دوشنبه 9 شهریور 1405 ارتباط صمیمانه با دشمن؛ ممنوع یٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لا تَتَّخِذُوا اليَهودَ وَالنَّصٰریٰٓ اَولِیآءَ بَعضُهُم اَولِیآءُ بَعضٍ وَمَن یَتَوَلَّهُم مِنكُم فَاِنَّه مِنهُم اِنَّ اللهَ لا یَهدِی القَومَ الظّٰلِمینَ (مائده/51) ای مسلمانان، یهودیان و مسیحیان را دوستان (خود) انتخاب نکنید؛ (زیرا) آنان، دوستان یکدیگرند (و با همهی اختلافاتشان، بر ضد شما اتّحاد دارند)، و هر کس از شما که با آنان رابطهی دوستی برقرار کند، از آن (ستمکار) ها خواهد بود. خداوند، مردم ستمکار را هدایت نمی کند. @moshaf_org۴ بر کرانه آیهها #جزء6_اشاره_روایی (مائده/51) عَنِ الصّادِقِ (ع): مَن تَوَلّیٰ آلَ مُحَمَّدٍ وَقَدَّمَهُم عَلیٰ جَمیعِ النّاسِ بِما قَدَّمَهُم مِن قَرابَةِ رَسولِ اللهِ فَهُوَ مِن آلِ مُحَمَّدٍ لِتَوَلّیهِ آلِ مُحَمَّدٍ. لا اَنَّه مِنَ القَومِ بِاَعیانِهِم وَاِنَّما هُوَ مِنهُم بِتَوَلّیهِ اِلَیهِم وَاتِّباعِهٖ اِیّاهُم وَکَذٰلِكَ حُکمُ اللهِ فی کِتابِهٖ «وَمَن یَتَوَلَّهُم مِنكُم فَاِنَّه مِنهُم». امام صادق (ع): کسی که ولایت آل محمد را برای خویشاوندیشان با پیامبر بپذیرد و آنان را بر همۀ مردم مقدم کند، چنین کسی به سبب پیروی اش از آنان محسوب می شود. نه اینکه از خود آنان باشد؛ بلکه به سبب دوستی و پیروی اش، از آنان محسوب می شود و حکم خدا در کتابش چنین است: «و هر کس از شما که با آنان رابطۀ دوستی برقرار کند، از آن ها خواهد بود». منبع: تفسیر عیاشی، 2/231 @moshaf_org۲ بر کرانه آیهها #جزء6_شرح_تفسیری_آیه یٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا لا تَتَّخِذُوا الیَهودَ وَالنَّصٰریٰٓ اَولِیآءَ بَعضُهُم اَولِیآءُ بَعضٍ وَمَن یَتَوَلَّهُم مِنكُم فَاِنَّه مِنهُم اِنَّ اللهَ لا یَهدِی القَومَ الظّٰلِمینَ (مائده/51)ای مسلمانان، یهودیان و مسیحیان را دوستان (خود) انتخاب نکنید؛ (زیرا) آنان، دوستان یکدیگرند (و با همهی اختلافاتشان، بر ضد شما اتّحاد دارند)، و هر کس از شما که با آنان رابطهی دوستی برقرار کند، از آن (ستمکار) ها خواهد بود. خداوند، مردم ستمکار را هدایت نمی کند. ارتباط صمیمانه با دشمن؛ ممنوع: در این آیه مؤمنین از ارتباط صمیمانه با یهود و نصاری نهی میشوند. بعضی از یهود با بعضی از نصاری ارتباط صمیمانه دارند؛ ولی نباید این ارتباط میان آنان و مسلمانان شکل بگیرد، اگر این صمیمیت جایی میان کافر و مسلمان باز کند به یقین مؤمن را از دین حق خارج میکند و او را به دین یهود و نصاری گره میزند، بهواسطهی این ولایت، مؤمن بر خود ظلم کرده و از هدایت حق محروم میشود. خطاب آیه به «يٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا» است، به این معنا که دلدادگان حضرت حق مخاطب هستند. خداوند به این گروه میفرماید: «لا تَتَّخِذوا» عبارت اتّخاذ به معنای اعتماد نمودن به چیزی و مهیا نمودن آن برای کاری است. این کلمه از ماده اخذ به معنای گرفتن است. خداوند به مؤمنین میگوید: یهود و نصاری را برای ارتباط صمیمانه انتخاب نکنید و بر آنها اعتماد ننمایید. علامه طباطبایی عبارت «ولیّ» را در اینجا در چند معنا بررسی کردهاند. ایشان در