میراث باشی
روایت یک مستندساز از دکتر یوسف مجیدزاده؛ وقتی زنجیره دانش باستان‌شناسی گسسته می‌شود #مریم_اطیابی با پژمان مظاهری‌پور مستندساز و سازنده مستند" یوسف مجیدزاده" به گفت و گو نشستیم. ️میراث‌باشی: شما پیش‌تر گفته بودید که برای دیدار با دکتر یوسف مجیدزاده به فرانسه رفتید و از او فیلم گرفتید. از آن دیدار چه خاطرهای دارید؟ پژمان مظاهری‌پور: ما از سال ۱۳۸۹ کار ساخت مجموعه‌ای را برای شبکه مستند آغاز کردیم. قرارمان این بود که در این مجموعه، باستان‌شناسان معتبر، نامآور و پیش‌کسوت ایران مقابل دوربین قرار بگیرند و درباره زندگی، فعالیتها و تجربههایشان صحبت کنند. در مرحله اول، قرار بود مجموعه‌ای شامل ده قسمت بسازیم. برای شروع کار، با تعدادی از باستان‌شناسان مطرح کشور گفت‌وگو کردیم؛ از جمله دکتر سجادی، دکتر میرعابدینی، دکتر یغمایی، دکترعبدالمجید ارفعی، دکتر ملکشهمیرزادی، مهدی رهبر، رجبعلی لبافخانیکی و خانم سیمین لکپور و خانم دکتر آرمان شیشهگر که هیچوقت به شکل نهایی فیلم ایشان آماده نشد. یکی از افرادی که میخواستیم در این مجموعه با او گفت‌وگو کنیم، دکتر یوسف مجیدزاده بود که آن زمان در فرانسه زندگی می‌کرد. در سال ۱۳۹۰، با دکتر سیدسجادی -باستان‌شناس- تماس گرفتم. ایشان آن زمان خارج از کشور و در ایتالیا بودند. گفتم که می‌خواهم با دکتر مجیدزاده درباره تاریخ باستان‌شناسی و کارهایی که در فرانسه انجام داده است، صحبت کنم. ایشان هم شماره تماس دکتر مجیدزاده را در اختیارم گذاشتند و من با او تماس گرفتم. من فقط سال ۸۴ دیدار خیلی کوچکی برای نشان دادن مجوز فیلمبرداریام از کاوش‌های جیرفت با مجیدزاده داشتم و دیگر هیچ. زنگ زدم و طرح موضوع کردم گفت من پاییز تهران هستم. گفتم نه من و همسرم مریم حقپناه برای فیلمبرداری به فرانسه میآییم و ما در نهایت راهی شهر "نیس" در جنوب شرقی فرانسه شدیم. دکتر مجیدزاده برای ما هماهنگیهایی انجام داده بود و کمک کرد که جایی برای اقامت داشته باشیم. فردای روزی که رسیدیم، با تجهیزات فیلمبرداری به خانهاش رفتیم. و صحنهای که توجه من و همسرم را جلب کرد میزی بود که روی آن ساعتهای مختلف و زیبایی قرار داشت. چیزی که از همان ابتدا توجه ما را جلب کرد، رفتار و منش او بود. با محبت و صمیمیت بسیار زیادی ما را پذیرفت. وقتی نشستیم و صحبت کردیم، از من پرسید: «برای اینکه با من مصاحبه کنی، از ایران تا اینجا آمده‌ای؟» گفتم: «بله، دیگر. شما برای من آنقدر مهم بودید که آمدم تا با شما صحبت کنم.» گفت:" دمت گرم" و با بزرگواری و محبت بسیار زیادی با ما برخورد کرد. و ما سه روزی درباره باستان‌شناسی، کارهایی که انجام داده بود، کارهایی که نتوانسته بود انجام بدهد و تجربههایش صحبت کردیم. بعد از آن، کمی در شهر گشتیم و به کتابخانه رفتیم. در ادامه، درباره کارهای او در ایران هم صحبت کردیم. ما برگشتیم و او وقتی پاییز به ایران آمد با ما تماس گرفت. ما هم دوباره به دیدنش رفتیم. او ما را به محوطه باستانی و قبرستان سگزآباد قزوین برد؛ جایی که خاطرات دوران دانشجویی و فعالیت‌هایش را در آنجا برایمان تعریف کرد. به ما نشان داد که کجا کار می‌کردند و چه فعالیتهایی انجام می‌دادند. بخشی از فیلم ما هم در همانجا تکمیل شد. یکی از عکسهای معروف دکتر مجیدزاده را هم همسرم هنگامی که مجیدزاده داشت از خانه ما بود، گرفته است. عکسی که در آن آماده شده بود برای مراسم بزرگداشتش برود. آن عکس روی کتاب بزرگداشت او هم قرار گرفت. عکس معروف دیگری هم هست از دکتر ملک شهمیرزادی است که گل شمعدانی قرمزی پشت سرش دیده می‌شود؛ این عکس را هم همسرم مریم حقپناه گرفته است. در نهایت، فیلم ما تمام شد، اما دوستی ما باقی ماند.من در آن دیدارها متوجه شدم که دکتر مجیدزاده، علاوه بر دانش و تجربهاش، انسانی بود که اگر به او توجه میشد و فرصت فعالیت پیدا می‌کرد، می‌توانست ارتباط مؤثری با جامعه برقرار کند. او واقعاً آدم ارزشمندی بود. فکر می‌کنم ما با هم ارتباط داشتیم تا سال ۱۳۹۳ یا ۱۳۹۴ بود که آخرین بار او را دیدم. خودش با من تماس گرفت و با همسرش به خانه ما آمدند و یادگاری برایمان آورد. بعد از آن، از ایران رفت و ارتباط ما به‌تدریج دورادور شد. با توجه به شرایط جسمی و وضعیت زندگیاش، ارتباطمان کمتر و کمتر شد. ️میراث‌باشی: با توجه به صحبتهایی که با دکتر مجیدزاده داشتید، که شاید برخی جلوی دوربین گفته نشده فکر میکنید چرا او از باستان‌شناسی ایران حذف شد؟ پژمان مظاهری‌پور: دکتر مجیدزاده از آن آدمهایی نبود که جلوی دوربین یک چیز بگوید و پشت دوربین یک چیز. آدم رکی بود و همین رک بودنش او را برای سیستم مدیریتی ما مخوف می‌کرد. ادامه instagram.com/miras_bashi @mirasbashi https://ble.ir/miras_bashi
روایت یک مستندساز از دکتر یوسف مجیدزاده؛ وقتی زنجیره دانش باستان‌شناسی گسسته می‌شود #مریم_اطیابی با پژمان مظاهری‌پور مستندساز و سازنده مستند" یوسف مجیدزاده" به گفت و گو نشستیم. ️میراث‌باشی: شما پیش‌تر گفته بودید که برای دیدار با دکتر یوسف مجیدزاده به فرانسه رفتید و از او فیلم گرفتید. از آن دیدار چه خاطرهای دارید؟ پژمان مظاهری‌پور: ما از سال ۱۳۸۹ کار ساخت مجموعه‌ای را برای شبکه مستند آغاز کردیم. قرارمان این بود که در این مجموعه، باستان‌شناسان معتبر، نامآور و پیش‌کسوت ایران مقابل دوربین قرار بگیرند و درباره زندگی، فعالیتها و تجربههایشان صحبت کنند. در مرحله اول، قرار بود مجموعه‌ای شامل ده قسمت بسازیم. برای شروع کار، با تعدادی از باستان‌شناسان مطرح کشور گفت‌وگو کردیم؛ از جمله دکتر سجادی، دکتر میرعابدینی، دکتر یغمایی، دکترعبدالمجید ارفعی، دکتر ملکشهمیرزادی، مهدی رهبر، رجبعلی لبافخانیکی و خانم سیمین لکپور و خانم دکتر آرمان شیشهگر که هیچوقت به شکل نهایی فیلم ایشان آماده نشد. یکی از افرادی که میخواستیم در این مجموعه با او گفت‌وگو کنیم، دکتر یوسف مجیدزاده بود که آن زمان در فرانسه زندگی می‌کرد. در سال ۱۳۹۰، با دکتر سیدسجادی -باستان‌شناس- تماس گرفتم. ایشان آن زمان خارج از کشور و در ایتالیا بودند. گفتم که می‌خواهم با دکتر مجیدزاده درباره تاریخ باستان‌شناسی و کارهایی که در فرانسه انجام داده است، صحبت کنم. ایشان هم شماره تماس دکتر مجیدزاده را در اختیارم گذاشتند و من با او تماس گرفتم. من فقط سال ۸۴ دیدار خیلی کوچکی برای نشان دادن مجوز فیلمبرداریام از کاوش‌های جیرفت با مجیدزاده داشتم و دیگر هیچ. زنگ زدم و طرح موضوع کردم گفت من پاییز تهران هستم. گفتم نه من و همسرم مریم حقپناه برای فیلمبرداری به فرانسه میآییم و ما در نهایت راهی شهر "نیس" در جنوب شرقی فرانسه شدیم. دکتر مجیدزاده برای ما هماهنگیهایی انجام داده بود و کمک کرد که جایی برای اقامت داشته باشیم. فردای روزی که رسیدیم، با تجهیزات فیلمبرداری به خانهاش رفتیم. و صحنهای که توجه من و همسرم را جلب کرد میزی بود که روی آن ساعتهای مختلف و زیبایی قرار داشت. چیزی که از همان ابتدا توجه ما را جلب کرد، رفتار و منش او بود. با محبت و صمیمیت بسیار زیادی ما را پذیرفت. وقتی نشستیم و صحبت کردیم، از من پرسید: «برای اینکه با من مصاحبه کنی، از ایران تا اینجا آمده‌ای؟» گفتم: «بله، دیگر. شما برای من آنقدر مهم بودید که آمدم تا با شما صحبت کنم.» گفت:" دمت گرم" و با بزرگواری و محبت بسیار زیادی با ما برخورد کرد. و ما سه روزی درباره باستان‌شناسی، کارهایی که انجام داده بود، کارهایی که نتوانسته بود انجام بدهد و تجربههایش صحبت کردیم. بعد از آن، کمی در شهر گشتیم و به کتابخانه رفتیم. در ادامه، درباره کارهای او در ایران هم صحبت کردیم. ما برگشتیم و او وقتی پاییز به ایران آمد با ما تماس گرفت. ما هم دوباره به دیدنش رفتیم. او ما را به محوطه باستانی و قبرستان سگزآباد قزوین برد؛ جایی که خاطرات دوران دانشجویی و فعالیت‌هایش را در آنجا برایمان تعریف کرد. به ما نشان داد که کجا کار می‌کردند و چه فعالیتهایی انجام می‌دادند. بخشی از فیلم ما هم در همانجا تکمیل شد. یکی از عکسهای معروف دکتر مجیدزاده را هم همسرم هنگامی که مجیدزاده داشت از خانه ما بود، گرفته است. عکسی که در آن آماده شده بود برای مراسم بزرگداشتش برود. آن عکس روی کتاب بزرگداشت او هم قرار گرفت. عکس معروف دیگری هم هست از دکتر ملک شهمیرزادی است که گل شمعدانی قرمزی پشت سرش دیده می‌شود؛ این عکس را هم همسرم مریم حقپناه گرفته است. در نهایت، فیلم ما تمام شد، اما دوستی ما باقی ماند.