موفقیت پژوهشگران کشور در طراحی حفاظ پرتویی برای حمل و نگهداری سوخت هستهای مصرف شده
گروهی از پژوهشگران هستهای کشور با ترکیب شبیهسازیهای پیشرفته و آزمایشهای عملی، موفق به طراحی و ساخت یک حفاظ پرتوی کامپوزیتی نوین برای محفظههای حمل و نگهداری سوخت هستهای مصر ف شده شدند.
این دستاورد که در مجله Scientific Reports از انتشارات Nature منتشر شده، گامی مؤثر در جهت افزایش ایمنی تأسیسات هستهای و کاهش خطرات پرتوزایی برای کارکنان و محیط زیست محسوب میشود.
در این پژوهش ابتدا با استفاده از نرمافزارهای هستهای ORIGEN2.1 و Top-Mc، چشمههای پرتوی (نوترون و گاما) حاصل از سوخت مصرف شده محاسبه و سپس عملکرد حفاظهای مختلف شبیهسازی شده است. پژوهشگران سپس با الهام از نتایج شبیهسازی، یک نانوکامپوزیت پلیمری حاوی ۲۰ درصد کاربید بور (B₄C) ساختند و عملکرد آن را در راکتور تحقیقاتی تهران در برابر پرتوهای نوترونی حرارتی به آزمایش گذاشتند.
حفاظ طراحی شده با ضخامت تنها ۱۰ سانتیمتر، میزان دوز پرتوی سطح محفظه را به ۱.۹۸ میلیسیورت بر ساعت کاهش میدهد که کاملاً با استانداردهای سختگیرانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) مطابقت دارد.
نمونه تست شده در راکتور تحقیقاتی تهران، توانسته است ۹۹.۶۹ درصد از نوترونهای حرارتی راکتور تحقیقاتی تهران را تنها در ضخامت حدود یک سانتیمتر جذب کند که بیانگر کارایی فوقالعاده بالای این ماده جدید است.
به گفته محققان، این ماده کامپوزیتی جدید علاوه بر وزن سبک و کارایی بالا، به دلیل توزیع یکنواخت ذرات جاذب نوترون در بستر پلیمری، از پایداری شیمیایی و مکانیکی مناسبی نیز برخوردار است. این ویژگیها آن را به گزینهای ایدهآل برای استفاده در محفظههای دو منظوره (کسک حمل و نگهداری موقت) سوخت هستهای تبدیل کرده است.
Simulation and experimental validation of spent nuclear fuel cask shieldsKiani, M.A., Outokesh, M., Ahmadi, S.J. et al. Sci Rep (2026). https://doi.org/10.1038/s41598-026-60071-2
گروهی از پژوهشگران هستهای کشور با ترکیب شبیهسازیهای پیشرفته و آزمایشهای عملی، موفق به طراحی و ساخت یک حفاظ پرتوی کامپوزیتی نوین برای محفظههای حمل و نگهداری سوخت هستهای مصر ف شده شدند.
این دستاورد که در مجله Scientific Reports از انتشارات Nature منتشر شده، گامی مؤثر در جهت افزایش ایمنی تأسیسات هستهای و کاهش خطرات پرتوزایی برای کارکنان و محیط زیست محسوب میشود.
در این پژوهش ابتدا با استفاده از نرمافزارهای هستهای ORIGEN2.1 و Top-Mc، چشمههای پرتوی (نوترون و گاما) حاصل از سوخت مصرف شده محاسبه و سپس عملکرد حفاظهای مختلف شبیهسازی شده است. پژوهشگران سپس با الهام از نتایج شبیهسازی، یک نانوکامپوزیت پلیمری حاوی ۲۰ درصد کاربید بور (B₄C) ساختند و عملکرد آن را در راکتور تحقیقاتی تهران در برابر پرتوهای نوترونی حرارتی به آزمایش گذاشتند.
حفاظ طراحی شده با ضخامت تنها ۱۰ سانتیمتر، میزان دوز پرتوی سطح محفظه را به ۱.۹۸ میلیسیورت بر ساعت کاهش میدهد که کاملاً با استانداردهای سختگیرانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) مطابقت دارد.
نمونه تست شده در راکتور تحقیقاتی تهران، توانسته است ۹۹.۶۹ درصد از نوترونهای حرارتی راکتور تحقیقاتی تهران را تنها در ضخامت حدود یک سانتیمتر جذب کند که بیانگر کارایی فوقالعاده بالای این ماده جدید است.