اولین معنا، ولایت را نوعی پیوستگی و نزدیکی خاصی میدانند که بهواسطهی نزدیکی از سوی مؤمنین به یهود و نصاری و از یهود و نصاری بهسوی مؤمنین کمک و یاری میرسد و این کمک چنان تنگاتنگ است که هیچکس نمیتواند در برابر این ارتباط مقاومت کند و ایشان در ادامه میگویند اگر ولیّ به معنای کسی باشد که فرد با او اُنس معاشرتی دارد به معنای کسی است که فرد نتواند در مقابل خواسته و ارادهی او از خود مقاومتی نشان دهد، لذا خداوند مؤمنین را از این نوع ارتباط برحذر میدارد. منبع: برگرفته از تفسیر نور @moshaf_org۲ بر کرانه آیهها #جزء6_نکات_نگارشی_و_علامتگذاری (مائده/ 51) «یٰٓاَیُّها»:واژه «یٰٓاَیُّها» مرکب از حرف ندا «یا» و «اَیُّها» است که به اجماع تمامی علمای علم #رسم_المصحف به #حذف_الف در حرف ندا نگارش شده، غیر از مصاحف ترکی و ایرانی قدیم که خلاف اجماع عمل کرده و حرف ندا را به #اثبات_الف نوشتهاند (یا اَیُّها)؛ اما در سایر مصاحف اختلافی در حوزه رسم به چشم نمیخورد. برای آشنایی بیشتر با انواع رسم و ضبط عبارات در مصاحف مختلف کشورهای اسلامی، میتوانید به #دانشنامه قرائت و کتابت قرآن کریم مرکز طبع و نشر قرآن به نشانی زیر مراجعه کنید:http://pediaquran.ir
@moshaf_org۳
سهشنبه 10 شهریور 1405 آنان که خدا را دوست دارند و خدا دوستشان دارد ٰیٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا مَن یَرتَدَّ مِنكُم عَن دینِهٖ فَسَوفَ یَأتِی اللهُ بِقَومٍ یُحِبُّهُم وَیُحِبّونَهٓ اَذِلَّةٍ عَلَی المُؤمِنینَ اَعِزَّةٍ عَلَی الکٰفِرینَ یُجٰهِدونَ فی سَبیلِ اللهِ وَلا یَخافونَ لَومَةَ لآئِمٍ ذٰلِكَ فَضلُ اللهِ یُؤتیهِ مَن یَشآءُ وَاللهُ واسِعٌ عَلیمٌ (مائده/54) ای مسلمانان، هر کس از شما که از دینش برگردد، (به خدا زیانی نمیرساند و بداند که) بهزودی خدا مردمی را میآورد که دوستشان دارد و (آنان نیز) دوستش دارند. در برابر مؤمنان، نرم و فروتن، و در برابر کافران، سختگیر و مقتدرند. در راه خدا تلاش میکنند و از سرزنش هیچ سرزنشکنندهای نمیترسند. این، لطف و فضل خداست که به هر کس بخواهد، میدهد. (رحمت) خداوند، فراگیر، و (او) بسیار داناست. @moshaf_org۳ بر کرانه آیهها #جزء6_اشاره_روایی (مائده/54) عَنِ الصّادِقِ (ع): وَاللهِ لَو اَنَّ اَهلَ السَّماءِ وَالاَرضِ اجتَمَعوا عَلیٰ اَن یُحَوِّلوا هٰذَا الاَمرَ مِن مَوضِعِهِ الَّذی وَضَعَهُ اللهُ فیهِ مَا استَطاعوا وَلَو اَنَّ النّاسَ کَفَروا جَمیعًا حَتّیٰ لا یَبقیٰ اَحَدٌ لَجاءَ اللهُ لِهٰذَا الاَمرِ بِاَهلٍ یَکونونَ مِن اَهلِهٖ ثُمَّ قالَ اَما تَسمَعُ اللهَ یَقولُ «ٰیٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا مَن یَرتَدَّ مِنكُم عَن دینِهٖ فَسَوفَ یَأتِی اللهُ بِقَومٍ یُحِبُّهُم وَیُحِبّونَهٓ اَذِلَّةٍ عَلَی المُؤمِنینَ اَعِزَّةٍ عَلَی الکٰفِرینَ». امام صادق (ع): به خدا سوگند اگر اهل آسمان و زمین تلاش کنند که این امر (امر امامت) را از جایگاهش که خداوند آن را تعیین نموده، تغییر دهند، نمی توانند و اگر همۀ مردم کافر شوند و هیچ مؤمنی باقی نماند، خداوند برای این امر، کسانی را می آورد که شایستۀ آن هستند. سپس فرمود: آیا نشنیده ای که خدا می فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده اید، هر کس از شما که از دینش برگردد، (به خدا زیانی نمیرساند و بداند كه) بهزودی خدا مردمی را میآورد که دوستشان دارد و (آنان نیز) دوستش دارند. در برابر مؤمنان، نرم و فروتن و در برابر کافران، سختگیر و مقتدرند». منبع: تفسیر عیاشی، 1/326 @moshaf_org۳ بر کرانه آیهها #جزء6_شرح_تفسیری_آیه یٰٓاَيُّهَا الَّذینَ ءامَنوا مَن یَرتَدَّ مِنكُم عَن دینِهٖ فَسَوفَ یَأتِی اللهُ بِقَومٍ یُحِبُّهُم وَیُحِبّونَهٓ اَذِلَّةٍ عَلَی المُؤمِنینَ اَعِزَّةٍ عَلَی الکٰفِرینَ یُجٰهِدونَ فی سَبیلِ اللهِ وَلا یَخافونَ لَومَةَ لآئِمٍ ذٰلِكَ فَضلُ اللهِ یُؤتیهِ مَن یَشآءُ وَاللهُ واسِعٌ عَلیمٌ (مائده/54) ای مسلمانان، هر کس از شما که از دینش برگردد، (به خدا زیانی نمیرساند و بداند که) بهزودی خدا مردمی را میآورد که دوستشان دارد و (آنان نیز) دوستش دارند. در برابر مؤمنان، نرم و فروتن، و در برابر کافران، سختگیر و مقتدرند. در راه خدا تلاش میکنند و از سرزنش هیچ سرزنشکنندهای نمیترسند. این، لطف و فضل خداست که به هر کس بخواهد، میدهد. (رحمت) خداوند، فراگیر، و (او) بسیار داناست. آنان که خدا را دوست دارند و خدا دوستشان دارد: درباره اینکه این آیه اشاره به چه کسانی است و یاوران اسلام کیانند که خدا آنها را به این صفات ستوده است، در روایات اسلامی و سخنان مفسران بحثهای بسیاری دیده میشود. در روایات زیادی که از طرق شیعه و اهلتسنن وارد شده، میخوانیم که این آیه درباره علی (ع) در فتح خیبر نازل شده است. ازاینرو میبینیم که پیامبر (ص) بعد از توانایی نداشتن عدهای از فرماندهان لشکر اسلام برای فتح خیبر، شبی در مرکز سپاه اسلام رو به آنها کرد و فرمود: «به خدا سوگند، فردا پرچم را به دست کسی میسپارم که خدا و پیامبرش را دوست دارد و خدا و پیامبرش نیز او را دوست دارند. پیدرپی حمله میکند و هیچگاه از برابر آنها نمیگریزد و از این میدان باز نخواهد گشت مگر اینکه خدا به دست او پیروزی را نصیب مسلمانان میکند.»او کسی نبود مگر امیرالمؤمنین علی (ع). در روایت دیگری میخوانیم که وقتی از پیامبر (ص) درباره این آیه سؤال کردند، دست خود را بر شانه سلمان فارسی زد و فرمود: «این شخص و یاران و هموطنان او هستند.»بهاینترتیب، پیامبر اکرم، اسلام آوردن ایرانیان و کوششها و تلاشهای پرثمر آنان برای پیشرفت اسلام در زمینههای گوناگون را پیشگویی کرد. سپس پیامبر (ص) فرمود: «اگر دین (و در روایت دیگری اگر علم) به ستاره ثریا بسته باشد، مردانی از فارس آن را در اختیار خواهند گرفت.» در روایات دیگری میخوانیم که این آیه درباره یاران حضرت مهدی (عج) نازل شده که با تمام قدرت در برابر آنها که از آیین حق مرتد شدهاند، میایستند و جهان را پر از ایمان و عدلوداد میکنند.