نجات دادههای گمشده
در ارتباطات دیجیتال، دادهها همیشه از کانالهایی عبور میکنند که ایدهآل نیستند.
حذف بستهها، خطا و نویز باعث میشود اطلاعات بهصورت ناقص یا مخدوش به مقصد برسد.
مسئله اصلی در نظریه کدگذاری این است که چگونه میتوان داده را طوری بازنمایی کرد که حتی در حضور خطا نیز، با حداقل افزونگی و پیچیدگی محاسباتی قابل بازیابی دقیق باشد.
کدهای تصحیح خطا پاسخ اولیه به این مسئله بودند. روشهایی مانند رید–سولومون امکان بازسازی داده از بخشهای ناقص را فراهم کردند و در ذخیرهسازی و ارتباطات کاربرد گسترده داشتند.
با این حال، مشکل اصلی آنها افزایش پیچیدگی رمزگذاری و رمزگشایی در دادههای بزرگ بود که باعث محدودیت در مقیاسپذیری، بهخصوص در شبکههای مدرن و توزیعشده میشد.
نقطه عطف مهم با معرفی کدهای تورنادو توسط مایکل لوبی و محمد امین شکراللهی و همکاران شکل گرفت.
این کدها از گرافهای دوبخشی نامنظم استفاده میکنند و اولین روشهایی بودند که رمزگذاری و رمزگشایی خطیزمان را با عملکرد نزدیک به ظرفیت کانالهای پاککننده ارائه دادند. این پیشرفت، نگاه به طراحی کدها را تغییر داد.
کدهای رپتور توسط محمد امین شکراللهی بهعنوان توسعهای از ایدههای تورنادو معرفی شدند و به خانواده کدهای فوارهای تعلق دارند.
ایده اصلی آنها این است که از یک مجموعه داده محدود، جریان نامحدودی از بستههای کدشده تولید شود. گیرنده تنها با دریافت کمی بیش از داده اصلی، میتواند بازسازی کامل را انجام دهد.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
در ارتباطات دیجیتال، دادهها همیشه از کانالهایی عبور میکنند که ایدهآل نیستند. حذف بستهها، خطا و نویز باعث میشود اطلاعات بهصورت ناقص یا مخدوش به مقصد برسد. مسئله اصلی در نظریه کدگذاری این است که چگونه میتوان داده را طوری بازنمایی کرد که حتی در حضور خطا نیز، با حداقل افزونگی و پیچیدگی محاسباتی قابل بازیابی دقیق باشد.کدهای تصحیح خطا پاسخ اولیه به این مسئله بودند. روشهایی مانند رید–سولومون امکان بازسازی داده از بخشهای ناقص را فراهم کردند و در ذخیرهسازی و ارتباطات کاربرد گسترده داشتند. با این حال، مشکل اصلی آنها افزایش پیچیدگی رمزگذاری و رمزگشایی در دادههای بزرگ بود که باعث محدودیت در مقیاسپذیری، بهخصوص در شبکههای مدرن و توزیعشده میشد.نقطه عطف مهم با معرفی کدهای تورنادو توسط مایکل لوبی و محمد امین شکراللهی و همکاران شکل گرفت. این کدها از گرافهای دوبخشی نامنظم استفاده میکنند و اولین روشهایی بودند که رمزگذاری و رمزگشایی خطیزمان را با عملکرد نزدیک به ظرفیت کانالهای پاککننده ارائه دادند. این پیشرفت، نگاه به طراحی کدها را تغییر داد.کدهای رپتور توسط محمد امین شکراللهی بهعنوان توسعهای از ایدههای تورنادو معرفی شدند و به خانواده کدهای فوارهای تعلق دارند. ایده اصلی آنها این است که از یک مجموعه داده محدود، جریان نامحدودی از بستههای کدشده تولید شود. گیرنده تنها با دریافت کمی بیش از داده اصلی، میتواند بازسازی کامل را انجام دهد. ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۷۱
هوش مصنوعی پزشک یا دستیار~مرزهای اخلاقی AI از نگاه دانشمند جهان اسلام
پروفسور محمد حنیف از پژوهشگران شرکتکننده در هفته جایزه مصطفی(ص) ۲۰۲۵ است که پروژههای تحقیقاتی چون پردازش تصاویر باستانی با AI و تحلیل تصاویر پزشکی با هوش مصنوعی را راهبری کرده است.