به گفته محققان، این ماده کامپوزیتی جدید علاوه بر وزن سبک و کارایی بالا، به دلیل توزیع یکنواخت ذرات جاذب نوترون در بستر پلیمری، از پایداری شیمیایی و مکانیکی مناسبی نیز برخوردار است. این ویژگیها آن را به گزینهای ایدهآل برای استفاده در محفظههای دو منظوره (کسک حمل و نگهداری موقت) سوخت هستهای تبدیل کرده است.
Simulation and experimental validation of spent nuclear fuel cask shieldsKiani, M.A., Outokesh, M., Ahmadi, S.J. et al. Sci Rep (2026). https://doi.org/10.1038/s41598-026-60071-2
۶۲بازارسال شده از
معرفی برگزیدگان نخستین جشنواره ملی پژوهش و فناوری سازمان انرژی اتمی ایرانطرحهای برتر پژوهشی و فناورانه کشور در نخستین جشنواره ملی پژوهش و فناوری معرفی شدند. به گزارش مرکز دیپلماسی عمومی و اطلاعرسانی سازمان انرژی اتمی ایران؛ سه طرح برتر پژوهشی و فناورانه کشور در نخستین جشنواره ملی پژوهش و فناوری معرفی شدند. از میان طرحهای راه یافته به مرحله نهایی؛ طرح "توسعه مدلهای انتقال ایزوتوپهای پایدار مبتنی بر فرایند، فراتر از فرض تعادل، در جو"؛ طرح "طراحی و ساخت دستگاه قابل حمل برای پایش آلودگی آلفا و بتا / گاما" و طرح "تولید ذرات هیدروکسی آپاتیت دوپشده با ساماریم-۱۵۳ جهت سینووکتومی مفاصل میانی بیماران مبتلا به آرتریت هموفیلی" رتبههای اول تا سوم نخستین جشنواره ملی پژوهش و فناوری را کسب کردند. #روایت_هستهای
شرح این رویداد را در www.aeoi.org.ir مشاهده کنید.@AEOI_IRنظام ایمنی هستهای آمریکا تصمیم گرفت: حذف اصل ALARA پس از ۵۰ سال
واشنگتن، دی.سی. — نظام ایمنی هستهای آمریکا (NRC) در تاریخ ۱ ژوئیه، با ارائهٔ پیشنهادی، گام بزرگی در بازنگری مقررات حفاظت در برابر اشعه برداشته است. بر اساس این پیشنهاد، اصل آلارا که بیش از ۵۰ سال سنگ بنای این مقررات بوده، از آییننامههای حفاظت پرتویی حذف شده و با رویکردی پلکانی (Graded Approach) جایگزین میشود. مقامات NRC میگویند این تغییر، ضمن حفظ سطح ایمنی، شفافیت نظارتی را افزایش میدهد.
این پیشنهاد که در پاسخ به فرمان اجرایی مه ۲۰۲۵ رئیس جمهور مبنی بر اتخاذ «محدودیتهای پرتویی مبتنی بر علم» ارائه شده، مهمترین بازنگری در چارچوب حفاظت پرتویی NRC از سال ۱۹۹۱ به شمار میرود. از جمله تغییرات کلیدی پیشنهادی میتوان به افزایش برخی محدودیت های دُز پسابها، انعطافپذیری بیشتر در نحوهٔ مدیریت موارد عبور از محدودیت دُز سالانه، و بازطراحی اساسی نحوهٔ مدیریت مواجهه با پرتو توسط دارنده های مجوز اشاره کرد.
تحلیل هزینه-فایده NRC نشان می دهد که این تغییرات به ترتیب سالانه حدود ۹.۵۳ میلیون دلار برای صنعت هسته ای، و 704 هزار دلار برای خود NRC صرفه جویی به همراه خواهد داشت.
"هو نیه"، رئیس NRC، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «ما سطح شفافیت نظارتی را بالا میبریم، نه اینکه سطح ایمنی را پایین آورده باشیم. محدودیت های دُز پرتویی ما بدون تغییر باقی می مانند – آنچه حذف می شود، ابهامات غیرضروری است.
