لوگوی پیام رسان بلهدانلود «بله»
عکس پروفایل یک آیه در روزی
۴۱۳ عضو

یک آیه در روز

به عنوان یک مسلمان، لازم نیست که روزی حداقل در یک آیه قرآن تدبر کنیم؟!
سایت:www.yekaye.ir
نویسنده کانال (حسین سوزنچی)
مشاهده در وب بله
۲۱ آبان
undefinedد. انجام ماموریت دوم در خصوص نجات بنی‌اسرائیل (آیات ۵۲-۶۸)
دیدیم که حضرت موسی ع وقتی مبعوث شد دو ماموریت داشت:‌ یکی دعوت فرعون به توحید و دیگری نجات بنی‌اسرائیل و بردن آنها از زیر حاکمیت فرعون. از این آیه به بعد وارد فراز دوم ماموریت حضرت موسی ع می‌شود که جریان عبور بنی‌اسرائیل از دریا و غرق شدن فرعون در آن است. آن طور که از خود قرآن کریم برمی‌آید بین این واقعه و واقعه قبل سالها فاصله است و طبق گزارش قرآن در سوره‌های دیگر وقایع مهم دیگری هم در این مدت رخ داده است:
undefinedاز توضیحات سوره یونس متوجه می‌شویم که حضرت موسی ع در این فاصله کاملا رهبری بنی‌اسرائیل را عهده‌دار شده و برنامه‌های جمعی جدی‌ای داشته‌ (یونس/۸۷-۸۹) و بعد از اینهاست که حکایت عبور از دریا مطرح می‌شود.
undefinedدر سوره اعراف به دو واقعه مهم دیگر اشاره کرده که ظاهرا ناظر به بعد از این تقویت جامعه ایمانی بنی‌اسرائیل بوده است: یکی اینکه فرعونیان بر آزار و شکنجه بنی‌اسرائیل افزودند و بار دیگر آن رویه کشتن پسران و کنیز کردن دختران آنان را – که یکبار هنگام تولد موسی ع انجام داده بودند – از سر گرفتند (اعراف/۱۲۷) تا حدی که اعتراض بنی‌اسرائیل به موسی ع بلند شد که همان دردسرهایی که قبل از آمدن تو داشتیم الان هم داریم (اعراف/۱۲۹)؛ و دوم انواع عذابهایی که خداوند بر فرعونیان می فرستاد تا آنها متنبه شوند (اعراف/۱۳۰-۱۳۳).
undefinedبا توجه به آیات سوره‌های غافر و دخان درمی‌یابیم که آن آزارها فقط متوجه افراد معمولی بنی‌اسرائیل نبوده، بلکه ظاهرا به مرحله‌ای می‌رسد که آنها قصد قتل حضرت موسی ع را می‌کنند (غافر/26)؛ و ظاهرا در این جریان سنگ‌بارانی از جانب آنان نسبت به خود حضرت موسی ع رخ داده یا می‌خواسته رخ دهد (دخان/۲۰-23) . بعد از این برنامه قتل حضرت موسی ع است که مومن آل فرعون به محاجه با فرعونیان می‌پردازد (دخان/۲۸) و ظاهرا در این میان است که فرعون پیشنهاد بنا کردن برجی بلند زیر نظر به منظور معارضه کردن با خداوند را مطرح می‌کند (غافر/۳۶-۳۷) و احتجاجات مومن آل فرعون با فرعونیان همچنان ادامه دارد تا وی را به شهادت می‌رسانند (دخان/۳۸-۴۵)؛ و بر اساس گزارش سوره قصص، این وقایع مربوط به بنا کردن آن برج، قبل از عبور از دریا رخ داده است (قصص/۳۸-40).
undefinedدر هر صورت، از این آیه سراغ فراز جدیدی از حکایت حضرت موسی ع و بنی‌اسرائیل وارد می‌شویم که آن فرار شبانه بنی‌اسرائیل از دست فرعونیان و عبورشان از دریا و غرق شدن فرعونیان است.