وی دوره کارشناسی را در رشته مهندسی رایانه در سال ۲۰۰۶ در دانشگاه کامستس در اسلامآباد گذرانده، دوره ارشد را در زمینه پردازش سیگنال با بورسی از دولت فنلاند در این کشور طی کرده و سپس یک بورس از استرالیا دریافت کرد.
او در رشته مهندسی رایانه و روباتیک از دانشگاه نشنال استرالیا دکترا گرفته است.
سپس فلوشیپ ای. آر. سی. ام (کنسرسیوم تحقیقاتی ریاضیات و انفورماتیک) دریافت کرده است، فلوشیپی که اتحادیه اروپا ارائه میدهد و او به عنوان محقق پسادکتری در شورای تحقیقات ملی ایتالیا و بنیاد علم و فناوری یونان (FORTH) انتخاب شده است.
در گفتوگویی با پروفسور محمد حنیف، او به بررسی فعالیتهای پژوهشی خود در حوزه هوش مصنوعی، بهویژه در زمینه سلامت و کشاورزی، پرداخت.
او در این گفتوگو درباره تجربههای علمی خود، کاربردهای گسترده هوش مصنوعی در پزشکی و چالشهای اخلاقی این فناوری سخن گفت و به برخی پروژههای در دست اجرای خود اشاره کرد که میتواند نقش مهمی در بهبود خدمات درمانی و تشخیص سریعتر بیماریها داشته باشد.
متن کامل خبر در خبرگزاری مهر
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
پروفسور محمد حنیف از پژوهشگران شرکتکننده در هفته جایزه مصطفی(ص) ۲۰۲۵ است که پروژههای تحقیقاتی چون پردازش تصاویر باستانی با AI و تحلیل تصاویر پزشکی با هوش مصنوعی را راهبری کرده است. وی دوره کارشناسی را در رشته مهندسی رایانه در سال ۲۰۰۶ در دانشگاه کامستس در اسلامآباد گذرانده، دوره ارشد را در زمینه پردازش سیگنال با بورسی از دولت فنلاند در این کشور طی کرده و سپس یک بورس از استرالیا دریافت کرد.او در رشته مهندسی رایانه و روباتیک از دانشگاه نشنال استرالیا دکترا گرفته است.
سپس فلوشیپ ای. آر. سی. ام (کنسرسیوم تحقیقاتی ریاضیات و انفورماتیک) دریافت کرده است، فلوشیپی که اتحادیه اروپا ارائه میدهد و او به عنوان محقق پسادکتری در شورای تحقیقات ملی ایتالیا و بنیاد علم و فناوری یونان (FORTH) انتخاب شده است.در گفتوگویی با پروفسور محمد حنیف، او به بررسی فعالیتهای پژوهشی خود در حوزه هوش مصنوعی، بهویژه در زمینه سلامت و کشاورزی، پرداخت. او در این گفتوگو درباره تجربههای علمی خود، کاربردهای گسترده هوش مصنوعی در پزشکی و چالشهای اخلاقی این فناوری سخن گفت و به برخی پروژههای در دست اجرای خود اشاره کرد که میتواند نقش مهمی در بهبود خدمات درمانی و تشخیص سریعتر بیماریها داشته باشد.متن کامل خبر در خبرگزاری مهر
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۷۲
🪗 در دل هر کشف علمی، داستانی نهفته است که ارزش شنیدن دارد...
در پادکست رصدخانه، تازهترین دستاوردهای علم را از دل معتبرترین پژوهشها روایت میکنیم.
از رازهای کیهان و اسرار مادهٔ تاریک گرفته تا شگفتیهای بدن انسان، فناوریهای نوین درمان سرطان، هوش مصنوعی، برنامهنویسی، ریاضیات، زیستفناوری و ایدههایی که آینده را شکل میدهند.
اگر دوست دارید بدانید پشت عنوانهای علمی چه میگذرد، هر قسمت رصدخانه فرصتی است برای شنیدن روایتهایی دقیق، قابلاعتماد و قابلفهم؛ روایتهایی که علم را از صفحات مقالات به زندگی روزمره نزدیک میکنند.
