الگوی امنیت درون‌زا در اندیشه رهبری شهید
رسول صادقی، پژوهشگر مسائل سیاسی
شاید یکی از مهمترین پرسش‌هایی که این روزها در ذهن افکار عمومی و مخاطبان، در مواجهه با دو جنگ تحمیلی اخیر و دیگر حوادث و بحران‌های کشور شکل گرفته، این باشد که چرا دشمن، با وجود همه طراحی‌ها، فشارها و اقدامات خود، به اهدافش دست نیافته است؟ پاسخ به این پرسش را می‌توان در واقعیتی آشکار جست‌وجو کرد؛ کافی است نگاهی به حضور و مشارکت گسترده مردم در تجمعات شبانه در میادین اصلی بیش از ۴۰۰ شهر کشور و پایتخت بیندازیم؛ حضوری که جلوه‌ای از ظرفیت‌های درونی جامعه و پشتوانه مردمی امنیت ملی را به نمایش می‌گذارد. این واقعیت، ما را به یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های قدرت و پایداری جمهوری اسلامی، یعنی «امنیت درون‌زا»، رهنمون می‌سازد.
نخستین و بنیادی‌ترین لایه الگوی امنیت درون‌زا، تغییر چارچوب نظری از «امنیت به‌مثابه قدرت» به «امنیت به‌مثابه محصول نهادسازی» است . رهبر شهید بر این باور بود که امنیت پایدار نه با اتکا به هیجان‌های مقطعی، بلکه با تکیه بر نهادسازی، انسجام اجتماعی و حکمرانی عاقلانه شکل می‌گیرد. از این منظر، نهادهایی که وابسته به افراد نباشند و به‌صورت پایدار و منظم کارکردهای خود را در خدمت نظم عمومی و آرامش ملی ایفا کنند، سنگ‌بنای امنیت درون‌زا هستند.
این رویکرد، رهبر شهید را از یک سیاستمدار صرف به «معمار امنیت ملی» تبدیل می‌کرد؛ معمارى که به‌خوبی می‌دانست حرکت موازی و ناهماهنگ نهادهای نظامی، انتظامی، اطلاعاتی و اجرایی نه اقتدار، بلکه فرسایش سرمایه‌های ملی را به همراه دارد. بنابراین، هماهنگی ساختاری و هم‌افزایی نهادها، پیش‌شرط تحقق امنیت درون‌زا است. در همین چارچوب، رهبر شهید امنیت را به‌عنوان «زمینه همه پیشرفت‌های کشور در همه بخش‌ها» می‌دانست؛ نگاهی که امنیت را از یک حوزه منفک و نظامی‌محور به زیرساختی فراگیر برای توسعه ملی ارتقا می‌داد.
الگوی امنیت درون‌زا در اندیشه رهبر شهید بر چند مؤلفه به‌هم‌پیوسته استوار است. نخست، اتکا به ظرفیت‌های داخلی و خوداتکایی است. در این نگاه، دستیابی به امنیت نه از مسیر وابستگی، بلکه با تقویت مؤلفه‌های قدرت ملی و افزایش توان بازدارندگی دنبال می‌شود.دومین مؤلفه، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی است. امنیت درون‌زا بدون پیوند عاطفی و اعتماد میان مردم و حاکمیت تحقق نمی‌یابد.سومین مؤلفه،پیوند بصیرت معنوی با بازدارندگی فعال است. فلسفه سیاسی رهبر شهید، امنیت را نه در وابستگی به قدرت‌های سلطه‌گر، بلکه در «اقتدار درون‌زا» و پیوند «بصیرت ایمانی» با «بازدارندگی فعال» جست‌وجو می‌کند.
در مجموع می توان گفت، یکی از عوامل مهم ناکامی دشمن در دستیابی به اهداف خود طی دهه‌های گذشته، برخورداری جمهوری اسلامی ایران از الگوی «امنیت درون‌زا» است؛ الگویی که بر پایه اتکا به ظرفیت‌های داخلی، خوداتکایی، توان دفاعی و بازدارندگی فعال، انسجام اجتماعی، اعتماد و پیوند میان مردم و حاکمیت، نهادسازی کارآمد، استقلال اقتصادی و دیپلماسی فعال شکل گرفته است. این الگو که ریشه در اندیشه رهبر شهید دارد، با عبور از امنیت وابسته و صرفاً نظامی، بر نقش مردم و سرمایه اجتماعی در تأمین و پایداری امنیت ملی تأکید می‌کند. اهمیت این مؤلفه به‌ویژه پس از جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه بیش از پیش آشکار شده و نمود عینی آن را می‌توان در حضور و مشارکت گسترده مردم در تجمعات شبانه مشاهده کرد؛ حضوری که به‌عنوان جلوه‌ای از ظرفیت‌های درونی جامعه، در محاسبات دشمن خلل ایجاد کرده و نگرانی و واکنش منفی او را برانگیخته است.
مطالعه کامل یادداشت:
https://risstudies.isdsac.ir/ID/1670/
#پژوهشکده_مطالعات_راهبردی
@riss1404
رسول صادقی، پژوهشگر مسائل سیاسیشاید یکی از مهمترین پرسش‌هایی که این روزها در ذهن افکار عمومی و مخاطبان، در مواجهه با دو جنگ تحمیلی اخیر و دیگر حوادث و بحران‌های کشور شکل گرفته، این باشد که چرا دشمن، با وجود همه طراحی‌ها، فشارها و اقدامات خود، به اهدافش دست نیافته است؟ پاسخ به این پرسش را می‌توان در واقعیتی آشکار جست‌وجو کرد؛ کافی است نگاهی به حضور و مشارکت گسترده مردم در تجمعات شبانه در میادین اصلی بیش از ۴۰۰ شهر کشور و پایتخت بیندازیم؛ حضوری که جلوه‌ای از ظرفیت‌های درونی جامعه و پشتوانه مردمی امنیت ملی را به نمایش می‌گذارد. این واقعیت، ما را به یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های قدرت و پایداری جمهوری اسلامی، یعنی «امنیت درون‌زا»، رهنمون می‌سازد.نخستین و بنیادی‌ترین لایه الگوی امنیت درون‌زا، تغییر چارچوب نظری از «امنیت به‌مثابه قدرت» به «امنیت به‌مثابه محصول نهادسازی» است . رهبر شهید بر این باور بود که امنیت پایدار نه با اتکا به هیجان‌های مقطعی، بلکه با تکیه بر نهادسازی، انسجام اجتماعی و حکمرانی عاقلانه شکل می‌گیرد. از این منظر، نهادهایی که وابسته به افراد نباشند و به‌صورت پایدار و منظم کارکردهای خود را در خدمت نظم عمومی و آرامش ملی ایفا کنند، سنگ‌بنای امنیت درون‌زا هستند. این رویکرد، رهبر شهید را از یک سیاستمدار صرف به «معمار امنیت ملی» تبدیل می‌کرد؛ معمارى که به‌خوبی می‌دانست حرکت موازی و ناهماهنگ نهادهای نظامی، انتظامی، اطلاعاتی و اجرایی نه اقتدار، بلکه فرسایش سرمایه‌های ملی را به همراه دارد. بنابراین، هماهنگی ساختاری و هم‌افزایی نهادها، پیش‌شرط تحقق امنیت درون‌زا است. در همین چارچوب، رهبر شهید امنیت را به‌عنوان «زمینه همه پیشرفت‌های کشور در همه بخش‌ها» می‌دانست؛ نگاهی که امنیت را از یک حوزه منفک و نظامی‌محور به زیرساختی فراگیر برای توسعه ملی ارتقا می‌داد.الگوی امنیت درون‌زا در اندیشه رهبر شهید بر چند مؤلفه به‌هم‌پیوسته استوار است. نخست، اتکا به ظرفیت‌های داخلی و خوداتکایی است. در این نگاه، دستیابی به امنیت نه از مسیر وابستگی، بلکه با تقویت مؤلفه‌های قدرت ملی و افزایش توان بازدارندگی دنبال می‌شود.دومین مؤلفه، انسجام اجتماعی و سرمایه اجتماعی است. امنیت درون‌زا بدون پیوند عاطفی و اعتماد میان مردم و حاکمیت تحقق نمی‌یابد.سومین مؤلفه،پیوند بصیرت معنوی با بازدارندگی فعال است. فلسفه سیاسی رهبر شهید، امنیت را نه در وابستگی به قدرت‌های سلطه‌گر، بلکه در «اقتدار درون‌زا» و پیوند «بصیرت ایمانی» با «بازدارندگی فعال» جست‌وجو می‌کند.در مجموع می توان گفت، یکی از عوامل مهم ناکامی دشمن در دستیابی به اهداف خود طی دهه‌های گذشته، برخورداری جمهوری اسلامی ایران از الگوی «امنیت درون‌زا» است؛ الگویی که بر پایه اتکا به ظرفیت‌های داخلی، خوداتکایی، توان دفاعی و بازدارندگی فعال، انسجام اجتماعی، اعتماد و پیوند میان مردم و حاکمیت، نهادسازی کارآمد، استقلال اقتصادی و دیپلماسی فعال شکل گرفته است. این الگو که ریشه در اندیشه رهبر شهید دارد، با عبور از امنیت وابسته و صرفاً نظامی، بر نقش مردم و سرمایه اجتماعی در تأمین و پایداری امنیت ملی تأکید می‌کند. اهمیت این مؤلفه به‌ویژه پس از جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه بیش از پیش آشکار شده و نمود عینی آن را می‌توان در حضور و مشارکت گسترده مردم در تجمعات شبانه مشاهده کرد؛ حضوری که به‌عنوان جلوه‌ای از ظرفیت‌های درونی جامعه، در محاسبات دشمن خلل ایجاد کرده و نگرانی و واکنش منفی او را برانگیخته است. مطالعه کامل یادداشت:https://risstudies.isdsac.ir/ID/1670/
#پژوهشکده_مطالعات_راهبردی
@riss1404
۳
#معرفی_کتاب
ایالات‌متحده و قدرت‌های بزرگ
نویسنده: بری بوزان مترجم: عبدالمجید حیدری ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی نوبت چاپ: سوم 1399 تعداد صفحه: 270 قیمت:460هزارتومان
بوزان در این کتاب به درک مفاهیم قطبی‌بودن و جامعه جهانی که بهتر می‌تواند به فهم سیاست جهانی بپردازد اشاره کرده است. موضوع هویت عمدتاً برگرفته از فعالیت‌های مشترک بوزان و ویور در حوزه امنیت است. کتاب حاضر دیدگاه مقابل مباحث استراتژی کلان آمریکا را مطرح می‌کند.