برای فرازهای قبلی روی هر فراز کلیک کنید:الف. برانگیخته شدن موسی عب. صحنه دیدار موسی و فرعونج. حکایت هماوردی موسی و ساحران@yekaye#شعراء

۲۷

۱۸:۳۶

undefinedبا اینکه استقامت و جنگیدن با حاکمان جور در مقاطعی یک وظیفه است اما این گونه نیست فرار کردن از دست حاکمان جور برای حفظ جان خویش لزوما کار اشتباهی باشد. مأموریت حضرت موسی این است که بنی اسرائیل را شبانه از دست فرعونیان فراری دهد و خداوند همان ابتدا هم به او می‌فرماید که شما تحت تعقیب قرار خواهید گرفت. (آیه۵۲)قرآن بعد از اشاره به این ماموریت، بیان می‌دارد که فرعون لشکری برای تعقیب آنها بسیج کرد، که در این بسیج کردن باز مدیریت افکار عمومی حرف اول را می‌زند:از سویی جماعت بنی‌اسرائیل را تکه‌پاره‌ای [یا: ته‌مانده‌ای] کم‌شمار معرفی کرد؛از سوی دیگر سخنانی گفت که بتواند بقدر کافی افکار عمومی را علیه آنان بسیج کند (گفت: و همانا آنان چنان‌اند که ما را به خشم‌آورندگان‌اند؛ یعنی اینها با این کارهایشان همواره غیظ و خشم ما را درمی‌آورند و یکبار باید تکلیف خود را با آنها یکسره کنیم) و در عین حال ابراز داشت که علی‌رغم قدرت برتری رکه بر آنها داریم این گونه نیست که بی گدار به آب بزنیم و همواره جوانب احتیاط را رعایت می‌کنیم. (آیات۵۳-۵۶)
undefinedبا اینکه داستان این گونه پیش می‌رود که آنها بنی‌اسرائیل را تعقیب می‌کنند و به دریا می‌رسند و نهایتا غرق می‌شوند و بنی‌اسرائیل برمی‌گردند و همه دارایی‌های فرعونیان را تصاحب می‌کنند، اما قرآن کریم روایت داستان را به این ترتیب پیش نبرد؛ بلکه ابتدا به آخر داستان اشاره کرد و سپس به ادامه واقعه پرداخت.
در واقع قرآن کریم همین‌جا -یعنی درست در جایی که فرعون ادعا می‌کند که ما کاملا آماده‌باش هستیم و حواسمان به همه چیز هست- پرانتزی باز می‌کند که:خود همین حرکت فرعونیان یک برنامه الهی بود و با بردن دوربین به تصاویر پایان ماجرا، این چند آیه را با کلمه «کذلک» ختم می‌کند،
در واقع، در میانه بحث یک جمع‌بندی ارائه می‌دهد:فرعونیان برای تار و مار کردن حضرت موسی و پیروانش راه خروج از شهر را در پیش گرفتند، اما در حقیقت این خداوند بود که آنان را از آن ناز و نعمتی که داشتند (آن بوستانها و چشمه‌سارهایی که در آن می‌زیستند و نیز از اندوخته‌های گرانبها و اقامتگاه‌های ارزشمندی که داشتند) بیرون برد تا بنی‌اسرائیل را جایگزین آنها کند. (آیات۵۷-۵۹)
در واقع فرعون ادعا کرد که با ادعای آمادگی و مراقبت، سراغ موسی و اصحابش می‌رویم (لحاذرون)، اما این حذر، در برابر تدبیر الهی بی‌اثر ‌ماند و آنان سرانجام به همان چیزی گرفتار شدند که از آن بیم داشتند: «وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامَانَ وَجُنُودَهُمَا مِنْهُمْ مَا كَانُوا يَحْذَرُونَ» (قصص/۶).