رصدخانه در اپلیکیشن کستباکس
Observatory:در اپلیکیشن کستباکس
رصدخانه در شنوتو
Observatory: در شنوتو
پخش در سایت جایزه مصطفی(ص)
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
در پادکست رصدخانه، تازهترین دستاوردهای علم را از دل معتبرترین پژوهشها روایت میکنیم. از رازهای کیهان و اسرار مادهٔ تاریک گرفته تا شگفتیهای بدن انسان، فناوریهای نوین درمان سرطان، هوش مصنوعی، برنامهنویسی، ریاضیات، زیستفناوری و ایدههایی که آینده را شکل میدهند. اگر دوست دارید بدانید پشت عنوانهای علمی چه میگذرد، هر قسمت رصدخانه فرصتی است برای شنیدن روایتهایی دقیق، قابلاعتماد و قابلفهم؛ روایتهایی که علم را از صفحات مقالات به زندگی روزمره نزدیک میکنند. رصدخانه در اپلیکیشن کستباکس Observatory:در اپلیکیشن کستباکس رصدخانه در شنوتو Observatory: در شنوتو پخش در سایت جایزه مصطفی(ص) ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۱۱۲
مسافر جنوبگان که فاتح پدیدههای جوی شد
پروفسور عمران اینان استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد، رئیس پیشین دانشگاه کوچ ترکیه و عضو هیاتعلمی این دانشگاه یکی از چهرههای شناختهشده در مطالعه پدیدههای الکترودینامیکی جو است.
اینان در سال ۲۰۱۹ برای پژوهشهای بنیادین و درک اثر متقابل موج و ذره حالت whistler در فضای نزدیک زمین و اتصال الکتروشیمیایی بین تخلیه رعد و برق و اتمسفر بالا، جایزه مصطفی(ص) را دریافت کرد.
وی به روایتهایی از زندگیاش از کودکی و بعد ادامه تحصیل در دانشگاه استنفورد پرداخت، و تجربه برگزیده شدن در جایزه مصطفی(ص) را ارزشمند توصیف کرد.
از نشست با دانشگاههای ایرانی صحبت کرد و خبر داد که بعد از بازگشت به ترکیه هم ارتباطات دانشگاهی را حفظ کرده است.
اینان در پایان به علاقهمندان به رشته علوم فضا توصیه کرد کنجکاو باشند و از روی علاقه وارد این رشته شوند.
متن کامل این خبر در خبرگزاری مهر
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
پروفسور عمران اینان استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد، رئیس پیشین دانشگاه کوچ ترکیه و عضو هیاتعلمی این دانشگاه یکی از چهرههای شناختهشده در مطالعه پدیدههای الکترودینامیکی جو است.اینان در سال ۲۰۱۹ برای پژوهشهای بنیادین و درک اثر متقابل موج و ذره حالت whistler در فضای نزدیک زمین و اتصال الکتروشیمیایی بین تخلیه رعد و برق و اتمسفر بالا، جایزه مصطفی(ص) را دریافت کرد.وی به روایتهایی از زندگیاش از کودکی و بعد ادامه تحصیل در دانشگاه استنفورد پرداخت، و تجربه برگزیده شدن در جایزه مصطفی(ص) را ارزشمند توصیف کرد.از نشست با دانشگاههای ایرانی صحبت کرد و خبر داد که بعد از بازگشت به ترکیه هم ارتباطات دانشگاهی را حفظ کرده است. اینان در پایان به علاقهمندان به رشته علوم فضا توصیه کرد کنجکاو باشند و از روی علاقه وارد این رشته شوند.متن کامل این خبر در خبرگزاری مهر
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۶۱
سفری به قلب فیزیک
یحیی تیعلاتی در خانوادهای از طبقهٔ کارگر در مراکش به دنیا آمد. پدرش در یک معدن ذغالسنگ معدنچی بود.
به گفتۀ خودش: «شغل پدرم کار دشواری است. من و خواهرها و برادرهایم را تشویق میکرد بیشتر تلاش کنیم تا شغل بهتری داشته باشیم.
او سواد خواندن و نوشتن نداشت اما از اهمیت آموزش در پیشرفت بهخوبی آگاه بود. پدرم و ماهیت شغلش تأثیر زیادی بر من گذاشت.»
نخستینباری که تیعلاتی از کشورش خارج شد برای رفتن به مرکز بینالمللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) نزدیک شهر تریسته در ایتالیا بود.
این سفر تأثیر چشمگیری بر زندگی و کار او گذاشت. و هنگامی انجام شد که او سرگرم تحصیل در دورهٔ کارشناسی ارشد در یکی از آزمایشگاههای معتبر فیزیک نظری در مراکش بود و این آزمایشگاه رسماً با ICTP در ارتباط بود.
«من هم بهشدت تحت تأثیر کارهای پروفسور عبدالسلام روی مدل استاندارد بودم و هم عمیقاً تحت تأثیر شخصیت او.»