تغییرات کلیدی در پیشنهاد جدید:- حذف الزامات ALARA از بخش ۲۰ از آیین نامه ۱۰CFR که استانداردهای حفاظت پرتویی برای تمامی دارندگان مجوز NRC را تعیین میکند- اجرای رویکرد پلکانی شامل اقدامات حفاظتی متناسب با سطوح مختلف مواجهه (۱۰۰ میلی رم در سال، ۵۰۰ میلی رم در سال، و ۵ رم در سال)- افزایش محدودیت دُز پسابها از ۱۰ میلی رم در سال به ۲۵ میلیرم در سال- اجازهٔ دریافت دُز تا دو برابر حد سالانه (۱۰ رم) به شرط آنکه میانگین پنجساله زیر ۵ رم در سال باقی بماند- مجوز انجام تحلیل هزینه-فایده برای تصمیمگیری دربارهٔ اجرای اقدامات حفاظتی- حذف نیاز به دُزیمتر انفرادی برای دُزهای زیر ۵۰۰ میلیرم در سال
"امیر بهادری"، استاد دانشگاه ایالتی کانزاس و متخصص فیزیک بهداشت، گفت که به نظر او پاسخ NRC به فرمان اجرایی «به طور کلی با دانش علمی کنونی همخوانی دارد»، اما خاطرنشان کرد که این آژانس به برخی از مطالعات کلیدی اشاره نکرده است.
بهادری گفت این صرفه جویی ها در مقایسه با هزینه های عملیاتی سالانه بسیار ناچیز است و به راحتی میتواند خنثی شود. وی افزود: "اگر حتی اندکی بر دُز کارگران پرتویی افزوده شود، یا اگر درک کارگران از ریسک تغییر کند، ممکن است آنها درخواست جبران بیشتر کنند که این خود می تواند صرفه جویی های هزینه را خنثی کند"
بهادری ضمن حمایت از ایجاد آستانه ای برای بهینه سازی دُز عمومی، تأکید کرد که "مقدار مناسب دُز باید تنها پس از مشارکت گستردهٔ ذینفعان تعیین شود"
او گفت: "اهداف بسیار پایین ALARA برای پسابها و محدودیتهای انتشار موجود در مقررات، این امکان را به راحتی فراهم میکند که ادعاهای مربوط به اثرات نامطلوب سلامتی نیروگاه های هسته ای بر عموم مردم را رد کرد. حتی افزایش اندک دُز عمومی، دفاع در برابر چنین ادعاهایی را دشوارتر می کند"
"نیکول مارتینز"، استاد دانشگاه کلمسون و متخصص فیزیک بهداشت ، نگرانی خود را دربارهٔ آستانهٔ ۵۰۰ میلیرم در سال برای دریافت دُزیمتر انفرادی ابراز کرد و آن را «بیش از حد بالا» دانست و پیشنهاد کرد که ۱۰۰ میلیرم در سال مناسبتر است. لینک خبرسامانه ترویج و اطلاع رسانی هستهای ایران
واشنگتن، دی.سی. — نظام ایمنی هستهای آمریکا (NRC) در تاریخ ۱ ژوئیه، با ارائهٔ پیشنهادی، گام بزرگی در بازنگری مقررات حفاظت در برابر اشعه برداشته است. بر اساس این پیشنهاد، اصل آلارا که بیش از ۵۰ سال سنگ بنای این مقررات بوده، از آییننامههای حفاظت پرتویی حذف شده و با رویکردی پلکانی (Graded Approach) جایگزین میشود. مقامات NRC میگویند این تغییر، ضمن حفظ سطح ایمنی، شفافیت نظارتی را افزایش میدهد.
این پیشنهاد که در پاسخ به فرمان اجرایی مه ۲۰۲۵ رئیس جمهور مبنی بر اتخاذ «محدودیتهای پرتویی مبتنی بر علم» ارائه شده، مهمترین بازنگری در چارچوب حفاظت پرتویی NRC از سال ۱۹۹۱ به شمار میرود. از جمله تغییرات کلیدی پیشنهادی میتوان به افزایش برخی محدودیت های دُز پسابها، انعطافپذیری بیشتر در نحوهٔ مدیریت موارد عبور از محدودیت دُز سالانه، و بازطراحی اساسی نحوهٔ مدیریت مواجهه با پرتو توسط دارنده های مجوز اشاره کرد.
تحلیل هزینه-فایده NRC نشان می دهد که این تغییرات به ترتیب سالانه حدود ۹.۵۳ میلیون دلار برای صنعت هسته ای، و 704 هزار دلار برای خود NRC صرفه جویی به همراه خواهد داشت.
"هو نیه"، رئیس NRC، در بیانیهای مطبوعاتی گفت: «ما سطح شفافیت نظارتی را بالا میبریم، نه اینکه سطح ایمنی را پایین آورده باشیم. محدودیت های دُز پرتویی ما بدون تغییر باقی می مانند – آنچه حذف می شود، ابهامات غیرضروری است.