من در آن دیدارها متوجه شدم که دکتر مجیدزاده، علاوه بر دانش و تجربهاش، انسانی بود که اگر به او توجه میشد و فرصت فعالیت پیدا می‌کرد، می‌توانست ارتباط مؤثری با جامعه برقرار کند. او واقعاً آدم ارزشمندی بود. فکر می‌کنم ما با هم ارتباط داشتیم تا سال ۱۳۹۳ یا ۱۳۹۴ بود که آخرین بار او را دیدم. خودش با من تماس گرفت و با همسرش به خانه ما آمدند و یادگاری برایمان آورد. بعد از آن، از ایران رفت و ارتباط ما به‌تدریج دورادور شد. با توجه به شرایط جسمی و وضعیت زندگیاش، ارتباطمان کمتر و کمتر شد. ️میراث‌باشی: با توجه به صحبتهایی که با دکتر مجیدزاده داشتید، که شاید برخی جلوی دوربین گفته نشده فکر میکنید چرا او از باستان‌شناسی ایران حذف شد؟ پژمان مظاهری‌پور: دکتر مجیدزاده از آن آدمهایی نبود که جلوی دوربین یک چیز بگوید و پشت دوربین یک چیز. آدم رکی بود و همین رک بودنش او را برای سیستم مدیریتی ما مخوف می‌کرد. ادامه instagram.com/miras_bashi @mirasbashi https://ble.ir/miras_bashiبه نظرم باید شرایطی را که بعد از انقلاب به وجود آمد و پاک‌سازی‌هایی را که در آن دوره اتفاق افتاد، در نظر گرفت. مجیدزاده هم یکی از کسانی بود که تحت تأثیر این شرایط قرار گرفت و امکان فعالیت در ایران برایش محدود شد. او این امکان را داشت که به فرانسه برود و فعالیت‌های علمی خود را آنجا ادامه بدهد.در پایان فیلم هم به نکته مهمی اشاره می‌کند. می‌گوید امروز هر کتابی که می‌نویسم، ۶۰ میلیون‌نفر در ایران‌می‌خوانند و در واقع این بزرگ‌ترین کلاس درس من از ایران و در ایران است، این حرف درستی است. کتاب‌های او خوانده می‌شوند و آثارش در آموزش و پژوهش باستان‌شناسی تأثیرگذارند. اما مسئله این است که چرا باید ارتباط یک پژوهشگر برجسته از جمله دکتر ملک شهمیرزادی یا اسماعیل( احسان) یغمایی با محیط علمی کشور خودش قطع شود؟چرا باید کسی که کشور برای آموزش و پرورش علمی او سرمایه‌گذاری کرده، در نهایت از همان محیطی که می‌تواند در آن بیشترین تأثیر را بگذارد، دور بماند؟مسئله سرمایه‌گذاری کشور روی نخبگان است. یک کشور برای تربیت یک فرد متخصص سرمایه‌گذاری می‌کند. دانشگاه و امکانات آموزشی را در اختیارش قرار می‌دهد، شرایط پژوهش را فراهم می‌کند و اجازه می‌دهد در یک حوزه تخصصی رشد کند.اما وقتی این فرد به مرحله‌ای می‌رسد که می‌تواند نتیجه آن سرمایه‌گذاری را به جامعه برگرداند، و این نخبه پرورش پیدا کرده در کشور ما ارتباطش با همان سیستم قطع می‌شود.دکتر مجیدزاده می‌توانست کارش را در جیرفت ادامه بدهد. اگر اشتباه نکنم، آخرین فصل کاوش‌های او در آنجا در سال ۱۳۸۴ یا ۱۳۸۵ بود. بعد از آن، کارش ادامه پیدا نکرد به خاطر تغییر مدیریت‌ها و دولت‌ها و سیاست‌ها.من در سال ۱۴۰۳ که به جیرفت رفتم، تبدیل به یک محوطه رها شده و تخریب شده بود که شباهتی به قبل نداشت. هر چند در همین سال دکتر سید سجادی هم در آن منطقه مشغول کار بود، اما فعالیت او هم به شکل مطلوب و مستمر ادامه پیدا نکرد.به اعتقاد من، اگر کاوش‌های باستان‌شناسی در جیرفت به‌صورت پیوسته ادامه پیدا می‌کرد، وضعیت آن منطقه امروز می‌توانست کاملاً متفاوت باشد.ادامه‌داشتن کاوش‌های باستان‌شناسی می‌توانست به حفاظت از محوطه هم کمک کند.باستان‌شناسی و حفاظت از میراث فرهنگی را نمی‌توان از یکدیگر جدا کرد.من همیشه این موضوع را به امنیت یک شهر تشبیه می‌کنم. وقتی در یک محله حضور اجتماعی، نظارت و فعالیت مستمر وجود داشته باشد، شرایط با زمانی که آن محله به ویرانه‌ای متروک تبدیل شده، متفاوت است. وقتی جایی رها می‌شود، امکان بروز انواع آسیب‌ها و تخلفات هم بیشتر می‌شود.در محوطه‌های باستانی همین اتفاق می‌افتد. وقتی فعالیت علمی متوقف می‌شود، زمینه برای قاچاق آثار باستانی، حفاری‌های غیرمجاز و گنج‌یابی فراهم‌تر می‌شود.باستان‌شناسی فقط این نیست که گروهی به محوطه‌ای بروند، خاک‌برداری کنند و چند شیء تاریخی به دست بیاورند. حضور مستمر باستان‌شناسان، پژوهشگران و گروه‌های علمی می‌تواند به حفاظت از محوطه و افزایش آگاهی عمومی هم کمک کند.️میراث‌باشی: مهمترین دغدغه او در جیرفت چه بود؟ پژمان مظاهری‌پور: مجیدزاده طرحی را داشت که در فیلم هم به آن اشاره می‌کند که من چند سال در جیرفت فعالیت می‌کنم و افرادی را تربیت می‌کنم که آنها می‌توانند فعالیت‌های علمی را ادامه بدهند. خانم دکتر پیران، برای مثال، از جمله افرادی بود که در آن مجموعه فعالیت می‌کرد.
موضوع فقط شخص دکتر مجیدزاده نبود. به‌تدریج یک مجموعه علمی شکل گرفته بود؛ افرادی آموزش دیده بودند، تجربه به دست آورده بودند و می‌توانستند کار را ادامه بدهند.وقتی فعالیت یک مجموعه علمی متوقف می‌شود، فقط یک پروژه متوقف نشده است. زنجیره‌ای از آموزش، پژوهش، تجربه‌اندوزی و انتقال دانش هم آسیب می‌بیند.من می‌خواهم در اینجا به جمله‌ای اشاره کنم که در پایان فیلم دکتر ملک شهرزادی. او باستان‌شناسی را به یک مسابقه امدادی تشبیه می‌کند؛ چیزی شبیه دو امدادی. می‌گوید من تا آنجا که می‌توانم می‌دوم و وقتی خسته شدم چوب را به نفر بعدی می‌دهم. او هم وقتی خسته شد، به نفر بعدی و این مسیر ادامه پیدا می‌کند.این تعبیر بسیار دقیقی است. باستان‌شناسی هم یک کار جمعی و بین‌نسلی است. هیچ‌کس نمی‌تواند به‌تنهایی تمام تاریخ را کشف کند. هر پژوهشگر بخشی از کار را انجام می‌دهد و آن را به نسل بعد منتقل می‌کند.اما وقتی این زنجیره قطع می‌شود، حاصل سال‌ها تجربه و دانش هم در معرض خطر قرار می‌گیرد.بنابراین، مسئله فقط کناررفتن یک باستان‌شناس برجسته نیست، بلکه متوقف‌شدن مسیری است که می‌توانست ادامه پیدا کند.وقتی یک پژوهشگر باتجربه کنار گذاشته می‌شود، مسئله فقط خودش نیست. مجموعه‌ای از دانش، تجربه، ارتباطات علمی و نیروهای تربیت‌شده هم تحت تأثیر قرار می‌گیرند.https://ble.ir/miras_bashi@mirasbashi۳میراث باشی:️کُلُّ مَن عَلَیها فَانِ(۲۶)وَ یَبقی وَجهُ رَبِّکَ ذُو الجَلالِ وَالاِکرام(۲۷)
درخبرها و رسانه های خبری آمد ، و غم انگیز خواندیم وشنیدیم،باستان شناس صاحب نام و نظر میهن ما استادگرانقدرگروه و موسسه باستان شناسی دانشکده ادبیات وعلوم انسانیو دانشگاه تهران و پژوهشگرتوانا و سختکوش و ستبر جامعه ی باستان شناسی و جامعه ی میراثیان ومیراث بانان مُلک و ملت ما آقای دکتریوسف مجیدزاده در دیارغربت در گذشته اند.