هدف این کتاب، کندوکاو در مورد این موضوع است که چه آمیزه ای از هویت و قطبیت می تواند درخصوص ساختار و ماهیت سیاست جهانی به ما بگوید؛ همان سیاست جهانی که از زمان پایان جنگ سرد به بعد در آن بوده ایم و پس از یازدهم سپتامبر با آن مواجه شده ایم.
سفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸* خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها)
@riss1404
ایالات‌متحده و قدرت‌های بزرگ
نویسنده: بری بوزان مترجم: عبدالمجید حیدری ناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردی نوبت چاپ: سوم 1399 تعداد صفحه: 270 قیمت:460هزارتومان
بوزان در این کتاب به درک مفاهیم قطبی‌بودن و جامعه جهانی که بهتر می‌تواند به فهم سیاست جهانی بپردازد اشاره کرده است. موضوع هویت عمدتاً برگرفته از فعالیت‌های مشترک بوزان و ویور در حوزه امنیت است. کتاب حاضر دیدگاه مقابل مباحث استراتژی کلان آمریکا را مطرح می‌کند.
هدف این کتاب، کندوکاو در مورد این موضوع است که چه آمیزه ای از هویت و قطبیت می تواند درخصوص ساختار و ماهیت سیاست جهانی به ما بگوید؛ همان سیاست جهانی که از زمان پایان جنگ سرد به بعد در آن بوده ایم و پس از یازدهم سپتامبر با آن مواجه شده ایم.
سفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸* خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها)@riss1404
۲محاسبات دشمن و آزمون بازدارندگی ما
یادداشت میهمان
بزرگترین دشمن‌شناس عصر ما، رهبر شهید بود؛ شخصیتی که سرانجام جان خود را فدای ملت ایران کرد. اگرچه در گذشته برخی از تحلیلگران و شخصیت ها، هر از گاهی این برچسب را به او می‌زدند که دچار توهم توطئه است و بیش از اندازه در سخنانش از واژه «دشمن» استفاده می‌کند، اما گذر زمان نشان داد که هشدارهای او تا چه اندازه جدی و مبتنی بر واقعیت بوده است. امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده که دشمن به چیزی کمتر از سرنگونی نظام و تجزیه ایران نمی‌اندیشد.
به نظر می‌رسد دشمن به‌خوبی می‌داند که یک جنگ بلندمدت با ایران می‌تواند او را با هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی و حتی خطر نابودی مواجه کند. تجربه تاریخی نیز مؤید این مسئله است. ما در شرایطی به‌مراتب شکننده‌تر از امروز، از نظر توان نظامی و اقتصادی، در دهه شصت به مدت هشت سال با رژیم بعث عراق و متحدان غربی و منطقه‌ای آن جنگیدیم و اجازه ندادیم دشمن به اهداف خود دست پیدا کند. اکنون نزدیک به چهار دهه از آن دوران گذشته و ملت ایران تجربه‌ای گران‌سنگ از مقاومت و عبور از بحران‌ها اندوخته است. توان دفاعی و نظامی کشور نیز در مقایسه با آن روزگار، تحولات چشمگیری داشته است. بنابراین، تکرار یک جنگ طولانی و فرسایشی برای دشمن، به‌هیچ‌وجه گزینه‌ای کم‌هزینه و مطمئن نخواهد بود؛ همان‌گونه که در جنگ هشت‌ساله نیز دشمن با وجود برخورداری از حمایت‌های گسترده خارجی، نتوانست به اهداف راهبردی خود برسد.
بر این اساس، دشمن با معادله‌ای پیچیده روبه‌روست و به نظر می‌رسد دو سناریوی اصلی پیش روی خود داشته باشد. سناریوی نخست و کمتر محتمل، تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح، همراه با فشارهای اقتصادی، سیاسی، امنیتی و محاصره کشور برای ماه‌ها و حتی سال آینده است؛ با این امید که فشارهای مستمر، نارضایتی عمومی را در طولانی مدت افزایش دهد و زمینه بروز ناآرامی و شورش در داخل کشور را فراهم کند.
سناریوی دوم ، انجام یک عملیات تهاجمی محدود یا گسترده علیه برخی زیرساخت‌های کشور است؛ اقدامی که هدف آن صرفاً وارد کردن خسارت نظامی نیست، بلکه ایجاد اختلال در مدیریت کشور و زندگی روزمره مردم و در نهایت افزایش نارضایتی اجتماعی خواهد بود. در چنین محاسبه‌ای، دشمن امیدوار است خسارت‌های ناشی از حمله، به شکاف اجتماعی و اعتراضات داخلی منجر شود و از این طریق، اهدافی را محقق کند که دستیابی به آنها در یک جنگ مستقیم و طولانی بسیار دشوار خواهد بود. با توجه به تحرکات نظامی در منطقه و تحولات ماه‌های گذشته، نمی‌توان احتمال چنین سناریویی را نادیده گرفت. به‌ویژه آنکه تداوم فشارهای ناشی از وضعیت تنگه هرمز نیز ممکن است طرف مقابل را به اتخاذ تصمیم‌های پرریسک‌تر سوق دهد.
بنابراین فراموش نکنیم که دشمن اکنون بیش از هر زمان ترسیده و نگران است.در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، چگونگی مواجهه و واکنش کشور در برابر هرگونه تعرض احتمالی است. موفقیت و پیروزی جمهوری اسلامی ایران در گروی حفظ آمادگی دفاعی، اتخاذ تصمیم‌های سنجیده و نشان دادن واکنشی گسترده و متفاوت تر از دو جنگ قبلی به هرگونه تجاوز است. اگر دشمن احساس کند که تعرض به ایران با هزینه‌ای اندک و واکنشی ضعیف همراه خواهد بود، طبیعی است که در محاسبات خود برای تکرار و گسترش اقدامات خصمانه جسورتر شود. در مقابل، اتخاذ واکنشی قاطع، سنجیده و متناسب می‌تواند محاسبات طرف مقابل را با اختلال مواجه سازد، هزینه‌های اقدامات خصمانه را افزایش دهد و پیامدهای راهبردی و بازدارنده‌ای برای او به همراه داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که ادامه مسیر تقابل را پرهزینه و ناموجه سازد و زمینه پذیرش هفت شرط پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران را فراهم آورد.
@riss1404
یادداشت میهمان بزرگترین دشمن‌شناس عصر ما، رهبر شهید بود؛ شخصیتی که سرانجام جان خود را فدای ملت ایران کرد. اگرچه در گذشته برخی از تحلیلگران و شخصیت ها، هر از گاهی این برچسب را به او می‌زدند که دچار توهم توطئه است و بیش از اندازه در سخنانش از واژه «دشمن» استفاده می‌کند، اما گذر زمان نشان داد که هشدارهای او تا چه اندازه جدی و مبتنی بر واقعیت بوده است. امروز بیش از هر زمان دیگری روشن شده که دشمن به چیزی کمتر از سرنگونی نظام و تجزیه ایران نمی‌اندیشد.
به نظر می‌رسد دشمن به‌خوبی می‌داند که یک جنگ بلندمدت با ایران می‌تواند او را با هزینه‌های غیرقابل پیش‌بینی و حتی خطر نابودی مواجه کند. تجربه تاریخی نیز مؤید این مسئله است. ما در شرایطی به‌مراتب شکننده‌تر از امروز، از نظر توان نظامی و اقتصادی، در دهه شصت به مدت هشت سال با رژیم بعث عراق و متحدان غربی و منطقه‌ای آن جنگیدیم و اجازه ندادیم دشمن به اهداف خود دست پیدا کند. اکنون نزدیک به چهار دهه از آن دوران گذشته و ملت ایران تجربه‌ای گران‌سنگ از مقاومت و عبور از بحران‌ها اندوخته است. توان دفاعی و نظامی کشور نیز در مقایسه با آن روزگار، تحولات چشمگیری داشته است. بنابراین، تکرار یک جنگ طولانی و فرسایشی برای دشمن، به‌هیچ‌وجه گزینه‌ای کم‌هزینه و مطمئن نخواهد بود؛ همان‌گونه که در جنگ هشت‌ساله نیز دشمن با وجود برخورداری از حمایت‌های گسترده خارجی، نتوانست به اهداف راهبردی خود برسد.
بر این اساس، دشمن با معادله‌ای پیچیده روبه‌روست و به نظر می‌رسد دو سناریوی اصلی پیش روی خود داشته باشد. سناریوی نخست و کمتر محتمل، تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح، همراه با فشارهای اقتصادی، سیاسی، امنیتی و محاصره کشور برای ماه‌ها و حتی سال آینده است؛ با این امید که فشارهای مستمر، نارضایتی عمومی را در طولانی مدت افزایش دهد و زمینه بروز ناآرامی و شورش در داخل کشور را فراهم کند.
سناریوی دوم ، انجام یک عملیات تهاجمی محدود یا گسترده علیه برخی زیرساخت‌های کشور است؛ اقدامی که هدف آن صرفاً وارد کردن خسارت نظامی نیست، بلکه ایجاد اختلال در مدیریت کشور و زندگی روزمره مردم و در نهایت افزایش نارضایتی اجتماعی خواهد بود. در چنین محاسبه‌ای، دشمن امیدوار است خسارت‌های ناشی از حمله، به شکاف اجتماعی و اعتراضات داخلی منجر شود و از این طریق، اهدافی را محقق کند که دستیابی به آنها در یک جنگ مستقیم و طولانی بسیار دشوار خواهد بود. با توجه به تحرکات نظامی در منطقه و تحولات ماه‌های گذشته، نمی‌توان احتمال چنین سناریویی را نادیده گرفت. به‌ویژه آنکه تداوم فشارهای ناشی از وضعیت تنگه هرمز نیز ممکن است طرف مقابل را به اتخاذ تصمیم‌های پرریسک‌تر سوق دهد.
