اصل و استثنا در روایتدو خبر زیر رو مقایسه کنید: شنیده ها حاکی از وضعیت آرام و بدون اغتشاش در تهران است. به جز چند تجمع کوچک که در حال جمع شدن است باقی مناطق تهران امنیت کامل برقرار است. شنیده ها حاکی از شروع تجمعهای جدید در تهران است. در برخی مناطق تهران مردم در حال تشکیل جمعهای اعتراضی هستند. هرچند بعضی مناطق آرام هستند. هر دو خبر با اندکی تغییر، دیشب در شبکه های اجتماعی منتشر شدهاند. هر دو یک واقعیت بیرونی را منعکس می کنند. اما برداشت مخاطب با خواندن هر کدام کاملا متفاوت خواهد بود.
وقتی ۳تا از داداشات ترک تحصیل کردنولی تو درس خوندی مهندس شدی.
این نوشته و تصویر می خواهد چه مفهومی را به مخاطب منتقل کند؟ از چه روشی برای اقناع مخاطب استفاده کرده است؟ نقش اصلی را در انتقال پیام، عکس بر عهده دارد یا متن؟ چطور می توان به چنین پیامی پاسخ داد و غلط بودن پیام را به مخاطبان نشان داد؟
این نوشته و تصویر می خواهد چه مفهومی را به مخاطب منتقل کند؟ از چه روشی برای اقناع مخاطب استفاده کرده است؟ نقش اصلی را در انتقال پیام، عکس بر عهده دارد یا متن؟ چطور می توان به چنین پیامی پاسخ داد و غلط بودن پیام را به مخاطبان نشان داد؟
بازنمایی حرکت مردم در دفاع از کشور توسط بی بی سی را در تصویر سمت راست با واقعیت که در تصویر سمت چپ است مقایسه کنید
در جلسه گذشته مفهوم بازنمایی را گفتیم. یک فیلم با سریال که به تازگی پخش شده است را انتخاب کنید و بازنمایی هایی را که در آن می بینید بنویسید به نظر شما کدام یک از این بازنمایی ها در سایر رسانه ها هم تقویت می شوند؟
یک فیلم با سریال که به تازگی پخش شده است را انتخاب کنید و بازنمایی هایی را که در آن می بینید بنویسید به نظر شما کدام یک از این بازنمایی ها در سایر رسانه ها هم تقویت می شوند؟لطفا چند لحظه به این سوالات فکر کنیدچند درصد از احساس یاس و ناامیدی که بر شما غلبه دارد ناشی از واقعیت و چند درصد را پیامهای رسانهای برایتان درونی کردهاند؟ چقدر مطالب فضای مجازی که ما ایرانیها عصبانی هستیم، بدبخت هستیم، خوشحال نیستیم، به یکدیگر رحم نمیکنیم، بینظم هستیم، صادق نیستیم و... در ذهن شما متاثر از #تکرار پیامهایی با این محتواست؟#تکرار به عنوان یکی از روشهای رسانهای میتواند در شما باور عزتمندی ملی ایجاد کرده یا برعکس، آن را از بین ببرد. برخی جریانات رسانهای در خارج و داخل با برچسب زدن به خصلتهای ایرانی میخواهند ما ایرانیها باور کنیم بیخاصیتیم، دزدیم، بیرحمیم و... امروزه در برنامههای رسانهای که درباره ایران ساخته میشود به بعضی از کلمات، طوری جهتدهی میکنند تا دارای بار #منفی شوند. به مرور کلماتی به عنوان کلمات جایگزین معرفی میشوند که در خود جامعه نیز مورد اقبال قرار گرفته و تکرار میشوند. کلماتی مثل مردان سنتی بهجای مردان غیرتمند، افراد افراطی بهجای پایبند به اصول و از ایندست عبارات. آنها تصویر ذهنی مخاطب را دستکاری میکنند. مردان باغیرت را افرادی گرفتار در تفکرات متحجرانه و سنتی نشان میدهند، پایبند بودن به آرمانها را افراطیگری میپندارند؛ بهطور خلاصه، آنها از هر چیز متضاد با مبانی فلسفی و اعتقادی غرب، با عنوان تحجر، سنتگرایی و ازکارافتادگی یاد میکنند.