بی تردید استادی صاحب نام و نظر با، زادقدم وآثارقلم و کارنامه‌ی آموزشی و پژوهشی درخشان، هم درمیدان عمل،ت هم در مقام نظر،ازمیان ما و ازعالم فانی رفتند و درگذشتند و خاطرمارا آزردند و بسوگ نشاندند. هرچند آن استادفقید دیگر در میان ما نیستند،لیکن طومارقطور دانش و دانایی و کارنامه درخشان میراث گرانقدر دستاوردهایشان همچنان بروی ما و بروی نسل های پرشمارِنه تنها جامعه ی ایرانی ما و ما ایرانیان که بروی جهان ما وجهانیان گشوده است.
در سال‌های دانشجویی و روزگارجوانی ، ازایشان و از دیگر استادان بنام و فقیدی چونان شادروان مهردادبهار و بانوی نه سیمین که بانوی زرین ادب و قلم مُلک وملت ماسرکارخانم دکتر دانشور فقید،آنقدردرس و دانش آموخته و اندوخته بودم که در نخستین کاوشی که به دعوت رئیس هیات کاوش، استاد فقید یونانی‌ام یورگیوس کورس(Georg Korres)مشارکت می کردم، دقت و مراقبت و نحوه ی کارم چنان مورد پسند و خوشایند استادفقید یونانی ام قرارگرفت که این چنین مرا ستود وگفت:"با دست‌های پُراز ایران آمده‌ای".دست‌های خالی دانشی که استادان بنام و فقید ایرانی‌ام در دانشگاه تهران تهی رهایش نکرده بودند.
باری و به هر روی ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه بکام و پسند ما خوش وچه ناپسند و ناخوش آید، زمانی و لحظه‌ای فرامی‌رسد که چشم از عالم فانی فرو می‌بندیم و در می‌گذریم.
درگذشتنی که حتمی و مقدر و قطعی و اجتناب ناپذیراست. این پرسش که هر یک از ما چه میراثی از کرده‌ها و کردارها و رفتارهای خود،از اندیشه‌ها وگفتارها و کردارهای خود برای آنها که از پی ما می‌آیند و برای نسل‌هایی که در راهند و از پی ما خواهند رسید، بجای می نهیم، مسئله‌ای ست، بغایت مهم و بغایت انسانی. بغایت مهم و بغایت انسانی چون ما آدمیان تنها هستندگان و باشندگانی هستیم که از خود میراثی را بجای می‌نهیم که میراث کرده ها و کردارهای ما است.
میراث فرهنگی انسانی ما و انسان بودن و نحوه‌ی حضور ما و بودن و هستیدن و باشیدن ما و گشودگی فرهنگی ما درجهان است. گشودگی و حضوری که بی بدیل و بی‌نظیر در جهان است.
استاد فقید ما آقای دکتریوسف مجید زاده برغم جفایی که بر ایشان رفت، برغم بی‌مهری که به ایشان شد، نه تنها دست از دانش و دانایی و پژوهش‌ها و کاوش‌های باستان شناسی نکشیدند که گام در میدان عمل و کاوش ها و جراحی‌های باستان‌شناسی نهادند و در میدان عمل و کاوش‌هایشان در محوطه‌ی بسیارغنی و باستانی تپه ازبکی در شهرستان ساوجبلاغ و نظرآباد مقدم اکنون، هم در یکی از کانون‌ها و هسته‌ها و برآمدگاه‌های مهم و غنی منطقه جیرفت، روی محوطه و تپه کنارصندل، دست به جراحی‌های حاذقانه و کلان مقیاس، زدند و کارنامه‌ی بس درخشان هم از خود هم از اعضای مجرب و کارآزموده‌ای که با ایشان همکاری می کردند، بجای نهادند.
متوقف کردن ناموجه ونابخردانه و خائنانه‌ی کاوش های ایشان در کنارصندل جیرفت زخمی التیام ناپذیر و خسارتی بس عظیم نه تنها به پیکر باستان شناسی و تاریخ و فرهنگ مُلک وملت ما که بر پیکر باستان‌شناسی و تاریخ و فرهنگ وجامعه و جهان ما بود که زده شد و وارد آمد و پیامدهایش نیز بس سنگین و سهمگین بود. پیامدهایی که اینک غم انگیز و نگران کننده و فاجعه بار و فاجعه خیزتر از پیش شاهدش هستیم و بیش از پیش عمیق تر و التیام و درمان ناپذیرتر نیز شده است و بیش از پیش رنجمان می‌دهد و نگرانمان می‌کند و احساس می‌کنیم درمانش بیش از پیش، بیش از هر زمان دیگر دشوارتر و دشوارتر شده است.
می‌توان گمان زد، آن کاوش‌ها و جراحی‌های حاذقانه و کلان مقیاس استاد فقید ما آقای دکتر مجیدزاده و اعضای هیات منسجم و مجربی که ایشان را همراهی می‌کردند و گام برگام و دست در دست ایشان کاوش‌ها را ادامه می‌دادند ، اگر متوقف نشده بود و ادامه می‌یافت و استاد معزز و فقید ما در میان ما و در میان مردم مُلک و ملت و میهن ما بودند، دستاوردها تا چه میزان عظیم‌تر می‌بود و تا چه میزان برآیند و بار نیکو در دامن مُلک و ملت و میهن ما و جامعه و جهان ما وبرکام ما ریخته بود.
این قلم، درگذشت استاد فقیدم را به خانواده معزز ایشان ،به جامعه دانشگاهی وباستان شناسی ، به میراثیان ومیراث بانان میهن و دوستان واعضای معزز " مهستان باستان شناسی و حکمت ایرانی" تسلیت می‌گویم.
instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
️کُلُّ مَن عَلَیها فَانِ(۲۶)وَ یَبقی وَجهُ رَبِّکَ ذُو الجَلالِ وَالاِکرام(۲۷)درخبرها و رسانه های خبری آمد ، و غم انگیز خواندیم وشنیدیم،باستان شناس صاحب نام و نظر میهن ما استادگرانقدرگروه و موسسه باستان شناسی دانشکده ادبیات وعلوم انسانیو دانشگاه تهران و پژوهشگرتوانا و سختکوش و ستبر جامعه ی باستان شناسی و جامعه ی میراثیان ومیراث بانان مُلک و ملت ما آقای دکتریوسف مجیدزاده در دیارغربت در گذشته اند.بی تردید استادی صاحب نام و نظر با، زادقدم وآثارقلم و کارنامه‌ی آموزشی و پژوهشی درخشان، هم درمیدان عمل،ت هم در مقام نظر،ازمیان ما و ازعالم فانی رفتند و درگذشتند و خاطرمارا آزردند و بسوگ نشاندند. هرچند آن استادفقید دیگر در میان ما نیستند،لیکن طومارقطور دانش و دانایی و کارنامه درخشان میراث گرانقدر دستاوردهایشان همچنان بروی ما و بروی نسل های پرشمارِنه تنها جامعه ی ایرانی ما و ما ایرانیان که بروی جهان ما وجهانیان گشوده است. در سال‌های دانشجویی و روزگارجوانی ، ازایشان و از دیگر استادان بنام و فقیدی چونان شادروان مهردادبهار و بانوی نه سیمین که بانوی زرین ادب و قلم مُلک وملت ماسرکارخانم دکتر دانشور فقید،آنقدردرس و دانش آموخته و اندوخته بودم که در نخستین کاوشی که به دعوت رئیس هیات کاوش، استاد فقید یونانی‌ام یورگیوس کورس(Georg Korres)مشارکت می کردم، دقت و مراقبت و نحوه ی کارم چنان مورد پسند و خوشایند استادفقید یونانی ام قرارگرفت که این چنین مرا ستود وگفت:"با دست‌های پُراز ایران آمده‌ای".دست‌های خالی دانشی که استادان بنام و فقید ایرانی‌ام در دانشگاه تهران تهی رهایش نکرده بودند.باری و به هر روی ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، چه بکام و پسند ما خوش وچه ناپسند و ناخوش آید، زمانی و لحظه‌ای فرامی‌رسد که چشم از عالم فانی فرو می‌بندیم و در می‌گذریم.درگذشتنی که حتمی و مقدر و قطعی و اجتناب ناپذیراست. این پرسش که هر یک از ما چه میراثی از کرده‌ها و کردارها و رفتارهای خود،از اندیشه‌ها وگفتارها و کردارهای خود برای آنها که از پی ما می‌آیند و برای نسل‌هایی که در راهند و از پی ما خواهند رسید، بجای می نهیم، مسئله‌ای ست، بغایت مهم و بغایت انسانی. بغایت مهم و بغایت انسانی چون ما آدمیان تنها هستندگان و باشندگانی هستیم که از خود میراثی را بجای می‌نهیم که میراث کرده ها و کردارهای ما است.میراث فرهنگی انسانی ما و انسان بودن و نحوه‌ی حضور ما و بودن و هستیدن و باشیدن ما و گشودگی فرهنگی ما درجهان است. گشودگی و حضوری که بی بدیل و بی‌نظیر در جهان است.استاد فقید ما آقای دکتریوسف مجید زاده برغم جفایی که بر ایشان رفت، برغم بی‌مهری که به ایشان شد، نه تنها دست از دانش و دانایی و پژوهش‌ها و کاوش‌های باستان شناسی نکشیدند که گام در میدان عمل و کاوش ها و جراحی‌های باستان‌شناسی نهادند و در میدان عمل و کاوش‌هایشان در محوطه‌ی بسیارغنی و باستانی تپه ازبکی در شهرستان ساوجبلاغ و نظرآباد مقدم اکنون، هم در یکی از کانون‌ها و هسته‌ها و برآمدگاه‌های مهم و غنی منطقه جیرفت، روی محوطه و تپه کنارصندل، دست به جراحی‌های حاذقانه و کلان مقیاس، زدند و کارنامه‌ی بس درخشان هم از خود هم از اعضای مجرب و کارآزموده‌ای که با ایشان همکاری می کردند، بجای نهادند.متوقف کردن ناموجه ونابخردانه و خائنانه‌ی کاوش های ایشان در کنارصندل جیرفت زخمی التیام ناپذیر و خسارتی بس عظیم نه تنها به پیکر باستان شناسی و تاریخ و فرهنگ مُلک وملت ما که بر پیکر باستان‌شناسی و تاریخ و فرهنگ وجامعه و جهان ما بود که زده شد و وارد آمد و پیامدهایش نیز بس سنگین و سهمگین بود. پیامدهایی که اینک غم انگیز و نگران کننده و فاجعه بار و فاجعه خیزتر از پیش شاهدش هستیم و بیش از پیش عمیق تر و التیام و درمان ناپذیرتر نیز شده است و بیش از پیش رنجمان می‌دهد و نگرانمان می‌کند و احساس می‌کنیم درمانش بیش از پیش، بیش از هر زمان دیگر دشوارتر و دشوارتر شده است. می‌توان گمان زد، آن کاوش‌ها و جراحی‌های حاذقانه و کلان مقیاس استاد فقید ما آقای دکتر مجیدزاده و اعضای هیات منسجم و مجربی که ایشان را همراهی می‌کردند و گام برگام و دست در دست ایشان کاوش‌ها را ادامه می‌دادند ، اگر متوقف نشده بود و ادامه می‌یافت و استاد معزز و فقید ما در میان ما و در میان مردم مُلک و ملت و میهن ما بودند، دستاوردها تا چه میزان عظیم‌تر می‌بود و تا چه میزان برآیند و بار نیکو در دامن مُلک و ملت و میهن ما و جامعه و جهان ما وبرکام ما ریخته بود.