه‌ای متمایل به صلح پیش می‌برند.
undefinedدر این رابطه نکاتی قابل ذکر است؛
undefinedکشوری که حمله کرده است و می‌توانست حمله نکند، امریکا است نه ما؛ به ما حمله شده و دفاع شرافتمندانه تا وقتی که دشمن از تجاوز خود پشیمان شود و بار دیگر هوس حمله نکند، وظیفه هر ایرانی باشرف است.
undefinedانتقام یک خط‌مشی بازدارندگی مورد قبول در همه کشورهاست؛ چگونه است که وقتی ترامپ حس می‌کند قصاص او جدی است، تصمیم امنیت ملی امریکا را مبنی بر شلیک هزار موشک به ایران، اعلام می‌نماید؟! آیا انتقام مرگ ترامپ امری بدیهی است و انتقام فقط از سوی ایران بد است؟ آیا فقط ایران باید به دنبال صلح باشد؟
undefinedمطالبه انتقام از همان ابتدای جنگ توسط مردم مطرح و در تجمعات شبانه - که بیش از نیمی از مردم در آن حضور پیدا کردند - بر آن تاکید گردید؛ این مطالبه در وداع و بدرقه رهبر شهید به اوج خود رسید و حتی در فضای مجازی، برخی از مردم، مطالبه انتقام از گروهک منافقین (سازمان مجاهدین خلق) را که قاتل هفده هزار نفر از مردم ایران است را نیز داشتند.
undefinedبه نظر می‌رسد یکی از مصادیق هشدار رهبری در مورد خطای محاسباتی مسئولان، با خطا در زمانبندی صلح و جنگ، عیان شده است؛ توصیه می‌شود این فعالان عرصه سیاست که بعضا در میان مسئولان دولت هم نمایندگانی دارند توجهی به آیه 46 سوره انفال داشته باشند؛ خداوند می‌فرماید: «در میدان جنگ، دنباله‌روی خدا و رسولش باشید و با هم جر و بحث نکنید که روحیه‌تان را می‌بازید و نیرویتان تحلیل می‌رود! به جای آن، #مقاومت کنید که خدا در کنار اهل صبر است».
undefinedاز وظایف رهبری در قانون اساسی، تعیین سیاست‌های کلی نظام، و نیز اعلام جنگ و صلح است. اگر فرد یا جریانی با نیت دلسوزی، راهبردی مدنظرش است می‌تواند در قالب یک نامه به رهبری ارائه دهد و تصمیم را به ایشان بسپارد؛ اما واگویه‌ و تَکرار نظرات شخصی و حزبی در رسانه‌های عمومی، تلقی تحمیل را به ذهن متبادر می‌نماید و نتیجه‌ای جز کاهش انسجام ملی ندارد. سیاست انتقام از آمران و عاملان شهادت شهدای جنگ تحمیلی دوم و سوم در کنار دفاع شرافتمندانه از کیان جمهوری اسلامی و قطع ید متجاوز، جزء #دکترین_امنیت_ملی کشور است و ضروری است همگان خود را با آن هماهنگ ساخته و عقب‌تر و جلوتر حرکت نکنند.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام

۶۱

۸:۰۷

thumbnail
undefinedپارادوکس نوسازی اقتصادی و گسل‌های هویتی در عربستان سعودیundefined ️_پروانه بیاتی
undefinedعربستان سعودی در نبرد سال ۲۰۲۶ با کسب امتیاز ۷۰.۹ در شاخص ایمنی جهانی وِکوور، جایگاه سوم را در میان کشورهای منطقه و خلیج فارس به خود اختصاص داد. این کشور در شاخص #تاب‌آوری_اجتماعی آلاینتس امتیاز ۵۴ را ثبت کرد که دقیقاً هم‌سطح میانگین منطقه‌ای بود. تحلیل داده‌های حکمرانی پادشاهی سعودی نشان می‌دهد که امتیاز اثربخشی دولت ۸۵.۶، کیفیت مقررات ۷۹.۴ و شاخص اعتماد نهادی آن ۷۶ درصد بوده است.
undefinedلنگرگاه اصلی حاکمیت برای حفظ تاب‌آوری اجتماعی در بحران، تکیه بر برنامه‌های تحولی چشم‌انداز ۲۰۳۰ بود. دولت سعودی با بازتعریف #هویت_ملی بر پایه «ملی‌گرایی نوین سعودی» به جای وفاداری‌های سنتی قبیله‌ای و فرقه‌ای، توانست نوعی انسجام مدنی پدید آورد. همچنین پوشش حمایتی ۶۵ درصدی شهروندان از طریق طرح‌های رفاهی نقدی و کالایی، مانع از تبدیل نارضایتی‌های معیشتی به آشوب‌های خیابانی در حین جنگ شد و ذخایر مالی عظیم در کنار تیم‌های واکنش سریع لجیستیکی، شوک‌های فیزیکی اولیه را مهار کردند.
undefinedبا وجود این گام‌های بلند در بازسازی ساختاری، عربستان سعودی همچنان با پارادوکس‌ها و چالش‌های جدی دست‌وپنجه نرم می‌کند که پایداری بلندمدت آن را مشروط می‌سازد. وابستگی عمیق بودجه به درآمدهای نفتی (علیرغم تلاش برای توسعه گردشگری و فناوری) همچنان یک نقطه ضعف بزرگ در تکانه‌های اقتصادی جنگ است. علاوه بر این، گسل‌های هویتی- فرقه‌ای پنهان، به‌ویژه در مناطق ژئوپلیتیک استراتژیک مانند استان شرقی، تحت فشار بحران‌های بیرونی مستعد فعال شدن هستند.
undefinedتمرکز بالای زیرساخت‌های حیاتی انرژی در سواحل، این کشور را در برابر حملات پهپادی و موشکی نامتقارن بسیار آسیب‌پذیر کرده است. از جنبه شناختی، انسداد شدید فضای مشارکت مدنی مستقل و اصرار بر رویکرد امنیتی-سلبی به فضای رسانه‌ای، خطر پدیده «تمرکز خطا» (خطای ادراکی تصمیم‌گیران به دلیل حذف بازخورد جامعه) را به شدت افزایش داده و می‌تواند به بروز انفجاری و پیش‌بینی‌نشده نارضایتی‌های تجمعی منجر شود.
undefinedتاب‌آوری اجتماعی در عربستان سعودی یک پروژه در حال تکامل اما شکننده است که موفقیت نهایی آن به توانایی نظام در تعادل‌بخشی میان اقتدارگرایی سیاسی، نوسازی فرهنگی و اعتمادسازی ارگانیک بستگی دارد.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام
undefined۱