شاید بد نباشد بررسی کنیم که چند درصد از تصاویر ذهنی ما مخصوصا آن بخش که مربوط به ملیت، مذهب، خانواده و سبک زندگیمان است را بر اساس همین تغییرات واژگان و تکرار آنها تغییر دادهایم. آیا ایرانیها واقعا مردم بدی هستند؟ آیا مذهبیها واقعا بیسواد یا متحجر هستند؟ آیا زندگی مدرن یعنی زندگی بدون قواعد و چارچوب؟ همه اینطور لباس میپوشند، همه اینطور حرف میزنند، همه اینطور رفتار میکنند، همه دزد هستند، همه خیانت میکنند و... "همه اینطور هستند" ها را همیشه باور نکنید. گاهی همه اینطور هستندها #ساخته میشوند برای اینکه ما باور کنیم در اقلیت قرار گرفتهایم و مجبور به تبعیت شویم. برای اینکه ما باور کنیم مردمی ناتوان هستیم و پر از ناهنجاری. #معصومه_نصیری#مدرس_سوادرسانه
تفکر و سواد رسانه ای، سال 98لطفا چند لحظه به این سوالات فکر کنید چند درصد از احساس یاس و ناامیدی که بر شما غلبه دارد ناشی از واقعیت و چند درصد را پیامهای رسانهای برایتان درونی کردهاند؟ چقدر مطالب فضای مجازی که ما ایرانیها عصبانی هستیم، بدبخت هستیم، خوشحال نیستیم، به یکدیگر رحم نمیکنیم، بینظم هستیم، صادق نیستیم و... در ذهن شما متاثر از #تکرار پیامهایی با این محتواست؟ #تکرار به عنوان یکی از روشهای رسانهای میتواند در شما باور عزتمندی ملی ایجاد کرده یا برعکس، آن را از بین ببرد. برخی جریانات رسانهای در خارج و داخل با برچسب زدن به خصلتهای ایرانی میخواهند ما ایرانیها باور کنیم بیخاصیتیم، دزدیم، بیرحمیم و... امروزه در برنامههای رسانهای که درباره ایران ساخته میشود به بعضی از کلمات، طوری جهتدهی میکنند تا دارای بار #منفی شوند. به مرور کلماتی به عنوان کلمات جایگزین معرفی میشوند که در خود جامعه نیز مورد اقبال قرار گرفته و تکرار میشوند. کلماتی مثل مردان سنتی بهجای مردان غیرتمند، افراد افراطی بهجای پایبند به اصول و از ایندست عبارات. آنها تصویر ذهنی مخاطب را دستکاری میکنند. مردان باغیرت را افرادی گرفتار در تفکرات متحجرانه و سنتی نشان میدهند، پایبند بودن به آرمانها را افراطیگری میپندارند؛ بهطور خلاصه، آنها از هر چیز متضاد با مبانی فلسفی و اعتقادی غرب، با عنوان تحجر، سنتگرایی و ازکارافتادگی یاد میکنند. شاید بد نباشد بررسی کنیم که چند درصد از تصاویر ذهنی ما مخصوصا آن بخش که مربوط به ملیت، مذهب، خانواده و سبک زندگیمان است را بر اساس همین تغییرات واژگان و تکرار آنها تغییر دادهایم. آیا ایرانیها واقعا مردم بدی هستند؟ آیا مذهبیها واقعا بیسواد یا متحجر هستند؟ آیا زندگی مدرن یعنی زندگی بدون قواعد و چارچوب؟ همه اینطور لباس میپوشند، همه اینطور حرف میزنند، همه اینطور رفتار میکنند، همه دزد هستند، همه خیانت میکنند و... "همه اینطور هستند" ها را همیشه باور نکنید. گاهی همه اینطور هستندها #ساخته میشوند برای اینکه ما باور کنیم در اقلیت قرار گرفتهایم و مجبور به تبعیت شویم. برای اینکه ما باور کنیم مردمی ناتوان هستیم و پر از ناهنجاری. #معصومه_نصیری #مدرس_سوادرسانه