این قلم، درگذشت استاد فقیدم را به خانواده معزز ایشان ،به جامعه دانشگاهی وباستان شناسی ، به میراثیان ومیراث بانان میهن و دوستان واعضای معزز " مهستان باستان شناسی و حکمت ایرانی" تسلیت می‌گویم.instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۶عمربا عزت همه گرانمایگان بلندباد!نام ویاد استاد فقید ما گرامی باد! رحمت ومغفرت حق بر، ایشان.آمین!حکمت اله ملاصالحیدانشگاه تهران۱۴۰۵/۷/۲۹ هجری خورشیدیinstagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۱امانت‌دار خیام باشیم نه آسیب زننده!وقتی شهرداری نیشابور، حریم خیام را به اجاره می‌گذارد!دکلی مخابراتی در حریم منظری آرامگاه خیام؛ بهای هویت تاریخی نیشابور چقدر است؟شهر کهن نیشابور، بخشی ارزشمند از حافظه تاریخی و هویت تمدنی ایران است؛ شهری که به تعبیر استاد محمدرضا شفیعی کدکنی، «فشرده‌ای از ایران بزرگ» است. پس هر آسیبی که بر پیکر تاریخی نیشابور وارد شود، زخمی بر هویت فرهنگی ایران نیز خواهد بود.در چنین شهری، انتظار می‌رود شهرداری پیشگام حفاظت از میراث تاریخی و فرهنگی باشد، نه آنکه برای کسب درآمدی اندک، زمینه مخدوش‌شدن حریم منظری یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی ایران را فراهم کند.متأسفانه، در محدوده ملکی شهرداری، موسوم به «کلبه خیام»، واقع در حریم درجه‌یک آرامگاه حکیم عمر خیام نیشابوری، نصب دکل مخابراتی ایرانسل، منظری را تحت تأثیر قرار داده که باید شایسته جایگاه یکی از بزرگ‌ترین مفاخر علمی و ادبی جهان باشد. خیام فقط متعلق به نیشابور نیست؛ او سرمایه‌ای جهانی و بخشی از میراث مشترک بشریت است. چگونه می‌توان پذیرفت که حریم آرامگاه چنین شخصیتی، به بهای درآمدی ناچیز از اجاره محل نصب یک دکل مخابراتی، مخدوش شود؟آیا درآمد اندک و مقطعی یک قرارداد، ارزش آن را دارد که سیمای تاریخی و فرهنگی آرامگاه خیام آسیب ببیند؟ آیا از شهرداری شهری با این پیشینه تمدنی، انتظاری جز صیانت از هویت تاریخی شهر می‌رود؟ تأسف‌بارتر آنکه وقتی چنین اتفاقی در محدوده متعلق به خود شهرداری رخ می‌دهد، چگونه می‌توان از دیگران انتظار رعایت ضوابط و حرمت آثار تاریخی را داشت؟امروز، نگرانی مردم تنها متوجه این دکل نیست؛ بلکه متوجه رویکردی است که در آن، ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی نیشابور، آن‌گونه که شایسته است، در تصمیم‌گیری‌ها مورد توجه قرار نمی‌گیرند. همچنین، نبود اقدام بازدارنده مؤثر از سوی دستگاه متولی میراث فرهنگی، بر نگرانی‌ها افزوده است؛ نگرانی‌ای که در سایه تکرار آسیب‌ها به آثار و محوطه‌های تاریخی شهرستان و استان، جدی‌تر می‌شود.مطالبه روشن مردم نیشابوراز دستگاه‌های نظارتی استان و مسئولان ذی‌ربط انتظار می‌رود بدون تعلل، موضوع را بررسی کرده و شهرداری نیشابور و شرکت ایرانسل را به جمع‌آوری هرچه سریع‌تر دکل از حریم آرامگاه خیام و اعاده وضعیت شایسته این محوطه تاریخی ملزم کنند.همچنین بی‌عملی اداره میراث فرهنگی جای سوال دارد و ضرورت دارد مبانی قانونی و مجوزهای این اقدام و میزان انطباق آن با ضوابط حفاظت از حریم اثر تاریخی به‌صورت شفاف بررسی شود تا از تکرار چنین تصمیم‌هایی جلوگیری گردد.البته اعضای شورای شهر که این اقدام نابخردانه شهرداری را مصوب کرده‌اند باید فهمیده باشند که نیشابور فقط مجموعه‌ای از خیابان‌ها، ساختمان‌ها و قراردادهای درآمدزا نیست؛ نیشابور بخشی از هویت تاریخی ایران است.حریم خیام را نمی‌توان با درآمد اجاره سنجید؛ همان‌گونه که ارزش تاریخ و فرهنگ یک ملت، در هیچ قرارداد کوتاه‌مدتی خلاصه نمی‌شود. خیام امانت تاریخ در دست ماست؛ امانت‌دار باشیم، نه آسیب‌زننده. این صدای نیشابور است @khayyamnameh | www.khayyamnameh.irinstagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۳جادهکشی در زیستگاه پلنگ️معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش: این منطقه زیستگاه پلنگ، کاراکال، قوچ لارستان و قوچ شیراز است️نماینده شیراز و زرقان: ما معتقدیم که هیچ موجودی در قلات و تنگ‌سرخ وجود ندارد#نگین_شریفیمدتی است عملیات اجرایی قطعه ۸ آزادراه شیراز ـ اصفهان آغاز شده و کوه‌ها برای احداث مسیر زیر تیغ ساخت‌وساز رفته‌اند. اما این آزادراه به همین‌جا ختم نمی‌شود و قرار است به قطعه یک، یعنی آزادراه شیراز ـ بوشهر، متصل شود؛ مسیری که از منطقه حفاظت‌شده «کوه قلات و تنگ‌سرخ» می‌گذرد و می‌تواند تا ذخیره‌گاه زیست‌کره «ارژن و پریشان» امتداد یابد. عبور جاده از این منطقه، زیستگاه‌ها را از هم جدا می‌کند و پیوستگی اکولوژیکی آن را به خطر می‌اندازد. با وجود مخالفت سازمان حفاظت محیط‌زیست با ساخت این جاده در زیستگاه پلنگ و درخواست برای انتخاب مسیر جایگزین، برخی مسئولان برای پافشاری بر اجرای این پروژه، حتی وجود حیات‌وحش در این زیستگاه را انکار می‌کنند.سال ۱۳۹۹ بود که منطقه کوهستانی کوه قلات و تنگ‌سرخ با مساحتی بالغ بر ۱۳ هزار هکتار به منطقه حفاظت‌شده ارتقا یافت. این منطقه که محل رویش گونه‌های متنوع گیاهی دارویی و درختان بومی ارزشمند است، زیستگاه گونه‌های نادر جانوری نیز به‌شمار می‌رود. این منطقه از لحاظ اقلیمی نیز کریدور اصلی ورود هوای پاک به شهر شیراز محسوب می‌شود. کوه قلات و تنگ‌سرخ در سال ۱۴۰۳ و با پیگیری و تلاش مردم محلی و سازمان‌های مردم‌نهاد به منطقه حفاظت‌شده ارتقا یافت. این منطقه را یکی از مناطق موفق در حفاظت مشارکتی می‌دانند، اما حالا با گذشت دو سال از ارتقای آن، خبرها حاکی از آن است که آزادراه شیراز ـ بوشهر قرار است از میان این منطقه عبور کند؛ عبوری که می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری برای این منطقه بکر به همراه داشته باشد.️وقتی بودجه آزادراه تعیین شد، اینجا حفاظت‌شده نبود«جعفر قادری»، نماینده حوزه انتخابیه شیراز و زرقان، درباره این جاده و اصرار مسئولان به تغییر نکردن مسیر آن می‌گوید: «این پروژه مربوط به سال ۱۳۸۸ است و در آن زمان برایش کد و ردیف بودجه‌ای تعیین شده که هر سال تمدید می‌شود. مطالعات آن هم قبلاً انجام شده است. در آن زمان که ردیف بودجه تعیین شد، منطقه حفاظت‌شده‌ای وجود نداشت. حالا دو سه سالی است که منطقه‌ای حفاظت‌شده در آن مکان تعیین شده، اما این جاده هیچ مزاحمتی برای آن ندارد.»او معتقد است هیچ راه دیگری برای رفتن از شیراز به بوشهر وجود ندارد و اگر راه دیگری بود، حتماً آن مسیر را انتخاب می‌کردند. «این مسیر از کنار منطقه حفاظت‌شده عبور می‌کند و حتی اگر از میان آن عبور کند، دو طرف مسیر فنس‌کشی می‌شود تا هیچ مزاحمتی برای حیات‌وحش نداشته باشد. البته ما تابه‌حال در آنجا هیچ موجود زنده‌ای مشاهده نکرده‌ایم.»این نماینده مجلس درحالی چنین ادعایی دارد که «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی، در زمان مدیرکلی حفاظت محیط‌زیست استان فارس به وجود «کل و بز، قوچ و میش، پلنگ، خرس، گرگ، روباه، کفتار و پرندگان» در این زیستگاه اشاره کرده بود. اساساً قلات و تنگ‌سرخ به‌دلیل وجود همین گونه‌ها و ارزش‌های منطقه، ابتدا به منطقه شکار ممنوع و سپس به منطقه حفاظت‌شده ارتقا پیدا کرد.در همین حال، «معصومه صفایی»، معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست، به «پیام ما» می‌گوید: «تپه‌ماهورهای جنوب استان فارس محل زندگی یکی از نایاب‌ترین قوچ‌های ایران، یعنی قوچ لارستان، است. در محدوده شیراز هم قوچ شیراز زندگی می‌کند که در سطح بین‌المللی یکی از کمیاب‌ترین زیرگونه‌های قوچ ایران محسوب می‌شود. همچنین این ناحیه زیستگاه پلنگ، کفتار و کاراکال است. در واقع در این منطقه اکثر گونه‌هایی که در مناطق تپه‌ماهور زیست می‌کنند، وجود دارد.»️هفت کیلومتر آزادراه از میان منطقه حفاظت‌شده می‌گذرد«علی فرزام»، کارشناس زیستگاه، درباره آزادراه شیراز ـ بوشهر توضیح می‌دهد: «قطعه یک آزادراه شیراز ـ بوشهر از این منطقه حفاظت‌شده می‌گذرد، البته کارهای عمرانی هنوز در عرصه آغاز نشده است. براساس طرح این جاده، هفت کیلومتر از آن از میان منطقه حفاظت‌شده عبور می‌کند و منطقه را به دونیم تقسیم می‌کند. اگر این طرح به هر شکلی اجرایی شود، برای کوه قلات و تنگ‌سرخ خسارت‌بار خواهد بود. این مسیر در ادامه خود حتی می‌تواند تا ذخیره‌گاه زیست‌کره ارژن و پریشان نیز برسد.»️جانمایی جاده باید تغییر کند«مهدی انصاری»، کارشناس ارزیابی توضیح می‌دهد که گزارش ارزیابی اولیه این آزادراه به‌دلیل عبور از منطقه حفاظت‌شده مورد قبول واقع نشده است. https://payamema.ir/payam/171785/جادهکشی-در-زیستگاه-پلنگ/
instagram.com/miras_bashi
https://ble.ir/miras_bashi
۳بررسی عبور خط ۲ مترو از محدوده مسجد جامع عتیق اصفهان
️میراث جهانی در مسیر مترو
محمدحسن طالبیان، عضو شورای راهبری وزارت میراث فرهنگی: هنوز نمی‌توان درباره نتیجه نهایی پرونده اظهارنظر کرد.