بنابراین فراموش نکنیم که دشمن اکنون بیش از هر زمان ترسیده و نگران است.در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، چگونگی مواجهه و واکنش کشور در برابر هرگونه تعرض احتمالی است. موفقیت و پیروزی جمهوری اسلامی ایران در گروی حفظ آمادگی دفاعی، اتخاذ تصمیم‌های سنجیده و نشان دادن واکنشی گسترده و متفاوت تر از دو جنگ قبلی به هرگونه تجاوز است. اگر دشمن احساس کند که تعرض به ایران با هزینه‌ای اندک و واکنشی ضعیف همراه خواهد بود، طبیعی است که در محاسبات خود برای تکرار و گسترش اقدامات خصمانه جسورتر شود. در مقابل، اتخاذ واکنشی قاطع، سنجیده و متناسب می‌تواند محاسبات طرف مقابل را با اختلال مواجه سازد، هزینه‌های اقدامات خصمانه را افزایش دهد و پیامدهای راهبردی و بازدارنده‌ای برای او به همراه داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که ادامه مسیر تقابل را پرهزینه و ناموجه سازد و زمینه پذیرش هفت شرط پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران را فراهم آورد.
@riss1404
۱چرا دشمن در جنگ ۴۰روزه به بن‌بست راهبردی رسید؟
پژوهشکده مطالعات راهبردی
جنگ‌ها، هرچند پدیده‌هایی تلخ و آسیب‌زا هستند، اما گاه در سپهر تاریخ، نقش کاتالیزوری برای بازشناسی اصالت‌ها ایفا می‌کنند. در جریان جنگ ۴۰ روزه ، آنچه در برابر ما رخ داد، فراتر از یک درگیری نظامی ساده بود؛ ما با یک جنگ ترکیبی روبرو بودیم که محصول سال‌ها برنامه‌ریزی پیچیده در ابعاد شناختی و اجتماعی بود. دشمن با تکیه بر تصاویری که خود از ایران ساخته بود، وارد میدان شد، اما در میانه‌ی مسیر، با حقیقتی مواجه شد که هیچ‌یک از مدل‌های ریاضی و اطلاعاتی‌اش قادر به محاسبه آن نبود: «تاب‌آوری اجتماعی و پیوند عمیق هویت ملی با اراده سیاسی نظام.»
برای درک درست پیامدهای این جنگ، باید میان سه سطحِ اهداف دشمن تفکیک قائل شد. دشمن در سطح تاکتیکی و اطلاعاتی، با دقت عمل کرد و توانست با ضرباتی به شخصیت‌های اثرگذار و مراکز نظامی و موشکی، به موفقیت عملیاتی زیادی درصد دست یابد. اما این موفقیت‌ها، تنها ابزاری برای رسیدن به اهداف میانی و کلان بود.
در سطح عملیات‌های کلیدی، نگاه دشمن بر این فرض استوار بود که با هدف قرار دادن مراکز امنیتی و ایجاد ناآرامی در خیابان‌ها، می‌تواند اراده نظام را در هم بشکند و زمینه‌ساز تغییر رفتار یا سقوط حاکمیت شود. اما اینجاست که بزرگترین خطای محاسباتی رخ داد. دشمن با نگاهی که صرفاً بر متغیرهای نظامی متمرکز بود، از مولفه‌های معنوی، ایدئولوژیک و از همه مهم‌تر، از «تاب‌آوری اجتماعی» ایران غافل ماند. برخلاف پیش‌بینی‌ها، به جای فروپاشی، مردم در خیابان‌ها حضور یافتند تا از ساختار کشور دفاع کنند. این ایستادگی باعث شد که دشمن در سطح راهبردی، با شکستی تمام‌عیار مواجه شود و در نهایت ناچار به توقف عملیات و پذیرش آتش‌بس گردد.
یکی از پیامدهای بنیادین این جنگ، دگرگونی تصویر جهانی از جمهوری اسلامی ایران است. دشمن با تصویری از یک کشور ضعیف و در آستانه فروپاشی حمله کرد تا با یک ضربه، بازی را تغییر دهد؛ اما واکنش مقتدرانه ایران، این تصویر را به کلی دگرگون ساخت. اکنون تصویر دشمن از ایران، تصویری از قدرت، استحکام و اقتدار است. این تحول مدیون هوشمندی و صبر رهبر شهید بود که پیش‌تر هشدار داده بودند که با گذشت زمان، اشتباهات محاسباتی دشمن آشکار خواهد شد.
این جنگ، در لایه‌های زیرین خود، اصالت ملت ایران را احیا کرد. این اصالت، پیوند میان «ایرانیت» با ریشه‌های تاریخی و «مقاومت» با باورهای معنوی، باعث شد که ایران نه یک ساختار گذرا، بلکه یک موجودیت ایستاده در برابر ظلم نشان داده شود. حتی حضور مستقیم نیروهای خارجی یا مدیریت بحران‌های پیچیده، به جای ایجاد شکاف، منجر به شناسایی دقیق‌تر دشمن و انسجام بیشتر جامعه شد. در حالی که دشمن سعی داشت با حمله به مراکز اقتدار (از کلانتری‌ها تا مراکز دفاعی) هرج‌ومرج ایجاد کند، مردم در بسیاری از نقاط، حتی در مناطق حساس، واکنش‌هایی متفاوت از پیش‌بینی‌های دشمن نشان دادند و از همراهی با این اقدامات خودداری کردند.
در نهایت، باید دانست که موفقیت‌های پراکنده و تاکتیکی دشمن در این ۴۰ روز، نباید با پیروزی او اشتباه گرفته شود. دشمن در میدان نبردِ «اراده‌ها» شکست خورد. او توانست به برخی زیرساخت‌ها آسیب بزند، اما نتوانست در «اراده سیاسی» و «انسجام اجتماعی» ایران رخنه کند. شکست دشمن در رسیدن به اهداف راهبردی، نشان داد که ایران برخلاف تصورات آنها، کشوری نیست که با تغییر رهبر و شخصیت های اثرگذار، ساختارش تغییر کند؛ بلکه کشوری است که هر چقدر هم فشار دشمن بیشتر شود، اصالت و ایستادگی‌اش، بیشتر نمایان می‌شود.
@riss1404
پژوهشکده مطالعات راهبردیجنگها، هرچند پدیده‌هایی تلخ و آسیب‌زا هستند، اما گاه در سپهر تاریخ، نقش کاتالیزوری برای بازشناسی اصالت‌ها ایفا می‌کنند. در جریان جنگ ۴۰ روزه ، آنچه در برابر ما رخ داد، فراتر از یک درگیری نظامی ساده بود؛ ما با یک جنگ ترکیبی روبرو بودیم که محصول سال‌ها برنامه‌ریزی پیچیده در ابعاد شناختی و اجتماعی بود. دشمن با تکیه بر تصاویری که خود از ایران ساخته بود، وارد میدان شد، اما در میانه‌ی مسیر، با حقیقتی مواجه شد که هیچ‌یک از مدل‌های ریاضی و اطلاعاتی‌اش قادر به محاسبه آن نبود: «تاب‌آوری اجتماعی و پیوند عمیق هویت ملی با اراده سیاسی نظام.»
برای درک درست پیامدهای این جنگ، باید میان سه سطحِ اهداف دشمن تفکیک قائل شد. دشمن در سطح تاکتیکی و اطلاعاتی، با دقت عمل کرد و توانست با ضرباتی به شخصیت‌های اثرگذار و مراکز نظامی و موشکی، به موفقیت عملیاتی زیادی درصد دست یابد. اما این موفقیت‌ها، تنها ابزاری برای رسیدن به اهداف میانی و کلان بود.
در سطح عملیات‌های کلیدی، نگاه دشمن بر این فرض استوار بود که با هدف قرار دادن مراکز امنیتی و ایجاد ناآرامی در خیابان‌ها، می‌تواند اراده نظام را در هم بشکند و زمینه‌ساز تغییر رفتار یا سقوط حاکمیت شود. اما اینجاست که بزرگترین خطای محاسباتی رخ داد. دشمن با نگاهی که صرفاً بر متغیرهای نظامی متمرکز بود، از مولفه‌های معنوی، ایدئولوژیک و از همه مهم‌تر، از «تاب‌آوری اجتماعی» ایران غافل ماند. برخلاف پیش‌بینی‌ها، به جای فروپاشی، مردم در خیابان‌ها حضور یافتند تا از ساختار کشور دفاع کنند. این ایستادگی باعث شد که دشمن در سطح راهبردی، با شکستی تمام‌عیار مواجه شود و در نهایت ناچار به توقف عملیات و پذیرش آتش‌بس گردد.
یکی از پیامدهای بنیادین این جنگ، دگرگونی تصویر جهانی از جمهوری اسلامی ایران است. دشمن با تصویری از یک کشور ضعیف و در آستانه فروپاشی حمله کرد تا با یک ضربه، بازی را تغییر دهد؛ اما واکنش مقتدرانه ایران، این تصویر را به کلی دگرگون ساخت. اکنون تصویر دشمن از ایران، تصویری از قدرت، استحکام و اقتدار است. این تحول مدیون هوشمندی و صبر رهبر شهید بود که پیش‌تر هشدار داده بودند که با گذشت زمان، اشتباهات محاسباتی دشمن آشکار خواهد شد.
این جنگ، در لایه‌های زیرین خود، اصالت ملت ایران را احیا کرد. این اصالت، پیوند میان «ایرانیت» با ریشه‌های تاریخی و «مقاومت» با باورهای معنوی، باعث شد که ایران نه یک ساختار گذرا، بلکه یک موجودیت ایستاده در برابر ظلم نشان داده شود. حتی حضور مستقیم نیروهای خارجی یا مدیریت بحران‌های پیچیده، به جای ایجاد شکاف، منجر به شناسایی دقیق‌تر دشمن و انسجام بیشتر جامعه شد. در حالی که دشمن سعی داشت با حمله به مراکز اقتدار (از کلانتری‌ها تا مراکز دفاعی) هرج‌ومرج ایجاد کند، مردم در بسیاری از نقاط، حتی در مناطق حساس، واکنش‌هایی متفاوت از پیش‌بینی‌های دشمن نشان دادند و از همراهی با این اقدامات خودداری کردند.
در نهایت، باید دانست که موفقیت‌های پراکنده و تاکتیکی دشمن در این ۴۰ روز، نباید با پیروزی او اشتباه گرفته شود. دشمن در میدان نبردِ «اراده‌ها» شکست خورد. او توانست به برخی زیرساخت‌ها آسیب بزند، اما نتوانست در «اراده سیاسی» و «انسجام اجتماعی» ایران رخنه کند. شکست دشمن در رسیدن به اهداف راهبردی، نشان داد که ایران برخلاف تصورات آنها، کشوری نیست که با تغییر رهبر و شخصیت های اثرگذار، ساختارش تغییر کند؛ بلکه کشوری است که هر چقدر هم فشار دشمن بیشتر شود، اصالت و ایستادگی‌اش، بیشتر نمایان می‌شود.