لطفا چند لحظه به این سوالات فکر کنید چند درصد از احساس یاس و ناامیدی که بر شما غلبه دارد ناشی از واقعیت و چند درصد را پیامهای رسانهای برایتان درونی کردهاند؟ چقدر مطالب فضای مجازی که ما ایرانیها عصبانی هستیم، بدبخت هستیم، خوشحال نیستیم، به یکدیگر رحم نمیکنیم، بینظم هستیم، صادق نیستیم و... در ذهن شما متاثر از #تکرار پیامهایی با این محتواست؟ #تکرار به عنوان یکی از روشهای رسانهای میتواند در شما باور عزتمندی ملی ایجاد کرده یا برعکس، آن را از بین ببرد. برخی جریانات رسانهای در خارج و داخل با برچسب زدن به خصلتهای ایرانی میخواهند ما ایرانیها باور کنیم بیخاصیتیم، دزدیم، بیرحمیم و... امروزه در برنامههای رسانهای که درباره ایران ساخته میشود به بعضی از کلمات، طوری جهتدهی میکنند تا دارای بار #منفی شوند. به مرور کلماتی به عنوان کلمات جایگزین معرفی میشوند که در خود جامعه نیز مورد اقبال قرار گرفته و تکرار میشوند. کلماتی مثل مردان سنتی بهجای مردان غیرتمند، افراد افراطی بهجای پایبند به اصول و از ایندست عبارات. آنها تصویر ذهنی مخاطب را دستکاری میکنند. مردان باغیرت را افرادی گرفتار در تفکرات متحجرانه و سنتی نشان میدهند، پایبند بودن به آرمانها را افراطیگری میپندارند؛ بهطور خلاصه، آنها از هر چیز متضاد با مبانی فلسفی و اعتقادی غرب، با عنوان تحجر، سنتگرایی و ازکارافتادگی یاد میکنند. شاید بد نباشد بررسی کنیم که چند درصد از تصاویر ذهنی ما مخصوصا آن بخش که مربوط به ملیت، مذهب، خانواده و سبک زندگیمان است را بر اساس همین تغییرات واژگان و تکرار آنها تغییر دادهایم. آیا ایرانیها واقعا مردم بدی هستند؟ آیا مذهبیها واقعا بیسواد یا متحجر هستند؟ آیا زندگی مدرن یعنی زندگی بدون قواعد و چارچوب؟ همه اینطور لباس میپوشند، همه اینطور حرف میزنند، همه اینطور رفتار میکنند، همه دزد هستند، همه خیانت میکنند و... "همه اینطور هستند" ها را همیشه باور نکنید. گاهی همه اینطور هستندها #ساخته میشوند برای اینکه ما باور کنیم در اقلیت قرار گرفتهایم و مجبور به تبعیت شویم. برای اینکه ما باور کنیم مردمی ناتوان هستیم و پر از ناهنجاری. #معصومه_نصیری #مدرس_سوادرسانهآخرین بند پیام بالا را دوباره بخوانید. در این متن نیز به مفهوم #گرداب_سکوت اشاره شده است
روش های اقناع اسامی مختلفی دارند. گاهی یک شیوه در موضوعات سیاسی و خبری با یک نام شناخته می شود و در تبلیغات تجاری یا فیلم ها با نام دیگری.
شیوه های پایین را ببینید. کدام یک را با نام دیگری می شناختیم و کدام یک را در کلاس نگفته بودیم؟
روش های پروپاگاندا و تکنیک های جنگ رسانه ای
#برچسب_زدن: این روش به منظور برانگیختن وحشت یا تعصب افراد جامعه علیه یک گروه مخالف استفاده میشود. این روش باعث میشود که نیازی به ایجاد بحث استدلالی با گروههای مخالف نباشد یکی از این روشها استهزای مخالفان با کاریکاتور میباشد. #شعارهای_فریبنده : دراین روش سعی میشود که بادادن شعارهایی با مفهوم مبهم و کلّی توجه افکار عمومی به پیام مبلغ جلب شود. این پیامها اغلب بر حول محور ارزشهایی همچون شرافت، دین، افتخار به میهن و میهنپرستی یا ارزشهای خانوادگی میباشد.