تغییرات کلیدی در پیشنهاد جدید:- حذف الزامات ALARA از بخش ۲۰ از آیین نامه ۱۰CFR که استانداردهای حفاظت پرتویی برای تمامی دارندگان مجوز NRC را تعیین میکند- اجرای رویکرد پلکانی شامل اقدامات حفاظتی متناسب با سطوح مختلف مواجهه (۱۰۰ میلی رم در سال، ۵۰۰ میلی رم در سال، و ۵ رم در سال)- افزایش محدودیت دُز پسابها از ۱۰ میلی رم در سال به ۲۵ میلیرم در سال- اجازهٔ دریافت دُز تا دو برابر حد سالانه (۱۰ رم) به شرط آنکه میانگین پنجساله زیر ۵ رم در سال باقی بماند- مجوز انجام تحلیل هزینه-فایده برای تصمیمگیری دربارهٔ اجرای اقدامات حفاظتی- حذف نیاز به دُزیمتر انفرادی برای دُزهای زیر ۵۰۰ میلیرم در سال
"امیر بهادری"، استاد دانشگاه ایالتی کانزاس و متخصص فیزیک بهداشت، گفت که به نظر او پاسخ NRC به فرمان اجرایی «به طور کلی با دانش علمی کنونی همخوانی دارد»، اما خاطرنشان کرد که این آژانس به برخی از مطالعات کلیدی اشاره نکرده است.
بهادری گفت این صرفه جویی ها در مقایسه با هزینه های عملیاتی سالانه بسیار ناچیز است و به راحتی میتواند خنثی شود. وی افزود: "اگر حتی اندکی بر دُز کارگران پرتویی افزوده شود، یا اگر درک کارگران از ریسک تغییر کند، ممکن است آنها درخواست جبران بیشتر کنند که این خود می تواند صرفه جویی های هزینه را خنثی کند"
بهادری ضمن حمایت از ایجاد آستانه ای برای بهینه سازی دُز عمومی، تأکید کرد که "مقدار مناسب دُز باید تنها پس از مشارکت گستردهٔ ذینفعان تعیین شود"
او گفت: "اهداف بسیار پایین ALARA برای پسابها و محدودیتهای انتشار موجود در مقررات، این امکان را به راحتی فراهم میکند که ادعاهای مربوط به اثرات نامطلوب سلامتی نیروگاه های هسته ای بر عموم مردم را رد کرد. حتی افزایش اندک دُز عمومی، دفاع در برابر چنین ادعاهایی را دشوارتر می کند"
"نیکول مارتینز"، استاد دانشگاه کلمسون و متخصص فیزیک بهداشت ، نگرانی خود را دربارهٔ آستانهٔ ۵۰۰ میلیرم در سال برای دریافت دُزیمتر انفرادی ابراز کرد و آن را «بیش از حد بالا» دانست و پیشنهاد کرد که ۱۰۰ میلیرم در سال مناسبتر است. لینک خبرسامانه ترویج و اطلاع رسانی هستهای ایران
۱
شماره جدید مجله بینالمللی پژوهشگاه علوم و فنون هستهای منتشر شدJournal of Nuclear Research and Applicationsدسترسی رایگان به مقالات:https://jonra.nstri.ir/issue_239_243.htmlمقاله پیشنهادی "ستاره ایران" در این شماره در خصوص ساخت حفاظ گاما بر پایه استفاده از نانوکامپوزیت “Experimental Investigation of a Lead-Free Nano-Composite Shield Based on Epoxy Resin for a Cobalt-60 Gamma-Ray Source” by Adeli,R.,Shirmardi,S. P.,Bagheri,R. در این مطالعه که با هدف جایگزینی حفاظهای سربی انجام شده است، ساخت و ارزیابی یک حفاظ نانوکامپوزیتی بر پایه رزین اپوکسی و تقویتشده با نانوذرات اکسید تنگستن (WO₃) با نمونه میکروکامپوزیت حاوی اکسید سرب (PbO) در دزهای مختلف و در برابر چشمه قوی کبالت-۶۰ مقایسه شده است.لینک دسترسی به این مقاله: https://jonra.nstri.ir/article_1780.htmlسامانه ترویج و اطلاعرسانی هستهای ایران
۲
«کنگره سالانه پزشکی هستهای ایران» در تاریخ ۲۵ تا ۲۷ شهریورماه به میزبانی شهر تبریز برگزار خواهد شد.مهلت ارسال مقالات: ۱۵ مرداد
https://congress.tabrizhospital.ir/
https://congress.tabrizhospital.ir/
۲شهید فخری زاده.mp3
۰۲:۰۷-۱.۹۵ مگابایت
رسید از دست محبوبی به دستمصدای شهید دکتر فخری زاده را میشنوید
بعد از شهادت حاج قاسم؛ دکتر محسن فخری زاده در سپند و در سالن کنفرانس آن اشاره به ماجرای شهادت حاج قاسم می کند و شعری از حافظ می خواند.و نیز اشاره ای به شهدایی که با ایشان همکار بودند شهید مسعود علیمحمدی و شهید شهریاری و نیز شهدای جنگ ۸ ساله از قبیل شهید بروجردی