undefinedثمره:
شاید با این فراز می‌خواهد بفرماید که:
undefinedالف. گاه انسان توان رودرویایی مستقیم نظامی با دشمن را ندارد و با اینکه می‌داند دشمن در پی او برخواهد آمد باید فرار کند.
undefinedب. قدرت و فرصت دادن به ظالم، هرگز به معنای رهایی او از کیفر الهی نیست.
ج. این آیات می خواهد ما را متوجه توحید افعالی کند، که همگان، حتی اعداء الله، عملا در ذیل برنامه الهی رفتار می‌کنند و کسی نمی تواند خدا را دور بزند! حتی undefinedوقتی جبهه باطل مهمترین تدبیرهای خود برای سرنگونی جبهه حق را طراحی می‌کند خود همین طراحی او درون پازل طراحی الهی قرار دارد.
undefinedد. بنی‌اسرائیل از همه لحاظ تحت سیطره فرعون بودند به طوری که به لحاظ روندهای دنیوی هیچ راه نجاتی برای آنها وجود نداشت. ولی همین قوم وقتی بر اساس دستورات الهی عمل کرد راه‌های نجات کاملا معجزه‌آسا و برخلاف انتظار دوست و دشمن باز شد؛ و نهایتا همین قومی که کاملا تحت سیطره فرعونیان بودند وارث تمام امکانات فرعونیان شدند. به تعبیر دیگر قرآن می خواهد تذکر دهد که نظام دنیا نظام ابتلاء است نه نظام ساده حیوانی که صرفا بر اساس زور و تنازع بقا پیش برود؛ هرکس در این نظام ابتلاء دستورات الهی را جدی گرفت نهایتا پیروز است هرچند به لحاظ ظواهر دنیوی هیچ روزنه‌ای برای نجات او نباشد.
undefinedه. ...@yekaye#شعراء