#حمله_شخصی : حمله کردن به شخصیت فرد (مثلاً اتهام روابط نامشروع یا خیانت به کشور)، به جای رد کردن منطقی افکار و سخنان او. #تکرار : تکرار بی وقفه ی یک حرف، مخصوصاً اگر یک شعار ساده باشد، باعث می شود که کم کم به عنوان یک حقیقت بدیهی پذیرفته شود. این حربه اگر همراه با کنترل و سانسور رسانه ها باشد، تأثیر بیشتری خواهد گذاشت.
#توسل_به_مرجع : برای اثبات درستی یک سخن، به جای استدلال منطقی، به مرجعیت و اقتدار و محبوبیت گوینده ی آن استناد می شود. #توسل_به_ترس :القای ترس و نگرانی همگانی برای آن که مردم با حکومت همراه شوند، همچون تأکید بر خشونت و وحشی گری دشمنان یا احتمال قریبالوقوع حمله ی آن ها.
#توسل_به_اکثریت: القای این حس که اکثریت مردم پیرو این فرد یا حزب هستند و پیروزی آن قطعی است، تا افراد برای همرنگ جماعت شدن، یا برای رسیدن به پیروزی حتمی، به پیروان آن فرد یا حزب بپیوندند. #دروغ_بزرگ: بیان دروغی چنان بزرگ که هیچ کس فکرش را هم نمیکند که کسی آن قدر بی شرم باشد که چنین گستاخانه حقیقت را تحریف کند، در نتیجه همگان آن دروغ را باور خواهند کرد.
#سیاه_و_سفیدنمایی: جلوه دادن اوضاع به گونه ای که افراد تنها دو گزینه در برابر خود ببینند: یا دوست کامل بودن یا دشمن کامل بودن. #حقیقت_گزینشی: گفتن پیام تبلیغاتی در ضمن حقایق گزینش شده، به شکلی که مخاطب متوجه نشود که مورد هجوم تبلیغاتی قرار گرفته است.
#شرطی_سازی: اگر مخاطب نسبت به الف واکنش خاصی داشته باشد (مثلاً از آن بیزار باشد، یا به آن علاقهمند باشد)، در چنین صورتی اگر شرطی ساز همواره الف و ب را همراه هم به مخاطب عرضه کند، مخاطب کم کم خصوصیت الف را به ب هم سرایت می دهد، به طوری که حتی اگر الف نبود، مخاطب همان واکنش را نسبت به ب نشان می دهد (و از آن بیزار یا به آن علاقهمند می گردد)
شیوه های پایین را ببینید. کدام یک را با نام دیگری می شناختیم و کدام یک را در کلاس نگفته بودیم؟ روش های پروپاگاندا و تکنیک های جنگ رسانه ای #برچسب_زدن: این روش به منظور برانگیختن وحشت یا تعصب افراد جامعه علیه یک گروه مخالف استفاده میشود. این روش باعث میشود که نیازی به ایجاد بحث استدلالی با گروههای مخالف نباشد یکی از این روشها استهزای مخالفان با کاریکاتور میباشد. #شعارهای_فریبنده : دراین روش سعی میشود که بادادن شعارهایی با مفهوم مبهم و کلّی توجه افکار عمومی به پیام مبلغ جلب شود. این پیامها اغلب بر حول محور ارزشهایی همچون شرافت، دین، افتخار به میهن و میهنپرستی یا ارزشهای خانوادگی میباشد. #حمله_شخصی : حمله کردن به شخصیت