تلاشهای عبدالسلام برای توسعهٔ علوم در جهان اسلام از طریق برنامههای گوناگون جابهجایی پژوهشگران که در ICTP راهاندازی کرده بود، واقعاً برای او الهامبخش بود.
«این یکی از مهمترین انگیزههایی بود که مرا به سوی این رشته سوق داد.»
ادامه دارد...
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
یحیی تیعلاتی در خانوادهای از طبقهٔ کارگر در مراکش به دنیا آمد. پدرش در یک معدن ذغالسنگ معدنچی بود. به گفتۀ خودش: «شغل پدرم کار دشواری است. من و خواهرها و برادرهایم را تشویق میکرد بیشتر تلاش کنیم تا شغل بهتری داشته باشیم. او سواد خواندن و نوشتن نداشت اما از اهمیت آموزش در پیشرفت بهخوبی آگاه بود. پدرم و ماهیت شغلش تأثیر زیادی بر من گذاشت.» نخستینباری که تیعلاتی از کشورش خارج شد برای رفتن به مرکز بینالمللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) نزدیک شهر تریسته در ایتالیا بود.این سفر تأثیر چشمگیری بر زندگی و کار او گذاشت. و هنگامی انجام شد که او سرگرم تحصیل در دورهٔ کارشناسی ارشد در یکی از آزمایشگاههای معتبر فیزیک نظری در مراکش بود و این آزمایشگاه رسماً با ICTP در ارتباط بود.«من هم بهشدت تحت تأثیر کارهای پروفسور عبدالسلام روی مدل استاندارد بودم و هم عمیقاً تحت تأثیر شخصیت او.» تلاشهای عبدالسلام برای توسعهٔ علوم در جهان اسلام از طریق برنامههای گوناگون جابهجایی پژوهشگران که در ICTP راهاندازی کرده بود، واقعاً برای او الهامبخش بود. «این یکی از مهمترین انگیزههایی بود که مرا به سوی این رشته سوق داد.»ادامه دارد...
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۸۱جایزه مصطفی(ص) سفری به قلب فیزیک یحیی تیعلاتی در خانوادهای از طبقهٔ کارگر در مراکش به دنیا آمد. پدرش در یک معدن ذغالسنگ معدنچی بود. به گفتۀ خودش: «شغل پدرم کار دشواری است. من و خواهرها و برادرهایم را تشویق میکرد بیشتر تلاش کنیم تا شغل بهتری داشته باشیم. او سواد خواندن و نوشتن نداشت اما از اهمیت آموزش در پیشرفت بهخوبی آگاه بود. پدرم و ماهیت شغلش تأثیر زیادی بر من گذاشت.» نخستینباری که تیعلاتی از کشورش خارج شد برای رفتن به مرکز بینالمللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) نزدیک شهر تریسته در ایتالیا بود. این سفر تأثیر چشمگیری بر زندگی و کار او گذاشت. و هنگامی انجام شد که او سرگرم تحصیل در دورهٔ کارشناسی ارشد در یکی از آزمایشگاههای معتبر فیزیک نظری در مراکش بود و این آزمایشگاه رسماً با ICTP در ارتباط بود. «من هم بهشدت تحت تأثیر کارهای پروفسور عبدالسلام روی مدل استاندارد بودم و هم عمیقاً تحت تأثیر شخصیت او.» تلاشهای عبدالسلام برای توسعهٔ علوم در جهان اسلام از طریق برنامههای گوناگون جابهجایی پژوهشگران که در ICTP راهاندازی کرده بود، واقعاً برای او الهامبخش بود. «این یکی از مهمترین انگیزههایی بود که مرا به سوی این رشته سوق داد.» ادامه دارد... ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید. جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
سفری به قلب فیزیک یحیی تیعلاتی در خانوادهای از طبقهٔ کارگر در مراکش به دنیا آمد. پدرش در یک معدن ذغالسنگ معدنچی بود. به گفتۀ خودش: «شغل پدرم کار دشواری است. من و خواهرها و برادرهایم را تشویق میکرد بیشتر تلاش کنیم تا شغل بهتری داشته باشیم. او سواد خواندن و نوشتن نداشت اما از اهمیت آموزش در پیشرفت بهخوبی آگاه بود. پدرم و ماهیت شغلش تأثیر زیادی بر من گذاشت.» نخستینباری که تیعلاتی از کشورش خارج شد برای رفتن به مرکز بینالمللی فیزیک نظری عبدالسلام (ICTP) نزدیک شهر تریسته در ایتالیا بود. این سفر تأثیر چشمگیری بر زندگی و کار او گذاشت. و هنگامی انجام شد که او سرگرم تحصیل در دورهٔ کارشناسی ارشد در یکی از آزمایشگاههای معتبر فیزیک نظری در مراکش بود و این آزمایشگاه رسماً با ICTP در ارتباط بود. «من هم بهشدت تحت تأثیر کارهای پروفسور عبدالسلام روی مدل استاندارد بودم و هم عمیقاً تحت تأثیر شخصیت او.» تلاشهای عبدالسلام برای توسعهٔ علوم در جهان اسلام از طریق برنامههای گوناگون جابهجایی پژوهشگران که در ICTP راهاندازی کرده بود، واقعاً برای او الهامبخش بود. «این یکی از مهمترین انگیزههایی بود که مرا به سوی این رشته سوق داد.» ادامه دارد... ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید. جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
آنچه از یک دانشمند به جا میماند...قسمت دوم
تیعلاتی مهمترین کارش را تلاش برای آموزش جنبههای مختلف فیزیک انرژیهای بالا برای علاقهمند کردن دانشجویان بیشتر به این رشته میداند.