بهرام نادی، پژوهشگر حوزه فرونشست: وجود تجهیزات کاهنده ارتعاش به‌تنهایی تضمین‌کننده ایمنی نیست.
علی بیت‌اللهی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی: در محدوده‌هایی که زمین مستعد نشست است، تغییرات زیرسطحی و جابه‌جایی خاک می‌توانند شرایط را برای بروز ترک، شکاف و آسیب به سازه‌های مجاور فراهم کنند.
#کوروش_دیباج
مسیر خط ۲ مترو در محدوده میدان امام علی و خیابان علامه مجلسی، در مجاورت پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق، با پرسش‌هایی فراتر از فاصله تونل تا بنا روبه‌روست.
سابقه حوادث عمرانی در محدوده خیابان هاتف، نگرانی از نشست نامتقارن زمین، حساسیت خاک به تغییرات رطوبتی و تردید درباره عملکرد بلندمدت تجهیزات کاهنده ارتعاش، بخشی از مسائلی است که نمی‌توان با ارجاع کلی به تجربه شهرهای دیگر کنار گذاشت.
در آخرین جلسه بررسی پرونده نیز عبور مسیر به تأیید نهایی نرسید و ادامه بررسی‌های کارشناسی ضرورت یافت؛ بنابراین، هنوز نمی‌توان از تعیین تکلیف قطعی این پرونده سخن گفت.
در چنین شرایطی، اطمینان‌بخشی پیش از انتشار مستندات جامع، خطر تبدیل مسئله‌ای تخصصی و قابل بررسی را به مناقشه‌ای فرسایشی میان توسعه شهری و حفاظت از میراث جهانی در پی دارد.
ادامه مطلبhttps://payamema.ir/payam/172263/
@payamema
instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
بررسی عبور خط ۲ مترو از محدوده مسجد جامع عتیق اصفهان️میراث جهانی در مسیر مترومحمدحسن طالبیان، عضو شورای راهبری وزارت میراث فرهنگی: هنوز نمی‌توان درباره نتیجه نهایی پرونده اظهارنظر کرد.بهرام نادی، پژوهشگر حوزه فرونشست: وجود تجهیزات کاهنده ارتعاش به‌تنهایی تضمین‌کننده ایمنی نیست.علی بیت‌اللهی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی: در محدوده‌هایی که زمین مستعد نشست است، تغییرات زیرسطحی و جابه‌جایی خاک می‌توانند شرایط را برای بروز ترک، شکاف و آسیب به سازه‌های مجاور فراهم کنند.#کوروش_دیباجمسیر خط ۲ مترو در محدوده میدان امام علی و خیابان علامه مجلسی، در مجاورت پایگاه جهانی مسجد جامع عتیق، با پرسش‌هایی فراتر از فاصله تونل تا بنا روبه‌روست. سابقه حوادث عمرانی در محدوده خیابان هاتف، نگرانی از نشست نامتقارن زمین، حساسیت خاک به تغییرات رطوبتی و تردید درباره عملکرد بلندمدت تجهیزات کاهنده ارتعاش، بخشی از مسائلی است که نمی‌توان با ارجاع کلی به تجربه شهرهای دیگر کنار گذاشت. در آخرین جلسه بررسی پرونده نیز عبور مسیر به تأیید نهایی نرسید و ادامه بررسی‌های کارشناسی ضرورت یافت؛ بنابراین، هنوز نمی‌توان از تعیین تکلیف قطعی این پرونده سخن گفت. در چنین شرایطی، اطمینان‌بخشی پیش از انتشار مستندات جامع، خطر تبدیل مسئله‌ای تخصصی و قابل بررسی را به مناقشه‌ای فرسایشی میان توسعه شهری و حفاظت از میراث جهانی در پی دارد.ادامه مطلب
https://payamema.ir/payam/172263/@payamema
instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۲ بازگشت کامیون‌ها به جاده خطر؛ ️چه کسی گاردریل جوبجی را برداشت؟سه هزار سال تاریخ و جان مردم روستا قربانی بلاتکلیفی جاده معدن‌داران؟به گزارش میراث‌باشی؛رامهرمز، آبان ۱۴۰۵ ــ خبر رسیده است که گاردریل مسیر منتهی به پل علاء، بار دیگر برداشته شده است؛ همان گاردریلی که قرار بود مانع تردد خودروهای سنگین از بستر رودخانه و مسیری شود که نگرانی‌هایی جدی درباره تهدید محوطه باستانی جوبجی و ایمنی ساکنان روستاهای اطراف آن وجود دارد. اگر این خبر تأیید شود، صریح‌ترین پرسش این است که چه کسانی تصمیم به بازکردن دوباره این مسیر گرفتند و مسئولیت پیامدهای احتمالی آن را بر عهده می‌گیرند؟ماجرای گاردریل جوبجی تازه نیست. ۲۵ آبان ۱۴۰۰، گزارش‌هایی درباره قطع گاردریل و تلاش برای بازگشت خودروهای سنگین به مسیر رودخانه علاء منتشر شد. در ادامه، از مسدودشدن مجدد مسیر به دست اداره راه خبر رسید؛ اقدامی که هدف آن، بنا بر گزارش‌های منتشرشده، جلوگیری از تردد ماشین‌آلات سنگین و حفاظت از محدوده جوبجی بود.اکنون، با گذشت نزدیک به پنج سال، دوباره همین پرسش‌ها مطرح شده‌اند: چرا باید مسیری که برای جلوگیری از تردد خودروهای سنگین مسدود شده بود، بار دیگر باز شود؟ چه نهادی مجوز این اقدام را صادر کرده است؟ آیا پیش از برداشتن گاردریل، ارزیابی ایمنی و بررسی وضعیت حقوقی جاده انجام شده است؟ و اگر هیچ مجوزی صادر نشده، چه کسی باید در برابر این اقدام پاسخ‌گو باشد؟️مسئله فقط جوبجی نیست؛ امنیت مردم روستا هم مطرح استدر تازه‌ترین گزارش‌ها، منابع محلی و روستایی از نگرانی درباره پیامدهای تردد خودروهای سنگین سخن می‌گویند. به گفته آنان، کشیدن و فعال‌کردن این مسیر صرفاً تهدیدی برای میراث تاریخی نیست؛ بلکه می‌تواند جان زنان، کودکان و دیگر ساکنان روستا را هم در معرض خطر قرار دهد.عبور کامیون‌ها و ماشین‌آلات سنگین از مسیرهای نامتناسب با این حجم تردد، نگرانی‌هایی درباره تصادف، امنیت عابران، آلودگی صوتی و اختلال در زندگی روزمره ایجاد می‌کند. این نگرانی‌ها نباید تا وقوع حادثه‌ای تلخ نادیده گرفته شوند. از سویی چگونه عده‌ای معدن‌دار بر اساس منافع شخصی خود جان ملت و تاریخ یک کشور را به سخره می‌گیرند؟ فرماندار رامهرمز و نماینده مجلس رامهرمز چرا جلوی این زیاده‌خواهی‌ها را نمی‌گیرند؟آیا مسئولان منتظرند حادثه‌ای رخ دهد تا ضرورت اقدام پیشگیرانه را بپذیرند؟
️جوبجی هنوز از خطر عبور جاده رها نشده استمحوطه باستانی جوبجی، با آثار ارزشمند دوره عیلامی و یافته‌هایی از دوره‌های تاریخی دیگر، بخشی از حافظه تاریخی ایران است. کشف آرامگاه دو بانوی عیلامی و اشیای زرین و نفیس در این محوطه، اهمیت حفاظت از آن را دوچندان کرده است.در سال‌های گذشته، گزارش‌های متعددی درباره تلاش برای ایجاد مسیر عبور ماشین‌آلات معدنی، سنگ‌چینی و بتن‌ریزی در محدوده مورد اختلاف منتشر شده است. مقام‌های میراث فرهنگی هم پیش‌تر بر ممنوعیت تعرض به عرصه مصوب جوبجی و ضرورت جلوگیری از عملیات غیرمجاز تأکید کرده‌اند.از سوی دیگر، در گزارش‌های پیشین، مسیر دوکوهک به‌عنوان گزینه جایگزین مطرح شده و از تصمیم‌های اداری برای پیگیری احداث آن سخن رفته است. با این حال، بلاتکلیفی این مسیر و تداوم اختلاف بر سر راه دسترسی معادن، همچنان پرسش‌های جدی درباره عملکرد دستگاه‌های مسئول ایجاد می‌کند.اگر مسیر جایگزین تعیین شده، چرا اجرای آن به نتیجه نرسیده است؟ اگر عبور از مسیر فعلی با موانع قانونی، زیست‌محیطی یا میراثی مواجه است، چرا باید دوباره امکان تردد در آن فراهم شود؟️مطالبه روشن مردم: پاسخ‌گویی، نه وعده‌های تکراری از اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای خوزستان، استانداری، سازمان صمت، اداره کل میراث فرهنگی، فرمانداری، نماینده مجلس انتظار می‌رود درباره خبر برداشته‌شدن گاردریل توضیح دهند و از دادستانی رامهرمز درخواست می‌شود به خاطر جان مردم و تاریخ کشور این موضوع را پیگیری جدی کند.