۲۶

۱۸:۳۷

.
undefined قرآن بعد از تذکر به اینکه با خروج فرعونیان همه اموال آنان به بنی‌اسرائیل رسید به ادامه ماجرا برمی‌گردد و می‌فرماید در هنگام طلوع به تعقیب آنان پرداختند و بقدری به بنی‌اسرائیل نزدیک شدند که دو لشکر همدیگر را می‌دیدند. در اینجاست که اصحاب موسی می‌گویند: «إنّا لمدرکون». به زبان ساده یعنی حتما و بی‌هیچ‌گونه تردیدی ما گیر افتادیم؛ ولی حضرت موسی ع در کمال خونسردی می‌فرماید: خیر، بی‌‌تردید همراه من پروردگارم هست، ‌بزودی مرا راهنمایی خواهد کرد. و راهنمایی خداوند هم به طرز باورنکردنی‌ای رخ داد و همه آنها نجات یافتند و همه فرعونیان هلاک شدند! (آیات ۶۳-۶۸)
بیایید صحنه را آن گونه که قرآن روایت کرده درست تصویر کنیم:
قومی که مدتها برده و زیردست بوده، شبانه فرار کرده، و علی‌القاعده به لحاظ برخورداری از تجهیزات جنگی در حد صفر است؛ در اوایل صبح که تازه هوا روشن شده، در پشت سر خود لشکری انبوه و تجهیزات کامل نظامی را می‌بیند که مدتها اربابشان بوده و علی‌القاعده در صدد کیفر دادنشان است و تاکنون در بی‌رحمی نسبت به آنها کم نگذاشته‌اند (یکبار صرفا با احتمال اینکه بچه‌ای در میان اینها به دنیا خواهد آمد که برایشان خطرناک است، و بار دیگر صرفا برای زهر چشم گرفتن از آنها، براحتی تمامی نوزادان پسر را در مقابل دیدگان خانواده سر می‌بریدند و نوزادان دختر را به کنیزی می‌بردند!). در پیش رویشان هم، نه یک رودخانه، بلکه دریای پهناوری است که فرض عبور از آن با شنا حتی برای جوانانشان هم ممکن نیست! یعنی وضعیت میدانی طوری بوده که منطقا هیچ روزنه نجاتی برای خودشان متصور نمی‌دیدند از این رو، با تأکیدات شدید ابراز می‌دارند که آنان به ما رسیدند و کارمان تمام شد!در مقابل حضرت موسی ع در کمال خونسردی می‌فرماید: خیر، بی‌‌تردید همراه من پروردگارم هست، ‌بزودی مرا راهنمایی خواهد کرد.
دقت شود: بنی‌اسرائیل با اینکه هنوز فرعونیان دقیقا بدانها نرسیده‌اند و اگر می‌خواستند وضعیت دقیق خود را توصیف کنند باید می‌گفتند آنها به ما بسیار نزدیکند، ولی ابراز می‌دارند که قطعا به ما رسیدند؛ چرا که با وجود مانعی همچون دریا، این نزدیک شدن با رسیدن فرقی ندارد؛در طرف مقابل، حضرت موسی ع به جای اینکه راهکار پیش‌بینی‌شده‌ای برای این موقعیت را پیش روی همه بگذارد یا دست کم بگوید «‌همین الان از خدایم راهنمایی می‌گیرم» ابتدا با گفتن «کلّا» دیدگاه آنها را قاطعانه رد می‌کند، و بعد هم با تعبیر «بزودی مرا هدایت خواهد کرد» اوج خونسردی خود را نشان می‌دهد.قرآن کریم نیز با آوردن حرف «ف» (فأوحینا...: پس به موسی وحی کردیم ...) نشان می‌دهد که واقعا موسی ع از اینکه بعدا چه باید بکند بی‌اطلاع بوده، و همین اعتماد جدی و بی‌چون و چرای وی به خداوند – در موقعیتی که هیچ راه نجاتی متصور نیست- است که وحی بعدی خداوند برای نجات بنی اسرائیل را پیش می‌آورد و گزینه‌ای پیش رو گذارد که به مخیله هیچکس خطور نمی‌کند: با عصا به دریا بزن و دریای عمیق بشکافد و آبها در طرفین بقدری کنار رود که همانند جاده‌ای در میان کوهی عظیم هویدا شود!
ذیل آیه ۶۵ (جلسه ۱۲۷۷ تدبر۲) اشاره شد که ذهنیت بسیاری این است که گویی اینها از رود نیل با عمق نهایتا ۵-۶ متر عبور کرده‌اند؛ در حالی که قرآن کریم اولا تعبیر «بحر» دارد نه «نهر»، و ثانیا کلمه «طود» به معنای کوه بزرگ است که در میان سایر کوه‌ها به چشم می‌آيد، پس «طود عظیم» یعنی کوه خیلی خیلی بزرگ؛ نه صرفا یک کنار رفتن آب و نمایان شدن ته رودخانه؛ و تقابل دو کلمه «أزلفنا» و «نجینا» نیز بر یک پایین رفتن و بالا آمدن جدی دلالت دارد؛ در واقع آيه دارد این تصویر را مجسم می‌کند که دریایی عمیق شکافته شد و آبهایش به طرفین چنان کنار رفت که گویی دره‌ای رو به پایین ایجاد شد که رهگذران از درون آن از میانه کوه‌هایی بسیار عظیم عبور می‌کردند.
اگر این تصویر قرآنی را در ذهن داشته باشیم (و نه تصویر عبور از یک رودخانه با عمق حداکثر ۵-۶ متر) آنگاه ورود فرعونیان به اینجا هم جای تعجب فراوان دارد و شاید به همین جهت است که خداوند وارد کردن آنان را با تعبیر «أزلفنا» که دلالت بر ورود در یک گودی دارد به خود نسبت می‌دهد.
نهایتا حضرت موسی و همراهانش همگی را بدون استثناء‌ نجات می‌دهد و کل لشکر فرعون را غرق می‌گرداند و به هلاکت می‌رساند.
undefinedبدین ترتیب جریانی که با فرار شبانه بنی اسرائیل از دست فرعونیان شروع می‌شود به این ختم می‌شود که فرعون و تمام لشکریانش یکجا غرق و هلاک می‌شوند و تمام بنی‌اسرائیل بدون اینکه کوچکترین زخم و جراحتی به احدی از آنها وارد شود نجات یافته، صاحب اختیار همه املاک و دارایی‌های فرعونیان می‌گردند!اینجاست که این جمع‌بندی بشدت قابل دفاع است که در این ماجرا نشانه‌ای هست ولی اکثر آنان ایمان‌آورنده نبوده‌اند. و بدرستی که پروردگار تو قطعا تنها اوست که عزیز و رحیم است.
undefinedثمره: @yekayeادامه مطلبundefined