@riss1404
۱فلسفه امنیت در نظام اسلامی از دیدگاه رهبری شهید
محمودرضا رهبرقاضی؛ استاد دانشگاه محقق اردبیلی
امنیت یکی از بنیادی‌ترین نیازهای بشری و اجتماعی است که در آموزه‌های اسلامی جایگاهی ویژه دارد و در شرایط کنونی، با توجه به افزایش تهدیدات و توطئه‌های دشمنان علیه ایران عزیز، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. دشمن که در عرصه‌های مختلف از جمله تهاجم اقتصادی، فرهنگی و نظامی به اهداف خود دست نیافته، اکنون تمرکز بیشتری بر تضعیف امنیت داخلی کشور و ایجاد خدشه در آرامش و ثبات جامعه دارد. از این‌رو، شناخت فلسفه و جایگاه امنیت در نظام اسلامی و بازخوانی دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی در این زمینه، ضرورتی انکارناپذیر است.
رهبر شهید انقلاب، امنیت را «اصلی‌ترین نیاز یک ملت و یک کشور» می‌دانند. ایشان در بیانات مختلف تأکید می‌کنند که بدون امنیت، هیچ فعالیت مفید دیگری ممکن نیست: «امنیت، یکی از اساسی‌ترین و اصلی‌ترین نیازهای یک ملت و یک کشور است. مهمترین مشکل برای یک کشور وقتی به وجود می‌آید که در محیط کار، در محیط زندگی، در محیط تحصیل و در فضای عمومی جامعه، مردم احساس امنیت نکنند.»
از دیدگاه رهبری، امنیت در نظام اسلامی چندبعدی است و صرفاً نظامی نیست. ایشان تصریح کرده‌اند: «امروز مسئله امنیت دیگر صرفاً یک مسئله نظامی و امنیتی نیست، بلکه دارای ابعاد اقتصادی، معیشتی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، روانی و اخلاقی نیز هست.» این نگاه جامع، امنیت روانی و اخلاقی را نیز شامل می‌شود. در دیدار با خانواده‌های شهدای امنیت فرمودند: «امنیت زیربنای همه وسایل و راه‌های پیشرفت کشور و ملت است… اگر امنیت در جامعه نباشد، هیچ چیز نیست. نه اقتصاد هست، نه علم هست، نه پیشرفت هست، نه خانواده هست.»
فلسفه عملی امنیت در اندیشه رهبری بر سه عنصر اصلی استوار است که در بیانات ایشان به‌ویژه در سال ۱۳۹۵ تبیین شده است:۱. روحیه انقلابی و دینی مردم: «روحیه‌ی انقلابی و دینی مردم، یکی از آن سه عنصر اصلی حفظ امنیت کشور است.» این روحیه نیروهای نظامی را تشجیع می‌کند و خود مردم را به عامل امنیت‌ساز تبدیل می‌کند.۲. تشکیلات نظامی و امنیتی: نیروهای مسلح «دژ ملت» و «حصن و حصار مستحکم» هستند.۳. ابزارها و توانمندی‌های دفاعی: پیشرفت در تسلیحات و فناوری‌های دفاعی ضروری است.
در جمع‌بندی می‌توان گفت، فلسفه امنیت در نظام اسلامی از منظر رهبر شهید انقلاب، ریشه در نگاه توحیدی و آموزه‌های قرآنی دارد؛ نگاهی که امنیت را نعمتی بزرگ از جانب خداوند، ضرورتی بنیادین برای زندگی فردی و اجتماعی و بستری اساسی برای تحقق پیشرفت و عدالت می‌داند. در این منظومه فکری، امنیت صرفاً به معنای نبود تهدید و ناامنی نیست، بلکه زمینه‌ساز تحقق آرمان‌های والای نظام اسلامی، از جمله استقلال، عدالت اجتماعی، پیشرفت همه‌جانبه و صیانت از هویت دینی و ملی کشور است. تحقق و استمرار این نعمت الهی نیز در گرو تقویت قدرت درون‌زای ملی، مشارکت و حضور آگاهانه مردم، اقتدار مشروع نهادهای مسئول و توجه هم‌زمان به ابعاد سخت‌افزاری و نرم‌افزاری امنیت است.
با توجه به شرایط حساس کنونی و تمرکز تهدیدات دشمن بر امنیت داخلی کشور، بازخوانی و عمل به رهنمودهای رهبر شهید انقلاب ضرورتی دوچندان دارد. بی‌تردید، تقویت انسجام ملی، افزایش توانمندی‌های کشور، حفظ سرمایه اجتماعی و هوشیاری در برابر تهدیدات، از الزامات صیانت از امنیت پایدار ایران اسلامی است. بنابراین، پاسداری از امنیت را باید مسئولیتی همگانی و ضرورتی راهبردی دانست که تحقق آن، زمینه‌ساز خنثی‌سازی توطئه‌های دشمنان و استمرار مسیر عزت، استقلال و پیشرفت کشور خواهد بود.
مطالعه کامل یادداشت:
https://risstudies.isdsac.ir/ID/1681
#پژوهشکده_مطالعات_راهبردی
@riss1404
محمودرضا رهبرقاضی؛ استاد دانشگاه محقق اردبیلیامنیت یکی از بنیادی‌ترین نیازهای بشری و اجتماعی است که در آموزه‌های اسلامی جایگاهی ویژه دارد و در شرایط کنونی، با توجه به افزایش تهدیدات و توطئه‌های دشمنان علیه ایران عزیز، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. دشمن که در عرصه‌های مختلف از جمله تهاجم اقتصادی، فرهنگی و نظامی به اهداف خود دست نیافته، اکنون تمرکز بیشتری بر تضعیف امنیت داخلی کشور و ایجاد خدشه در آرامش و ثبات جامعه دارد. از این‌رو، شناخت فلسفه و جایگاه امنیت در نظام اسلامی و بازخوانی دیدگاه‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی در این زمینه، ضرورتی انکارناپذیر است. رهبر شهید انقلاب، امنیت را «اصلی‌ترین نیاز یک ملت و یک کشور» می‌دانند. ایشان در بیانات مختلف تأکید می‌کنند که بدون امنیت، هیچ فعالیت مفید دیگری ممکن نیست: «امنیت، یکی از اساسی‌ترین و اصلی‌ترین نیازهای یک ملت و یک کشور است. مهمترین مشکل برای یک کشور وقتی به وجود می‌آید که در محیط کار، در محیط زندگی، در محیط تحصیل و در فضای عمومی جامعه، مردم احساس امنیت نکنند.»از دیدگاه رهبری، امنیت در نظام اسلامی چندبعدی است و صرفاً نظامی نیست. ایشان تصریح کرده‌اند: «امروز مسئله امنیت دیگر صرفاً یک مسئله نظامی و امنیتی نیست، بلکه دارای ابعاد اقتصادی، معیشتی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، روانی و اخلاقی نیز هست.» این نگاه جامع، امنیت روانی و اخلاقی را نیز شامل می‌شود. در دیدار با خانواده‌های شهدای امنیت فرمودند: «امنیت زیربنای همه وسایل و راه‌های پیشرفت کشور و ملت است… اگر امنیت در جامعه نباشد، هیچ چیز نیست. نه اقتصاد هست، نه علم هست، نه پیشرفت هست، نه خانواده هست.»فلسفه عملی امنیت در اندیشه رهبری بر سه عنصر اصلی استوار است که در بیانات ایشان به‌ویژه در سال ۱۳۹۵ تبیین شده است:۱. روحیه انقلابی و دینی مردم: «روحیه‌ی انقلابی و دینی مردم، یکی از آن سه عنصر اصلی حفظ امنیت کشور است.» این روحیه نیروهای نظامی را تشجیع می‌کند و خود مردم را به عامل امنیت‌ساز تبدیل می‌کند.۲. تشکیلات نظامی و امنیتی: نیروهای مسلح «دژ ملت» و «حصن و حصار مستحکم» هستند.۳. ابزارها و توانمندی‌های دفاعی: پیشرفت در تسلیحات و فناوری‌های دفاعی ضروری است.در جمع‌بندی می‌توان گفت، فلسفه امنیت در نظام اسلامی از منظر رهبر شهید انقلاب، ریشه در نگاه توحیدی و آموزه‌های قرآنی دارد؛ نگاهی که امنیت را نعمتی بزرگ از جانب خداوند، ضرورتی بنیادین برای زندگی فردی و اجتماعی و بستری اساسی برای تحقق پیشرفت و عدالت می‌داند. در این منظومه فکری، امنیت صرفاً به معنای نبود تهدید و ناامنی نیست، بلکه زمینه‌ساز تحقق آرمان‌های والای نظام اسلامی، از جمله استقلال، عدالت اجتماعی، پیشرفت همه‌جانبه و صیانت از هویت دینی و ملی کشور است. تحقق و استمرار این نعمت الهی نیز در گرو تقویت قدرت درون‌زای ملی، مشارکت و حضور آگاهانه مردم، اقتدار مشروع نهادهای مسئول و توجه هم‌زمان به ابعاد سخت‌افزاری و نرم‌افزاری امنیت است. با توجه به شرایط حساس کنونی و تمرکز تهدیدات دشمن بر امنیت داخلی کشور، بازخوانی و عمل به رهنمودهای رهبر شهید انقلاب ضرورتی دوچندان دارد. بی‌تردید، تقویت انسجام ملی، افزایش توانمندی‌های کشور، حفظ سرمایه اجتماعی و هوشیاری در برابر تهدیدات، از الزامات صیانت از امنیت پایدار ایران اسلامی است. بنابراین، پاسداری از امنیت را باید مسئولیتی همگانی و ضرورتی راهبردی دانست که تحقق آن، زمینه‌ساز خنثی‌سازی توطئه‌های دشمنان و استمرار مسیر عزت، استقلال و پیشرفت کشور خواهد بود. مطالعه کامل یادداشت:https://risstudies.isdsac.ir/ID/1681
#پژوهشکده_مطالعات_راهبردی
@riss1404
۲
#معرفی_کتاب
دیپلماسی پنهان؛ مفاهیم و زمینه‌ها
نویسندگان: کورنلیو بیولا و استوارت موریمترجمان: مهدی میرمحمدی،کاظم تاجیکناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردینوبت چاپ:اول1401قیمت: 570هزار تومان
دیپلماسی ابزاری برای تأمین کم‌هزینه اهداف ملی دولت‌هاست. در این دیدگاه، منطق ارزش- هزینه است که اولویت و اهمیت هریک از ابزارهای موجود در جعبه‌ابزار سیاست‌گذار کلان کشور را تعیین می‌کند. بر این اساس موضوعی مانند پنهان‌کاری در دیپلماسی ارزش ذاتی ندارد و تنها به کارآمدی این ابزار و همچنین امکان کاربرد سایر ابزارهای جایگزین در سیاست خارجی بستگی دارد.
