سخنرانی آیت الله دکتر محقق داماد شب تاسوعا ۱۴۴۸ مطابق با ۲ تیرماه ۱۴۰۵ https://youtu.be/G_-glSvLUAEعضویت در کانال روشنگری دینی
لینک سایت: https://RoshangariDini.org
۵بازارسال شده از خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)
نگاهی به درسگفتارهای «تفسیر سوره وطن» از مصطفی محقق داماد؛حب الوطن من الایمانوطندوستی با ارجاع به آیات و منابع کهن️در شرایط کنونی توجیه وطندوستی و بررسی ابعاد و جوانب آن یکی از مشغلههای اندیشمندان ایرانی است. بحث دراین خصوص که وطن چیست و وطندوستی به چه معناست، در مقالات، یادداشتها و کانالهای گوناگون مطرح شده. یکی از موارد جالب توجه، سلسله درسگفتارهای سید مصطفی محقق داماد با عنوان «تفسیر سوره وطن» است که در کانال روشنگری دینی یافتنیست.️محقق داماد درباره معنای وطن و تفسیر آن ادامه میدهد:« برخی از علما که نتوانستهاند ارتباط ایمان با دوست داشتن وطن را توجیه کنند و این امر به صورت یک مشکل برای آنان مطرح شده، موجب آن شده که آن را حدیثی دروغین و جعلی بدانند. از سوی دیگر دانشمندان زیادی از شیعه و اهل تسنن، با ارائه تعابیری از وطن مثل "بهشت"، "اصل خویش" و "سرزمین اسلامی" در حل مشکل معنای آن کوشیدهاند اما برخی با قبول حدیث گفتهاند معنای وطن، موطن اصلی انسان یعنی بهشت است.»️البته برخی اندیشمندان اسلامی، با گرایش به احیای اسلامی یا امتگرایی، وطندوستی را قبول نداشتند؛ محقق داماد در این خصوص میگوید:« مشکل دیگری که عالمان در یکی دو قرن اخیر مبتلا شدهاند این است که به خاطر جهاننگری اسلامی، سعی داشتهاند با مفهوم وطندوستی مخالفت کنند. مثلا اقبال لاهوری میگوید قلب ما از هند و شام نیست / مرز و بوم ما به جز اسلام نیست.️او با وطن و وطندوستی مخالفت کرده اما دو مفسر بزرگ قرآن مجید از دانشمندان شیعی ایرانی حدیث را با معنای ظاهری وطن پذیرفتهاند و به شرایط خاص تاریخی صدور این جمله از رسول پرداختهاند: یکی از این مفسران در قرن ششم و دیگری در قرن دهم زیسته و هر دو تفسیر قرآن را به زبان پارسی نگاشتهاند.»ibna.ir/x6HTR
@ibna_official
دکترمحققداماد: فهم اقتصاد دیگر یک امر تخصصی نیست؛ وظیفهای همگانی است.آیتالله سیدمصطفی محققداماد با تأکید بر ضرورت گسترش سواد اقتصادی در جامعه گفت: سیاستگذاری اقتصادی باید به متخصصان سپرده شود، اما شناخت مبانی اقتصاد برای تشخیص برنامههای درست از شعارهای عوامپسندانه، به یکی از مسئولیتهای اساسی شهروندان تبدیل شده است.
به گزارش اطلاعات آنلاین، آیتالله دکتر سیدمصطفی محققداماد در یادداشتی با عنوان «فهم اقتصاد وظیفهای همگانی است»، با اشاره به افزایش فشارهای معیشتی و کوچکتر شدن سفره مردم، بر لزوم توجه جدی جامعه، مسئولان و بهویژه طلاب علوم دینی به دانش اقتصاد تأکید کرد.
وی با بیان اینکه اقتصاد یک دانش تخصصی است و سیاستگذاری در این حوزه باید توسط افراد صاحبصلاحیت انجام شود، تصریح کرد که تخصصی بودن اقتصاد نباید به کنارهگیری مردم، نخبگان و صاحبان رأی از شناخت مسائل اقتصادی منجر شود.