«به عنوان دانشمند، پژوهشگر، معلم، و پدر، کسی هستم که دوست دارد تمام چالشها را با هم ترکیب کند و پیش برود و دانش خود را برای دستیابی به یک زندگی بهتر در اختیار جامعهاش بگذارد.»
تیعلاتی در سال ۲۰۲۱ با دستاورد «مشاهده پراکندگی نور با نور و جستوجوی تکقطبیهای مغناطیسی» برگزیده مقیم کشورهای اسلامی جایزه مصطفی(ص) شد.
او تصمیم گرفت که جایزهٔ نقدی جایزهٔ مصطفی را صرف کمک به همکاران و دانشجویانش کند.
«این جایزه در زمان مناسبی از کارم به دستم رسیده تا به کمک آن وسایلی تهیه کنم که اعضای گروهم به آنها نیاز پیدا خواهند کرد. و آنها نیز احساس غرور خواهند کرد این مبلغ در راه چنین هدفی برای تأمین هزینههای انتقال دانشجویان دکتری ما صرف میشود.»
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
تیعلاتی مهمترین کارش را تلاش برای آموزش جنبههای مختلف فیزیک انرژیهای بالا برای علاقهمند کردن دانشجویان بیشتر به این رشته میداند. «به عنوان دانشمند، پژوهشگر، معلم، و پدر، کسی هستم که دوست دارد تمام چالشها را با هم ترکیب کند و پیش برود و دانش خود را برای دستیابی به یک زندگی بهتر در اختیار جامعهاش بگذارد.»تیعلاتی در سال ۲۰۲۱ با دستاورد «مشاهده پراکندگی نور با نور و جستوجوی تکقطبیهای مغناطیسی» برگزیده مقیم کشورهای اسلامی جایزه مصطفی(ص) شد.او تصمیم گرفت که جایزهٔ نقدی جایزهٔ مصطفی را صرف کمک به همکاران و دانشجویانش کند. «این جایزه در زمان مناسبی از کارم به دستم رسیده تا به کمک آن وسایلی تهیه کنم که اعضای گروهم به آنها نیاز پیدا خواهند کرد. و آنها نیز احساس غرور خواهند کرد این مبلغ در راه چنین هدفی برای تأمین هزینههای انتقال دانشجویان دکتری ما صرف میشود.» ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۹۱
هوش مصنوعی و کشف مواد جدید؛ مسیر تازه عمر یاغی
عمر یاغی، برگزیده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۵، پس از نزدیک به پنج دهه فعالیت علمی، به دانشگاه تسینگهوا چین پیوست.
او ریاست «مرکز پژوهشی هوش مصنوعی برای شیمی و علم مواد» را بر عهده گرفته است؛ مرکزی که قرار است با ترکیب هوش مصنوعی و علم مواد، مسیر طراحی و توسعه مواد پیشرفته را شتاب دهد.
این مرکز از هوش مصنوعی برای طراحی، شناسایی و سنتز مواد جدید استفاده خواهد کرد.
هدف این رویکرد، کاهش زمان مورد نیاز برای توسعه مواد نوین است؛ فرآیندی که در روشهای سنتی ممکن است سالها طول بکشد.