اما سواد سیاسی نسبتاً کم در بسیاری از کسانی که تأثیرگذاری سیاسی متوسط یا بسزایی در تصمیمات سیاسی دارند، ازجمله موضوعاتی است که توجه به مقوله دیپلماسی پنهان در پیشبرد اهداف سیاست خارجی را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. سؤال مهم این کتاب این است که «آیا پنهان‌کاری در عرصه دیپلماسی به پایان راه خود نزدیک می‌شود یا اینکه کماکان نقشی مهم در روابط کشورها ایفا خواهد کرد؟»
کورنلیو بیولا و استوارت موری بخش مهمی از مقالات این اثر را تألیف کرده‌اند. دکتر بیولا استاد مطالعات دیپلماتیک در مرکز توسعه بین المللی دانشگاه آکسفورد و دکتر موری سیاستمدار کانادایی و استاد رشته روابط بین الملل در دانشگاه بوند در استرالیاست. ترکیب تجربه و دانش این دو نفر، کتاب حاضر را به یکی از جذابترین آثار در این حوزه تبدیل کرده است.
سفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸* خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها)
@riss1404
دیپلماسی پنهان؛ مفاهیم و زمینه‌ها
نویسندگان: کورنلیو بیولا و استوارت موریمترجمان: مهدی میرمحمدی،کاظم تاجیکناشر: پژوهشکده مطالعات راهبردینوبت چاپ:اول1401قیمت: 570هزار تومان
دیپلماسی ابزاری برای تأمین کم‌هزینه اهداف ملی دولت‌هاست. در این دیدگاه، منطق ارزش- هزینه است که اولویت و اهمیت هریک از ابزارهای موجود در جعبه‌ابزار سیاست‌گذار کلان کشور را تعیین می‌کند. بر این اساس موضوعی مانند پنهان‌کاری در دیپلماسی ارزش ذاتی ندارد و تنها به کارآمدی این ابزار و همچنین امکان کاربرد سایر ابزارهای جایگزین در سیاست خارجی بستگی دارد.
اما سواد سیاسی نسبتاً کم در بسیاری از کسانی که تأثیرگذاری سیاسی متوسط یا بسزایی در تصمیمات سیاسی دارند، ازجمله موضوعاتی است که توجه به مقوله دیپلماسی پنهان در پیشبرد اهداف سیاست خارجی را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. سؤال مهم این کتاب این است که «آیا پنهان‌کاری در عرصه دیپلماسی به پایان راه خود نزدیک می‌شود یا اینکه کماکان نقشی مهم در روابط کشورها ایفا خواهد کرد؟»
کورنلیو بیولا و استوارت موری بخش مهمی از مقالات این اثر را تألیف کرده‌اند. دکتر بیولا استاد مطالعات دیپلماتیک در مرکز توسعه بین المللی دانشگاه آکسفورد و دکتر موری سیاستمدار کانادایی و استاد رشته روابط بین الملل در دانشگاه بوند در استرالیاست. ترکیب تجربه و دانش این دو نفر، کتاب حاضر را به یکی از جذابترین آثار در این حوزه تبدیل کرده است.
سفارش تلفنی: ۰۲۱۸۸۸۰۲۴۷۶ و ۰۹۱۰۸۶۰۷۵۱۸* خرید حضوری: تهران، خیابان کریمخان زند، خیابان حافظ، نرسیده به رودسر، پلاک ۴۶۳ (کافه‌کتاب طاها)@riss1404
۲ فراخوان دریافت مقالات سیاستی و راهبردی (Policy Paper)مجلۀ دیده‌بان امنیت ملی، مجله‌ای تخصصی در حوزۀ مطالعات امنیتی، راهبردی و سیاستی است که با بیش از یک دهه قدمت، بر رصد و دیده‌بانی مستمر محیط داخلی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران تمرکز دارد. این نشریه با تحلیل رویدادها و روندهای داخلیِ تأثیرگذار بر امنیت ملی کشور، آسیب‌شناسی و مسئله‌شناسی سیاستی و راهبردی و طرح ایده‌های نوآورانه و اثرگذار، بستری برای انتشار مقاله‌های سیاستی و راهبردی فراهم آورده است که در پیوند با نیازهای عرصۀ تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری کشور باشند.
از پژوهشگران، اندیشه‌ورزان و صاحب‌نظران عرصۀ مطالعات راهبردی، امنیت ملی و صاحبان فکر و ایده در حوزۀ مسائل سیاست‌گذاری کشور دعوت می‌شود با ارسال مقاله‌های خود در راستای این مأموریت، ما را در ارائۀ تصویری واقع‌بینانه از مسائل و چالش‌های پیش رو و راه‌حل‌هایی عالمانه و قابل‌اجرا برای سیاستگذاران و تصمیم‌گیران کشور یاری رسانند.
مقالات قابل پذیرش
مقالاتی که در ماه‌نگار دیده‌بان امنیت ملی به چاپ می‌رسند از نوع مقالۀ سیاستی (Policy Paper) هستند. مقالۀ سیاستی یکی از انواع متون سیاستی است که برای تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری در یک حوزة سیاستی و سیاستگذاران آن حوزه نوشته می‌شود. به این ترتیب، مقالۀ سیاستی بر یک مسئلۀ سیاستی مشخص تمرکز می‌کند تا پیشنهادهایی مشخص برای سیاستگذاران آن حوزه ارائه دهد.
حجم مقالات باید بین سه تا پنج هزار واژه و منطبق با ساختار منطقی زیر باشد:
عنوان مقاله: عنوان باید کوتاه، جذاب، گیرا و برانگیزنده باشد و تا اندازه‌ای بتواند اهمیت و فوریت سیاستی و راهبردی موضوع مقاله، مسئلۀ مقاله و کانون‌های توجه آن را به مخاطب منتقل کند.
خلاصۀ اجرایی: این بخش با حجمی بین ۵۰۰ تا ۷۰۰ واژه باید بتواند نکات کلیدی مقاله سیاستی از جمله مسئلۀ موجود، اهمیت و ضرورت رسیدگی به آن و پیشنهاد یا پیشنهادهای نویسنده برای حل یا تخفیف آن را به مخاطب منتقل کند.
مقدمه/ بیان مسئله: انتظار می‌رود نویسنده در این بخش، مسئلة سیاستی موردنظر خود را معرفی کند، شواهدی برای اثبات وجود مسئله ارائه دهد، اهمیت راهبردی و سیاستی آن را (با تمرکز بر ابعاد داخلی امنیت ملی) گوشزد کند، هدف از نوشتن مقاله را نشان دهد و نقاط تمرکز و مهمترین ایده‌هایش را مطرح کند.
تبیین مسئله: نویسنده در این بخش باید بتواند مسئلة موردنظر خود را به‌صورت مستند و با ارائه شواهد و مدارک کافی تبیین کند؛ یعنی پیشینۀ مسئله را واکاوی کند، ابعاد و پیامدهای آن را شرح دهد، عوامل مؤثر بر ایجاد یا تشدید آن و موانع حل آن تا کنون را بررسی کند.
طرح و ارزیابی گزینه‌های بدیل: در این بخش انتظار می‌رود نویسنده گزینه‌های سیاستی مختلف موجود یا ممکن برای مواجهه با مسئله را برشمارد و هر یک از گزینه‌ها را بر اساس نتایج گذشته، تجربیات جهانی، شواهد موجود و بروندادهای محتمل ارزیابی کند.
پیشنهاد یا پیشنهادهای سیاستی: در این بخش، نویسنده گزینه یا گزینه‌های سیاستی مطلوب و ممکن برای اقدام را پیشنهاد کرده و در دفاع از آنها استدلال می‌کند.
نتیجه‌گیری: در بخش نتیجه‌گیری، بار دیگر هدف مقاله، اهمیت و فوریت تصمیم و اقدام در حوزۀ مورد بررسی، پیامدهای بی‌عملی و تداوم وضع موجود، و پیشنهاد یا پیشنهادهای سیاستی به صورت بسیار فشرده ذکر می‌شوند.
منابع: منابع مقاله به شکل استاندارد رایج در مقالات علمی (APA) در پایان مقاله می‌آید.
نکته : ساختار فوق پیشنهادی و در واقع نوعی ساختار منطقی و انعطاف‌پذیر است و نویسندگان می‌توانند با پایبندی به این ساختار منطقی، برخی بخش‌های آن را افزایش یا کاهش دهند یا از عناوینی به جز این موارد استفاده کنند.
نحوۀ دریافت و ارزیابی مقالات
۱. ارسال کل مقاله: چنانچه نویسنده کل مقاله را نوشته است، آن را مطابق ساختار پیشنهادی مقاله بازآرایی کرده و به شماره تلفن ۰۹۳۶۲۵۷۶۹۰۵ در بله یا ایتا یا ایمیل studiesstrategic.book@gmail.com ارسال کند. نتیجه پس از طرح در هیئت تحریریه مجله و ارزیابی به نویسندگان ابلاغ خواهد شد.
۲. ارسال چکیده: در این روش، نویسنده چکیدۀ مقالۀ پیشنهادی خود را در حداکثر ۳۰۰ واژه ارسال می‌کند. هیئت تحریریۀ مجله در پایان هر ماه، چکیده را بررسی و نتیجه را به نویسنده ابلاغ خواهد کرد تا در صورت پذیرش، طی حداکثر ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ نسبت به نگارش آن اقدام کند. در هر دوی این روش‌ها ارسال رزومۀ نویسنده ضروری است.