۲۷

۱۸:۳۷

ادامه تدبر ۲ از فراز آخر (آیات۶۳-۶۸ سوره شعراء)
undefinedثمره:
شاید با این فراز می‌خواهد بفرماید که:

undefinedالف. نه اینکه مومنانی که با یک پیامبر اولوالعزم همراهی می‌کنند بر اساس محاسبات ظاهری بشدت نگران شوند که مغلوب دشمن واقع خواهند شد، غیر طبیعی است؛ و نه اینکه ولیّ خدا در مقام انجام ماموریت الهی خویش، چنان معیت خداوند را درک کند که در چنین موقعیتی ذره‌ای ترس به دل راه ندهد. در واقع انسان این اندازه پیچیدگی و رسوخ ایمان این اندازه مراتب متنوعی دارد.

undefinedب. وقتی کسی معیت خدا را کاملا باور داشته باشد اگر بر اساس دستور الهی عمل کرده باشد، در وضعیت‌هایی که طبق تمام تحلیل‌های متعارف بن‌بست قطعی است، نه‌تنها بن‌بست نمی‌بیند، بلکه حتی برای خروج از آن عجله‌ای هم ندارد! خدایی که دستوری داده، خودش تا آخر کار همراه است و می‌داند چگونه کار را به سرانجام برساند.
undefinedتبصره ۱. باور به معیت خداوند تلازمی ندارد که حتما نجات دنیوی حاصل شود. گاه همچون امام حسین ع از آنجا که می‌داند تنها با این شهادت اوست که امکان خروج انسانها از ظلمت فراهم می‌شود در مسیری گام برمی‌دارد که می‌داند انتهایش شهادت است، و نکته در اینجاست که حضرت موسی ع می‌دانست قرار نیست همگان کشته شوند و از این رو از خدا درخواست راه نجات دارد ولی برای آن عجله‌ای ندارد؛ ولی امام حسین در مسیری قدم گذاشته بود که می‌دانست قرار است هرکس با او هست کشته شود، از این رو، از سویی در آخر کار همگان را بشدت مرخص کرد، و فقط کسانی ماندند که خود را برای شهادت آماده کرده بودند و از سوی دیگر، می‌توانست از خداوند هلاک دشمن و نجات خود و یارانش را بخواهد، چنین درخواستی نکرد
undefinedتبصره۲. توجه شود این گونه مشمول نجات ویژه خداوند شدن در جایی است که شخص به‌یقین بر اساس دستور الهی حرکت می‌کند. وگرنه تاریخ افرادی همچون زید بن علی و پسرش یحیی بن زید را به ما نشان می‌دهد که انسان‌های خوبی بودند اما صرفا بر اساس ظن و گمان شخصی، و بدون پشتوانه وحی اقدام کردند و وقتی در معرض خطر قرار گرفتند کمک ویژه‌ای از آسمان برایشان نرسید و هرچند شهید شدند اما شهادتشان هم اثر خاصی در هدایت دیگران باقی نگذاشت. به تعبیر دیگر، صرف باور به معیت خداوند برای مشمول نجات شدن کافی نیست؛ بلکه باوری محل بحث است که در جزییات اقدام هم معیتی در کار باشد و واقعا بر اساس دستور صریح خداوند عمل کرده باشد، نه صرفا تحلیل شخصی خود.

undefinedج. عزت و شکست‌ناپذیری خداوند و رحمت خاص او بر مومنان چنان است که اگر عده‌ای واقعا ایمان بورزند و خداوند بخواهد کارش را در مورد آنان به سرانجام برساند همه معادلات رایج را به هم می‌زند: در برابر دشمنان جباری همچون فرعونیان، که صرف نظر از آزارهای مکرر، سابقه آنان در کشتار فرزندان بنی‌اسرائیل دست کم در دو مقطع ثبت شده، آيا هیچ‌گونه اقدام و تدبیر بشری و مبارزه‌ای برای سرنگون کردن‌شان و نجات بنی اسرائیل می توانست رخ دهد که این گونه جان همه پیروان موسی ع را نجات دهد و همه دشمنان ایشان را نابود کند؟

undefinedد. ...@yekaye#شعراء

۳۶

۱۸:۳۷

۲۴ آبان

در حال حاضر نمایش این پیام پشتیبانی نمی‌شود.