نخست باید مشخص شود چه کسی و با چه مجوزی گاردریل را برداشته است؛ سپس وضعیت قانونی مسیر، خطرات احتمالی برای روستاییان و پیامدهای آن برای محوطه جوبجی ، بستر رودخانه و پلیس راهور به‌صورت شفاف اعلام شود. در صورت احراز تخلف نیز باید مطابق قانون اقدام شود.نمی‌توان از یک سو درباره حفاظت از میراث سه‌هزارساله سخن گفت و از سوی دیگر، درباره بازگشایی مسیری که نگرانی‌های جدی ایجاد کرده است، سکوت کرد.جوبجی به حفاظت واقعی نیاز دارد، نمی‌شود که هر چند وقت یک خبر منتشر شود و واکنش‌های مقطعی پس از هر تعرض به همراه داشته باشد.مردم روستا هم حق دارند از امنیت جانی و آرامش برخوردار باشند. مسئولان باید روشن کنند چرا این گاردریل برداشته شده، چه کسی پاسخ‌گوست .https://ble.ir/miras_bashi۱دکتر فخری دانش‌پور: به مجیدزاده بی‌مهری شد و کارش در جیرفت ناتمام ماند/ مجیدزاده تمدن جیرفت را با شور و تعصب معرفی کرد#مطهره_کشاورزدرگذشت یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس برجسته‌ای که نامش با کاوش‌های تمدن جیرفت گره‌خورده است، فرصتی برای مرور کارنامه علمی و سال‌های فعالیت دانشگاهی او فراهم کرده؛ اما در کنار دستاوردهای علمی، پرسش از سرنوشت مفاخر ایرانی در خارج از کشور و چرایی بی‌توجهی به بازگشت آنها نیز مطرح است. این پیش‌کسوت باستان‌شناسی دوشنبه ۲۷ مهرماه در ۹۰ سالگی در فرانسه درگذشت.دکتر فخری دانش‌پور پرور، چهره ماندگار میراث‌فرهنگی و از پیش‌کسوتان باستان‌شناسی ایران، در گفت‌وگو با جماران از سال‌های همکاری خود با مجیدزاده، ویژگی‌های علمی و آموزشی او، کاوش‌های جیرفت و اختلاف نظرهای مطرح شده درباره برخی فعالیت‌هایش می‌گوید. او در کنار ارزیابی دستاوردهای این باستان‌شناس، به رفتارهای قابل‌نقد او نیز اشاره می‌کند و در بخش پایانی گفت‌وگو، بر ضرورت توجه جدی‌تر نهادهای رسمی به بازگشت و بهره‌گیری از دانش مفاخر علمی و فرهنگی ایران تأکید دارد./ جمارانگزارش را در لینک زیر بخوانید:https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1733273instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۲۱حفاری غیرمجاز آثار تاریخی در جهان/۱️از حبس ابد و ۱۵ سال زندان تا جریمه‌های چندصد هزار یورویی#مریم_اطیابیمیراثباشی:بررسی قوانین کشورهای مختلف نشان می‌دهد حفاری غیرمجاز محوطه‌های باستانی در بسیاری از نظام‌های حقوقی با مجازات‌های سنگین کیفری و مالی مواجه است. در برخی کشورها، مرتکب ممکن است به حبس‌های طولانی‌مدت،حتی حبس ابد، محکوم شود و در برخی دیگر جریمه‌های نقدی سنگین، مصادره اشیای مکشوفه و تجهیزات حفاری نیز در کنار مجازات حبس پیش‌بینی شده است.️آسیا و کشورهای همسایه:چین: حفاری غیرقانونی محوطه‌های فرهنگ باستانی و مقابر تاریخی، در موارد عادی می‌تواند سه تا ده سال حبس و جریمه نقدی داشته باشد؛ در موارد بسیار شدید، مجازات از ده سال حبس تا حبس ابد افزایش می‌یابد.کره جنوبی: حفاری بدون مجوز در محوطه‌های فرهنگی ثبت‌شده و محدوده حفاظتی آنها پنج تا پانزده سال حبس دارد. حفاری غیرمجاز در سایر مناطق نیز می‌تواند تا ده سال حبس یا جریمه‌ای تا ۱۰۰ میلیون وون داشته باشد. نگهداری، انتقال و خرید آگاهانه آثار حاصل از حفاری غیرقانونی نیز تا هفت سال حبس یا ۷۰ میلیون وون جریمه دارد. ژاپن: ۱۰۰ هزار ین جریمه اداری دارد. برخی جرائم تخریب آثار مهم فرهنگی هم تا پنج سال حبس یا یک میلیون ین جریمه دارند. هند: تخریب آثار حفاظت‌شده تا دو سال حبس یا ۱۰۰ هزار روپیه جریمه دارد.بنگلادش:حفاری غیرمجاز تا یک سال حبس یا جریمه نقدی را در پی دارد.روسیه: جست‌وجو و خارج‌کردن آثار باستانی همراه با تخریب لایه فرهنگی، در شرایط مشدد تا شش سال حبس دارد. در عمان، حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد. در الجزایر نیز حفاری باستان‌شناختی بدون مجوز با یک تا سه سال حبس و ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار دینار جریمه مواجه است.گرجستان: انجام عملیات در محوطه باستان‌شناسی بدون مجوز، در صورتی که موجب آسیب، تخریب یا از بین رفتن اطلاعات علمی شود: جریمه یا حبس تا ۲ سال.ارتکاب غیرعمدی همین رفتار: جریمه یا حبس تا یک سال. جریمه‌های نقدی از ۵ هزار لاری تا ۱۵ هزار لاریارمنستان: تا ۳ سال حبس برای حفاری غیرقانونی منجر به تخریب، آسیب یا فقدان اطلاعات باستان‌شناختی؛ تا ۵ سال در موارد مشددتاجیکستان: تا ۳ سال حبس برای تخریب یا آسیب به آثار تاریخی؛ ۳ تا ۷ سال برای آثار دارای ارزش ویژه؛ جریمه‌های اداری جداگانهآذربایجان: اخطار یا جریمه ۷۰۰ منات برای اشخاص حقیقی، هزار منات برای مقامات و سه هزار منات برای اشخاص حقوقی روبه‌رو می‌شود. چنانچه حفاری به تخریب یا آسیب عمدی به آثار حفاظت‌شده منجر شود، حسب میزان خسارت و شرایط ارتکاب، مجازات کیفری تا هشت سال حبس نیز قابل اعمال است ترکیه: حفاری یا گمانه‌زنی غیرمجاز برای یافتن آثار فرهنگی ۲ تا ۵ سال حبسهمین حفاری در محلی که منطقه حفاظت‌شده یا محل حفاظت‌شده قانونی نباشد کاهش یک‌سوم مجازاتجست‌وجوی غیرمجاز گنج ۳ ماه تا ۲ سال حبس،ارتکاب با هدف قاچاق آثار به خارج یا توسط اشخاص مسئول حفاظت آثار امکان تشدید تا دو برابرنکته مهم: اگر مرتکب پیش از شروع تحقیقات، آثار فرهنگی کشف‌شده را به مقام محلی تحویل دهد، دادگاه می‌تواند تا دو سوم از مجازات او بکاهد.پاکستان: قانون فدرال حفاری بدون مجوز ۳ سال حبس و در پاکستان، خیبر پختونخوا حفاری بدون مجوز ۱۰ سال حبس و ۴.۵ میلیون روپیه جریمهافغانستان:تخریب عمدی آثار تاریخی و فرهنگی: یک ماه تا ۱۰ سال حبس، علاوه بر پرداخت خسارت.️کشورهای عربی و آفریقایی عربستان:حفاری یا کاوش بدون مجوز و نیز تعرض به اثر یا محوطه باستانی از طریق تخریب، تغییر، جابه‌جایی، نبش یا آسیب‌رساندن: ۳ ماه تا ۳ سال حبس و ۲۰ هزار تا ۳۰۰ هزار ریال سعودی جریمه؛ یا یکی از این دو.کویت:حفاری بدون مجوز یک ماه تا یک سال حبس و جریمه نقدی یا هر دو را در پی دارد؛ تخریب عمدی آثار تاریخی و محوطه‌های باستانی نیز یک تا پنج سال حبس دارد. عراق:حفاری غیرمجاز و غارت آثار باستانی: تا ۱۵ سال حبس و جریمه‌ای معادل دو برابر ارزش خسارت وارده.عمان:حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد.سوریه:گزارش‌هایی از مجازات‌های تا ۱۵ سال حبس برای برخی رفتارهای مرتبط با حفاری و غارت آثار تاریخی وجود دارد؛ با این حال، تعیین دقیق مجازات هر نوع حفاری نیازمند تطبیق با ماده قانونی مربوط است.لبنان:در این قانون، یک ماه تا سه سال حبس و یک میلیون تا ۱۰۰ میلیون لیره لبنان جریمه نقدی یا یکی از این دو مجازات را پیش‌بینی کرده و در صورت تکرار، مجازات را دو برابر می‌کند.