در خوانش شعر ایشان بغض می کنند و در معانی فرو می روند.یک سال بعد خودشان هم شهید می شوند
فخری زاده حافظ شناس قهاری بود که در اکثر جلسات از اشعار ایشان استفاده می کردند.گریه کردن ایشان در هنگام خواندن شعر گویی التماس از حضرت حق برای کسب امتیاز شهادت بوده است
بعد از شهادت حاج قاسم؛ دکتر محسن فخری زاده در سپند و در سالن کنفرانس آن اشاره به ماجرای شهادت حاج قاسم می کند و شعری از حافظ می خواند.و نیز اشاره ای به شهدایی که با ایشان همکار بودند شهید مسعود علیمحمدی و شهید شهریاری و نیز شهدای جنگ ۸ ساله از قبیل شهید بروجردی
در خوانش شعر ایشان بغض می کنند و در معانی فرو می روند.یک سال بعد خودشان هم شهید می شوند
فخری زاده حافظ شناس قهاری بود که در اکثر جلسات از اشعار ایشان استفاده می کردند.گریه کردن ایشان در هنگام خواندن شعر گویی التماس از حضرت حق برای کسب امتیاز شهادت بوده است
۵۲
سیگارهای "زرین" و "اشنو" در اولین مقاله بینالمللی ثبت شده ایران مرتبط با راکتور تحقیقاتی تهران
اولین مقاله بینالمللی ثبت شده ایران مرتبط با راکتور تحقیقاتی تهران مربوط به سال 1351 است؛ یعنی تنها چهار سال بعد از افتتاح راکتور در سال 1347در یک پژوهش، نمونههایی از تنباکوی سیگارهای "زرین" و "اشنو" که بهطور تصادفی از فروشگاههای محلی خریداری شده بودند، در رآکتور تحقیقاتی دانشگاه تهران تحت تابش نوترونی قرار گرفتند و سپس با تحلیل طیف گامای حاصل از فعالسازی نوترونی عناصر موجود در آنها شناسایی شدند.
نتایج این پژوهش نیز جالب است:
1. نتایج نشان داد که تنباکوی سیگار اشنو در مقایسه با زرین، غلظت بالاتری از اغلب عناصر دارد که احتمالاً به دلیل فرآوری بیشتر تنباکوی زرین (بهعنوان برند باکیفیتتر) بوده است.
2. غلظت برم در سیگارهای ایرانی بهطور قابلتوجهی بالاتر از برندهای آمریکایی بود که علت آن استفاده از متیلبرومید بهعنوان ماده نگهدارنده در دوران انبارداری اعلام شد.
3. برخلاف گزارشهای محققان خارجی، هیچ اثری از آرسنیک در سیگارهای ایرانی یافت نشد که دلیل آن استفاده نکردن کشاورزان ایرانی از حشرهکشهای آرسنیکی عنوان شد.
این پژوهش در دورانی انجام شد که توجه جهانی به ارتباط عناصر کمیاب در بدن با بروز بیماریها افزایش یافته بود. مطالعه عابدینزاده و پارسا نهتنها اولین گزارش سیستماتیک از ترکیب عنصری تنباکوی سیگارهای ایرانی را ارائه داد، بلکه نشاندهنده توانمندی مرکز هستهای دانشگاه تهران در بهکارگیری روشهای پیشرفته آنالیز فعالسازی نوترونی در اوایل دهه ۱۳۵۰ بود.
ستاره ایران: این روش سالهاست که در راکتور تحقیقاتی تهران و راکتور مینیاتوری اصفهان به عنوان یک روش روتین و جاری برای آنالیز انواع مواد به کار میرود و یکی از خدمات جاری آنها محسوب میشود
این مقاله در مجله Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry از انتشارات Springer منتشر شده است که از طریق این لینک قابل دسترسی استhttps://link.springer.com/article/10.1007/BF02514156سامانه ترویج و اطلاعرسانی هستهای ایران
اولین مقاله بینالمللی ثبت شده ایران مرتبط با راکتور تحقیقاتی تهران مربوط به سال 1351 است؛ یعنی تنها چهار سال بعد از افتتاح راکتور در سال 1347در یک پژوهش، نمونههایی از تنباکوی سیگارهای "زرین" و "اشنو" که بهطور تصادفی از فروشگاههای محلی خریداری شده بودند، در رآکتور تحقیقاتی دانشگاه تهران تحت تابش نوترونی قرار گرفتند و سپس با تحلیل طیف گامای حاصل از فعالسازی نوترونی عناصر موجود در آنها شناسایی شدند.