مزایای همکارینویسندگان مجلۀ دیده‌بان امنیت ملی، علاوه بر امکان طرح ایده‌های سیاستی و راهبردی خود، گواهی نگارش مقاله (در صورت درخواست)، یک جلد از نسخۀ چاپی مجله (در صورت درخواست)، فایل پی‌دی‌اف مقالۀ خودشان، و حق‌التألیف متناسب با امتیاز کسب شده دریافت خواهند کرد.
@riss1404
۵آنچه دو جنگ تحمیلی اخیر به ما آموخت؛ بازشناسی قدرت و سرمایه‌های ایران
رسول صادقی، پژوهشگر پژوهشکده مطالعات راهبردی
برخی از تحلیلگران داخلی و خارجی، پیش از وقوع جنگ تحمیلی دوم و سوم، شکست ایران را در صورت حمله دشمن، قطعی می‌دانستند. با این حال، ارزیابی آنان بیش از آنکه بر واقعیت‌ها و ظرفیت‌های جامعه و کشور استوار باشد، متأثر از داده‌ها و تصویرسازی‌هایی بود که طی سال‌ها از سوی دشمن در ذهن آنان انباشته شده بود؛ داده‌هایی که لزوماً با واقعیت‌های میدانی و توانمندی‌های واقعی ایران انطباق نداشت.
ما پس از پشت سر گذاشتن این دو جنگ تحمیلی، بیش از گذشته به توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و داشته‌های خود پی بردیم. دریافتیم که ابزارها و قابلیت‌هایی در اختیار داریم که می‌توانیم با اتکا به آنها عرصه را بر دشمن تنگ کنیم، هزینه‌های تجاوز را برای او افزایش دهیم و در نهایت، او را به پذیرش واقعیت‌ها وادار سازیم. همچنین آموختیم که می‌توان دشمن را به پای میز مذاکره کشاند و در صورتی که مذاکره را با زیاده‌خواهی و عدم پایبندی به تعهدات دنبال کند، از آن خارج شد.
ما پس از دو جنگ تحمیلی قبل، جامعه خود را بهتر شناختیم. دریافتیم که ایرانیان، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، سلیقه‌ها و گرایش‌های سیاسی و اجتماعی، در برابر دشمن خارجی از ظرفیت بالایی برای همبستگی و اتحاد برخوردارند. فهمیدیم که در روزهای سخت، کنار یکدیگر خواهیم ایستاد؛ حتی اگر این دشواری‌ها ماه‌ها و شاید سال‌ها به طول بینجامد. ما سختی‌ها را تحمل خواهیم کرد، اما حاضر نخواهیم شد حتی یک وجب از خاک میهن را به دشمن واگذار کنیم.
واقعیت دیگری که برای ما روشن‌تر شد، این بود که همه دنیا در برابر ایران قرار ندارند؛ بلکه آنچه در مقابل ما صف‌آرایی کرده، جریان‌ها و قدرت‌های متجاوز و زیاده‌خواه و به تعبیر دیگر، اشرار عالم هستند. بنابراین، ما تنها نیستیم و پس از اتکا به خداوند متعال، از همراهی و حمایت آزادگان جهان برخورداریم. این پشتوانه، سرمایه‌ای کم‌اهمیت نیست. اگر دشمن از چنین ظرفیتی در ایران و از چنین پشتوانه‌ای در سطح جهان احساس نگرانی نمی‌کرد، این حجم از لشکرکشی، بسیج امکانات و انتقال تسلیحات به منطقه را در دستور کار قرار نمی‌داد.
یکی از سرمایه‌های مهم کشور، برخورداری از رهبری است؛ رهبری‌ای که جایگاه و نقش او با رهبران متعارف در بسیاری از کشورهای جهان تفاوت دارد. رهبری‌ای که مردم با وجود تفاوت در عقاید، دیدگاه‌ها و گرایش‌های خود، در بزنگاه‌های سرنوشت‌ساز، حول محور هدایت و فرمان او گرد هم می‌آیند تا کشور را از گردنه‌های دشوار تهدید و فشار دشمن عبور دهند. این ظرفیت، یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت و انسجام ملی ماست.
و نکته پایانی اینکه سرمایه‌های ملی ما به موارد یادشده محدود نمی‌شود. ظرفیت‌ها و داشته‌های دیگری نیز داریم که پرداختن به همه آنها در حوصله این یادداشت نمی‌گنجد. افزون بر این، ما برگ‌های برنده دیگری نیز در اختیار داریم که لزوماً از ابتدا و به‌صورت آشکار نمایان نمی‌شوند، بلکه متناسب با شرایط و اقتضائات میدان نبرد، در زمان مناسب خود را نشان خواهند داد. همین ظرفیت‌های آشکار و پنهان است که می‌تواند محاسبات دشمن را بر هم بزند و معادلاتی را که بر اساس برآوردهای نادرست طراحی کرده است، تغییر دهد.
@riss1404
رسول صادقی، پژوهشگر پژوهشکده مطالعات راهبردیبرخی از تحلیلگران داخلی و خارجی، پیش از وقوع جنگ تحمیلی دوم و سوم، شکست ایران را در صورت حمله دشمن، قطعی می‌دانستند. با این حال، ارزیابی آنان بیش از آنکه بر واقعیت‌ها و ظرفیت‌های جامعه و کشور استوار باشد، متأثر از داده‌ها و تصویرسازی‌هایی بود که طی سال‌ها از سوی دشمن در ذهن آنان انباشته شده بود؛ داده‌هایی که لزوماً با واقعیت‌های میدانی و توانمندی‌های واقعی ایران انطباق نداشت.
ما پس از پشت سر گذاشتن این دو جنگ تحمیلی، بیش از گذشته به توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و داشته‌های خود پی بردیم. دریافتیم که ابزارها و قابلیت‌هایی در اختیار داریم که می‌توانیم با اتکا به آنها عرصه را بر دشمن تنگ کنیم، هزینه‌های تجاوز را برای او افزایش دهیم و در نهایت، او را به پذیرش واقعیت‌ها وادار سازیم. همچنین آموختیم که می‌توان دشمن را به پای میز مذاکره کشاند و در صورتی که مذاکره را با زیاده‌خواهی و عدم پایبندی به تعهدات دنبال کند، از آن خارج شد.
ما پس از دو جنگ تحمیلی قبل، جامعه خود را بهتر شناختیم. دریافتیم که ایرانیان، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها، سلیقه‌ها و گرایش‌های سیاسی و اجتماعی، در برابر دشمن خارجی از ظرفیت بالایی برای همبستگی و اتحاد برخوردارند. فهمیدیم که در روزهای سخت، کنار یکدیگر خواهیم ایستاد؛ حتی اگر این دشواری‌ها ماه‌ها و شاید سال‌ها به طول بینجامد. ما سختی‌ها را تحمل خواهیم کرد، اما حاضر نخواهیم شد حتی یک وجب از خاک میهن را به دشمن واگذار کنیم.
واقعیت دیگری که برای ما روشن‌تر شد، این بود که همه دنیا در برابر ایران قرار ندارند؛ بلکه آنچه در مقابل ما صف‌آرایی کرده، جریان‌ها و قدرت‌های متجاوز و زیاده‌خواه و به تعبیر دیگر، اشرار عالم هستند. بنابراین، ما تنها نیستیم و پس از اتکا به خداوند متعال، از همراهی و حمایت آزادگان جهان برخورداریم. این پشتوانه، سرمایه‌ای کم‌اهمیت نیست. اگر دشمن از چنین ظرفیتی در ایران و از چنین پشتوانه‌ای در سطح جهان احساس نگرانی نمی‌کرد، این حجم از لشکرکشی، بسیج امکانات و انتقال تسلیحات به منطقه را در دستور کار قرار نمی‌داد.
یکی از سرمایه‌های مهم کشور، برخورداری از رهبری است؛ رهبری‌ای که جایگاه و نقش او با رهبران متعارف در بسیاری از کشورهای جهان تفاوت دارد. رهبری‌ای که مردم با وجود تفاوت در عقاید، دیدگاه‌ها و گرایش‌های خود، در بزنگاه‌های سرنوشت‌ساز، حول محور هدایت و فرمان او گرد هم می‌آیند تا کشور را از گردنه‌های دشوار تهدید و فشار دشمن عبور دهند. این ظرفیت، یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت و انسجام ملی ماست.
و نکته پایانی اینکه سرمایه‌های ملی ما به موارد یادشده محدود نمی‌شود. ظرفیت‌ها و داشته‌های دیگری نیز داریم که پرداختن به همه آنها در حوصله این یادداشت نمی‌گنجد. افزون بر این، ما برگ‌های برنده دیگری نیز در اختیار داریم که لزوماً از ابتدا و به‌صورت آشکار نمایان نمی‌شوند، بلکه متناسب با شرایط و اقتضائات میدان نبرد، در زمان مناسب خود را نشان خواهند داد. همین ظرفیت‌های آشکار و پنهان است که می‌تواند محاسبات دشمن را بر هم بزند و معادلاتی را که بر اساس برآوردهای نادرست طراحی کرده است، تغییر دهد.
@riss1404
۳تغییر الگوی مصرف خانوار ایرانی؛ از حذف کالاهای فرهنگی تا کوچک‌شدن سبد نیازهای اساسی و پیامدهای اجتماعی آن
محمودرضا رهبرقاضی؛ استاد دانشگاه محقق اردبیلی
الگوی مصرف خانوار یکی از شاخص‌های مهم برای شناخت وضعیت اقتصادی و اجتماعی جامعه است؛ زیرا نشان می‌دهد افراد چگونه منابع محدود خود را میان نیازهای ضروری، خدمات عمومی و کالاهای فرهنگی توزیع می‌کنند. در شرایط ثبات اقتصادی، خانوارها معمولاً امکان بیشتری برای برنامه‌ریزی بلندمدت و اختصاص بخشی از درآمد به آموزش، تفریح، سفر و فعالیت‌های فرهنگی دارند. اما در وضعیت تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، ساختار این اولویت‌ها تغییر می‌کند. در چنین شرایطی، هزینه‌های مسکن، خوراک، درمان، حمل‌ونقل و انرژی سهم بیشتری از درآمد را به خود اختصاص می‌دهند و نخستین واکنش بسیاری از خانوارها، حذف یا به تعویق انداختن هزینه‌هایی است که ضروری تلقی نمی‌شوند.