۱۲۸۵) undefined وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ اِبْرٰهٖيمَ undefined
‌ ترجمه
undefinedو بر آنان داستان ابراهیم را بخوان.
سوره شعراء (۲۶) آیه ۶۹ ۱۴۹۵/۸/۱۶ ۲۷ جمادی‌الأولی ۱۴۴۸ @yekaye#شعراء_۶۹

۱۵

۶:۲۴

026069.mp3

۵۱.۷۹ کیلوبایت

۱۴

۶:۲۴

undefined۱) از امام صادق ع روایت شده که فرمودند:خداوند تبارك و تعالى ابراهيم عليه السلام را به بندگى [خود] گرفت پيش از آنكه به نبوت برگزيند؛ و به نبوت گرفت پيش از آنكه به رسالت برگزيند؛ و به او رسالت داد پيش از آنكه خليلش گرداند؛ و او را به خلیلی [خود] گرفت پيش از آنكه امامش قرار دهد؛ و چون همه اينها را برايش فراهم آمد، «فرمود: من تو را برای مردم امام قرار دادم».سپس فرمودند: و به خاطر عظمت این [مقام] در چشم ابراهیم بود که «گفت: و از اولاد من چطور؟ فرمود: عهد من به ستمكاران نمى‏رسد.»فرمودند: هیچگاه شخص نابخرد امام اهل تقوی نشود.
undefinedالكافي، ج‏1، ص175
مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ عَمَّنْ ذَكَرَهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ زَيْدٍ الشَّحَّامِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ:إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ نَبِيّاً وَ إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَهُ نَبِيّاً قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ رَسُولًا وَ إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَهُ رَسُولًا قَبْلَ أَنْ يَتَّخِذَهُ خَلِيلًا وَ إِنَّ اللَّهَ اتَّخَذَهُ خَلِيلًا قَبْلَ أَنْ يَجْعَلَهُ إِمَاماً. فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ الْأَشْيَاءَ «قَالَ: إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً».قَالَ: فَمِنْ عِظَمِهَا فِي عَيْنِ إِبْرَاهِيمَ «قَالَ: وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي؟ قالَ: لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ».قَالَ: لَا يَكُونُ السَّفِيهُ إِمَامَ التَّقِيِّ.@yekaye

۱۱

۶:۲۴

undefined۲) در منابع اهل سنت روایت شده که شخصی در مورد روایتی از ابن عباس سوال می‌کند. وی می‌گوید:این را از پیامبر ص نشنیدم؛ اما از او شنیدم که فرمود: اما ابراهیم، [اگر می‌خواهید شمایل و سیره او را ببینید] پس به همنشین‌تان* نگاه کنید.
undefinedصحيح البخاري، ج3، ص1224؛ و ج۵، ص۲۲۱۲
حدثني بيان بن عمرو: حدثنا النضر: أخبرنا ابن عون، عن مجاهد: أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ رضي الله عنهما: ... قال: لم أسمعه، وَلَكِنَّهُ قَالَ: أَمَّا إِبْرَاهِيمُ فَانْظُرُوا إِلَى صَاحِبِكُمْ* ... .
undefined* پی‌نوشت: مقصود پیامبر ص از «صاحبکم: همنشین‌تان»، خودشان بودند.@yekaye

۱۱

۶:۲۴

.
undefined«وَ اتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْراهيم‏»
این شروع دومین داستان پیامبران در این سوره است. خداوند داستان موسی را از آنجا که وی را به رسالت برانگیخت شروع کرد و داستانهای بعدی را از اینجا که قوم هر پیامبری وی را تکذیب کردند.به تعبیر دیگر، در تمام داستانهای دیگر این سوره، قرآن کریم مستقیما روایت‌گری ماجرا را آغاز می‌کند؛ اما اینجا می‌فرماید که تو حکایت ابراهیم را بر آنان تلاوت کن. جالب‌تر اینجاست که از تعبیر «نبأ» استفاده کرد نه قصه و حکایت و واقعه و ... .
در نکات ادبی بیان شد که از نظر حسن جبل، «نبأ» «ظاهر شدن و روی کار آمدنی است که مسبوق به – یا پیچیده در – خفائی بوده باشد» و از نظر مرحوم مصطفوی خبری است که اولا مهم باشد، ثانیا دارای فایده زیاد باشد، و ثالثا به طوری باشد که انسان بر اثر شنیدن آن، یقین یا گمان قوی پیدا کند. و نیز از تعبیر «تلاوت» استفاده کرد که چنانکه بیان شد و یک نحوه دلالت دارد بر پیشوای خود قرار دادن و در مقام علم و عمل از آن پیروی کردن (يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ؛ بقرة/۱۲۱).
با این مقدمات چرا از این تعابیر استفاده کرد؟