محققداماد برای توضیح این موضوع، اقتصاد را با دانش پزشکی مقایسه کرد و نوشت: همانگونه که مردم پزشک نیستند، اما برای تشخیص پزشک متخصص از مدعی و پیگیری روند درمان باید حداقلی از آگاهی پزشکی داشته باشند، جامعه نیز برای شناخت اقتصاددانان، ارزیابی سیاستها و تشخیص برنامههای واقعی از وعدههای غیرعلمی، به فهم مبانی اقتصاد نیازمند است.
سه پایه سیاستگذاری صحیح
به اعتقاد محققداماد، سیاستگذاری درست بر سه پایه اصلی استوار است: حکمت و اخلاق، فقه و حقوق و در نهایت علم اقتصاد.
وی توضیح داد که اخلاق، اهداف و ارزشهای جامعه را مشخص میکند؛ فقه و حقوق، سازوکارهای قانونی و نهادی را در اختیار سیاستگذار قرار میدهد و علم اقتصاد نیز نحوه عملکرد واقعی پول، بازار، بانک و تولید را آشکار میسازد.
به گفته او، حذف هر یک از این پایهها میتواند سیاستگذاری را با شکست مواجه کند؛ زیرا «اقتصاد بدون اخلاق، هدف را گم میکند و اخلاق بدون اقتصاد ممکن است با وجود نیت خیر، به نتایجی برخلاف مقصود منتهی شود.»
محققداماد کمکهای مقطعی و صدقهمحور را نمونهای از سیاستهایی دانست که ممکن است با نیت خیر آغاز شوند، اما در صورت بیتوجهی به سازوکارهای اقتصادی، به جای ایجاد اشتغال پایدار و حفظ کرامت مردم، به وابستگی بیشتر آنان منجر شوند.
ضرورت آموزش اقتصاد در حوزههای علمیه
این استاد حوزه و دانشگاه همچنین خواستار توجه جدیتر طلاب و فقها به مبانی علم اقتصاد شد.
به گفته وی، حوزههای علمیه طی قرنها در زمینه حکمت، فقه و حقوق فعالیت کردهاند، اما برای بررسی مسائل جدیدی مانند بانکداری، تورم، خلق پول، نقدینگی و ماهیت پول، آشنایی با دانش اقتصاد نیز ضروری است.
او تأکید کرد فقیهی که سازوکار پول و بانکداری جدید را نشناسد، ممکن است در تشخیص دقیق موضوعات اقتصادی و صدور حکم درباره آنها با مشکل مواجه شود؛ چراکه «حکم، فرع بر تشخیص موضوع است.»
محققداماد افزود هدف از آموزش اقتصاد به طلاب یا عموم مردم، تبدیل آنان به اقتصاددان حرفهای نیست، بلکه باید آنقدر از مبانی این دانش آگاه باشند که بتوانند سخنان متخصصان را بفهمند و میان دیدگاههای مختلف داوری کنند.
مشکل اقتصاد ایران کمبود اندیشه نیست
محققداماد در بخش دیگری از این یادداشت، این تصور را که ایران با کمبود اندیشه و متخصص اقتصادی مواجه است، رد کرد.
وی گفت اقتصاددانان و پژوهشگران متعددی در کشور حضور دارند و درباره موضوعاتی مانند منشأ تورم، رشد نقدینگی، سیاستهای پولی و شیوه مدیریت درآمدهای نفتی، بحثهای علمی و جدی در جریان است.
با این حال، به اعتقاد او مشکل اصلی آن است که این مباحث عمدتاً در دانشگاهها و نشریات تخصصی باقی مانده و نتوانسته است به زبان عمومی جامعه و فرایند تصمیمگیری سیاسی راه پیدا کند.
او با اشاره به تجربههای گذشته در زمینه افزایش نقدینگی و تورم، نوشت گاهی کارشناسان نسبت به پیامدهای یک تصمیم هشدار دادهاند، اما نتوانستهاند اهمیت موضوع را بهدرستی به تصمیمگیران منتقل کنند و در نهایت جامعه هزینه این ناتوانی در انتقال مفاهیم اقتصادی را پرداخته است.