در این میان، کالاها و خدمات فرهنگی از نخستین بخش‌هایی هستند که در معرض تعدیل قرار می‌گیرند. خرید کتاب، روزنامه و محصولات فرهنگی، حضور در سینما و تئاتر، سفرهای تفریحی، استفاده از خدمات ورزشی و ثبت‌نام در کلاس‌های آموزشی غیردرسی ممکن است به هزینه‌هایی قابل حذف تبدیل شوند. اهمیت این مسئله در آن است که مصرف فرهنگی صرفاً یک انتخاب تفریحی نیست، بلکه با تولید دانش، ارتقای مهارت، جامعه‌پذیری، شکل‌گیری ذائقه فرهنگی و امکان مشارکت در زندگی اجتماعی ارتباط دارد. بنابراین، کاهش دسترسی به این خدمات می‌تواند به تدریج فرصت‌های رشد فردی و اجتماعی را نابرابرتر کند.
از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، پیامد مهم این تحول، تغییر تجربه شهروندان از عدالت اجتماعی و فرصت‌های برابر است. زمانی که دسترسی به آموزش مکمل، فعالیت فرهنگی، تفریح و حتی تغذیه مناسب بیش از گذشته به سطح درآمد خانوار وابسته می‌شود، فاصله میان گروه‌های اجتماعی صرفاً در میزان دارایی و درآمد باقی نمی‌ماند، بلکه به تفاوت در فرصت‌های یادگیری، رشد و مشارکت اجتماعی تبدیل می‌شود. کودکی که به دلیل محدودیت مالی از کلاس آموزشی یا فعالیت فرهنگی محروم می‌شود، در مقایسه با همسال برخوردار خود با فرصت‌های متفاوتی برای توسعه توانایی‌هایش روبه‌رو خواهد بود. در نتیجه، نابرابری اقتصادی می‌تواند به بازتولید نابرابری فرهنگی و نسلی منجر شود.
پیامد دیگر، تغییر کیفیت روابط خانوادگی و اجتماعی است. کاهش امکان سفر، تفریح مشترک و حضور در فضاهای فرهنگی، فرصت‌های تعامل و تجربه جمعی را محدود می‌کند. از سوی دیگر، تمرکز مستمر خانواده بر تأمین هزینه‌های ضروری می‌تواند برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوار سازد و تصمیم‌هایی مانند ادامه تحصیل، فرزندآوری، ازدواج یا جابه‌جایی شغلی را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، افق تصمیم‌گیری خانوار از سرمایه‌گذاری برای آینده به مدیریت هزینه‌های جاری نزدیک می‌شود.
از منظر امنیت اجتماعی نیز باید به این نکته توجه داشت که امنیت صرفاً به معنای نبود تهدیدهای مستقیم نیست؛ برخورداری از حداقلی قابل اتکا از رفاه، امکان برنامه‌ریزی و دسترسی منصفانه به فرصت‌های زندگی نیز در احساس امنیت شهروندان نقش دارد. هنگامی که بخش قابل توجهی از انرژی و درآمد خانوار صرف تأمین نیازهای اولیه می‌شود، ظرفیت مشارکت داوطلبانه، فعالیت‌های اجتماعی و سرمایه‌گذاری فردی برای آینده ممکن است کاهش یابد. البته نمی‌توان هرگونه کاهش مصرف فرهنگی یا تغییر سبد خرید را مستقیماً به نارضایتی سیاسی یا ناامنی اجتماعی نسبت داد؛ اما انباشت محرومیت‌های اقتصادی و محدودشدن فرصت‌های اجتماعی می‌تواند زمینه احساس بی‌عدالتی و فاصله‌گرفتن گروه‌هایی از جامعه از تجربه توسعه و پیشرفت را فراهم کند.
تغییر الگوی مصرف خانوار ایرانی را باید فراتر از نوسان در میزان خرید کالاها و خدمات تحلیل کرد. مسئله اصلی، انتقال تدریجی فشار اقتصادی از سطح قدرت خرید به کیفیت زندگی، فرصت‌های فرهنگی، سلامت و روابط اجتماعی است. ازاین‌رو، سیاست‌گذاری در این حوزه نباید صرفاً بر افزایش درآمد اسمی یا حمایت‌های مقطعی متمرکز باشد. تقویت قدرت خرید، کنترل تورم، حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد، تضمین دسترسی به کالاهای اساسی و دارو و گسترش خدمات فرهنگی و آموزشی کم‌هزینه باید به‌صورت مکمل دنبال شوند. همچنین، پایش مستمر تغییرات سبد مصرفی خانوار بر اساس دهک درآمدی و مناطق جغرافیایی می‌تواند به شناسایی گروه‌های در معرض محرومیت کمک کند.
@riss1404
محمودرضا رهبرقاضی؛ استاد دانشگاه محقق اردبیلیالگوی مصرف خانوار یکی از شاخص‌های مهم برای شناخت وضعیت اقتصادی و اجتماعی جامعه است؛ زیرا نشان می‌دهد افراد چگونه منابع محدود خود را میان نیازهای ضروری، خدمات عمومی و کالاهای فرهنگی توزیع می‌کنند. در شرایط ثبات اقتصادی، خانوارها معمولاً امکان بیشتری برای برنامه‌ریزی بلندمدت و اختصاص بخشی از درآمد به آموزش، تفریح، سفر و فعالیت‌های فرهنگی دارند. اما در وضعیت تورم مزمن، کاهش قدرت خرید و نااطمینانی نسبت به آینده، ساختار این اولویت‌ها تغییر می‌کند. در چنین شرایطی، هزینه‌های مسکن، خوراک، درمان، حمل‌ونقل و انرژی سهم بیشتری از درآمد را به خود اختصاص می‌دهند و نخستین واکنش بسیاری از خانوارها، حذف یا به تعویق انداختن هزینه‌هایی است که ضروری تلقی نمی‌شوند.
در این میان، کالاها و خدمات فرهنگی از نخستین بخش‌هایی هستند که در معرض تعدیل قرار می‌گیرند. خرید کتاب، روزنامه و محصولات فرهنگی، حضور در سینما و تئاتر، سفرهای تفریحی، استفاده از خدمات ورزشی و ثبت‌نام در کلاس‌های آموزشی غیردرسی ممکن است به هزینه‌هایی قابل حذف تبدیل شوند. اهمیت این مسئله در آن است که مصرف فرهنگی صرفاً یک انتخاب تفریحی نیست، بلکه با تولید دانش، ارتقای مهارت، جامعه‌پذیری، شکل‌گیری ذائقه فرهنگی و امکان مشارکت در زندگی اجتماعی ارتباط دارد. بنابراین، کاهش دسترسی به این خدمات می‌تواند به تدریج فرصت‌های رشد فردی و اجتماعی را نابرابرتر کند.
از منظر جامعه‌شناسی سیاسی، پیامد مهم این تحول، تغییر تجربه شهروندان از عدالت اجتماعی و فرصت‌های برابر است. زمانی که دسترسی به آموزش مکمل، فعالیت فرهنگی، تفریح و حتی تغذیه مناسب بیش از گذشته به سطح درآمد خانوار وابسته می‌شود، فاصله میان گروه‌های اجتماعی صرفاً در میزان دارایی و درآمد باقی نمی‌ماند، بلکه به تفاوت در فرصت‌های یادگیری، رشد و مشارکت اجتماعی تبدیل می‌شود. کودکی که به دلیل محدودیت مالی از کلاس آموزشی یا فعالیت فرهنگی محروم می‌شود، در مقایسه با همسال برخوردار خود با فرصت‌های متفاوتی برای توسعه توانایی‌هایش روبه‌رو خواهد بود. در نتیجه، نابرابری اقتصادی می‌تواند به بازتولید نابرابری فرهنگی و نسلی منجر شود.
پیامد دیگر، تغییر کیفیت روابط خانوادگی و اجتماعی است. کاهش امکان سفر، تفریح مشترک و حضور در فضاهای فرهنگی، فرصت‌های تعامل و تجربه جمعی را محدود می‌کند. از سوی دیگر، تمرکز مستمر خانواده بر تأمین هزینه‌های ضروری می‌تواند برنامه‌ریزی بلندمدت را دشوار سازد و تصمیم‌هایی مانند ادامه تحصیل، فرزندآوری، ازدواج یا جابه‌جایی شغلی را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، افق تصمیم‌گیری خانوار از سرمایه‌گذاری برای آینده به مدیریت هزینه‌های جاری نزدیک می‌شود.
از منظر امنیت اجتماعی نیز باید به این نکته توجه داشت که امنیت صرفاً به معنای نبود تهدیدهای مستقیم نیست؛ برخورداری از حداقلی قابل اتکا از رفاه، امکان برنامه‌ریزی و دسترسی منصفانه به فرصت‌های زندگی نیز در احساس امنیت شهروندان نقش دارد. هنگامی که بخش قابل توجهی از انرژی و درآمد خانوار صرف تأمین نیازهای اولیه می‌شود، ظرفیت مشارکت داوطلبانه، فعالیت‌های اجتماعی و سرمایه‌گذاری فردی برای آینده ممکن است کاهش یابد. البته نمی‌توان هرگونه کاهش مصرف فرهنگی یا تغییر سبد خرید را مستقیماً به نارضایتی سیاسی یا ناامنی اجتماعی نسبت داد؛ اما انباشت محرومیت‌های اقتصادی و محدودشدن فرصت‌های اجتماعی می‌تواند زمینه احساس بی‌عدالتی و فاصله‌گرفتن گروه‌هایی از جامعه از تجربه توسعه و پیشرفت را فراهم کند.
تغییر الگوی مصرف خانوار ایرانی را باید فراتر از نوسان در میزان خرید کالاها و خدمات تحلیل کرد. مسئله اصلی، انتقال تدریجی فشار اقتصادی از سطح قدرت خرید به کیفیت زندگی، فرصت‌های فرهنگی، سلامت و روابط اجتماعی است. ازاین‌رو، سیاست‌گذاری در این حوزه نباید صرفاً بر افزایش درآمد اسمی یا حمایت‌های مقطعی متمرکز باشد. تقویت قدرت خرید، کنترل تورم، حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد، تضمین دسترسی به کالاهای اساسی و دارو و گسترش خدمات فرهنگی و آموزشی کم‌هزینه باید به‌صورت مکمل دنبال شوند. همچنین، پایش مستمر تغییرات سبد مصرفی خانوار بر اساس دهک درآمدی و مناطق جغرافیایی می‌تواند به شناسایی گروه‌های در معرض محرومیت کمک کند.