undefinedالف. اگرچه فضای کلی سوره نوعی دلداری دادن به پیامبر است در خصوص اینکه چرا به دعوت وی بی‌اعتنایی می‌شود، اما در کنار آن دعوت مخاطب به ایمان آوردن هم هست؛ و شاید می‌خواهد به مخاطبان بفرماید: اگر می‌بینید اکثریت ایمان نمی‌آورند شما راه اکثریت را نروید. از این رو به پیامبر می‌فرماید که خبر بسیار مهم و قابل استفاده ابراهیم را این بعدش در خفا بوده بر آنها بخوان به نحوی که آنها بتوانند در عمل از وی پیروی کنند که چگونه وی بتنهایی در مقابل همه مشرکان زمان خود ایستاد و از حرف خود برنگشت و از اینکه اکثریت با دیدن آیات خداوند ایمان نمی‌آورند دچار تردید در مسیر حق نشوند. این اعتنا نکردن حضرت ابراهیم به مخالفت‌های دیگران در این سوره بقدری پررنگ است که اساسا وی در اواسط گفتگویش گویی چنان مستغرق در درک حقایق اخروی شده که دیگر مخاطب را نمی‌بیند و قرآن هم در همینجاست که داستان وی را با ترجیع‌بند «در این آیه‌ای بود ولی اکثرشان ایمان‌آورنده نیستند» تمام می‌کند.

undefinedب. چه‌بسا می‌خواهد توجه دهد بیان داستان حضرت ابراهیم ع، آن هم اگر شمرده شمرده بیان شود (تلاوت شود) خود همین بیان کردن برای تو مایه تسلی و آرامش است. یعنی وقتی تو این را به این صورت برای دیگران بازگو می‌کنی خودت هم دیگر به خاطر اینکه کفار و مشرکان این گونه به تو بی‌اعتنایند ناراحت نمی‌شوی و با بیان این واقعه برای دیگران، خودت هم تسلی می‌یابی و آرام می‌شوی.

undefinedج. با توجه به اینکه کلمه «نبأ» دلالت بر اهمیت و پرفایده بودن دارد و با توجه به اینکه آیه بعد با کلمه «إذ: هنگامی که» شروع می‌شود شاید اهمیت این مطلب را در آیات بعد باید جستجو کرد. یعنی اگر به تو گفته‌ایم خبر بسیار مهم ابراهیم را برای مردم بیان کن مقصودمان فراز خاصی از داستان اوست و آن همان هنگامی است که با قومش درباره معبودشان به محاجه برمی‌خیزد؛ آنگاه اینکه پیامبر ص این فراز از داستان ابراهیم ع را برای مردم خویش تلاوت کند از این جهت است که:
undefinedج.۱. حضرت ابراهیم در میان مردم مکه جایگاه بسیار بالایی داشته و آنها نه‌تنها احترام خاصی برای او قائل بودند بلکه اساسا هویت اجتماعی خود را از او می‌گرفتند (اساسا بنای شهر مکه از آنجا شروع می‌شود که حضرت ابراهیم ع اسماعیل و هاجر را در آنجا گذاشت) و وقتی داستان وی را از این زاویه که حضرت ابراهیم با بت‌ها درگیر شد مطرح کند عامل مهمی برای به خود آمدن آنها می‌شود (اقتباس از الميزان، ج‏15، ص280 ).
undefinedج.۲. حضرت ابراهیم در میان عموم ملت‌های جهان چنین جایگاهی دارد (همین الان بیش از نصف مردم جهان مستقیما پیروان ادیان ابراهیمی‌اند؛ و این غیر از کسانی‌اند که همانند مشرکان مکه شناختی از حضرت ابراهیم ع داشتند ولی پیرو ادیان ابراهیمی نبودند) و همین نکته‌ای که در بند الف بیان شد در مورد عمده جهانیان صدق می‌کند.
undefinedج.۳. ...

undefinedد. ...@yekaye#شعراء_۶۹

۱۶

۶:۲۵