مصاحبه| نقش مساجد در جنگ رمضان و چالشهای بازنمایی رسانهای آن امیر میانبندی، دبیر کارگروه #نهادهای_انقلاب_اسلامی، عدالت گستری و محرومیت زدایی ستاد تحول صداوسیما، در گفتوگوی اختصاصی با سیمرغ رسانه (بخش ۱): مساجد؛ سنگر معنویت، پشتیبانی و انسجام اجتماعی در دوران جنگ در تحلیل نقش مساجد، بهویژه در نسبت با مقولاتی چون جنگ و امروز در جنگ رمضان، نباید نگاهی تقلیلگرایانه داشت. مسجد کارکردهای چندوجهی داشته و دارد که فراتر از صرف اجتماع در زمان بحران است. تجربیات تاریخی، از صدر اسلام تا دوران دفاع مقدس، قابلیت الگوبرداری و تکثیر را دارند که رسانه ملی میتواند به آنها بپردازد. با این حال، به نظر میرسد رسانه در روایت آنچه مسجد انجام داده، دچار نوعی "شلیک کور" شده است؛ یعنی بدون داشتن یک جهتگیری و مفهوم محوری مشخص، صرفاً به پوشش رویدادها بسنده کرده است. نقشهایی چون اطلاعرسانی (مشابه دوران پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) که جنگها از مساجد اعلام میشد) و تبیین مفاهیم، که در مسجد عمق بیشتری نسبت به رسانهها دارد، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، نقش کلیدی مسجد در بسیج مردمی، نه تنها برای حضور در میادین، بلکه برای سازماندهی خدمات حمایتی و امدادی، مانند راهاندازی موکبها، تأمین نیروهای داوطلب، و حفظ روحیه معنوی و توسل، بسیار پررنگ بوده است. متأسفانه، رسانه ملی در روایت این فرآیندها ضعیف عمل کرده و اغلب صرفاً به خروجی کار توجه داشته است؛ این عدم روایتگری فرآیندها، به تضعیف انگیزه و احساس اثرگذاری منجر شده و چرخه تقویت کنش را مختل میکند. حتی در موارد روایتگری، تمرکز بر کلیت کار بوده و ابعاد جزئیتر و خلاقانهتر فعالیتهای مساجد نادیده گرفته شده است. یکی از کارکردهای مهم مساجد رصد محله است؛ چه در رصد توانمندیها و نیازها و چه رصد تهدیدها. مسجد به طور باالقوه ظرفیت رصد میدانی سریع و دقیق را دارد. یکی از کارکردهای دیگر مسجد، احیای محله است. در شرایط جنگ، سبک زندگی مردم دستخوش تغییر میشود؛ اکنون فعالیتها متوقف شده، کارها با ظرفیت پایین انجام میپذیرد، مدارس تعطیل هستند و مردم عمدتاً در خانههای خود به سر میبرند. این زیست متفاوت، فرصتی است که مسجد میتواند با جهتدهی به آن، از بروز آسیبهای اجتماعی جلوگیری کند. فردی که پیش از این هر روز در اجتماع حضور داشته، اکنون در خانه ماندگار شده و پیوسته اخبار را دنبال میکند. این انزوا و دریافت مداوم اخبار، میتواند بر اعصاب و روان او تأثیرگذار باشد. در چنین شرایطی، مسجد میتواند با فراخوانی این افراد به مشارکت در فعالیتهای محله، آنها را درگیر سازد؛ به عنوان مثال، دعوت از ایشان برای حضور در موکب مسجد، کمک به گشتهای محلی، ایستهای بازرسی، یا حتی صرفاً حضور در مسجد، اقداماتی نظیر دایر کردن مهدکودک در مساجد، جایی که کودکان در فضایی بازیگونه، مفاهیم حماسی، ارزشی و نحوه تحلیل اخبار را میآموزند، یا جمع شدن بانوان در مسجد برای ختم صلوات، قرائت سوره فتح و سایر فعالیتهای مهم، نمونههایی از این دست هستند. با این حال، ما کمتر به روایت این فعالیتها پرداختهایم و به طور کامل به شناسایی و معرفی مساجد فعال و کنشگر نپرداختهایم. اگر مساجد فعال شوند، محله فعال میشود؛ با فعال شدن محله، منطقه و سپس شهر نیز فعال خواهد شد. این فعال شدن به معنای صرفاً مقاومت در برابر دشمن یا جلوگیری از جولان منافقین نیست، بلکه به معنای بازطراحی زیست جامعه، بهویژه در دوران جنگ است. ادامه دارد... #در_مسیر_تحول#نهادهای_انقلاب_اسلامی