سیاست اقتصادی بدون حمایت اجتماعی پایدار نمیماند
محققداماد با بیان اینکه تصمیم اقتصادی تنها یک مسئله فنی نیست، افزود: هر برنامه اقتصادی برای اجرا و تداوم، به حمایت مردم، نخبگان و صاحبان نفوذ نیاز دارد.
به گفته وی، حتی یک برنامه علمی و درست نیز اگر برای جامعه قابل فهم نباشد، در برابر نخستین فشار اجتماعی یا سیاسی کنار گذاشته میشود و با تغییر دولتها، سیاستهای اقتصادی نیز پیدرپی تغییر میکنند.
او تأکید کرد نبود زبان و فهم مشترک اقتصادی، امکان گفتوگو و اجماعسازی را از بین میبرد و زمینه را برای گسترش شایعه، توهم و شعارهای غیرکارشناسی فراهم میکند.
متن کامل:https://www.ettelaat.com/news/159835/فهم-اقتصاد-وظیفه-ای-همگانی-است@RoshangariDini
۱۰۲
إِنَّا لِلَّٰهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
با کمال تأسف و تألم بدینوسیله رحلت عالم جلیل القدر آیت الله حاج شیخ محمد حسین امراللهی یزدی طاب ثراه را به اطلاع ارباب فضیلت میرساند.
آن بزرگوار از نوادر عالمان عامل و فقیهان و محققان مزین به تقوا و کاملا نشاندهنده تعلیمات اخلاقی و سیره عملی استاد بزرگوارشان مرحوم آیت الله حاج شیخ مرتضی حایری یزدی اعلی الله مقامه الشریف بودند.
اینجانب این فاجعه مؤلمه را به بازماندگان و بستگان سوگوار و کلیه دانشیان و دوستان و علاقمندان از اهالی دارالعباد یزد تسلیت عرض میکنم.برای روح آن بزرگوار رضوان جاودان حق متعال و برای سوگواران صبر جمیل و اجر جزیل مسألت دارم.
سید مصطفی محقق داماد
@RoshangariDini
با کمال تأسف و تألم بدینوسیله رحلت عالم جلیل القدر آیت الله حاج شیخ محمد حسین امراللهی یزدی طاب ثراه را به اطلاع ارباب فضیلت میرساند.
آن بزرگوار از نوادر عالمان عامل و فقیهان و محققان مزین به تقوا و کاملا نشاندهنده تعلیمات اخلاقی و سیره عملی استاد بزرگوارشان مرحوم آیت الله حاج شیخ مرتضی حایری یزدی اعلی الله مقامه الشریف بودند.
اینجانب این فاجعه مؤلمه را به بازماندگان و بستگان سوگوار و کلیه دانشیان و دوستان و علاقمندان از اهالی دارالعباد یزد تسلیت عرض میکنم.برای روح آن بزرگوار رضوان جاودان حق متعال و برای سوگواران صبر جمیل و اجر جزیل مسألت دارم.