۵۷

۸:۴۷

thumbnail
undefined از سوگ آیینی تا بسیج سیاسیundefined علی اکبر عبدالاحدی مقدم
undefinedمتن پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی را نمی‌توان صرفاً پیامی برای تسلیت، بزرگداشت یک شهید یا قدردانی از شرکت‌کنندگان در مراسم تشییع دانست. این متن از لایه‌‌های مختلف دینی، عاطفی، سیاسی، هویتی و امنیتی تشکیل شده و می‌کوشد واقعه شهادت معاصر را در امتداد روایتی بزرگ‌تر از تاریخ اسلام قرار دهد.
undefinedدر این روایت، بعثت پیامبر اکرم(ص)، قیام امام حسین(ع)، انقلاب اسلامی، مقاومت سیاسی و نظامی و شهادت شخصیت محوری تاریخ معاصر یعنی حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای، حلقه‌های یک زنجیره تاریخی و اعتقادی معرفی می‌شوند. به همین دلیل، فقدان چنین شخصیت سیاسی و مرجع دینی، از سطح حادثه‌ای شخصی فراتر می‌رود و به رخدادی تمدنی و تکلیف‌آفرین تبدیل می‌شود.
undefinedستون اصلی متن، الگوی عاشورا است. رهبر معظم انقلاب اسلامی با استفاده از واژگان دینی، تعابیر حماسی، خطاب‌های مستقیم و تصاویر برگرفته از فرهنگ شهادت، شخصیت #رهبر_شهید را در جایگاه یکی از پیروان و ادامه‌دهندگان راه امام حسین(ع) قرار می‌دهد. در این خوانش مردم صرفاً عزادار نیستند، بلکه «خونخواه»، «وفادار» و مسئول ادامه راه معرفی می‌شوند.
undefinedدرسوی مقابل، عاملان حادثه نه رقیبانی سیاسی، بلکه جنایتکارانی در جبهه باطل تصویر شده‌اند که مجازات آنان قطعی و اجتناب‌ناپذیر دانسته می‌شود. از این منظر، متن پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی حرکتی تدریجی از سوگ به تعهد، از تعهد به #مقاومت و از مقاومت به وعده انتقام دارد.
undefined جهت ادامه مطالعه، کلیک کنید.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام
undefined۳

۸۱

۱۰:۱۴

۲۷ تیر
thumbnail
undefinedنقدی بر گزارش نظرسنجی آراundefinedسجاد لطفی
undefinedدر روزهای اخیر گزارشی از نتایج #نظرسنجی موسسه #افکارسنجی_آرا (اردیبهشت ۱۴۰۵) منتشر گردید؛ گزارش یاد شده خرداد ۱۴۰۵ منتشر شده و حاوی نظرات مردم پیرامون موضوعات مختلف پس از حوادث دی ماه ۱۴۰۴ و جنگ ۴۰ روزه توسط #علی_ربیعی انجام شده است. نظرسنجی درباره موضوعات گوناگون امری مرسوم و متعارف است اما نحوه تحلیل و تفسیر آن‌ها مهم است و اعتبار علمی و حرفه‌ای آن را تعیین می‌کند.
undefinedاین گزارش دربرگیرنده سویه‌های سیاسی و اجتماعی است و به نظر می‌رسد درصدد ایفای نقش برای تبیین #افکار_عمومی پشتیبان ایده صلح در شرایط جنگ تحمیلی کنونی است.
undefined جهت ادامه مطالعه، کلیک کنید.
undefinedپژوهشکده مطالعات حکمرانی فرهنگی و اجتماعیسایت | ایتا | بله | تلگرام
undefined۱

۵۳

۱۰:۲۱