اسراییل( فلسطین اشغالی):سه سال حبس یا جریمه نقدی دارد. در صورت آسیب عمدی به آثار یا محوطه‌های باستانی، مجازات تا پنج سال حبس قابل اعمال است.instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۲۱میراث باشیحفاری غیرمجاز آثار تاریخی در جهان/۱ ️از حبس ابد و ۱۵ سال زندان تا جریمه‌های چندصد هزار یورویی #مریم_اطیابی میراث‌باشی:بررسی قوانین کشورهای مختلف نشان می‌دهد حفاری غیرمجاز محوطه‌های باستانی در بسیاری از نظام‌های حقوقی با مجازات‌های سنگین کیفری و مالی مواجه است. در برخی کشورها، مرتکب ممکن است به حبس‌های طولانی‌مدت،حتی حبس ابد، محکوم شود و در برخی دیگر جریمه‌های نقدی سنگین، مصادره اشیای مکشوفه و تجهیزات حفاری نیز در کنار مجازات حبس پیش‌بینی شده است. ️آسیا و کشورهای همسایه: چین: حفاری غیرقانونی محوطه‌های فرهنگ باستانی و مقابر تاریخی، در موارد عادی می‌تواند سه تا ده سال حبس و جریمه نقدی داشته باشد؛ در موارد بسیار شدید، مجازات از ده سال حبس تا حبس ابد افزایش می‌یابد. کره جنوبی: حفاری بدون مجوز در محوطه‌های فرهنگی ثبت‌شده و محدوده حفاظتی آنها پنج تا پانزده سال حبس دارد. حفاری غیرمجاز در سایر مناطق نیز می‌تواند تا ده سال حبس یا جریمه‌ای تا ۱۰۰ میلیون وون داشته باشد. نگهداری، انتقال و خرید آگاهانه آثار حاصل از حفاری غیرقانونی نیز تا هفت سال حبس یا ۷۰ میلیون وون جریمه دارد. ژاپن: ۱۰۰ هزار ین جریمه اداری دارد. برخی جرائم تخریب آثار مهم فرهنگی هم تا پنج سال حبس یا یک میلیون ین جریمه دارند. هند: تخریب آثار حفاظت‌شده تا دو سال حبس یا ۱۰۰ هزار روپیه جریمه دارد. بنگلادش:حفاری غیرمجاز تا یک سال حبس یا جریمه نقدی را در پی دارد. روسیه: جست‌وجو و خارج‌کردن آثار باستانی همراه با تخریب لایه فرهنگی، در شرایط مشدد تا شش سال حبس دارد. در عمان، حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد. در الجزایر نیز حفاری باستان‌شناختی بدون مجوز با یک تا سه سال حبس و ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار دینار جریمه مواجه است. گرجستان: انجام عملیات در محوطه باستان‌شناسی بدون مجوز، در صورتی که موجب آسیب، تخریب یا از بین رفتن اطلاعات علمی شود: جریمه یا حبس تا ۲ سال.ارتکاب غیرعمدی همین رفتار: جریمه یا حبس تا یک سال. جریمه‌های نقدی از ۵ هزار لاری تا ۱۵ هزار لاری ارمنستان: تا ۳ سال حبس برای حفاری غیرقانونی منجر به تخریب، آسیب یا فقدان اطلاعات باستان‌شناختی؛ تا ۵ سال در موارد مشدد تاجیکستان: تا ۳ سال حبس برای تخریب یا آسیب به آثار تاریخی؛ ۳ تا ۷ سال برای آثار دارای ارزش ویژه؛ جریمه‌های اداری جداگانه آذربایجان: اخطار یا جریمه ۷۰۰ منات برای اشخاص حقیقی، هزار منات برای مقامات و سه هزار منات برای اشخاص حقوقی روبه‌رو می‌شود. چنانچه حفاری به تخریب یا آسیب عمدی به آثار حفاظت‌شده منجر شود، حسب میزان خسارت و شرایط ارتکاب، مجازات کیفری تا هشت سال حبس نیز قابل اعمال است ترکیه: حفاری یا گمانه‌زنی غیرمجاز برای یافتن آثار فرهنگی ۲ تا ۵ سال حبس همین حفاری در محلی که منطقه حفاظت‌شده یا محل حفاظت‌شده قانونی نباشد کاهش یک‌سوم مجازات جست‌وجوی غیرمجاز گنج ۳ ماه تا ۲ سال حبس،ارتکاب با هدف قاچاق آثار به خارج یا توسط اشخاص مسئول حفاظت آثار امکان تشدید تا دو برابر نکته مهم: اگر مرتکب پیش از شروع تحقیقات، آثار فرهنگی کشف‌شده را به مقام محلی تحویل دهد، دادگاه می‌تواند تا دو سوم از مجازات او بکاهد. پاکستان: قانون فدرال حفاری بدون مجوز ۳ سال حبس و در پاکستان، خیبر پختونخوا حفاری بدون مجوز ۱۰ سال حبس و ۴.۵ میلیون روپیه جریمه افغانستان:تخریب عمدی آثار تاریخی و فرهنگی: یک ماه تا ۱۰ سال حبس، علاوه بر پرداخت خسارت. ️کشورهای عربی و آفریقایی عربستان:حفاری یا کاوش بدون مجوز و نیز تعرض به اثر یا محوطه باستانی از طریق تخریب، تغییر، جابه‌جایی، نبش یا آسیب‌رساندن: ۳ ماه تا ۳ سال حبس و ۲۰ هزار تا ۳۰۰ هزار ریال سعودی جریمه؛ یا یکی از این دو. کویت:حفاری بدون مجوز یک ماه تا یک سال حبس و جریمه نقدی یا هر دو را در پی دارد؛ تخریب عمدی آثار تاریخی و محوطه‌های باستانی نیز یک تا پنج سال حبس دارد. عراق:حفاری غیرمجاز و غارت آثار باستانی: تا ۱۵ سال حبس و جریمه‌ای معادل دو برابر ارزش خسارت وارده. عمان:حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد. سوریه:گزارش‌هایی از مجازات‌های تا ۱۵ سال حبس برای برخی رفتارهای مرتبط با حفاری و غارت آثار تاریخی وجود دارد؛ با این حال، تعیین دقیق مجازات هر نوع حفاری نیازمند تطبیق با ماده قانونی مربوط است. لبنان:در این قانون، یک ماه تا سه سال حبس و یک میلیون تا ۱۰۰ میلیون لیره لبنان جریمه نقدی یا یکی از این دو مجازات را پیش‌بینی کرده و در صورت تکرار، مجازات را دو برابر می‌کند. اسراییل( فلسطین اشغالی):سه سال حبس یا جریمه نقدی دارد. در صورت آسیب عمدی به آثار یا محوطه‌های باستانی، مجازات تا پنج سال حبس قابل اعمال است. instagram.com/miras_bashi @mirasbashi https://ble.ir/miras_bashi
حفاری غیرمجاز آثار تاریخی در جهان/۱ ️از حبس ابد و ۱۵ سال زندان تا جریمه‌های چندصد هزار یورویی #مریم_اطیابی میراث‌باشی:بررسی قوانین کشورهای مختلف نشان می‌دهد حفاری غیرمجاز محوطه‌های باستانی در بسیاری از نظام‌های حقوقی با مجازات‌های سنگین کیفری و مالی مواجه است. در برخی کشورها، مرتکب ممکن است به حبس‌های طولانی‌مدت،حتی حبس ابد، محکوم شود و در برخی دیگر جریمه‌های نقدی سنگین، مصادره اشیای مکشوفه و تجهیزات حفاری نیز در کنار مجازات حبس پیش‌بینی شده است. ️آسیا و کشورهای همسایه: چین: حفاری غیرقانونی محوطه‌های فرهنگ باستانی و مقابر تاریخی، در موارد عادی می‌تواند سه تا ده سال حبس و جریمه نقدی داشته باشد؛ در موارد بسیار شدید، مجازات از ده سال حبس تا حبس ابد افزایش می‌یابد. کره جنوبی: حفاری بدون مجوز در محوطه‌های فرهنگی ثبت‌شده و محدوده حفاظتی آنها پنج تا پانزده سال حبس دارد. حفاری غیرمجاز در سایر مناطق نیز می‌تواند تا ده سال حبس یا جریمه‌ای تا ۱۰۰ میلیون وون داشته باشد. نگهداری، انتقال و خرید آگاهانه آثار حاصل از حفاری غیرقانونی نیز تا هفت سال حبس یا ۷۰ میلیون وون جریمه دارد. ژاپن: ۱۰۰ هزار ین جریمه اداری دارد. برخی جرائم تخریب آثار مهم فرهنگی هم تا پنج سال حبس یا یک میلیون ین جریمه دارند. هند: تخریب آثار حفاظت‌شده تا دو سال حبس یا ۱۰۰ هزار روپیه جریمه دارد. بنگلادش:حفاری غیرمجاز تا یک سال حبس یا جریمه نقدی را در پی دارد. روسیه: جست‌وجو و خارج‌کردن آثار باستانی همراه با تخریب لایه فرهنگی، در شرایط مشدد تا شش سال حبس دارد. در عمان، حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد. در الجزایر نیز حفاری باستان‌شناختی بدون مجوز با یک تا سه سال حبس و ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار دینار جریمه مواجه است. گرجستان: انجام عملیات در محوطه باستان‌شناسی بدون مجوز، در صورتی که موجب آسیب، تخریب یا از بین رفتن اطلاعات علمی شود: جریمه یا حبس تا ۲ سال.