نتایج این پژوهش نیز جالب است:
1. نتایج نشان داد که تنباکوی سیگار اشنو در مقایسه با زرین، غلظت بالاتری از اغلب عناصر دارد که احتمالاً به دلیل فرآوری بیشتر تنباکوی زرین (بهعنوان برند باکیفیتتر) بوده است.
2. غلظت برم در سیگارهای ایرانی بهطور قابلتوجهی بالاتر از برندهای آمریکایی بود که علت آن استفاده از متیلبرومید بهعنوان ماده نگهدارنده در دوران انبارداری اعلام شد.
3. برخلاف گزارشهای محققان خارجی، هیچ اثری از آرسنیک در سیگارهای ایرانی یافت نشد که دلیل آن استفاده نکردن کشاورزان ایرانی از حشرهکشهای آرسنیکی عنوان شد.
این پژوهش در دورانی انجام شد که توجه جهانی به ارتباط عناصر کمیاب در بدن با بروز بیماریها افزایش یافته بود. مطالعه عابدینزاده و پارسا نهتنها اولین گزارش سیستماتیک از ترکیب عنصری تنباکوی سیگارهای ایرانی را ارائه داد، بلکه نشاندهنده توانمندی مرکز هستهای دانشگاه تهران در بهکارگیری روشهای پیشرفته آنالیز فعالسازی نوترونی در اوایل دهه ۱۳۵۰ بود.
ستاره ایران: این روش سالهاست که در راکتور تحقیقاتی تهران و راکتور مینیاتوری اصفهان به عنوان یک روش روتین و جاری برای آنالیز انواع مواد به کار میرود و یکی از خدمات جاری آنها محسوب میشود
این مقاله در مجله Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry از انتشارات Springer منتشر شده است که از طریق این لینک قابل دسترسی استhttps://link.springer.com/article/10.1007/BF02514156سامانه ترویج و اطلاعرسانی هستهای ایران
۱۱
مقالهای تخصصی با مشارکت استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature
شتابدهنده تاندم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای به همت گروهی از پژوهشگران درحال طراحی و ساخت است. این گروه اخیرا مقالهای در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature در خصوص بهینهسازی بخشهایی از این شتابندهنده را منتشر کردهاند که در آن نام استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی به عنوان یکی از نویسندگان مقاله آمده است.
شتابدهندههای تاندِم، ابزاری کلیدی در روش پیشرفته AMS برای عمر سنجی آثار باستانی تا حدود ۵۵ هزار سال هستند. عملکرد این شتابدهندهها بر پایه استفاده دو باره از یک ولتاژ زیاد برای افزایش انرژی یونها استوار است. بخش تبادل بار از مهمترین بخش های این شتابدهندهها محسوب میشود که وظیفه تبدیل یونهای منفی کربن به یونهای مثبت را برای ادامه مسیر شتابدهی بر عهده دارد.
پژوهشگران با هدف بهینهسازی این بخش حیاتی، ابتدا سطح مقطعهای برهمکنشهای مربوط به فرآیند تبادل بار یونهای کربن با گاز نیتروژن را در انرژی ۱.۷ مگاالکترونولت محاسبه کردند. آنها با در نظر گرفتن ۱۴ برهمکنش احتمالی میان حالتهای بار مجاور و با استفاده از شبیهسازیهای پیشرفته در نرمافزار کامسول، هندسه بهینهای برای محفظه تبادل بار طراحی کردند.مهمترین دستاورد این طراحی، کاهش چشمگیر طول بخش تبادل بار به حدود یکسوم نمونههای متداول است. آنها برای تأیید شبیهسازیهای خود، بخش طراحیشده را ساخته و به صورت تجربی مورد آزمایش قرار دادند. نتایج اندازهگیری فشار در بخشهای مختلف، تطابق بسیار خوبی با شبیهسازیهای دینامیک گاز داشت که صحت طراحی را تأیید میکند. همچنین، کسر حالتهای بار کربن محاسبهشده در این مطالعه با دادههای تجربی مرجع دیگری در شرایط مشابه مقایسه شد که تطابق نزدیکی بین آنها مشاهده گردید و قابلیت اطمینان مدل را اثبات کرد .