فرد (مثلاً اتهام روابط نامشروع یا خیانت به کشور)، به جای رد کردن منطقی افکار و سخنان او. #تکرار : تکرار بی وقفه ی یک حرف، مخصوصاً اگر یک شعار ساده باشد، باعث می شود که کم کم به عنوان یک حقیقت بدیهی پذیرفته شود. این حربه اگر همراه با کنترل و سانسور رسانه ها باشد، تأثیر بیشتری خواهد گذاشت. #توسل_به_مرجع : برای اثبات درستی یک سخن، به جای استدلال منطقی، به مرجعیت و اقتدار و محبوبیت گوینده ی آن استناد می شود. #توسل_به_ترس :القای ترس و نگرانی همگانی برای آن که مردم با حکومت همراه شوند، همچون تأکید بر خشونت و وحشی گری دشمنان یا احتمال قریبالوقوع حمله ی آن ها. #توسل_به_اکثریت: القای این حس که اکثریت مردم پیرو این فرد یا حزب هستند و پیروزی آن قطعی است، تا افراد برای همرنگ جماعت شدن، یا برای رسیدن به پیروزی حتمی، به پیروان آن فرد یا حزب بپیوندند. #دروغ_بزرگ: بیان دروغی چنان بزرگ که هیچ کس فکرش را هم نمیکند که کسی آن قدر بی شرم باشد که چنین گستاخانه حقیقت را تحریف کند، در نتیجه همگان آن دروغ را باور خواهند کرد. #سیاه_و_سفیدنمایی: جلوه دادن اوضاع به گونه ای که افراد تنها دو گزینه در برابر خود ببینند: یا دوست کامل بودن یا دشمن کامل بودن. #حقیقت_گزینشی: گفتن پیام تبلیغاتی در ضمن حقایق گزینش شده، به شکلی که مخاطب متوجه نشود که مورد هجوم تبلیغاتی قرار گرفته است. #شرطی_سازی: اگر مخاطب نسبت به الف واکنش خاصی داشته باشد (مثلاً از آن بیزار باشد، یا به آن علاقهمند باشد)، در چنین صورتی اگر شرطی ساز همواره الف و ب را همراه هم به مخاطب عرضه کند، مخاطب کم کم خصوصیت الف را به ب هم سرایت می دهد، به طوری که حتی اگر الف نبود، مخاطب همان واکنش را نسبت به ب نشان می دهد (و از آن بیزار یا به آن علاقهمند می گردد)چند نکته درباره امتحان.. منبع سوالات، محتوای کتاب تا پایان درس ۷ و مباحث مطرح شده در کلاس است... سوالات به شکل تحلیلی خواهد بود. اما آشنایی شما با مفاهیم و تعاریف اولیه مباحث ضروری است.
موفق باشید انشاءالله
روایت و ابرروایت بعد از حاج قاسمرهبرانقلاب چه کرد؟روایت چیست؟ گزارش من و شما از واقع. ما حقیقت را با روایت مان از صحنه می فهمیم. ابرروایت چیست؟ مفهوم اصلی و مضمون مادر در فهم روایت ها. مثال می زنم. مارگزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد. روایت چیست؟ مار دیدن ریسمان. ابرروایت چیست؟ مار گزیدگی.با این توضیح یکبار کوران روایت ها را بعد از شهادت حاج قاسم مرور کنیم و بعد ببینیم رهبری چه کردند.بعد از شهادت حاج قاسم سه دوره خبری داشتیم.
