برگی از شگفتی های تاریخ
بزرگترین امپراتوری روی زمین را تصور کنید. امپراتور نابغه این حکومت شکوهمند که از غرب چین تا غرب آفریقا گسترده است، یکی از بزرگان و محترمان جریان سیاسی رقیب خود را که به ظاهر مشی آرام و معتدلی دارد به پایتخت احضار می کند. او را که از خود مسن تر است، به عنوان ولیعهد و جانشین خود بر می گزیند تا هم جریان سیاسی رقیب را از شورش بازدارد و هم زهر چشمی از خاندان و جریان سیاسی خود بگیرد که به امپراتوری او راضی نیستند.
برای امپراتور نابغه و جوان، این ماجرا، یک حربه کوتاه مدت است برای تنظیم روابط سیاسی و تحکیم قدرت خود. اما این حادثه، رازی را که از زمان تشکیل شورایی متشکل از بزرگان و اشراف، بر آن مهر و موم زده بودند و نزدیک دو قرن در پنهان کردنش کوشیده بودند، بر ملا می کند. عموم مردم نه فقط در آن زمان، بلکه در درازنای تاریخ، متوجه می شوند، دستگاه حکومت امپراتور، رقیبی دارد که تاریخ در معرفی آن به شدت بخل ورزیده است؛ دستگاه قدرت، آن را محدود کرده و قلم های جهت دار، جز در حاشیه از آن نام نبرده اند.
امپراتور جوان البته از پس خِرَد الهی آن مرد محترم و بزرگوار بر نمی آید. نقشه هایش شکست می خورد و مجبور می شود مرد محترم را هنگام بازگشت به پایتخت اصلی و به عنوان مقدمه کسب رضایت خاندان خود، در روستایی خوش آب و هوا و فرسنگها دورتر از وطن، به قتل برساند. پیکر مرد همانجا در کنار مزار پدر امپراتور که یکی از بزرگترین شاهان تاریخ بشر است، به خاک سپرده می شود.
ماجراهای مشابه از این دست در تاریخ زیاد رخ داده است. قاعدتاً این حادثه باید به عنوان چند صفحه در حاشیه کتابهای تاریخ می ماند و به دست فراموشی سپرده می شد. اما به گونه ای معجزه آسا، رفته رفته، بر گرداگرد مزار آن مرد و با محوریت آن قبر غریب، یکی از بزرگترین شهرهای آسیا شکل می گیرد. آن مرد و مزارش به قلب معنوی سرزمینی بزرگ بدل می شود؛ عظمت امپراتور جوان و باهوش از خاطرها محو می شود و اگر نامی از او باقی می ماند، به خاطر آن است که مردم او را «قاتل آن مرد» می دانند.
اگر آن روزها کسی می گفت مأمون عباسی و بالاتر از او، خلافت شکوهمند عباسی محو و نابود خواهی شد و علی بن موسی الرضا، تبدیل به قلب تپنده یک تاریخ خواهد شد، گوینده را دیوانه می پنداشتند و به زنجیر می بستند. اما این واقعیت امروز، به روشنی جلوی چشمان ماست.
پی نوشت:دکتر موسی نجفی استاد تاریخ و علوم سیاسی معتقد است، عنصر تعیین کننده در جریان ولایت عهدی امام رضا(ع) صرفاً اجبار مأمون نبوده؛ بلکه امام (ع) طرحی فعالانه هم در پذیرش آن داشته اند. طرحی که موجب شد، ایرانیان که پس از سالها با ذوق و فهم تمدنی شان، تفاوت اسلام و عربیت را فهمیده بودند، تفاوت نظام خلافت و نظام ولایت را هم درک کنند. از این رو پذیرش ولایت عهدی و سفر امام رضا(ع) به مرو، یک نقطه عطف تمدنی در شکل گیری هویت ملی ایرانی است.
@shahr_naame
بزرگترین امپراتوری روی زمین را تصور کنید. امپراتور نابغه این حکومت شکوهمند که از غرب چین تا غرب آفریقا گسترده است، یکی از بزرگان و محترمان جریان سیاسی رقیب خود را که به ظاهر مشی آرام و معتدلی دارد به پایتخت احضار می کند. او را که از خود مسن تر است، به عنوان ولیعهد و جانشین خود بر می گزیند تا هم جریان سیاسی رقیب را از شورش بازدارد و هم زهر چشمی از خاندان و جریان سیاسی خود بگیرد که به امپراتوری او راضی نیستند.برای امپراتور نابغه و جوان، این ماجرا، یک حربه کوتاه مدت است برای تنظیم روابط سیاسی و تحکیم قدرت خود. اما این حادثه، رازی را که از زمان تشکیل شورایی متشکل از بزرگان و اشراف، بر آن مهر و موم زده بودند و نزدیک دو قرن در پنهان کردنش کوشیده بودند، بر ملا می کند. عموم مردم نه فقط در آن زمان، بلکه در درازنای تاریخ، متوجه می شوند، دستگاه حکومت امپراتور، رقیبی دارد که تاریخ در معرفی آن به شدت بخل ورزیده است؛ دستگاه قدرت، آن را محدود کرده و قلم های جهت دار، جز در حاشیه از آن نام نبرده اند.امپراتور جوان البته از پس خِرَد الهی آن مرد محترم و بزرگوار بر نمی آید. نقشه هایش شکست می خورد و مجبور می شود مرد محترم را هنگام بازگشت به پایتخت اصلی و به عنوان مقدمه کسب رضایت خاندان خود، در روستایی خوش آب و هوا و فرسنگها دورتر از وطن، به قتل برساند. پیکر مرد همانجا در کنار مزار پدر امپراتور که یکی از بزرگترین شاهان تاریخ بشر است، به خاک سپرده می شود.ماجراهای مشابه از این دست در تاریخ زیاد رخ داده است. قاعدتاً این حادثه باید به عنوان چند صفحه در حاشیه کتابهای تاریخ می ماند و به دست فراموشی سپرده می شد. اما به گونه ای معجزه آسا، رفته رفته، بر گرداگرد مزار آن مرد و با محوریت آن قبر غریب، یکی از بزرگترین شهرهای آسیا شکل می گیرد. آن مرد و مزارش به قلب معنوی سرزمینی بزرگ بدل می شود؛ عظمت امپراتور جوان و باهوش از خاطرها محو می شود و اگر نامی از او باقی می ماند، به خاطر آن است که مردم او را «قاتل آن مرد» می دانند.اگر آن روزها کسی می گفت مأمون عباسی و بالاتر از او، خلافت شکوهمند عباسی محو و نابود خواهی شد و علی بن موسی الرضا، تبدیل به قلب تپنده یک تاریخ خواهد شد، گوینده را دیوانه می پنداشتند و به زنجیر می بستند. اما این واقعیت امروز، به روشنی جلوی چشمان ماست.پی نوشت:دکتر موسی نجفی استاد تاریخ و علوم سیاسی معتقد است، عنصر تعیین کننده در جریان ولایت عهدی امام رضا(ع) صرفاً اجبار مأمون نبوده؛ بلکه امام (ع) طرحی فعالانه هم در پذیرش آن داشته اند. طرحی که موجب شد، ایرانیان که پس از سالها با ذوق و فهم تمدنی شان، تفاوت اسلام و عربیت را فهمیده بودند، تفاوت نظام خلافت و نظام ولایت را هم درک کنند. از این رو پذیرش ولایت عهدی و سفر امام رضا(ع) به مرو، یک نقطه عطف تمدنی در شکل گیری هویت ملی ایرانی است.@shahr_naame
۲۳