تمرکز این مرکز بر طراحی موادی خواهد بود که بتوانند به حل برخی از مهمترین چالشهای جهان کمک کنند؛ از کمبود آب و تغییرات اقلیمی گرفته تا دستیابی به بیطرفی کربنی و توسعه پایدار.
یاغی همچنین بر آموزش نسل جدید پژوهشگرانی تأکید دارد که در مرز مشترک شیمی و هوش مصنوعی فعالیت خواهند کرد.
🧪او در سال ۲۰۲۵، جایزه نوبل شیمی را برای توسعه «چارچوبهای فلزی–آلی» (MOFs) دریافت کرد؛ موادی که از مهمترین دستاوردهای علم مواد در دهههای اخیر به شمار میروند.
یاغی پیشتر در سال ۲۰۱۵ نیز برای همین دستاورد، جایزه مصطفی(ص) را دریافت کرده بود.
همکاری عمر یاغی با دانشگاه تسینگهوا سابقهای چندساله دارد. او از سال ۲۰۲۲ استاد افتخاری این دانشگاه بوده و نیز عضو خارجی آکادمی علوم چین است.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
عمر یاغی، برگزیده جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۵، پس از نزدیک به پنج دهه فعالیت علمی، به دانشگاه تسینگهوا چین پیوست. او ریاست «مرکز پژوهشی هوش مصنوعی برای شیمی و علم مواد» را بر عهده گرفته است؛ مرکزی که قرار است با ترکیب هوش مصنوعی و علم مواد، مسیر طراحی و توسعه مواد پیشرفته را شتاب دهد.این مرکز از هوش مصنوعی برای طراحی، شناسایی و سنتز مواد جدید استفاده خواهد کرد. هدف این رویکرد، کاهش زمان مورد نیاز برای توسعه مواد نوین است؛ فرآیندی که در روشهای سنتی ممکن است سالها طول بکشد. تمرکز این مرکز بر طراحی موادی خواهد بود که بتوانند به حل برخی از مهمترین چالشهای جهان کمک کنند؛ از کمبود آب و تغییرات اقلیمی گرفته تا دستیابی به بیطرفی کربنی و توسعه پایدار. یاغی همچنین بر آموزش نسل جدید پژوهشگرانی تأکید دارد که در مرز مشترک شیمی و هوش مصنوعی فعالیت خواهند کرد.🧪او در سال ۲۰۲۵، جایزه نوبل شیمی را برای توسعه «چارچوبهای فلزی–آلی» (MOFs) دریافت کرد؛ موادی که از مهمترین دستاوردهای علم مواد در دهههای اخیر به شمار میروند.
یاغی پیشتر در سال ۲۰۱۵ نیز برای همین دستاورد، جایزه مصطفی(ص) را دریافت کرده بود.همکاری عمر یاغی با دانشگاه تسینگهوا سابقهای چندساله دارد. او از سال ۲۰۲۲ استاد افتخاری این دانشگاه بوده و نیز عضو خارجی آکادمی علوم چین است. ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۸
راز اشباح سرخ؛ چگونه رعدوبرق آسمان بالای زمین را روشن میکند؟
رعدوبرق تنها یک تخلیه الکتریکی در دل ابرهای طوفانی نیست.
هر صاعقه مجموعهای از فرآیندهای پیچیده الکترومغناطیسی را رقم میزند که از لایههای پایینی جو آغاز میشود تا ارتفاع دهها کیلومتری بالای زمین امتداد مییابد و حتی محیط فضایی اطراف سیاره را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
طی دهههای گذشته پیشرفت فناوریهای رصدی و گسترش مطالعات فیزیک جو امکان شناخت پدیدههایی را فراهم کرده است که تا پیش از آن تنها نورهایی مرموز و ناشناخته در آسمان بودند، پدیدههایی که امروزه با عنوان رویدادهای نوری گذرا شناخته میشوند.
این رویدادها که شامل اشباح سرخ، الوزها و فوارههای آبی هستند تنها برای چند میلیثانیه در ارتفاعات بالای ابرهای طوفانی ظاهر میشوند و به همین دلیل سالها از چشم دانشمندان پنهان مانده بودند.
شناخت سازوکار شکلگیری این پدیدهها نهتنها به درک بهتر رفتار الکتریکی جو زمین کمک کرده بلکه نقش رعدوبرق در برهمکنش میان جو و فضای نزدیک زمین را نیز روشنتر ساخته است.
پروفسور عمران اینان، استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد، در سال ۲۰۱۹ به دلیل پژوهشهای بنیادین درباره برهمکنش موج و ذره در فضای نزدیک زمین و تبیین ارتباط میان تخلیههای الکتریکی رعدوبرق و لایههای بالایی جو برگزیده جایزه مصطفی(ص) شد.