البته این روایات که در تفسیر آیه وارد شده، با هم تضاد ندارند؛ زیرا این آیه یک مفهوم کلی را بیان میکند که امام علی (ع) یا سلمان فارسی، مصداقهای مهم آن هستند و کسان دیگری نیز که این برنامهها را تعقیب میکنند، مشمول آن میشوند؛ هرچند در روایات از آنها ذکری نشده باشد. منبع: قرآن حکیم (ویژه عموم مردم)، ص117 @moshaf_org۳ بر کرانه آیهها #جزء6_نکات_نگارشی_و_علامتگذاری (مائده/ 54) «واسِع»: واژه «واسِع» در مصاحف مختلف به دو صورت #اثبات_الف و #حذف_الف نگارش شده است. دانی معتقد است کلماتی که بر وزن فاعِل هستند، با درج الف نگارش میشوند؛ بااینحال رأی ابو داود در چنین مواردی، #حذف_الف است. #اثبات_الف بر اساس آرای دانی: مصحف لیبی، مصحف هندی، مصاحف ترکی، مصاحف ایرانی قدیم، مصحف #کم_علامت مرکز طبع و نشر قرآن کریم #حذف_الف بر اساس آرای ابو داود: مصحف امیری، مصحف مدینه، مصحف الجزایر اختلاف قرائت:🧷 یَرتَدِد: نافع، ابن عامر، ابوجعفر🧷 یَرتَدَّ: بقیه
برای آشنایی بیشتر با انواع رسم و ضبط عبارات در مصاحف مختلف کشورهای اسلامی، میتوانید به #دانشنامه قرائت و کتابت قرآن کریم مرکز طبع و نشر قرآن به نشانی زیر مراجعه کنید: http://pediaquran.ir
@moshaf_org۳
چهارشنبه 11 شهریور 1405 پرداخت زکات در رکوع نماز اِنَّما وَلِيُّکُمُ اللهُ وَرَسولُه وَالَّذینَ ءامَنُوا الَّذینَ یُقیمونَ الصَّلوٰةَ وَیُؤتونَ الزَّکوٰةَ وَهُم رٰکِعونَ وَمَن یَتَوَلَّ اللهَ وَرَسولَه وَالَّذینَ ءامَنوا فَاِنَّ حِزبَ اللهِ هُمُ الغٰلِبونَ (مائده/55و56) سرپرست و ولیامر شما، فقط خدا و پیامبرش است، و نیز مؤمنانی که نماز را کامل و بینقص بهجای میآورند و در حال رکوع صدقه میدهند (یعنی علی بن ابیطالب). (55) و هر کس که خدا و پیامبرش و (آن) مؤمنان را سرپرست خود قرار دهد، (از یاوران خداست، و) یاوران خدا، پیروزمندان حقیقیاند. (56) @moshaf_org۱ بر کرانه آیهها #جزء6_اشاره_روایی (مائده/55 و 56) الهادی (ع): فَاَوَّلُ خَبَرٍ یُعرَفُ تَحقیقُه مِنَ الكِتابِ وَتَصدیقُه وَالتِماسُ شَهادَتِهٖ عَلَیهِ خَبَرٌ وَرَدَ عَن رَسولِ اللهِ وَوُجِدَ بِمُوافَقَةِ الكِتابِ وَتَصدیقِهٖ بِحَیثُ لا تُخالِفُه اَقاویلُهُم حَیثُ قالَ اِنّی مُخَلِّفٌ فیكُمُ الثَّقَلَینِ کِتابَ اللهِ وَعِترَتی اَهلَ بَیتی. لَن تَضِلّوا ما تَمَسَّکتُم بِهِما وَاِنَّهُما لَن یَفتَرِقا حَتّیٰ یَرِدا عَلَیَّ الحَوضَ. فَلَمّا وَجَدنا شَواهِدَ هٰذَا الحَدیثِ فی کِتابِ اللهِ نَصًّا مِثلَ قَولِهٖ «اِنَّما وَلِيُّکُمُ اللهُ وَرَسولُه وَالَّذینَ ءامَنُوا الَّذینَ یُقیمونَ الصَّلوٰةَ وَیُؤتونَ الزَّکوٰةَ وَهُم رٰکِعونَ وَمَن یَتَوَلَّ اللهَ وَرَسولَه وَالَّذینَ ءامَنوا فَاِنَّ حِزبَ اللهِ هُمُ الغٰلِبونَ». امام هادی (ع): نخستین خبری که مورد تصدیق و اعتراف قرآن است و میتوانیم قرآن را بر صحّتش گواه گیریم، حدیثی است که بر طبق کتاب از پیغمبر (ص) نقل شده و اختلاف کلمهای در آن نیست که فرمود: من در میان شما دو چیز گران مایه بر جای میگذارم؛ کتاب خدا و عترتم، یعنی اهلبیتم که اگر از آنها دست نکشید گمراه نشوید. این دو هیچگاه از هم جدا نشوند تا کنار حوض (کوثر) بر من وارد شوند. شواهد صدق این حدیث بهصراحت در قرآن یافت میشود: «سرپرست و ولیامر شما، فقط خدا و پیامبرش است و نیز مؤمنانی که نماز را کامل و بینقص بهجای میآورند و در حال رکوع صدقه میدهند (یعنی علی بن ابیطالب) و هر کس که خدا و پیامبرش و (آن) مؤمنان را سرپرست خود قرار دهد، (از یاوران خداست، و) یاوران خدا، پیروزمندان حقیقیاند». منبع: تحفالعقول، ص458 @moshaf_org