این موفقیت، گامی مهم در راستای احداث کامل شتابدهنده تاندِم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای برای کاربردهای پیشرفته باستانشناسی و تحلیل مواد محسوب میشود و نشاندهنده توانمندی بالای پژوهشگران ایرانی در طراحی و ساخت تجهیزات پیچیده علمی است.
لینک دسترسی به متن کامل مقالهhttps://www.nature.com/articles/s41598-026-42751-1
شتابدهنده تاندم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای به همت گروهی از پژوهشگران درحال طراحی و ساخت است. این گروه اخیرا مقالهای در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature در خصوص بهینهسازی بخشهایی از این شتابندهنده را منتشر کردهاند که در آن نام استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی به عنوان یکی از نویسندگان مقاله آمده است.
شتابدهندههای تاندِم، ابزاری کلیدی در روش پیشرفته AMS برای عمر سنجی آثار باستانی تا حدود ۵۵ هزار سال هستند. عملکرد این شتابدهندهها بر پایه استفاده دو باره از یک ولتاژ زیاد برای افزایش انرژی یونها استوار است. بخش تبادل بار از مهمترین بخش های این شتابدهندهها محسوب میشود که وظیفه تبدیل یونهای منفی کربن به یونهای مثبت را برای ادامه مسیر شتابدهی بر عهده دارد.
پژوهشگران با هدف بهینهسازی این بخش حیاتی، ابتدا سطح مقطعهای برهمکنشهای مربوط به فرآیند تبادل بار یونهای کربن با گاز نیتروژن را در انرژی ۱.۷ مگاالکترونولت محاسبه کردند. آنها با در نظر گرفتن ۱۴ برهمکنش احتمالی میان حالتهای بار مجاور و با استفاده از شبیهسازیهای پیشرفته در نرمافزار کامسول، هندسه بهینهای برای محفظه تبادل بار طراحی کردند.مهمترین دستاورد این طراحی، کاهش چشمگیر طول بخش تبادل بار به حدود یکسوم نمونههای متداول است. آنها برای تأیید شبیهسازیهای خود، بخش طراحیشده را ساخته و به صورت تجربی مورد آزمایش قرار دادند. نتایج اندازهگیری فشار در بخشهای مختلف، تطابق بسیار خوبی با شبیهسازیهای دینامیک گاز داشت که صحت طراحی را تأیید میکند. همچنین، کسر حالتهای بار کربن محاسبهشده در این مطالعه با دادههای تجربی مرجع دیگری در شرایط مشابه مقایسه شد که تطابق نزدیکی بین آنها مشاهده گردید و قابلیت اطمینان مدل را اثبات کرد .
این موفقیت، گامی مهم در راستای احداث کامل شتابدهنده تاندِم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای برای کاربردهای پیشرفته باستانشناسی و تحلیل مواد محسوب میشود و نشاندهنده توانمندی بالای پژوهشگران ایرانی در طراحی و ساخت تجهیزات پیچیده علمی است.
لینک دسترسی به متن کامل مقالهhttps://www.nature.com/articles/s41598-026-42751-1
۱۱ستاره ایران مقالهای تخصصی با مشارکت استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature شتابدهنده تاندم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای به همت گروهی از پژوهشگران درحال طراحی و ساخت است. این گروه اخیرا مقالهای در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature در خصوص بهینهسازی بخشهایی از این شتابندهنده را منتشر کردهاند که در آن نام استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی به عنوان یکی از نویسندگان مقاله آمده است. شتابدهندههای تاندِم، ابزاری کلیدی در روش پیشرفته AMS برای عمر سنجی آثار باستانی تا حدود ۵۵ هزار سال هستند. عملکرد این شتابدهندهها بر پایه استفاده دو باره از یک ولتاژ زیاد برای افزایش انرژی یونها استوار است. بخش تبادل بار از مهمترین بخش های این شتابدهندهها محسوب میشود که وظیفه تبدیل یونهای منفی کربن به یونهای مثبت را برای ادامه مسیر شتابدهی بر عهده دارد. پژوهشگران با هدف بهینهسازی این بخش حیاتی، ابتدا سطح مقطعهای برهمکنشهای مربوط به فرآیند تبادل بار یونهای کربن با گاز نیتروژن را در انرژی ۱.