دوره اول: از شهادت حاج قاسم تا عملیات عین الاسدابرروایت چیست؟ شهادت حاج قاسم.روایت های ضدانقلاب چیست؟ اول نماد سازی. گفتند حاج قاسم تروریست بود. نگرفت. تلاش کردند مصداق بسازند؛ گفتند حاج قاسم عامل کشتار آبان ماه و همانست که به عراقی ها طعنه زد که چرا تجمعات را جمع نمی کنید؟! بازهم نگرفت. با هجوم میلیونی مردم در خیابان ها بی بی سی از همه تجمعات دنیا و حتا تاریخی در ایران نوشت. از ناصرالدین شاه تا پاشایی و منتظری و غیره. تلاش کردند اعتبار زدایی کنند. بازهم نگرفت. از حضور در تشییع نازی های گزارش رفتند تا جعل انگاری کنند. نگرفت. خوار انگاری کردند و در نهایت از سندرم استکهلم نوشتند. اینکه زندانی به زندان بانش عشق می ورزد. نشد.چرا در این جنگ روایتی موفق نبودند؟ ابرروایت پر قدرت حاج قاسم.دوره دوم. از عملیات عین الاسد تا سقوط هواپیماروایت کاربران داخلی چه بود: کشته های عین الاسد. ابرروایت چه بود؟ انتقام سخت.روایت ضدانقلاب چه بود؟ ابتدا تخفیف انگاری. گفتند اتفاقی نیافتده است. در ادامه با سقوط هواپیما سمت قطره چکانی دروغ بزرگ رفتند. موثر بود. ابرروایت چه بود؟ ضعف کارامدی در ایران.در این رویارویی نزاع برابر بود. چرا؟ هم آوردی ابرروایت ها نزدیک بهم بود.دوره سوم. اعلام خطای انسانیروایت ما: مامقصریم. ابرروایت: هیچ. نداشتیم. گیجی ابرروایت.روایت ضدانقلاب فراتر از خطای انسانی و شکل گیری هشتگ چرنوبیل. این هشتگ می گفت این خطا نشانه عمق ناکارامدی است و رژیم به آستانه فروپاشی رسیده است. پس ابرروایت ضدانقلاب براندازی شد.در این دوره موفق بودند.اما رهبرانقلاب چه کردند؟رهبری ابرروایت را اصلاح کرد تا خرده روایت سقوط هواپیما درست فهم شود. تا با یک خطا دچار انفعال نشویم و میدان را نبازیم. دقیقا چه کردند؟ ابرروایت شد ملت صبار و شکور. توضیح دادند. صبار یعنی اگر اشکالی هم ببیند استقامت می ورزد و از مسیر اصلی منحرف نمی شود. وانمی ماند. شکورست یعنی نعمت اصلی را می بیند و رها نمی کند و شاکرست؛ ایام الله.روایت چه شد؟ آنچه این روزها از تلخی ها می بینیم؛ بزرگنمایی دشمن برای فراموشی ایام الله است.و میدان بازی را عوض کردند.برای فهم دقیق خرده روایت ها باید ابر روایت را درست فهم کرد. رهبری چنین کرد. محسن مهدیان@Fars_plusبازارسال شده از
برای استفاده دانشآموزان عزیز در سراسر کشور، فیلم تدریس برخی از درسهای کتاب «تفکر و سواد رسانهای» را آماده کردهایم.
مدت زمان هر درس حدود ۲۰ دقیقه است و میتوانید به رایگان در نشانیهای زیر به آن دسترسی داشته باشید:
درس۲: پیام همبرگری : https://www.aparat.com/v/EZKho
درس۴: تصاویر بیطرف نیستند (بازنمایی): https://www.aparat.com/v/xt4f7
درس۵: از بازنمایی تا کلیشه : https://www.aparat.com/v/ViS18
درس۶: فنون اقناع۱ : https://www.aparat.com/v/DNp0c
درس۷: فنون اقناع۲ : https://www.aparat.com/v/ZIq5N
درس۱۱: دروازهبانی خبر : https://www.aparat.com/v/Fronb
درس۲۱: رژیم مصرف رسانه : https://www.aparat.com/v/l5TJk
با احترامحسین غفاری@azsarnevesht_irAzSarNevesht.ir
مدت زمان هر درس حدود ۲۰ دقیقه است و میتوانید به رایگان در نشانیهای زیر به آن دسترسی داشته باشید:
درس۲: پیام همبرگری : https://www.aparat.com/v/EZKho درس۴: تصاویر بیطرف نیستند (بازنمایی): https://www.aparat.com/v/xt4f7 درس۵: از بازنمایی تا کلیشه : https://www.aparat.com/v/ViS18 درس۶: فنون اقناع۱ : https://www.aparat.com/v/DNp0c درس۷: فنون اقناع۲ : https://www.aparat.com/v/ZIq5N درس۱۱: دروازهبانی خبر : https://www.aparat.com/v/Fronb درس۲۱: رژیم مصرف رسانه : https://www.aparat.com/v/l5TJkبا احترامحسین غفاری@azsarnevesht_irAzSarNevesht.ir