@riss1404
۳باز آمریکا در یوپی‌آر شرکت نکرد و باز ما تماشاگر!
محمد میثم نداف‌پور - عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی
امروز ۱۰ نوامبر و ۱۹ آبان، نشست ۵۳ کارگروه بررسی دوره‌ای جهانی در چرخه چهارم در ژنو برگزار شد که در جدول برنامه نشست، دستور کار بررسی وضعیت حقوق بشر ایالات متحده برای بار دوم در این چرخه قرار داشت.
علت تکرار دستورکار، عدم مشارکت و حضور آمریکا در نشست ۵۰ در سال ۲۰۲۵ طبق روال و برنامه‌ریزی اولیه بود که بنا بر رویه این شورا، یوپی‌آر کشور مشارکت‌نکننده! به نشست‌های بعدی موکول می‌شود. این رویه در خصوص برخی موارد نادر کمتر از انگشتان دو دست در طول عمر بیست‌ساله مکانیسم یوپی‌آر که دو مورد آنها مربوط به رژیم صهیونسیتی و یک مورد دیگر مربوط به آمریکا بوده، اتفاق افتاده بود.
بنا بود با مهلت داده‌شده، وضعیت حقوق بشر آمریکا در نشست ۵۳ مورد رسیدگی قرار گیرد؛ اما ایالات متحده که مستند به فرمان اجرایی سال ۲۰۲۵ ترامپ از برخی سازمان‌ها از جمله شورای حقوق بشر خارج و حمایت مالی ۲۷٪ خود به شورا را قطع کرده بود، نه گزارش ملی خود را ارایه کرد و نه نماینده‌اش در نشست کارگروه مجددا حاضر!این رویداد در تاریخ مکانیسم‌های حقوق بشری بی‌سابقه بود که یک کشور پس از یک بار امهال، باز بر عدم مشارکت خود در یوپی‌آر اصرار ورزد.
فعالان حقوق بشر منتظر بودند تا ببینند واکنش شورای حقوق بشر چیست؟ آیا شورا مجددا بر رویه خود اصرار می‌ورزد؟ چون چرخه چهارم در آستانه پایان است و آغاز چرخه پنجم یک کشور بدون بررسی دور چهارم کشور دیگر، ناقض اصل شمولیت جهانی، برابری دولت‌ها و عدم گزینشگری است.یا آیا شورا به صورت غیابی و مبتنی بر اسناد کمیساریا، یوپی‌آر را پیش می‌برد که آن هم مغایر اصل تعامل و مشارکت‌محوری این مکانیسم است.
اما نهایتا رییس اندونزیایی شورای حقوق بشر با نام کوچک «رضا» تصمیم گرفت مهلت دیگری برای نشست آینده (۵۴) تا ژانویه آتی بدهد.
اگرچه این جلسه هم بخیر گذشت، اما نشست بعدی، آزمونی بزرگ برای شورای حقوق بشر خواهد بود که با بدعت ایالات متحده چه تصمیمی بگیرد. زیرا ورود به چرخه پنجم بدون تعیین تکلیف و تکمیل چرخه چهارم، اعتبار مکانیسم را زیر سوال می‌برد. این معما کماکان در تحلیل درون‌سیستمی برای نظام بین‌المللی حمایت از حقوق بشر وجود دارد.
اما جای سوال باقی است که نقش جمهوری اسلامی ایران در خصوص این نقض فاحش و قلدرمآبانه کشوری که چند ماه قبل به کشورش تجاوز کرد و رهبر و کودکان و جوانان و عزیزان این کشور را به قتل رساند، چیست؟ احیانا موضعی در خصوص این بدعت از سوی مقامات ایرانی مشاهده کردید؟!اگر جمهوری اسلامی این پرونده را پرونده امنیت ملی خود نخواند و یکی از بزرگترین ذی‌نفعان این موضوع تلقی نکند، از کدام کشور توقع مشارکت وجود دارد؟
این موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که نشست امروز در سکوت سرسام‌آور جامعه بین‌الدولی آزرده‌خاطر بود. زمان جلسه مجموعا به پانزده دقیقه هم نرسید. فقط کشورهای هلند به نمایندگی از اتحادیه اروپا و اسپانیا بسیار نرم و به طور کلی کشورها را به مشارکت در یوپی‌آر دعوت کردند. تنها کوبا بود که موضعی سرسختانه داشت و آمریکا را مستقیم و صریح مورد انتقاد قرار داد. در غیر اینها، هیچ موضع دیگر از اعضای شورای حقوق بشر بیرون نیامد. حتی اشاره‌ای به جنایات ایالات متحده در تجاوز به ایران مطرح نشد؛ تحقیقا احترام امامزاده به متولی‌اش است!
ملتی که بزرگترین مقاومت تاریخ را در برابر نظام سلطه آمریکایی نمایش داده و بیشترین آسیب را از جنگ و تحریم و فریب مذاکره و کودتا و باز هم تجاوز دیده است، نباید پرچمدار کنش‌گری در برابر آن شیطان بزرگ باشد؟! این واقعه، فرصتی برای بهره‌برداری، محکومیت جهانی، کاهش وابستگی نهادهای بین‌المللی به نظام سلطه و تحول در نظم بین‌المللی موجود است.دیگر دوره تماشاگری تمام شده است!
@riss1404
محمد میثم نداف‌پور - عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات راهبردی امروز ۱۰ نوامبر و ۱۹ آبان، نشست ۵۳ کارگروه بررسی دوره‌ای جهانی در چرخه چهارم در ژنو برگزار شد که در جدول برنامه نشست، دستور کار بررسی وضعیت حقوق بشر ایالات متحده برای بار دوم در این چرخه قرار داشت. علت تکرار دستورکار، عدم مشارکت و حضور آمریکا در نشست ۵۰ در سال ۲۰۲۵ طبق روال و برنامه‌ریزی اولیه بود که بنا بر رویه این شورا، یوپی‌آر کشور مشارکت‌نکننده! به نشست‌های بعدی موکول می‌شود. این رویه در خصوص برخی موارد نادر کمتر از انگشتان دو دست در طول عمر بیست‌ساله مکانیسم یوپی‌آر که دو مورد آنها مربوط به رژیم صهیونسیتی و یک مورد دیگر مربوط به آمریکا بوده، اتفاق افتاده بود. بنا بود با مهلت داده‌شده، وضعیت حقوق بشر آمریکا در نشست ۵۳ مورد رسیدگی قرار گیرد؛ اما ایالات متحده که مستند به فرمان اجرایی سال ۲۰۲۵ ترامپ از برخی سازمان‌ها از جمله شورای حقوق بشر خارج و حمایت مالی ۲۷٪ خود به شورا را قطع کرده بود، نه گزارش ملی خود را ارایه کرد و نه نماینده‌اش در نشست کارگروه مجددا حاضر!این رویداد در تاریخ مکانیسم‌های حقوق بشری بی‌سابقه بود که یک کشور پس از یک بار امهال، باز بر عدم مشارکت خود در یوپی‌آر اصرار ورزد. فعالان حقوق بشر منتظر بودند تا ببینند واکنش شورای حقوق بشر چیست؟ آیا شورا مجددا بر رویه خود اصرار می‌ورزد؟ چون چرخه چهارم در آستانه پایان است و آغاز چرخه پنجم یک کشور بدون بررسی دور چهارم کشور دیگر، ناقض اصل شمولیت جهانی، برابری دولت‌ها و عدم گزینشگری است.یا آیا شورا به صورت غیابی و مبتنی بر اسناد کمیساریا، یوپی‌آر را پیش می‌برد که آن هم مغایر اصل تعامل و مشارکت‌محوری این مکانیسم است.اما نهایتا رییس اندونزیایی شورای حقوق بشر با نام کوچک «رضا» تصمیم گرفت مهلت دیگری برای نشست آینده (۵۴) تا ژانویه آتی بدهد.
اگرچه این جلسه هم بخیر گذشت، اما نشست بعدی، آزمونی بزرگ برای شورای حقوق بشر خواهد بود که با بدعت ایالات متحده چه تصمیمی بگیرد. زیرا ورود به چرخه پنجم بدون تعیین تکلیف و تکمیل چرخه چهارم، اعتبار مکانیسم را زیر سوال می‌برد. این معما کماکان در تحلیل درون‌سیستمی برای نظام بین‌المللی حمایت از حقوق بشر وجود دارد.اما جای سوال باقی است که نقش جمهوری اسلامی ایران در خصوص این نقض فاحش و قلدرمآبانه کشوری که چند ماه قبل به کشورش تجاوز کرد و رهبر و کودکان و جوانان و عزیزان این کشور را به قتل رساند، چیست؟ احیانا موضعی در خصوص این بدعت از سوی مقامات ایرانی مشاهده کردید؟!اگر جمهوری اسلامی این پرونده را پرونده امنیت ملی خود نخواند و یکی از بزرگترین ذی‌نفعان این موضوع تلقی نکند، از کدام کشور توقع مشارکت وجود دارد؟این موضوع زمانی اهمیت پیدا می‌کند که نشست امروز در سکوت سرسام‌آور جامعه بین‌الدولی آزرده‌خاطر بود. زمان جلسه مجموعا به پانزده دقیقه هم نرسید. فقط کشورهای هلند به نمایندگی از اتحادیه اروپا و اسپانیا بسیار نرم و به طور کلی کشورها را به مشارکت در یوپی‌آر دعوت کردند. تنها کوبا بود که موضعی سرسختانه داشت و آمریکا را مستقیم و صریح مورد انتقاد قرار داد. در غیر اینها، هیچ موضع دیگر از اعضای شورای حقوق بشر بیرون نیامد. حتی اشاره‌ای به جنایات ایالات متحده در تجاوز به ایران مطرح نشد؛ تحقیقا احترام امامزاده به متولی‌اش است!ملتی که بزرگترین مقاومت تاریخ را در برابر نظام سلطه آمریکایی نمایش داده و بیشترین آسیب را از جنگ و تحریم و فریب مذاکره و کودتا و باز هم تجاوز دیده است، نباید پرچمدار کنش‌گری در برابر آن شیطان بزرگ باشد؟! این واقعه، فرصتی برای بهره‌برداری، محکومیت جهانی، کاهش وابستگی نهادهای بین‌المللی به نظام سلطه و تحول در نظم بین‌المللی موجود است.دیگر دوره تماشاگری تمام شده است!@riss1404
۱