۷ مگاالکترونولت محاسبه کردند. آنها با در نظر گرفتن ۱۴ برهمکنش احتمالی میان حالتهای بار مجاور و با استفاده از شبیهسازیهای پیشرفته در نرمافزار کامسول، هندسه بهینهای برای محفظه تبادل بار طراحی کردند. مهمترین دستاورد این طراحی، کاهش چشمگیر طول بخش تبادل بار به حدود یکسوم نمونههای متداول است. آنها برای تأیید شبیهسازیهای خود، بخش طراحیشده را ساخته و به صورت تجربی مورد آزمایش قرار دادند. نتایج اندازهگیری فشار در بخشهای مختلف، تطابق بسیار خوبی با شبیهسازیهای دینامیک گاز داشت که صحت طراحی را تأیید میکند. همچنین، کسر حالتهای بار کربن محاسبهشده در این مطالعه با دادههای تجربی مرجع دیگری در شرایط مشابه مقایسه شد که تطابق نزدیکی بین آنها مشاهده گردید و قابلیت اطمینان مدل را اثبات کرد . این موفقیت، گامی مهم در راستای احداث کامل شتابدهنده تاندِم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای برای کاربردهای پیشرفته باستانشناسی و تحلیل مواد محسوب میشود و نشاندهنده توانمندی بالای پژوهشگران ایرانی در طراحی و ساخت تجهیزات پیچیده علمی است. لینک دسترسی به متن کامل مقاله https://www.nature.com/articles/s41598-026-42751-1
مقالهای تخصصی با مشارکت استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature شتابدهنده تاندم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای به همت گروهی از پژوهشگران درحال طراحی و ساخت است. این گروه اخیرا مقالهای در مجله معتبر Scientific Reports از انتشارات Nature در خصوص بهینهسازی بخشهایی از این شتابندهنده را منتشر کردهاند که در آن نام استاد شهید دکتر فریدون عباسی دوانی به عنوان یکی از نویسندگان مقاله آمده است. شتابدهندههای تاندِم، ابزاری کلیدی در روش پیشرفته AMS برای عمر سنجی آثار باستانی تا حدود ۵۵ هزار سال هستند. عملکرد این شتابدهندهها بر پایه استفاده دو باره از یک ولتاژ زیاد برای افزایش انرژی یونها استوار است. بخش تبادل بار از مهمترین بخش های این شتابدهندهها محسوب میشود که وظیفه تبدیل یونهای منفی کربن به یونهای مثبت را برای ادامه مسیر شتابدهی بر عهده دارد. پژوهشگران با هدف بهینهسازی این بخش حیاتی، ابتدا سطح مقطعهای برهمکنشهای مربوط به فرآیند تبادل بار یونهای کربن با گاز نیتروژن را در انرژی ۱.۷ مگاالکترونولت محاسبه کردند. آنها با در نظر گرفتن ۱۴ برهمکنش احتمالی میان حالتهای بار مجاور و با استفاده از شبیهسازیهای پیشرفته در نرمافزار کامسول، هندسه بهینهای برای محفظه تبادل بار طراحی کردند. مهمترین دستاورد این طراحی، کاهش چشمگیر طول بخش تبادل بار به حدود یکسوم نمونههای متداول است. آنها برای تأیید شبیهسازیهای خود، بخش طراحیشده را ساخته و به صورت تجربی مورد آزمایش قرار دادند. نتایج اندازهگیری فشار در بخشهای مختلف، تطابق بسیار خوبی با شبیهسازیهای دینامیک گاز داشت که صحت طراحی را تأیید میکند. همچنین، کسر حالتهای بار کربن محاسبهشده در این مطالعه با دادههای تجربی مرجع دیگری در شرایط مشابه مقایسه شد که تطابق نزدیکی بین آنها مشاهده گردید و قابلیت اطمینان مدل را اثبات کرد . این موفقیت، گامی مهم در راستای احداث کامل شتابدهنده تاندِم پژوهشگاه علوم و فنون هستهای برای کاربردهای پیشرفته باستانشناسی و تحلیل مواد محسوب میشود و نشاندهنده توانمندی بالای پژوهشگران ایرانی در طراحی و ساخت تجهیزات پیچیده علمی است. لینک دسترسی به متن کامل مقاله https://www.nature.com/articles/s41598-026-42751-1ستاره ایران:آنها را مرتب میدیدیم. در کنارمان بودند. آنها عاشق زندگی و خانواده بودند. سبک زندگی روز مره آنها نشان میداد که هیچ برنامه منسجم و خیلی محرمانهای وجود ندارد. شهید عباسی نماینده مجلس بود. شهید فقهی رئیس پژوهشگاه علوم و فنون هستهای بود. سایر اساتید شهید در کلاسهای درس حاضر میشدند و ساعتها در دانشگاه حضور داشتند. همه آنها ظالمانه و ناجوانمردانه به شهادت رسیدند.راهشان در اعتلای عزت و علم کشور پاینده باد
۳۱