او در این خبر از مهمترین پژوهشهای خود، مسیر کشف رویدادهای نوری گذرا، توسعه ابزارهای رصدی و چالشهای باقیمانده در شناخت این پدیدهها سخن گفته است.
متن کامل این خبر را در خبرگزاری برنا مطالعه کنید.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
رعدوبرق تنها یک تخلیه الکتریکی در دل ابرهای طوفانی نیست. هر صاعقه مجموعهای از فرآیندهای پیچیده الکترومغناطیسی را رقم میزند که از لایههای پایینی جو آغاز میشود تا ارتفاع دهها کیلومتری بالای زمین امتداد مییابد و حتی محیط فضایی اطراف سیاره را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. طی دهههای گذشته پیشرفت فناوریهای رصدی و گسترش مطالعات فیزیک جو امکان شناخت پدیدههایی را فراهم کرده است که تا پیش از آن تنها نورهایی مرموز و ناشناخته در آسمان بودند، پدیدههایی که امروزه با عنوان رویدادهای نوری گذرا شناخته میشوند.این رویدادها که شامل اشباح سرخ، الوزها و فوارههای آبی هستند تنها برای چند میلیثانیه در ارتفاعات بالای ابرهای طوفانی ظاهر میشوند و به همین دلیل سالها از چشم دانشمندان پنهان مانده بودند. شناخت سازوکار شکلگیری این پدیدهها نهتنها به درک بهتر رفتار الکتریکی جو زمین کمک کرده بلکه نقش رعدوبرق در برهمکنش میان جو و فضای نزدیک زمین را نیز روشنتر ساخته است.پروفسور عمران اینان، استاد بازنشسته دانشگاه استنفورد، در سال ۲۰۱۹ به دلیل پژوهشهای بنیادین درباره برهمکنش موج و ذره در فضای نزدیک زمین و تبیین ارتباط میان تخلیههای الکتریکی رعدوبرق و لایههای بالایی جو برگزیده جایزه مصطفی(ص) شد.او در این خبر از مهمترین پژوهشهای خود، مسیر کشف رویدادهای نوری گذرا، توسعه ابزارهای رصدی و چالشهای باقیمانده در شناخت این پدیدهها سخن گفته است.متن کامل این خبر را در خبرگزاری برنا مطالعه کنید.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۶
خشم سرخ آسمان؛ راز اسپرایتها
تصویری تازه از آسمان صحرای تاتاکوآ، رشتههایی سرخ و شاخهدار را نشان میدهد که گویی از دل تاریکی به سوی فضا زبانه میکشند.
این پدیده که «اسپرایت» یا «اشباح سرخ» نام دارد، برخلاف ظاهر فرازمینیاش بخشی از رفتار طبیعی جو زمین است و تنها چند هزارم ثانیه دوام میآورد.
برخلاف آذرخشهای معمولی که در وردسپهر (تروپوسفر؛ پایینترین لایۀ جوی زمین) رخ میدهند، این جرقههای سرخ در ارتفاع حدود ۵۰ تا ۹۰ کیلومتری ظاهر میشوند و در هوای بسیار رقیق بالای جو، بیآنکه صدای رعدی شنیده شود، محو میشوند.
پیدایش اشباح سرخ به صاعقههای بسیار نیرومند، بهویژه تخلیه بار مثبت از ابر به زمین، وابسته است.
پس از این تخلیه، میدان الکتریکی قدرتمندی در بالای ابر ایجاد میشود که از سد الکترونهای جو عبور کرده و به لایههای فوقانی میرسد.
برخورد الکترونهای پرانرژی با مولکولهای نیتروژن، آنها را برانگیخته میکند و نور سرخ درخشانی پدید میآورد که تنها چند میلیثانیه پایدار است.
یکی از برجستهترین دانشمندانی که راز این پدیدهها را بررسی کرده، عمران اینان، پژوهشگر اهل ترکیه و استاد پیشین مهندسی برق دانشگاه استنفورد است.
او با وجود تحصیل در مهندسی برق، مسیر پژوهشی خود را به سوی فیزیک فضای نزدیک زمین و جو فوقانی تغییر داد و سالها رفتار امواج الکترومغناطیسی با بسامد بسیار پایین و ارتباط آنها با آذرخشها را مطالعه کرد.