ارتکاب غیرعمدی همین رفتار: جریمه یا حبس تا یک سال. جریمه‌های نقدی از ۵ هزار لاری تا ۱۵ هزار لاری ارمنستان: تا ۳ سال حبس برای حفاری غیرقانونی منجر به تخریب، آسیب یا فقدان اطلاعات باستان‌شناختی؛ تا ۵ سال در موارد مشدد تاجیکستان: تا ۳ سال حبس برای تخریب یا آسیب به آثار تاریخی؛ ۳ تا ۷ سال برای آثار دارای ارزش ویژه؛ جریمه‌های اداری جداگانه آذربایجان: اخطار یا جریمه ۷۰۰ منات برای اشخاص حقیقی، هزار منات برای مقامات و سه هزار منات برای اشخاص حقوقی روبه‌رو می‌شود. چنانچه حفاری به تخریب یا آسیب عمدی به آثار حفاظت‌شده منجر شود، حسب میزان خسارت و شرایط ارتکاب، مجازات کیفری تا هشت سال حبس نیز قابل اعمال است ترکیه: حفاری یا گمانه‌زنی غیرمجاز برای یافتن آثار فرهنگی ۲ تا ۵ سال حبس همین حفاری در محلی که منطقه حفاظت‌شده یا محل حفاظت‌شده قانونی نباشد کاهش یک‌سوم مجازات جست‌وجوی غیرمجاز گنج ۳ ماه تا ۲ سال حبس،ارتکاب با هدف قاچاق آثار به خارج یا توسط اشخاص مسئول حفاظت آثار امکان تشدید تا دو برابر نکته مهم: اگر مرتکب پیش از شروع تحقیقات، آثار فرهنگی کشف‌شده را به مقام محلی تحویل دهد، دادگاه می‌تواند تا دو سوم از مجازات او بکاهد. پاکستان: قانون فدرال حفاری بدون مجوز ۳ سال حبس و در پاکستان، خیبر پختونخوا حفاری بدون مجوز ۱۰ سال حبس و ۴.۵ میلیون روپیه جریمه افغانستان:تخریب عمدی آثار تاریخی و فرهنگی: یک ماه تا ۱۰ سال حبس، علاوه بر پرداخت خسارت. ️کشورهای عربی و آفریقایی عربستان:حفاری یا کاوش بدون مجوز و نیز تعرض به اثر یا محوطه باستانی از طریق تخریب، تغییر، جابه‌جایی، نبش یا آسیب‌رساندن: ۳ ماه تا ۳ سال حبس و ۲۰ هزار تا ۳۰۰ هزار ریال سعودی جریمه؛ یا یکی از این دو. کویت:حفاری بدون مجوز یک ماه تا یک سال حبس و جریمه نقدی یا هر دو را در پی دارد؛ تخریب عمدی آثار تاریخی و محوطه‌های باستانی نیز یک تا پنج سال حبس دارد. عراق:حفاری غیرمجاز و غارت آثار باستانی: تا ۱۵ سال حبس و جریمه‌ای معادل دو برابر ارزش خسارت وارده. عمان:حفاری بدون مجوز یک تا سه سال حبس یا ۵۰۰ تا ۳۰ هزار ریال عمانی جریمه دارد. سوریه:گزارش‌هایی از مجازات‌های تا ۱۵ سال حبس برای برخی رفتارهای مرتبط با حفاری و غارت آثار تاریخی وجود دارد؛ با این حال، تعیین دقیق مجازات هر نوع حفاری نیازمند تطبیق با ماده قانونی مربوط است. لبنان:در این قانون، یک ماه تا سه سال حبس و یک میلیون تا ۱۰۰ میلیون لیره لبنان جریمه نقدی یا یکی از این دو مجازات را پیش‌بینی کرده و در صورت تکرار، مجازات را دو برابر می‌کند. اسراییل( فلسطین اشغالی):سه سال حبس یا جریمه نقدی دارد. در صورت آسیب عمدی به آثار یا محوطه‌های باستانی، مجازات تا پنج سال حبس قابل اعمال است. instagram.com/miras_bashi @mirasbashi https://ble.ir/miras_bashiحفاری غیرمجاز آثار تاریخی در جهان/۲مراکش: شخص حقیقی یا حقوقی، چه در زمین خود و چه در زمین دیگری، حق انجام پژوهش، گمانه‌زنی یا حفاری با هدف کشف آثار و اشیای دارای ارزش تاریخی، باستان‌شناختی یا انسان‌شناختی را بدون مجوز قبلی اداره مسئول میراث ندارد.هر شخصی که بدون اخذ مجوز قبلی، اقدام به پژوهش، گمانه‌زنی یا حفاری کند، به مجازات زیر محکوم می‌شود:شش ماه تا دو سال حبس؛جریمه نقدی ۱۰ هزار تا ۲۰ هزار درهم مراکش؛یا یکی از این دو مجازات.️کشورهای آفریقاییلیبی: نقض تخریب عمدی آثار تاریخی و فرهنگی: یک ماه تا ۱۰ سال حبس، علاوه بر پرداخت خسارت. مقررات حفاظت از آثار می‌تواند با حبس و ۱۰ تا ۲۰ هزار دینار جریمه همراه باشد.مصر: حفاری غیرمجاز و برخی جرائم مرتبط با آثار باستانی پنج تا هفت سال حبس دارد. قانون این کشور علاوه بر جریمه نقدی، مصادره اشیای مکشوفه، ابزار، ماشین‌آلات و خودروهای مورد استفاده در جرم را نیز پیش‌بینی کرده است. قاچاق آثار باستانی به خارج از کشور نیز مجازات‌های بسیار سنگین‌تری دارد.الجزایر: نیز حفاری باستان‌شناختی بدون مجوز با یک تا سه سال حبس و ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار دینار جریمه مواجه استآفریقای جنوبی: تخلف از مقررات حفاری و حفاظت از محوطه‌های باستانی تا سه سال حبس دارد.️اروپا و آمریکایونان: حفاری باستان‌شناختی بدون مجوز می‌تواند تا ده سال حبس داشته باشد. قبرس: حداکثر ۵ سال حبسحداکثر ۴۵ هزار یورو جریمه نقدییا هر دو مجازات با هماین مجازات علاوه بر حفاری غیرمجاز، شامل تلاش برای حفاری و نیز خرید، خارج‌کردن یا معامله آگاهانه آثار حاصل از حفاری غیرقانونی هم می‌شود. آثار کشف‌شده نیز باید به مدیر اداره آثار باستانی تحویل داده شوند. فلزیاب: نگهداری یا استفاده از دستگاه فلزیاب بدون مجوز کتبی، یا استفاده از آن خارج از مناطق مجاز، می‌تواند تا سه سال حبس یا ۳۰ هزار یورو جریمه یا هر دو را در پی داشته باشد.ایتالیا: حفاری بدون مجوز تا یک سال حبس و ۳۱۰ تا ۳٬۰۹۹ یورو جریمه دارد؛ تصاحب غیرقانونی آثار دولتی در شرایط خاص تا شش سال حبس مجازات دارد.فرانسه: حفاری بدون مجوز حتی در زمین شخصی، ۷۵۰۰ یورو جریمه دارد. خریدوفروش آثار حاصل از حفاری غیرمجاز نیز تا دو سال حبس و ۴۵۰۰ یورو جریمه دارد. اسپانیا:حفاری غیرمجاز می‌تواند مشمول جریمه‌های اداری سنگین شود. پرتغال: تخریب بقایای باستان‌شناختی تا سه سال حبس یا جریمه نقدی دارد.اتریش: نیز برخی فعالیت‌های باستان‌شناختی بدون مجوز تا ۲۵٬۴۰۰ یورو جریمه اداری در پی دارد.انگلیس: مجازات کیفری دارد. استفاده از فلزیاب در محوطه‌های حفاظت‌شده ممنوع است. اعلام کشفیات مشمول تعریف قانونی گنجینه را ظرف ۱۴ روز الزامی کرده و عدم اعلام آن را مستوجب تا سه ماه حبس یا جریمه نقدی نامحدود می‌داند.آمریکا: قانون حفاظت از منابع باستان‌شناختی (ARPA) برای حفاری غیرمجاز در زمین‌های فدرال و اراضی سرخپوستی، بسته به ارزش آثار و سابقه جرم، مجازات‌هایی تا پنج سال حبس و ۱۰۰ هزار دلار جریمه در موارد تکرار جرم پیش‌بینی کرده است. ضبط آثار و تجهیزات مورد استفاده در جرم نیز از ضمانت‌اجراهای این قانون است.️مجازات در دیگر کشورهای جهان:مکزیک: مرتکب به حداکثر پنج سال حبس و ۴۵ هزار یورو جریمه نقدی یا هر دو مجازات محکوم می‌شود. استفاده غیرمجاز از فلزیاب نیز تا سه سال حبس و ۳۰ هزار یورو جریمه دارد.در مکزیک نیز قانون فدرال آثار تاریخی و مناطق باستان‌شناختی، مجازات سنگینی برای حفاری غیرمجاز در نظر گرفته است. مطابق ماده ۴۷ این قانون، حفاری یا عملیات اکتشافی بدون مجوز مؤسسه ملی مردم‌شناسی و تاریخ، سه تا ده سال حبس و جریمه معادل هزار تا سه هزار روز جریمه قانونی دارد. همچنین مجازات افرادی که حفاری غیرمجاز را سازمان‌دهی یا تأمین مالی می‌کنند، می‌تواند تا نصف افزایش یابد. بریتیش کلمبیای کانادا: بر اساس قانون حفاظت از میراث فرهنگی، تخریب یا تغییر غیرمجاز آثار حفاظت‌شده می‌تواند تا دو سال حبس یا ۵۰ هزار دلار کانادا جریمه داشته باشد. در برخی موارد، برای شرکت‌های متخلف نیز جریمه‌هایی تا یک میلیون دلار کانادا پیش‌بینی شده است.استرالیا: قوانین ایالتی حفاظت از میراث بومیان، حفاری، جابه‌جایی و آسیب‌رساندن غیرمجاز به محوطه‌ها و اشیای فرهنگی را جرم‌انگاری کرده‌اند. برای نمونه، در ایالت نیوساوت‌ولز، برخی موارد آسیب عمدی به آثار و مکان‌های فرهنگی بومی می‌تواند به دو سال حبس و جریمه‌های سنگین منجر شود.توضیح: قوانین کانادا و استرالیا در سطح استانی و ایالتی تفاوت دارند.گزارش نخست:https://ble.ir/miras_bashi/-7171883707325344008/1793357552663
instagram.com/miras_bashi@mirasbashihttps://ble.ir/miras_bashi
۲