سید مصطفی محقق داماد
@RoshangariDini
۷۱
مصاحبه آیت الله محقق داماد با مجله JuristNews : بیان مطالبی در خصوص جنگهای تحمیلی https://www.jurist.org/features/2026/08/05/a-bombed-school-and-the-law-that-was-supposed-to-prevent-it-an-interview-with-iranian-legal-philosopher-mohaghegh-damad/
#روشنگری_دینی@RoshangariDini
۴
زیربنای مشروطه در تحولات اجتهادی حوزههای علمیه است به نقل از خبرگزاری مهر، آیتالله سیدمصطفی محققداماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم، با به چالش کشیدن نظریه وارداتی بودن مطلق مشروطه گفت: زیربنای فکری این نهضت، بیش از آنکه مدیون سوغات غرب باشد، ریشه در تحولات اجتهادی و عقلانی حوزههای علمیه شیعه طی دو قرن اخیر دارد. وی با اشاره به نقش شیخ مرتضی انصاری افزود: نظریه «انسداد باب علم» شیخ انصاری، راه را برای حجیت عقل عرفی و تقنین عرفی در ایران هموار کرد. ایشان دو اصل بنیادین را مطرح کردند که ریشه مشروطیت است؛ نخست اصل «لا ولایة لأحدٍ علی أحدٍ» (نفی سلطه انسان بر انسان) که مبنای آزادی است و دوم، نظریه تفکیک قوا.محققداماد در بخش دیگری از سخنان خود به دفاع از جایگاه سیدمحمدکاظم یزدی پرداخت و گفت: تقسیمبندیهای رایج که آخوند خراسانی را طرفدار مشروطه و سید یزدی را طرفدار استبداد میخوانند، ظلم به تاریخ است. اختلاف سید یزدی با مشروطهخواهان در اصل مجلس نبود، بلکه در نحوه قانونگذاری بود؛ او با قانون مدون و خشک (شبیه مدل فرانسه) مخالف بود زیرا دست قاضی را برای اجتهاد و اجرای عدالت عرفی میبست. وی همچنین با اشاره به کتاب «تنبیهالامه» آیتالله نائینی تصریح کرد: نائینی تلاش کرد نشان دهد که آزادی، حق انتخاب و نفی استبداد با مبانی اسلامی سازگار است و این تفکر از درون حوزههای علمیه استخراج شده بود.@RoshangariDini
۶
گفتوگو با جماران؛ آیتالله محقق داماد: مردم الان از نظر معیشت گرفتارند/ روحانی باید دردکشیده و همراه مردم باشد/ مردم طلبه بیسواد را زود تشخیص می دهند/ آیت الله امراللهی به تقوا و زهد مشهور بودرئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران با تأکید بر اینکه مردم طلبه بیسواد را زود تشخیص میدهند، گفت: مردم الآن از نظر سفرهشان گرفتارند، معیشتشان با مشکلات زیادی روبهرو است. مقامات کشوری دارند نهایت سعی خودشان را میکنند (میدانید که این کشور دشمن زیاد دارد و رفع کردن مشکلات معیشت مردم کار سادهای نیست)، اما مشکل مردم هست. وقتی مردم میآیند مشکلات را مطرح میکنند، روحانیون گاهی اوقات به خیال اینکه باید فقط دفاع از حاکمیت کرد، منکر این مسائل میشوند و مقابل مردم میایستند. این اشتباه است. روحانی باید دردکشیده باشد، درد مردم را بچشد، لااقل قبول کند، مقابل مردم نایستد و برای بیان دردهایشان همراه مردم باشد.مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با آیتالله سید مصطفی محقق داماد را در ادامه میخوانید:
https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1722508
@RoshangariDini
۶۱
درسگفتارهای «شرح بخش معادِ منظومه حاج ملاهادی سبزواری»مجموعه درسگفتارهای آیتالله سید مصطفی محقق داماد در شرح مبحث معاد از کتاب منظومه حکیم حاج ملاهادی سبزواری، در دسترس علاقهمندان فلسفه و حکمت اسلامی قرار گرفته است.
در این درسها، مباحث مربوط به معاد در منظومه سبزواری، با تبیین مفاهیم و مبانی فلسفی آن، مورد بحث و شرح قرار میگیرد.
شنیدن درسگفتارها در شنوتو:https://shenoto.com/channel/podcast/manzoome-1?tabType=0&sort=1&page=1#محقق_داماد#شرح_منظومه#درسگفتار
@RoshangariDini
۷
از دوگانه اقتصاد چپ و راست تا دوگانه اقتصاد با قاعده و بیقاعده مصادره بیقاعده دیروز و وامِ ارزانتر از تورم برای منتخبانِ امروز، هر دو از یک چشمهاند: تصرف در مال مردم بیرضای ایشان و بیحکم قانون؛ یکی با شعار عدالت آمد، دیگری با شعار حمایت از تولید میآید.متن مقاله :
https://roshangaridini.org/از-دوگانه-اقتصاد-چپ-و-راست-تا-دوگانه-اقت/@RoshangariDini
۵