پژوهشهای اینان نشان داد که آذرخشها تنها نمایشی دیدنی در آسمان نیستند، بلکه میتوانند یونسپهر را تغییر دهند، بر انتشار امواج رادیویی اثر بگذارند.
دستاوردهای علمی عمران اینان در سال ۲۰۱۹ با دریافت جایزه مصطفی(ص) مورد تقدیر قرار گرفت.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
تصویری تازه از آسمان صحرای تاتاکوآ، رشتههایی سرخ و شاخهدار را نشان میدهد که گویی از دل تاریکی به سوی فضا زبانه میکشند. این پدیده که «اسپرایت» یا «اشباح سرخ» نام دارد، برخلاف ظاهر فرازمینیاش بخشی از رفتار طبیعی جو زمین است و تنها چند هزارم ثانیه دوام میآورد.برخلاف آذرخشهای معمولی که در وردسپهر (تروپوسفر؛ پایینترین لایۀ جوی زمین) رخ میدهند، این جرقههای سرخ در ارتفاع حدود ۵۰ تا ۹۰ کیلومتری ظاهر میشوند و در هوای بسیار رقیق بالای جو، بیآنکه صدای رعدی شنیده شود، محو میشوند.پیدایش اشباح سرخ به صاعقههای بسیار نیرومند، بهویژه تخلیه بار مثبت از ابر به زمین، وابسته است. پس از این تخلیه، میدان الکتریکی قدرتمندی در بالای ابر ایجاد میشود که از سد الکترونهای جو عبور کرده و به لایههای فوقانی میرسد. برخورد الکترونهای پرانرژی با مولکولهای نیتروژن، آنها را برانگیخته میکند و نور سرخ درخشانی پدید میآورد که تنها چند میلیثانیه پایدار است.یکی از برجستهترین دانشمندانی که راز این پدیدهها را بررسی کرده، عمران اینان، پژوهشگر اهل ترکیه و استاد پیشین مهندسی برق دانشگاه استنفورد است. او با وجود تحصیل در مهندسی برق، مسیر پژوهشی خود را به سوی فیزیک فضای نزدیک زمین و جو فوقانی تغییر داد و سالها رفتار امواج الکترومغناطیسی با بسامد بسیار پایین و ارتباط آنها با آذرخشها را مطالعه کرد.پژوهشهای اینان نشان داد که آذرخشها تنها نمایشی دیدنی در آسمان نیستند، بلکه میتوانند یونسپهر را تغییر دهند، بر انتشار امواج رادیویی اثر بگذارند.دستاوردهای علمی عمران اینان در سال ۲۰۱۹ با دریافت جایزه مصطفی(ص) مورد تقدیر قرار گرفت. ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۷
پیامی برای نجات
واکسنهای mRNA تنها محصول دوران همهگیری کووید ۱۹ نبودند؛ بلکه نتیجه بیش از شش دهه پژوهش، آزمون و نوآوری در زیستشناسی مولکولی، ژنتیک و فناوری RNA اند.
در این قسمت از پادکست رصدخانه، مسیر علمی این فناوری را از نخستین ایدهها و چالشهای آزمایشگاهی تا توسعه یکی از مهمترین دستاوردهای پزشکی مدرن دنبال میکنیم.
🧬 روایتی از اینکه چگونه یک مولکول کوچک، با تکیه بر پژوهشهای بنیادی و پشتکار دانشمندان، به ابزاری برای نجات میلیونها انسان تبدیل شد.
همین الان این قسمت را در کست باکس بشنوید.
همین الان این قسمت را در شنوتو بشنوید.
ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.
جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
واکسنهای mRNA تنها محصول دوران همهگیری کووید ۱۹ نبودند؛ بلکه نتیجه بیش از شش دهه پژوهش، آزمون و نوآوری در زیستشناسی مولکولی، ژنتیک و فناوری RNA اند. در این قسمت از پادکست رصدخانه، مسیر علمی این فناوری را از نخستین ایدهها و چالشهای آزمایشگاهی تا توسعه یکی از مهمترین دستاوردهای پزشکی مدرن دنبال میکنیم.🧬 روایتی از اینکه چگونه یک مولکول کوچک، با تکیه بر پژوهشهای بنیادی و پشتکار دانشمندان، به ابزاری برای نجات میلیونها انسان تبدیل شد.
همین الان این قسمت را در کست باکس بشنوید. همین الان این قسمت را در شنوتو بشنوید. ما را در شبکههای اجتماعی دنبال کنید.جایزه مصطفی(ص) | @mustafaprize
۵